De Dag

Hij zegt dat hij het niet gaat vieren, maar komende week vestigt premier Rutte een nieuw record: dat van langstzittende premier van Nederland. Na 4310 dagen in het Torentje is hij Ruud Lubbers voorbij. En dat is niet het enige record dat Rutte op zijn naam heeft staan. In podcast De Dag vertelt politiek verslaggever Wilma Borgman, schrijver van het boek 'De prijs van de macht' over Mark Rutte en de VVD, over enkele andere records van Rutte. Op sommige zal hij trots zijn, op andere minder. Alles bij elkaar genomen levert het een beeld op van een premier die vrolijk lijkt, maar achter de schermen ook een 'controlfreak' is in een sterk veranderend politiek klimaat. Reageren? Mail [email protected]

Meer dan 20 jaar vreedzame samenwerking dreigt op te houden. Rusland zegt over een paar jaar niet meer mee te doen met het ISS. Het land wil een eigen ruimtestation bouwen. Volgens de Russen is het een direct gevolg van de sancties die het Westen oplegt vanwege de oorlog in Oekraïne. En zo zou er een eind komen aan een project dat in de ruimte op honderden kilometers afstand landen op aarde met elkaar verbond. Journalist Tijs Hofmans vertelt hoe het ISS een symbool van samenwerking is geworden en dat ook zal blijven. Want zijn verwachting is niet dat de Russen eerder vertrekken. Tijs volgt de ruimtevaart - en het ISS in het bijzonder - op de voet. Hij schrijft erover voor website Tweakers en heeft het internationale ruimtestation zelfs vereeuwigd op z'n lichaam. Reageren? Mail [email protected]

De toespraken op het lustrumfeest van het Amsterdamse studentencorps laten zich met groot ongemak samenvatten: er werd onder meer gesproken over vrouwen als 'sperma-emmers' en hoeren. Vanwege dat taalgebruik is er opnieuw een rel is ontstaan over seksisme en macho-gedrag binnen corpora. Vrouwelijke leden eisen dat het stopt. In podcast De Dag twee oud-corpsleden die zich allebei al eerder uitspraken tegen seksisme bij het corps en die dat beiden niet in dank is afgenomen. Martje van der Brug, schrijfster van het boek Zo doen we dat hier, vraagt zich af waarom vrouwen met de kennis van nu überhaupt nog lid willen worden. Ze roept prinses Amalia, die komend studiejaar in Amsterdam begint en lid wil worden, op om dat te heroverwegen. En Milou Deelen ging viral met een video over 'slutshaming' bij Vindicat in Groningen. Zij zegt dat het vaak niet bij grove woorden en grappen blijft, de verhoudingen liggen echt scheef. Zo zouden de rollen tijdens seks en daten vaak niet gelijkwaardig zijn, wat volgens haar de seks bovendien niet ten goede komt. "Ik heb nog nooit zulke slechte seks gehad als toen ik bij het corps zat." Reageren? Mail [email protected]

Marianne Vos rijdt vandaag in de Tour de France in het geel. Zonder haar was deze Tour de France Femmes er misschien niet geweest. Ze heeft er jarenlang voor gelobbyd. De sport zit in een ongekende demarrage en de Tour voor vrouwen is na 13 jaar afwezigheid weer terug. In podcast De Dag vertelt Heleen Hage, die in 1984 tweede werd in de eerste officiële Tour de France voor vrouwen, over die begintijd van het professionele vrouwenwielrennen. Zo moest ze zelf het logo van de sponsor op haar gele trui naaien en maakten mannelijke renners en commentatoren allerlei flauwe grappen. Benjamin de Bruijn vertelt over de ontwikkeling die de sport heeft doorgemaakt. Hij maakte verschillende podcasts over de geschiedenis van het vrouwenwielrennen. Reageren? Mail [email protected]

Met de kennis van nu, zou de Rabobank in het verleden anders gehandeld hebben bij het financieren van schaalvergrotingen van veehouderijen. Dat zei de bank afgelopen week in reactie op kritiek over de rol van de Rabobank in de stikstofcrisis. Hoe ziet die rol van de Rabobank eruit, welke kennis was er wel en niet over milieuproblemen door intensieve veeteelt en waarom zou een bank zich daar überhaupt verantwoordelijk voor moeten voelen? Rens van Tilburg is econoom en directeur van het Sustainable Finance Lab, een organisatie die onderzoek doet naar verduurzaming van de financiële sector. Hij vindt dat de Rabobank boeren niet goed heeft geadviseerd over het aangaan van leningen voor schaalvergrotingen. Want de bank wist volgens hem al veel langer dat de intensieve veeteelt niet houdbaar was. Reageren? Mail [email protected]

Nieuwe hitterecords, bosbranden in Zuid-Europa, smeltende ijskappen en scheurende gletsjers. De gevolgen van klimaatverandering beheersen deze zomer het nieuws. Het leidt tot zorgen bij wetenschappers én bij burgers. En die zorgen slaan bij een groeiende groep mensen om in angst of zelfs paniek en depressieve gevoelens. Evanne Nowak had daar ook last van. Zij kampte met wat ook wel klimaatstress, klimaatpaniek of klimaatpijn wordt genoemd. Ze richtte de Klimaat Psychologie alliantie Nederland op en noemt zichzelf inmiddels eco-filosoof. Met haar in podcast De Dag een gesprek over levensvragen die worden opgeroepen door klimaatverandering. En Maarten Hoogslag coacht mensen die meer dan een beetje last hebben van klimaat gerelateerde zorgen. Hij ziet parallellen met rouwverwerking. Reageren? Mail [email protected]

Rusland heeft de gastoevoer door de Nord Stream 1 gaspijpleiding hervat, zij het in beperkte mate. Maar of Rusland nou de kraan heeft geopend, of alleen een beetje, het maakt niet uit, zegt Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen: Europa moet zich voorbereiden op het zwartste scenario. De afhankelijkheid van Russisch gas, en de manier waarop president Poetin daar gebruik van maakt, kan tot grote tekorten leiden en delen van de Europese economie platleggen. Daarom moeten alle lidstaten zeker 15% minder gas gaan verbruiken en wordt er gedacht over het verplicht rantsoeneren van gas. In Duitsland geldt sinds vorige maand al de 'alarmfase' en wordt er op sommige plekken ook gerantsoeneerd, vertelt correspondent Charlotte Waaijers in podcast De Dag. Duitsland is 1 van de landen in Europa die het meest op Russisch gas leunt. Energiespecialist Jilles van den Beukel van het Haags Centrum voor Strategische Studies vertelt over het belang van Europese samenwerking, want als het straks een situatie van 'eigen gas eerst' wordt, kan het volgens hem lelijk eindigen. Reageren? Mail [email protected]

