De Dag

Duizenden Nederlanders denken erover om Oekraïense vluchtelingen in huis te nemen. Gerard Elshof en Josja Gunnink uit Zwolle hebben inmiddels daad bij de gedachte gevoegd en hebben er sinds deze week drie huisgenoten uit Oekraïne bij. Voor De Dag hielden ze een audio-dagboek bij en in de podcast vertellen ze over de achtbaan waarin ze terecht zijn gekomen. 'Veel tijd om na te denken was er niet,' zegt Josja, 'het ging allemaal ontzettend snel.' In een paar dagen tijd regelde ze met hulp van de buurt dat er allerlei spullen voor het gezin kwamen en werd er ook een bankrekening voor ze geopend waar gedoneerd geld op staat. Dinsdag was het zo ver: toen stonden een Oekraïense moeder met haar twee dochters in Zwolle op de stoep. 'Je zag wel de ontreddering in de ogen en ook het verdriet,' vertelt Gerard Elsfhof. 'Je laat ze dan maar even bijkomen.' Reageren? Mail [email protected]

Oekraïners houden tanks tegen, maken molotovcocktails en hun president Zelenski gaat de strijd aan met felle retoriek vanuit z'n kantoor in hoofdstad Kiev. Het beeld ontstaat van een sterk en strijdvaardig Oekraïne, dat met alles wat ze in zich hebben vecht tegen Rusland. Daarmee wint Oekraïne de slag in de propagandaoorlog, vertelt Bob Deen in podcast De Dag. Hij is Oost-Europadeskundige en defensiespecialist aan het Clingendael Instituut. De Oekraïense regering weet precies welke informatie, foto's en video's het met Rusland en de rest van de wereld moet delen. En vooral ook welke dingen ze beter voor zichzelf kunnen houden. Reageren? Mail [email protected]

De oorlog in Oekraïne maakt een heleboel landen nerveus, maar sommige nog wat nerveuzer dan anderen. Het kleine Moldavië grenst aan Oekraïne en zou een makkelijke prooi voor Poetin kunnen zijn. Een scenario dat na de inval in Oekraïne niet meer ondenkbaar is. De omliggende Balkan ziet de oorlog ook met argusogen aan, doordat een deels onverwerkt verleden er weer door dreigt op te laaien. De spanningen lopen in de hele regio op, zegt correspondent David Jan Godfroid in podcast De Dag. Hij is naar Moldavië afgereisd en vertelt hoe het meest kwetsbare buurland van Oekraïne omgaat met de Russische dreiging en ondertussen een enorme vluchtelingencrisis managet. En het verhaal van de landen daar omheen moet ook in de gaten gehouden worden, zegt hij. Want het risico ligt op de loer dat oude wonden worden opengereten. Reageren? Mail [email protected]

De oorlog in Oekraïne is bijna twee weken aan de gang en de analyses over het verdere verloop stemmen vooralsnog niet hoopvol. Het geweld neemt alleen maar toe en de Russische president Poetin lijkt alles op alles te zetten om de volledige controle over Oekraïne te krijgen. Hoe kan de oorlog stoppen? In podcast De Dag schetst bijzonder hoogleraar Oorlog Studies Frans Osinga een aantal scenario's over hoe de oorlog kan eindigen. Met daarbij nadrukkelijk de toevoeging dat die scenario's hypothetisch zijn omdat natuurlijk niemand weet hoe de toekomst daadwerkelijk uitpakt. Reageren? Mail [email protected]

Boycots van landen zijn er wel vaker geweest in de geschiedenis, maar wat er nu met Rusland gebeurt is niet eerder vertoond. In een paar dagen tijd hebben honderden internationale bedrijven, sporters en culturele instellingen de banden met Rusland verbroken. Door de sancties is zakendoen met Rusland sowieso ingewikkeld, maar de bedrijven benadrukken vooral hun ethische bezwaren. En ze hopen gezamenlijk Poetin verder onder druk te zetten. Hoogleraar financiële ethiek Boudewijn de Bruin plaatst in de podcast kritische kanttekeningen bij de goedbedoelde actie van het bedrijfsleven. En NOS-redacteur Lisa Schallenberg zet uiteen welke impact de massale terugtrekking heeft op de Russische economie en wat landen als China kunnen betekenen in het opvangen van de economische klappen in Rusland. Reageren? Mail [email protected]

Vanuit hun schuilplekken en via nog stand houdende internetverbindingen zoeken ze contact met de buitenwereld: de stemmen uit Kiev. Veel inwoners zijn de Oekraïense hoofdstad ontvlucht of proberen nog weg te komen voordat de slag om Kiev begint, mogelijk de komende dagen al. Maar er zijn ook talloze achterblijvers, die nu zitten te wachten op de belegering en zich voorbereiden op een bloedbad. NOS-redacteur Chiem Balduk heeft contact met meerdere Oekraïners in Kiev en laat in de podcast hun stemmen horen. Zoals een voormalige rijinstructeur die nu bij het verzet zit en koerier is voor het leger. En een vrouw die in haar eentje in een flat vast zit. Zij durfde niet te vluchten en nu is het te laat. Ook de proftennisser Sergij Starchovsky zit in Kiev te wachten op de strijd. Hij spreekt geëmotioneerd over zijn vrouw en drie kinderen die hij waarschijnlijk lange tijd niet meer kan zien. Reageren? Mail de [email protected]

De Oekraïense regering roept iedereen op om mee te vechten: buitenlanders moeten het land gaan helpen in hun strijd tegen Rusland. De Oekraïense minister van Buitenlandse zaken zei: "Samen hebben we Hitler verslagen en we zullen ook Poetin verslaan". Maar hoe realistisch is het dat burgers het verloop van de oorlog in Oekraïne kunnen beïnvloeden? Vandaag vertelt militair historicus Samuël Kruizinga van de Universiteit van Amsterdam in de podcast wat mensen te wachten staat in het vreemdelingenlegioen van Oekraïne. En uit een blik in de historie blijkt dat burgerstrijdkrachten zelden succesvol zijn in een oorlog. Reageren? Mail [email protected]

Verschillende Nederlandse journalisten doen vanuit Oekraïne of aan de grenzen van dat land verslag van de oorlog. Onder zware omstandigheden, maar vanuit de overtuiging dat juist nu betrouwbare informatie over wat er gebeurt belangrijk is. Gert-Jan Dennekamp was al in Oekraïne voor de invasie begon. Hij vertelt in podcast De Dag hoe hij het land, dat hij al jaren goed kent, in korte tijd verwoest ziet worden en hoe hem dat ook persoonlijk raakt. Noortje Deutekom maakt voor het NOS Jeugdjournaal indringende reportages over de vele Oekraïense vrouwen en kinderen die in Polen de grens over komen. Vaak hebben zij hun vaders of broers moeten achterlaten. Hoe doe je voor kinderen verslag van zulk groot verdriet? Reageren? Mail [email protected]

De oorlog in Oekraïne is Poetins oorlog, zo luidt het: gewone Russen zouden er niet achter staan. Maar twee Nederlanders in Rusland vertellen in podcast De Dag dat ze toch ook andere geluiden horen. Bovenal zien ze veel angst en zorgen, over de ongekende sanctie-pakketten, de roebel-crash, betaalsystemen die niet meer werken en een president die met kernwapens dreigt. Ondernemer Jeroen Ketting woont al bijna dertig jaar in Rusland en houdt rekening met het ergste, zegt hij in de podcast. Hij gaat er vanuit dat hij zijn geld kwijt is en voelt zich ook steeds minder veilig. Zijn auto staat volgeladen klaar om te vluchten. Journalist Pjotr Sauer vreest ook dat hij niet lang meer in Rusland kan blijven. Maar zo lang als mogelijk is, wil hij toch proberen het échte verhaal over Poetins oorlog in Rusland te blijven vertellen. Reageren? Mail [email protected]

Het is volgens analisten een gevaarlijke gok, en ook zeer de vraag of het lukt, maar wat de Russische president Poetin in Oekraïne wil, lijkt duidelijk: hij wil de huidige regering van president Zelensky omver werpen en vervangen door een pro-Russisch regime; een marionettenregime. Net zoals hij ook in landen als Belarus, Kazachstan en Tsjetsjenië leiders heeft zitten die naar zijn pijpen dansen. Rusland-deskundige en historica Laurien Crump vertelt in podcast De Dag wat er nodig is om zo'n marionettenregime op z'n plek te krijgen en hoe Poetin zich in dat kader nu aan Stalin lijkt te spiegelen. Stalin installeerde na de tweede wereldoorlog allerlei marionettenregimes, maar benadrukt Crump: wel in een totaal andere context én met steun die nu ontbreekt. Reageren? Mail [email protected]