Weersextremen, bosbranden en tropische hitterecords. Het is het begin van een nieuwe Europese zomer. Hoe vieren we daarin vakantie? Door klimaatverandering wordt Europa warmer en krijgen we vaker te maken met deze extreme weersomstandigheden. We moeten ons anders voorbereiden, vertelt directeur van het Rode Kruis Klimaatcentrum en hoogleraar klimaat en rampen Maarten van Aalst in podcast de Dag. En hij verwacht dat de jaarlijkse massale trek naar het Zuiden gaat veranderen. Maar de band van de Nederlandse vakantieganger met dat zonnige Zuiden en die helderblauwe zee zit diepgeworteld, weet cultuurhistoricus aan de Erasmus Universiteit Stijn Reijnders. Al tientallen jaren vertrekken auto's en caravans volgepakt over de Route du Soleil richting de Middellandse Zee en verder. En de geschiedenis gaat nog veel verder terug. Reageren? Mail [email protected]

De Russische president Poetin begint zijn zomer met zijn eerste grote buitenlandse reis sinds de invasie in Oekraïne. Hij is in Iran, waar hij onder meer een energiedeal heeft gesloten. Ook wordt er gewerkt aan een deal over het toestaan van graanexporten vanuit Oekraïne. Ondertussen lijkt de Russische gaspijpleiding naar Europa voorlopig nog niet open te gaan. Het roept de vraag op waar Poetins focus ligt deze zomer en of zijn front in de oorlog in Oekraïne aan het verschuiven is. Rusland-expert Hubert Smeets, van platform Raam op Rusland, zet in podcast De Dag uiteen hoe Poetin volgens hem oorlog voert op drie fronten: fysiek in Oekraïne zelf, en met gas en graan. Poetin zelf is ervan overtuigd dat hij de strijd aan het winnen is en vanuit zijn perspectief is dat ook wel te begrijpen. Reageren? Mail [email protected]

Het geluid op en over radiozender NPO 3FM is de laatste tijd alles behalve positief. Dj's nemen on air gedesillusioneerd en geëmotioneerd afscheid en op social media is er commotie ontstaan over de koers die is ingezet in de hoop de kwakkelende zender er weer bovenop te krijgen. Zo verdwijnt tot woede van muzikanten en popjournalisten het programma 3voor12, dat wordt gezien als dé plek waar nog ruimte was voor nieuwe, progressieve muziek. Wat blijft er nog over van de geliefde, eigenzinnige en creatieve zender die 3FM ooit was? Radiohistoricus Arjan Snijders vertelt in podcast De Dag hoe de zender waar hijzelf en ook zoveel andere radioliefhebbers mee groot zijn geworden in een aanhoudende identiteitscrisis terecht is gekomen. Er is volgens hem om verschillende redenen in het huidige radiolandschap steeds minder ruimte gekomen voor creativiteit, lol trappen, experimenteren en de wat obscuurdere muziek. Maar als de publieke omroep jongeren aan zich wil binden, zullen die ingrediënten toch terug moeten keren. Reageren? Mail [email protected]

De waarde van de euro dook deze week naar het laagste peil in twintig jaar tijd: één euro is nu ongeveer één dollar waard. Sinds het eerste jaar dat we de euro als betaalmiddel gebruiken stond de munt niet zo laag. Dat is interessant, en niet alleen voor valutahandelaren. Door een zwakkere munt worden namelijk veel producten duurder en het wakkert ook de recessie-angst verder aan die in Europa z'n sporen na begint te laten. In podcast De Dag vertelt ING-econoom Bert Colijn wanneer de val van de euro is ingezet, wat de oorzaken zijn, en wat het voor de economie en consumenten betekent. Er is niet direct reden tot paniek, zegt hij, want de zwakkere euro zegt volgens hem vooral iets over hoe sterk de dollar is en minder over de stand van de Europese economie. Dat neemt niet weg dat de gevolgen vervelend zijn. Reageren? Mail [email protected]

Aan de koude kant van Spitsbergen in het Noordpoolgebied ligt de snelst opwarmende plek op aarde. De temperatuurstijging is daar nu 6 graden sinds het begin van de industriële revolutie. Gemiddeld ligt de opwarming van de aarde op 1,2 graden. Het is daar niet alleen veel warmer geworden, de opwarming versnelt ook. Wat betekent dit voor de rest van de wereld? Op dit moment is een boot vol wetenschappers onderweg naar precies die plek om dit te onderzoeken. Aan boord is ook NOS-klimaatredacteur Heleen Ekker. Ze vertelt in podcast De Dag hoe nu al met het blote oog de gevolgen van klimaatverandering zichtbaar zijn. Willem Jan van de Berg is polair meteoroloog, verbonden aan de Universiteit Utrecht. Hij schetst in de podcast wat dit alles voor de rest van de wereld betekent, en op welke termijn ook Nederland daar iets van gaan merken. Reageren? Mail [email protected]

Hij is veroordeeld voor corruptie, kreeg een beroepsverbod opgelegd, maar toch wordt hij vanavond opnieuw wethouder in Roermond, 10 jaar nadat hij moest aftreden. Jos van Rey is terug. Ze konden niet meer om hem heen op het stadhuis, Van Rey is en blijft immens populair onder inwoners en ondernemers in Roermond. In de podcast vertelt journalist Hans Goosen van de Limburger over de gloriedagen van Van Rey, zijn val en zijn come-back. Goosen publiceerde al heel vroeg over mogelijke belangenverstrengeling, en hij schreef het boek ‘El Rey, van jager tot prooi’. Van Rey is een pitbull die niet loslaat, zegt Goosen. Reageren? Mail [email protected]

Uber heeft buitensporig agressief gelobbyd om zo snel mogelijk zo veel mogelijk macht in de taxiwereld te krijgen. Dat blijkt uit de zogenoemde Uber files, een berg gelekte interne bedrijfsdocumenten die via de Britse krant The Guardian in handen kwam van het Internationaal Consortium voor Onderzoeksjournalististen. In Nederland doken onderzoeksjournalisten van Investico, het FD en Trouw in de files. Een van hen, Trouw-journalist Dirk Waterval, vertelt in podcast De Dag over wat hij onder ogen kreeg. Hij schetst een ontluisterend beeld van hoe Uber zich illegaal in de markt duwde en daarbij werd geholpen door onder andere VVD-coryfee Neelie Kroes én de Nederlandse Belastingdienst. Reageren? Mail [email protected]

Toen Rusland op 24 februari Oekraïne binnenviel kwam de grootste vluchtelingenstroom in Europa op gang sinds de tweede wereldoorlog. Rond de vijf miljoen mensen vluchtten de grens over en duizenden van hen kwamen op allerlei plekken in Nederland terecht. Zo ook in een buurt in Amsterdam waar NOS-verslaggever Mattijs van de Wiel woont. Hij maakte de afgelopen maanden voor het NOS Radio 1 Journaal een bijzondere serie over zijn nieuwe buurtgenoten en hoe het ze hier vergaat. Mattijs vertelt in podcast De Dag hoe deze groep hier in overlevingsstand aankwam, de taal probeert te leren en banen vindt, maar ook dat veel vluchtelingen vechten tegen depressies, somber worden van de uitzichtloosheid en twijfelen over wat ze moeten doen: hier blijven of teruggaan naar Oekraïne? Onderling ontstaan daar ook spanningen over, vertelt Mattijs. Vluchten wordt door sommige Oekraïners ervaren als onpatriottisch en de druk om terug te gaan kan groot zijn. Reageren? Mail [email protected] De hele serie is van Mattijs is hier (https://Toen%20Rusland%20op%2024%20februari%20Oekraïne%20binnenviel%20kwam%20de%20grootste%20vluchtelingenstroom%20in%20Europa%20op%20gang%20sinds%20de%20tweede%20wereldoorlog.%20Rond%20de%20vijf%20miljoen%20mensen%20vluchtten%20de%20grens%20over%20en%20duizenden%20van%20hen%20kwamen%20op%20allerlei%20plekken%20in%20Nederland%20terecht.%20Zo%20ook%20in%20een%20buurt%20in%20Amsterdam%20waar%20NOS-verslaggever%20Mattijs%20van%20de%20Wiel%20woont. Hij%20maakte%20de%20afgelopen%20maanden%20voor%20het%20NOS%20Radio%201%20Journaal%20een%20bijzondere%20serie%20over%20zijn%20nieuwe%20buurtgenoten%20en%20hoe%20het%20ze%20hier%20vergaat. %20%20Mattijs%20vertelt%20in%20podcast%20De%20Dag%20hoe%20deze%20groep%20hier%20in%20overlevingsstand%20aankwam,%20de%20taal%20probeert%20te%20leren%20en%20banen%20vindt,%20maar%20ook%20dat%20veel%20vluchtelingen vechten%20tegen depressies,%20somber%20worden%20van%20de%20uitzichtloosheid%20en%20twijfelen%20over%20wat%20ze%20moeten%20doen:%20hier%20blijven%20of%20teruggaan%20naar%20Oekraïne?%20%20Onderling%20ontstaan%20daar%20ook%20spanningen%20over,%20vertelt%20Mattijs.%20Vluchten%20wordt%20door%20sommige%20Oekraïners%20ervaren%20als%20onpatriottisch%20en%20de%20druk%20om%20terug%20te%20gaan%20kan%20groot%20zijn. %20%20Reageren?%20Mail%[email protected]%20%20Link%20naar%20de%20serie: https://www.nporadio1.nl/thema/de-oekraiense-vluchtelingen-in-de-wijk-van-verslaggever-mattijs-van-de-wiel)te beluisteren.

Na iets minder dan drie jaar aan de macht, implodeerde het leiderschap van Boris Johnson deze week in drie dagen tijd. Kabinetsleden namen één voor één ontslag, maar aanvankelijk wilde de premier niets weten van opstappen. Hij zag het als zijn taak, zei hij, om juist door te gaan als het moeilijk wordt. Pas toen de helft van zijn kabinet opgestapt was, kondigde hij zijn vertrek aan. Een lelijk en chaotisch einde, aldus de commentaren in Groot-Brittannië, aan een turbulent premierschap Daarmee sluit Boris Johnson zich aan bij een lange traditie binnen de conservatieve partij van politieke loopbanen die lelijk eindigen, zegt correspondent Fleur Launspach in podcast De Dag. Bijna alle na-oorlogse conservatieve premiers werden door hun eigen partij gedwongen te vertrekken, vaak na interne gevechten. Zo ging dat bijvoorbeeld ook bij Winston Churchill en Margaret Thatcher. "De conservatieve partij is genadeloos en staat bekend om het backstabben." Reageren? Mail [email protected]

The Rolling Stones, Paul McCartney, Tom Jones, Brian Wilson, Elton John, Bruce Springsteen. De lijst met hoogbejaarde popsterren die de concertpodia langs trekken is lang. Wat drijft deze oude mannen om maar door te blijven gaan? Hoe houden ze het vol? En waarom zijn het voornamelijk mannen? Muziekjournalist Niels Aalberts, van onder andere de VPRO-podcast De Machine over de muziekindustrie, vertelt in podcast De Dag wat muzikanten doen om nog tot in de zeventig of zelfs tachtig live concerten te kunnen geven. Mick Jagger en Bruce Springsteen houden er een strikt dieet en strak trainingsschema op na, Tom Jones zweert bij hydrateren en weer anderen zoeken hulp bij sterke bandleden die het muzikaal van ze overnemen als het nodig is. De kwaliteit van oude rockers op het podium wisselt sterk, zegt Niels, maar vals of niet vals: de magie van een live concert blijft fans de stadions in trekken én de muzikanten het podium op klauteren. Reageren? Mail [email protected]

Na jaren van lage rente, steeds verder stijgende huizenprijzen en overbieden lijkt de huizenmarkt nu af te koelen. In andere landen dalen de woningprijzen al. En makelaars in Nederland zien dat er veel minder kijkers komen. Er staan meer huizen te koop, en ze staan langer te koop. In de Podcast vertelt Nic Vrieselaar, woningmarkt econoom bij de Rabobank, over de laatste ontwikkelingen in de huizenmarkt, hier in Nederland en in de landen die vaker voorop lopen in de trends. De coronapandemie schrikte de koper niet af, maar de huidige crisis lijkt wel verandering te brengen. Financieel advies kan hij niet geven, maar hij legt wel uit voor wie de huidige situatie een voor- of een nadeel kan zijn.