Het is dag twee van de oorlog in Oekraïne en Russische militairen proberen hoofdstad Kiev in te nemen. Daar, en ook op allerlei andere plekken in het land, verlaten mensen huis en haard op zoek naar een veilige plek. Er is een grote vluchtelingenstroom op gang gekomen, maar er zijn ook Oekraieners én Nederlanders die niet kunnen of willen vertrekken. In een extra lange podcast de verhalen van vier Nederlanders die allemaal andere afwegingen maken en in verschillende fasen van hun vluchtplan zitten. Andre Homma, die vorige week in de podcast vertelde dat hij niet uit Oekraine wilde vertrekken, heeft gisteravond toch de auto gepakt en staat nu aan de Poolse grens. Hij spreekt over de meest angstige momenten uit zijn leven en raadt alle Nederlanders die nog twijfelen aan om zo snel mogelijk weg te gaan. Arenda Vasyhenko Van de Ree blijft juist bewust wél. Haar geloof vertelt haar dat ze in Oekraïne thuishoort en het beste daar mensen kan proberen te helpen. Inge Nammensa is sinds een week met haar kinderen in Nederland, maar haar man is weer teruggegaan naar Lviv. Ze maakt zich grote zorgen. Tot slot een gesprek met journalist Michiel Driebergen die meereist met een konvooi Oekraïense vluchtelingen die het liefst ook in Oekraïne willen blijven. Hij heeft nog een lange reis voor de boeg en merkt dat de brandstof schaarser wordt. Reageren? Mail [email protected]

Vannacht gebeurde waar al weken voor werd gevreesd: het is oorlog in Oekraïne. Rusland heeft de aanval geopend. Niet alleen in het oosten, in de zelfverklaarde republieken Donetsk en Loegansk, maar uit het hele land komen meldingen van explosies en beschietingen. De woede in het Westen is groot en de eerder afgekondigde sancties worden verder opgeschroefd. Maar hoe raak je Rusland nog? Vandaag vertelt politicoloog en filosoof Haroon Sheikh in podcast De Dag welke sancties Rusland pijn doen. Strafmaatregelen moeten verder gaan dan alleen tegen banken of rijke Russen. De tech-industrie is bijvoorbeeld ook een plek waar het pijn kan doen voor Rusland. En is president Vladimir Poetin eigenlijk persoonlijk te treffen met sancties? Reageren? Mail [email protected]

Rusland heeft deze week voor het eerst openlijk militairen de grens over gestuurd naar het oosten van Oekraïne, waar al sinds 2014 door Russische separatisten gevochten wordt voor onafhankelijkheid. Een vredesmissie, zegt hij president Poetin, maar met de gigantische troepenopbouw van de laatste maanden aan de grenzen van Oekraïne wordt rekening gehouden met een grote invasie en mogelijk oorlog in een heel Oekraïne. Als het op vechten aankomt, is de vraag: hoe sterk is het Russische leger? Generaal Mart de Kruif, voormalige commandant van de Koninklijke Landmacht, vertelt in de podcast De Dag hoe Poetin zijn leger de afgelopen twintig jaar heeft gemoderniseerd van een oude 'roestbak' tot de tweede grootste militaire macht ter wereld. Reageren? Mail [email protected]

Het zou eigenlijk nog de week van de diplomatie zijn, met donderdag mogelijk een ontmoeting tussen de Amerikaanse en Russische minister van buitenlandse zaken en er werd ook toewerkt naar top tussen de presidenten Poetin en Biden. Maar gisteren ging het opeens onverwacht hard in het conflict tussen Rusland en Oekraïne. Rusland erkende de onafhankelijkheid van twee deelrepublieken in het oosten van Oekraïne en stuurde daar ook meteen militairen naartoe. Over zijn beweegredenen sprak de Russische president Poetin in een lange, dreigende en ook opmerkelijke toespraak vol historische verwijzingen. Een toespraak die in feite een oorlogsverklaring was, zegt Rusland-deskundige Laura Starink in podcast De Dag. Zij zag een obsessieve man die vooral naar het verleden kijkt en niet meer redelijk handelt. Reageren? Mail [email protected]

Late night shows zijn in de VS al jaren een ijkpunt in de televisieavond. Miljoenen televisiekijkers stemmen na elf uur 's avonds af op hun favoriete programma, waar met energie en humor de actualiteit van de dag wordt doorgenomen. In Nederland gaat De Avondshow met Arjen Lubach van start, een talkshow in de stijl van die Amerikaanse late night-programma's. Op1-verslaggever Thomas van Groningen is groot fan van het genre en zorgt dat hij bij iedere reis naar Amerika zeker bij één zo'n programma in het publiek kan zitten. In podcast De Dag vertelt hij over zijn liefde voor de late night en wat de shows volgens hem zo goed maken. Reageren? Mail [email protected]