Johan Remkes wordt bemiddelaar in de gesprekken tussen boeren en het kabinet over de stikstofplannen. Dit tot ontsteltenis van de boeren, die Remkes als VVD'er én opsteller van het stikstofrapport niet onafhankelijk vinden. Ook anderen vragen zich af wat het zegt dat nu uitgerekend Remkes weer is gebeld: wat zegt het over Remkes, wat zegt het over het stikstofbeleid én wat zegt het over het kabinet dat er zo vaak naar externe bemiddeling gegrepen wordt om het eigen beleid uit te leggen? In de Haagse wandelgangen begint de Remkes-reflex een 'running gag' te worden, zegt politiek verslaggever Lars Geerts in podcast De Dag. Want Remkes wordt 'altijd' gebeld als er een crisis is. Maar dat is ook niet voor niets, zegt Lars, Remkes heeft een bijzonder vermogen om vastgelopen dossiers vooruit te brengen. Wel stuit zijn methode soms ook op verzet. Reageren? Mail [email protected]

Jarenlang was bijna iedereen het erover eens dat Nederland af moest van kernenergie. De enige kerncentrale die we nog hebben, in Borssele, zou in 2033 dichtgaan. Nu is de wens van het kabinet dat die langer open blijft en dat er ook nog twee nieuwe kerncentrales bij komen. Probleem is wel dat we in Nederland niet meer goed weten hoe je die bouwt én onderhoudt. Carlo Wolters, directeur van de kerncentrale in Borssele, vertelt in podcast De Dag wat de ommezwaai in het kernenergie-beleid voor hem betekent en wat er nodig is om binnen afzienbare tijd twee nieuwe centrales te bouwen. Hoogleraar kernreactorfysica van de TU Delft Jan Leen Kloosterman vertelt hoe er de afgelopen decennia te weinig experts zijn opgeleid in Nederland om twee nieuwe kerncentrales te openen. "Er zijn waarschijnlijk 1200 mensen met nucleaire kennis nodig om de centrales veilig te laten werken en toetsen. Die zijn er nu niet." Reageren? Mail [email protected]

Voor Groningen komt het eigenlijk te laat, maar misschien kan het de Groningers iets van erkenning geven, zei een van de sprekers voor de Parlementaire enquêtecommissie aardgas Groningen. Deze week begonnen de openbare verhoren van de commissie die onderzoekt doet naar de besluitvorming over de aardgaswinning, de aardbevingen en de afhandeling van de schade in Groningen. Verslaggever Mario Miskovic van RTV Noord volgt al jaren het Groningse gasdossier. Afgelopen week was hij bij alle verhoren. In de podcast vertelt hij hoe de toon meteen gezet werd toen maandag als eersten gedupeerden aan het woord kwamen. Daarna kwamen wetenschappers en bestuurders getuigen. Sommigen hadden last van hun geheugen. Het doel van de enquête is waarheidsvinding. Wat weten we nog niet? En: kan het ook de kloof tussen Groningen en Den Haag verkleinen? Reageren? Mail [email protected]

De vorming van één nationale politie was in 2013 het paradepaardje van toenmalig justitieminister Ivo Opstelten. De verwachtingen waren hoog gespannen en het moest en zou een succes worden, zegt Michel Öz in podcast De Dag. Maar hij zag als afdelingshoofd bij de Landelijke Eenheid voor zijn ogen gebeuren hoe de gigantische reorganisatie van de politie helemaal fout liep. Er ontstond een onprofessionele, onveilige cultuur waarbij slecht leiderschap, machtsmisbruik, pestgedrag, discriminatie en vriendjespolitiek de boventoon voeren. Tot op de dag van vandaag. Michel Öz vertelt openhartig hoe zijn collega's en hijzelf geraakt worden door de in zijn ogen totaal mislukte reorganisatie. Dat heeft niet alleen gevolgen voor politiemensen, zegt hij, maar ook voor de veiligheid van Nederland. Vandaag kondigt de huidige minister van justitie opnieuw een reorganisatie bij de politie aan, en dat is een nieuw begin, hoopt Öz, maar hij twijfelt ook of de schade nog wel hersteld kan worden. Reageren? Mail [email protected]

De boerenprotesten tegen het stikstofbeleid verharden en er zijn grote zorgen over wat er nog op stapel staat. Maar helemaal nieuw is het hevige verzet niet, zegt politiek historicus Koen Vossen van de Radboud Universiteit in podcast De Dag. Hij deed onderzoek naar boerenprotestpartijen, die in de afgelopen eeuw verschillende keren zijn opgekomen en ook weer uitgedoofd. Koen Vossen schetst hoe de boerenbeweging altijd een gematigde én een radicale vleugel heeft gehad en hoe er ook in het verleden heel hevig verzet is geweest. Met tractoren op de weg, brandende hooibalen, harde escalerende taal, geweld en zelfs ook persoonlijke bedreigingen van ministers. Van boer Braat in de jaren dertig, boer Koekoek in de jaren zestig, boerenleider Wien van den Brink in de jaren negentig, zijn we nu uitgekomen bij Caroline van der Plas van de Boer Burger Beweging en Mark van den Oever van Farmers Defense Force, zegt hij. Het zijn stemmen die spreken in een lange traditie. Maar wat leert die geschiedenis ons? Reageren? Mail [email protected]

De afschaffing van het landelijk recht op abortus in Amerika wordt door tientallen miljoenen Amerikanen gezien als een van hun grootste overwinningen ooit. 'Een overwinning voor miljoenen baby's die nog geboren moeten worden,' zoals een bekende televisiedominee het formuleert. Door de uitspraak van het Hooggerechtshof komt de abortuswetgeving in handen van de staten. De verwachting is dat de helft van de staten het recht op abortus zo snel mogelijk gaat schrappen. De abortusstrijd is vooral het werk van protestanten en zogenoemde evangelicals. Hun politieke machine heeft Amerika veranderd, zegt journalist Robin de Wever in podcast De Dag. Hij maakte zelf voor de EO een podcastserie over Amerikaanse christelijke groepen die toenmalig president Trump omarmden en hij reisde door de staten die nu één voor één het recht op abortus afschaffen. Robin de Wever vertelt hoe de anti-abortuslobby en de Republikeinse partij hun lot aan elkaar hebben verbonden en hoe daardoor de situatie is ontstaan dat een christelijke minderheid de rechten bepaalt van een groot deel van het land. Reageren? Mail [email protected]

Stikstofminister Christianne van der Wal heeft momenteel misschien wel de zwaarste portefeuille van het kabinet. Morgen stemt de kamer over haar stikstofplan en opnieuw zijn er massale boerenacties aangekondigd. Op meerdere wegen zijn vandaag blokkades met kilometerslange files tot gevolg. Van alle kanten is de druk op Van der Wal enorm. Maar in haar optredens is dat niet te merken. Ze lijkt de moeilijke boodschap makkelijk te vertellen. Met haar heldere communicatie dwingt ze bij vriend en vijand respect af, zegt Trouw-journalist en VVD-watcher Niels Markus. Hij maakt in podcast De Dag een profiel van haar op. Al haar hele loopbaan zoekt Van der Wal de moeilijke dossiers op, vertelt hij. Wat zegt dat over haar ambities voor de toekomst en haar plaats binnen de VVD? Reageren? Mail [email protected]

De geschiedenis van het vrouwenvoetbal is jong in Nederland en in de beeldvorming komt het van ver. De sport werd lang met mannenogen bekeken en door mannenmonden beschreven, is te horen in podcast De Dag. Het benadrukt hoe historisch de stap is die de KNVB deze week zette in het vrouwenvoetbal, zegt specialist vrouwenvoetbal Rivkah op het Veld van de NOS-sportredactie. Want of je nou Vivianne Miedema heet of Frenkie de Jong, voortaan krijgen alle voetballers, man én vrouw, die opgeroepen worden voor Oranje dezelfde beloning. Een prettig begin van hopelijk een succesvol EK voor de Oranjeleeuwinnen, die vanavond in aanloop daarnaartoe een vriendschappelijke wedstrijd tegen Engeland spelen. De afgelopen jaren is het vrouwenvoetbal ontegenzeggelijk in rap tempo geprofessionaliseerd, maar er zijn ook nog altijd grote verschillen die het voor de spelers én de sport soms best lastig maken. De strijd buiten het voetbalveld, voor de emancipatie van het vrouwenvoetbal, is nog niet gestreden. Reageren? Mail [email protected]

In Brussel wordt vandaag gesproken over een EU-kandidaatlidmaatschap van Oekraïne. Commissievoorzitter Von der Leyen zette de deur eerder al wagenwijd open. Maar toetreden tot de EU is zo simpel nog niet en al helemaal niet voor een land in oorlog. Europacorrespondent Sander van Hoorn vertelt in podcast De Dag hoe een huwelijk tussen de EU en Oekraïne eruit ziet en Europakenner en politiek filosoof Luuk van Middelaar schetst welke huwelijkse voorwaarden er op tafel zouden moeten liggen. Want wat hem betreft handelt Europa nu wel heel erg vanuit emotie.

Vaticaan-watchers hebben het er al weken over: gaat paus Franciscus binnenkort zijn aftreden bekend maken? Door een reeks aan gebeurtenissen draait de geruchtenmachine ook deze dagen overuren. Het is goed mogelijk, zegt Vaticaan-correspondent en maker van de Pauscast Andrea Vreede in podcast De Dag. Maar als Franciscus binnenkort inderdaad met pensioen gaat, ontstaat er wel een opmerkelijk en uniek probleem. Dan zijn er drie pausen in het Vaticaan: een nieuwe, die in functie is, en twee pausen-emeriti. De vorige afgetreden paus, Benedictus, woont nog altijd in een klooster in het Vaticaan en, zegt Andrea Vreede, zorgt daar achter de schermen ook voor enige verdeeldheid. Reageren? Mail [email protected]

Een deel van de Nederlandse boeren trekt de cijfers waarop het stikstofbeleid gebaseerd is in twijfel. Ook sommige Tweede Kamerleden en achterban van politieke partijen gaan daarin mee, terwijl de cijfers op wetenschappelijke feiten zijn gebaseerd. Hoe komt dat? Aan de vooravond van een groot boerenprotest tegen de stikstofplannen, vertellen bijzonder hoogleraar Public Affairs Arco Timmermans van de Universiteit Leiden en Nina Holland van de Brusselse lobbywaakhond Corporate Europe Observatory op welke manier de landbouwlobby die twijfel helpt te zaaien. En hoe ver de invloed van de boerenlobby strekt in Den Haag én in Brussel. Reageren? Mail [email protected]

Wie deze zomer met het vliegtuig op vakantie gaat en de chaos op Schiphol wil omzeilen moet creatief zijn. Het ziet ernaar uit dat veel vakantiegangers grote frustratie en teleurstellingen te wachten staat. Vanaf vandaag gaan vliegmaatschappijen de reisbranche en reizigers informeren over welke vluchten er geschrapt of verplaatst worden. En niet alleen reizigers die vanuit Nederland vliegen krijgen te maken met lange wachttijden en gecancelde vluchten, er zijn op heel veel vliegvelden grote problemen. Luchtvaartdeskundige Joris Melkert maakt in podcast De Dag een rondje langs de internationale vliegvelden, beginnend bij Schiphol. Overal wordt piepend en krakend een grens bereikt. Wat betekent dat voor de luchtvaartsector en voor de toekomst van vliegen? Reageren? Mail [email protected]

NOS-correspondent Iris de Graaf is weer terug in Rusland. Een paar weken na de Russische inval in Oekraïne vertrok ze naar Nederland, omdat onzeker was geworden of ze haar werk nog veilig kon doen vanuit haar standplaats Moskou. Nu is ze er dus weer, maar wel met gemengde gevoelens, vertelt ze in podcast De Dag. Iris is openhartig over wat haar terugkeer voor haar persoonlijk betekent en ook over de twijfels die ze in journalistieke zin heeft. Zowel vanuit Rusland als vanuit Nederland wordt er grote druk op haar uitgeoefend, vertelt ze, en dat maakt haar werk er niet makkelijker op. "Alles wat ik vanuit hier deel is controversieel," legt ze uit. Ze moet zich een weg banen door de Russische propagandamachine, Russen die niet durven praten en strenge wetten voor journalisten, en tegelijkertijd merkt ze ook dat er bij het Nederlandse publiek "weinig mentale ruimte" is om te luisteren naar wat er in Rusland gaande is. Reageren? Mail [email protected]

Een bloedbad op de beurzen, zenuwachtige economen, stijgende rente, inflatie; de berichten over de economie zijn somber deze dagen, maar is al dat doemdenken wel terecht? Stevenen we echt zo hard af op een recessie? ING-hoofdeconoom Marieke Blom maar zich in ieder geval wel zorgen over wat er gaat gebeuren. En economieverslaggever Eva Wiessing vertelt in podcast De Dag over hoe de huidige economische toestand wordt beleefd bij de banken en op straat.

In de VS is een parlementaire onderzoekscommissie bezig te bewijzen dat voormalig president Trump vorig jaar een coup heeft proberen te plegen om aan de macht te blijven. Er is, aldus de commissievoorzitter, huiveringwekkend bewijs dat hij opzettelijk en illegaal de bestorming van het Capitool op 6 januari vorig jaar in gang heeft gezet. Opvallend is dat nauwe medewerkers van Trump de handen van hem aftrekken. De openbare hoorzittingen zijn historisch en inhoudelijk indrukwekkend, zegt Amerika-correspondent Lucas Waagmeester in podcast De Dag. Vooral doordat de commissie het bewijs laat opdienen door vertrouwelingen van Trump zelf. Zij zeggen nu publiekelijk wat ze na de verkiezingen niet in het openbaar zeiden, namelijk dat de beweringen over verkiezingsfraude nonsens zijn. Maar wat zijn de gevolgen? En betekent dit het politieke einde voor de oud-president? Reageren? Mail [email protected]

Vanuit het Verenigd Koninkrijk vertrekt vandaag de eerste vlucht met asielzoekers naar Rwanda. Een Britse rechter oordeelde gisteren dat deze vluchten door mogen gaan. Dat is een juridische overwinning van betekenis voor de regering van Boris Johnson, die een controversieel nieuw asielbeleid wil voeren waarbij het deporteren van asielzoekers naar Rwanda centraal staat. Onbegrijpelijk, zegt Natacha Abingeneye in podcast De Dag, want tegelijkertijd is er vanuit Rwanda ook een vluchtelingenstroom de andere kant uit. Voor veel mensen is het daar niet veilig. Zij is als mensenrechtenactivist zelf ook één van die mensen. Voor Rwanda is het opvangen van asielzoekers een wrang business-model aan het worden, zegt Abingeneye, dat voor de asielzoekers die erheen moeten zeer gevaarlijk kan zijn. Reageren? Mail [email protected]

Eind deze maand begint de parlementaire enquête naar de gaswinning in Groningen. NOS-redacteuren Reinalda Start en Heleen Ekker maakten in aanloop daarnaartoe een vijfdelige podcastserie over dit complexe dossier, dat zij beiden al tien jaar volgen. Zelden, vertellen ze in podcast De Dag, hebben ze zoveel schimmigheid meegemaakt rondom een dossier. Hoewel ze in tien jaar tijd al veel verhalen hebben gehoord en gezien, werden ze tijdens hun zoektocht naar antwoorden opnieuw getroffen door de verhalen die ze tegenkwamen. Verhalen van inwoners uit de aardbevingsgebieden, maar ook van bijvoorbeeld onderzoekers naar wie niet werd geluisterd. In de podcast zetten ze uiteen hoe een kluwen aan grote belangen en geheime afspraken maakt dat nog altijd niemand echt grip weet te krijgen op het Groningse aardbevingsdossier. Reageren? Mail [email protected]

Het is een loodzware dag voor boeren, want het kabinet maakt bekend hoeveel de stikstofuitstoot omlaag moet. Dat wordt per regio bepaald en duidelijk is dat dit op sommige plekken ontzettend veel impact gaat hebben voor heel veel boeren en hun gezinnen. Ankie Wijnen runt samen met haar man en een bevriend stel een melkveebedrijf dichtbij natuurgebied de Groote Peel. Ze vertelt in podcast De Dag openhartig over de zorgen en emoties die nu in haar gezin leven. Ze ziet de toekomst somber in. Joris van Lierop woont even verderop en heeft samen met zijn vader een pluimveebedrijf. Hij zit midden in het proces om het hele bedrijf van zijn vader over te nemen en is niet van plan te stoppen. Ook hij voelt de emoties, vertelt hij. Maar hij is vooral boos. Reageren? Mail [email protected]

De Belgische koning Filip heeft z'n spijt uitgesproken over "de wonden uit het verleden". Die wonden gaan over Congo dat tot 1960 een kolonie van België was. De koning is voor het eerst op staatsbezoek in het land, op wat door Belgen wel de reis van dekolonisering wordt genoemd. De spijtbetuiging gaat de relatie tussen België en Congo veranderen, vertelt Sandrine Ekofo in podcast de Dag. Ekofo is geboren in Congo, opgegroeid in België en doet beleidswerk voor Congo bij Broederlijk Delen. Maar een snelle verandering verwacht ze niet, want de historie vol uitbuiting en overheersing dreunt nog pijnlijk na. Reageren? Mail [email protected]

Boosheid en verdriet overheersen deze week om de dood van de 9-jarige Gino. Hij verdween vorige week na een potje voetbal en werd later op aanwijzing van een opgepakte verdachte dood teruggevonden. De 22-jarige Donny M. wordt verdacht van ontvoering en moord. Hij is een veroordeelde zedendelinquent. Het profiel van de verdachte is uitzonderlijk, zegt Wineke Smid in podcast De Dag. Al benadrukt ze dat er ook niet zoiets bestaat als een 'gemiddelde' zedenpleger. Wineke Smid is psycholoog en hoofdonderzoeker bij de Van der Hoeven kliniek waar tbs'ers worden behandeld. In die functie is ze ook betrokken bij risico-taxaties en spreekt ze met zedenplegers om te begrijpen wat er in hun hoofd omgaat en om hun gedrag beter te begrijpen. "Vaak begrijpen ze zelf niet waarom ze iets doen." In de podcast vertelt ze over deze gesprekken en wat ze in de loop der jaren heeft geleerd over gedrag en gedachtes van zedendelinquenten. Reageren? Mail [email protected]

De Britse premier Boris Johnson is meermaals politiek doodverklaard, maar vooralsnog blijft hij gewoon op zijn plek. Gisteravond overleefde hij een vertrouwensstemming. Maar, zegt Bureau Buitenland-presentator en oud-correspondent Tim de Wit in podcast De Dag, hij heeft wel een serieus probleem met zijn eigen partij. Een probleem dat hij zelf heeft gecreëerd. Tim de Wit schreef het boek Wankel Koninkrijk over zijn jaren als correspondent in Groot-Brittannië. Dat waren jaren waarin hij onder meer zag hoe Boris Johnson de conservatieve partij naar zijn hand zette en volgens hem ook uitholde. Wat zijn de gevolgen van dit 'Johnsonisme'; wat betekent het voor de partij, voor de positie van Johnson zelf, en voor het hele Britse politieke systeem? Reageren? Mail [email protected]

In sommige bioscopen draait hij al en de nieuwste (en vooralsnog laatste) Jurassic World-film gaat deze week officieel in première: Jurassic World Dominion. De allereerste film in de cyclus is bijna 30 jaar oud en inmiddels wordt op meerdere universiteiten écht onderzoek gedaan naar het 'hercreëren' van dinosaurussen. Anne Schulp is paleontoloog bij Naturalis, hoogleraar Vertebratenpaleontologie aan de Universiteit Utrecht en destijds ook gegrepen door de eerste Jurassic-films, want nooit eerder waren dino's zo levensecht in beeld gebracht. En, zegt hij in podcast De Dag, regisseur Steven Spielberg had ook goed geluisterd naar wetenschappers om ze de beesten zo realistisch mogelijk te maken. In de podcast geeft Schulp antwoord op de vragen die de populaire cultuur én tegenwoordig ook in toenemende mate dus de wetenschap bezighouden: wat klopt er wel, wat niet en wat kán er kloppen van de Jurassic-films? Reageren? Mail [email protected]

De oorlog in Oekraïne duurt nu 100 dagen en volgens president Zelensky heeft Rusland 20% van het land in handen. De oorlog van vandaag is een heel andere oorlog dan in de eerste weken na de invasie. En het zo eensgezinde Westen raakt verdeelder. Met name over het einde van de oorlog wordt verschillend gedacht, want moet Poetin eerst op de knieën worden gedwongen zoals de VS en het VK willen, of krijgt Rusland een kans om hier met opgeheven hoofd uit te komen, waar Europese leiders op aan lijken te sturen? In podcast De Dag vertelt oud-ambassadeur in Oekraïne en topdiplomaat Robert Serry op welke manier er op de achtergrond nu over vrede gesproken wordt; gesprekken waar hij zelf bij adviseert. Hij vindt de geluiden uit de EU niet altijd verstandig en vooral voorbarig. Ook pleit hij voor een grotere rol van de VN. Universitair hoofddocent Internationale Betrekkingen Laurien Crump van de Universiteit Utrecht zet uiteen hoe het Westen verdeeld raakt over de vrede, welke blokken er ontstaan en waarom nationale belangen steeds meer de boventoon gaan voeren. Reageren? Mail [email protected]

Miljoenen Britten vieren het platina jubileum van Koningin Elizabeth de komende dagen. Door heel het land hangen vlaggetjes met The Queen erop en er zweven ballonnen van corgi's door de straten van Londen. Het favoriete hondenras van The Queen, die haar al die jaren al achtervolgen. De koningin van 96 wordt alom geprezen door de Britten, maar dat is in die tientallen jaren weleens anders geweest. Vrijwel altijd lag de schuld niet bij Elizabeth zelf, vertelt Royaltykenner Justine Marcella vandaag in podcast De Dag. Queen Elizabeth heeft een platina reputatie. Reageren? Mail [email protected]

Hoe hard en hoe vaak de noodklok ook is geluid over de asielopvang in Ter Apel, en ondanks nieuwe afspraken, sliepen ook deze week weer asielzoekers in een kantoortje van de IND op plastic stoelen. Er kon nergens anders een bed voor ze gevonden worden. Al maanden is de situatie in Ter Apel dringend en mensonterend. Vanaf vandaag gaan veiligheidsregio's in toerbeurten 600 extra crisisnoodopvangplekken beschikbaar stellen, maar daarmee is het 'gezeul' met mensen nog niet voorbij. RTV Noord-verslaggever Martijn Klungel en Sander Schaap van Vluchtelingenwerk zien van dichtbij wat dit zeulen doet met mensen. Ze vertellen in podcast De Dag hoe het kan dat een voor iedereen onacceptabele situatie kennelijk toch geaccepteerd wordt. Reageren? Mail [email protected]

Na vliegschaamte bestaat er nu ook zoiets als Schipholschaamte, want de urenlange wachtrijen en chaotische taferelen van de afgelopen weken op Schiphol, doen ook president-directeur Dick Benschop het schaamrood op de kaken verschijnen, zei hij dit weekend bij Buitenhof. Deze week is voor Benschop de week van de waarheid. Vandaag moet hij tekst en uitleg geven aan een Kamercommissie en morgen verloopt een deadline van de vakbonden voor betere arbeidsvoorwaarden voor het personeel op Schiphol. Ondertussen wordt hardop de vraag gesteld of Benschop wel de geschikte man is om deze crisis vlot te trekken. Benschop staat met zijn rug tegen de muur en heeft het daar zelf naar gemaakt, zegt luchtvaartverslaggever voor NH nieuws Doron Sajet in podcast De Dag. En oud-aandeelhoudersactivist en allround grote bedrijven-expert Peter Paul de Vries ziet een falende crisismanager die als Schiphol beursgenoteerd was geweest, allang had moeten vertrekken. De Nederlandse staat heeft als grootaandeelhouder van Schiphol volgens hem alle reden om ontevreden te zijn. Reageren? Mail [email protected]

Namen van rechercheurs die zijn weggelakt uit dossiers, rechters die niet meer in beeld mogen of namen van officieren van justitie die worden vervangen voor nummers: het komt steeds vaker voor. De afgelopen twee jaar zijn in 39 strafzaken officieren van justitie geanonimiseerd. In de zaak rond de moord van Peter R. de Vries, die volgende week inhoudelijk begint, is het complete strafdossier zelfs geanonimiseerd. NOS-justitieredacteur Remco Andringa vertelt in podcast De Dag hoe de zware misdaad het gevaarlijker heeft gemaakt om voor de rechtsstaat te werken en welke gevolgen dat heeft voor advocaten, officieren van justitie en rechters, maar ook voor verdachten én voor de rechtsspraak in bredere zin. Reageren? Mail [email protected]

Op de website van de BBC verschenen deze week de foto's van bijna drieduizend Oeigoeren die vastzitten in Chinese strafkampen. De Britse omroep kreeg via een hacker tienduizenden documenten en foto's in handen. De informatie is onthullend en onthutsend, vooral voor gevluchte familieleden die in die berg informatie direct op zoek gingen naar bekenden. China-correspondent Sjoerd den Daas sprak twee van hen, beiden hoorbaar aangeslagen. Mighrigul Musa en Abdurahman Hasan herkenden familie en kennissen op de foto's. Ook de Oeigoerse Ahmedjan Kasim, die op 15-jarige leeftijd naar Nederland vluchtte, begon te spitten. "Ik heb gisteravond nog uren gezocht naar mijn vader," vertelt hij in de podcast. Hij vond hem niet. Toch zijn de gehackte documenten voor Kasim van het grootste belang. De wereld kan en mag volgens hem niet meer wegkijken. Reageren? Mail [email protected]

In de plaats Uvalde in de Amerikaanse staat Texas schoot een 18-jarige jongen deze week 19 basisschoolkinderen dood en ook 2 leraren. Het is de grootste schietpartij in Texas ooit en de grootste in heel de VS in 10 jaar tijd. In die 10 jaar zijn er 900 schietpartijen op scholen geweest. Hoewel de kans op een schietpartij op school nog altijd klein is, hebben Amerikaanse ouders én kinderen leren leven met het idee dat dit kan gebeuren, zegt oud-Amerika correspondent Hans Klis in podcast De Dag. Voor zijn boek 'Generatie Columbine' deed hij onderzoek naar schietpartijen op scholen en naar de gecompliceerde verhouding die Amerikanen met wapens hebben. Klis vertelt hoe Amerikanen zich proberen aan te passen aan de dagelijkse realiteit waarin strengere wapenwetten uitblijven. Reageren? Mail [email protected]

Feyenoordsupporters in 't Albanese Tirana kunnen niet wachten tot de bal éindelijk op de stip ligt. Want na 20 jaar speelt 't Legioen vanavond weer een Europese finale, tegen AS Roma. Eindelijk gebeurt weer waar Feyenoord-supporters zolang op moesten wachten. En als statistieken niet liegen maken de Rotterdammers veel kans. Feyenoord won alle Europese finales die ze speelde. Dat geeft sportjournalist bij Andere Tijden en Feyenoordfanaat Steven van der Gaag hoop. Hij kan niet wachten om eindelijk zo'n groots Europees feest mee te maken. En supporter Harry Kerklaan weet wat Steven heeft gemist: hij maakte mee dat Feyenoord in 1970 als eerste Nederlandse club thuiskwam met een Europese cup en vertelt er kleurrijk over in podcast De Dag. Fijne wedstrijd! Reageren? Mail [email protected]

In de oorlog in Oekraïne is een fase aangebroken van zeer zware gevechten in de Donbas. En, opmerkelijk, voor het eerst heeft president Zelensky in dat licht gezegd dat Oekraïne militair ook zeer zware verliezen lijdt. Hij zegt dat er dagelijks 50 tot 100 soldaten sneuvelen. Waar er relatief veel informatie is over Russische verliezen, is het zicht op de militaire verliezen aan Oekraïense zijde zeer beperkt. Toch lukt het generaal buiten dienst Mart de Kruif in podcast De Dag aardig om een beeld te schetsen. De slijtage is volgens hem ongekend hoog, zowel aan Russische als aan Oekraïense zijde. "Beide partijen zijn niet meer in staat een grote klap uit te delen." Verslaggever Sander van Hoorn vertelt vanuit Oekraïne wat er zichtbaar wordt van die ongekende verliezen aan Oekraïense kant. En hoe er daar officieus wordt gesproken van nog veel grotere dodentallen dan waar Zelensky over spreekt. Reageren? Mail [email protected]

Het begon met één melding begin deze maand in Groot-Brittannië, inmiddels zijn er wereldwijd bijna 100 bevestigde gevallen in meer dan 10 landen, waaronder ook in Nederland. De snelheid en de schaal van de uitbraak buiten het Afrikaanse continent baart wetenschappers zorgen. Zo kort na corona trekt het nieuwe virus veel aandacht en worden er ook verbanden gelegd met covid. Deels terecht en deels helemaal niet, zegt onderzoeker en adviseur infectieziekten Charifa Zemouri in podcast De Dag. Er gaat heel veel mis- en desinformatie rond over het apenpokkenvirus en echt niet alleen in de complot-hoek. Het is volgens Zemouri belangrijk om de goede informatie te raadplegen en de het virus niet te gauw weg te wuiven als ongevaarlijk omdat patiënten er niet vaak aan overlijden. Reageren? Mail [email protected]