De opluchting is bij velen groot nu Nederland de coronamaatregelen in stappen los laat. Eindelijk meer vrijheid, althans zolang er geen nieuwe, gevaarlijke variant ontstaat, waarschuwde minister Kuipers deze week in zijn persconferentie. Wetenschappers zoeken actief naar mutaties en op dit moment gaan er in Nederland ook al verschillende rond. Matthijs Welkers is arts-microbioloog, verbonden aan het Amsterdam UMC en de GGD Amsterdam en gespecialiseerd in virus-evolutie. Hij is een van de wetenschappers die de wegen van het virus in de gaten houdt, terwijl wij het oude leven weer een beetje oppakken. Hij vertelt in podcast De Dag hoe het onderzoek naar mutanten in z'n werk gaat en wat de kans is op het ontstaan van gevaarlijke, nieuwe varianten. Reageren? Mail [email protected]

Uit jarenlang onderzoek blijkt dat Nederland structureel extreem geweld gebruikte tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog in Indonesië eind jaren '40. De politici, legerleiding en rechters wisten ervan, maar stopten de plunderingen, martelingen en verkrachtingen niet en stopten de gebeurtenissen in de doofpot. Ruim 70 jaar na de oorlog worden de verhalen meer en meer verteld, in plaats van opgekropt. Iris van Santen merkte aan den lijve wat zwijgen generatie op generatie met je doet. Ze werkte aan de tentoonstelling Revolusi! in het Rijksmuseum en kwam erachter dat haar opa gruwelijke dingen meemaakte tijdens die oorlog. Samen met vriendin en podcastmaker Marjolijn van Heemstra ontdekt ze wat er gebeurt Als geschiedenis in je opstaat; zo heet hun podcast van NPO Radio 1-programma OVT. Vandaag vertellen ze in podcast De Dag hoe belangrijk het is om die geschiedenis, hoe gitzwart en pijnlijk ook, recht in de ogen aan te kijken. Reageren? Mail [email protected] De podcast Als geschiedenis in je opstaat vind je hier: https://www.nporadio1.nl/fragmenten/ovt/7c353507-e789-4cf4-8b5e-42837177623a/2022-02-11-het-spoor-terug-als-geschiedenis-in-je-opstaat-1

In tegenstelling tot veel andere Europese landen is er in Italië nog altijd geen onderzoek gedaan naar seksueel misbruik in de Katholieke kerk. En dat terwijl juist daar, hét rooms-katholieke land bij uitstek, volgens onofficiële schattingen mogelijk de grootste aantallen slachtoffers zijn. Verschillende Italiaanse slachtoffergroepen hebben zich deze week verenigd en zijn onder de hashtag #Italychurchtoo een media-offensief begonnen om een onafhankelijk onderzoek naar misbruik binnen de kerk af te dwingen. Correspondent Heleen d'Haens sprak met slachtoffers die de deksel proberen te lichten van wat zij zelf een doofpot noemen van niet alleen de kerk, maar ook van politiek en media. Ze vertelt in podcast De Dag hoe het kan dat Italië zo opvallend achterblijft en welke rol de paus daarin speelt. Reageren? Mail [email protected]

Het kabinet roept Nederlanders in Oekraïne op om zo snel mogelijk te vertrekken. Het reisadvies staat op rood en het Witte Huis zegt dat er mogelijk deze week een Russische invasie komt. Maar de keuze om huis en haard te verlaten is niet makkelijk. In podcast De Dag vertellen twee Nederlanders die in Oekraïne wonen over hun afwegingen. André Homma woont en werkt in de buurt van Kiev en heeft besloten om voorlopig te blijven. En hij is niet de enige, zegt hij, er zouden nog ongeveer 150 andere Nederlanders zijn die niet willen vertrekken. Zij geloven niet dat de Russen echt gaan komen. "Dat is de algemene consensus." Inge Nammensma is met haar gezin wél in de auto gestapt en inmiddels aangekomen in Nederland. Zij zag de afgelopen weken steeds meer onrust ontstaan en wil zeker met het oog op haar kinderen het zekere voor het onzekere nemen. Reageren? Mail [email protected]

Na twee jaar kantoor aan de keukentafel, Teams-vergaderingen en woon-werkverkeer tussen bed en bureaustoel komt er een einde aan het advies om zoveel mogelijk thuis te werken. Waarschijnlijk vervalt het vanaf volgende week helemaal. Minister Karien van Gennip van Sociale Zaken en Werkgelegenheid hoopt dat flexibel werken wel de norm blijft. Ook het overgrote merendeel van de werknemers wil meer zeggenschap houden over waar ze op welke tijden werken. Bij werkgevers heerst er minder eensgezindheid. Over hun eventuele twijfels, vertelt Jannes van der Velde van werkgeversorganisatie AWVN in podcast De Dag. Hij snapt sommige aarzelingen en er zijn ook zeker nadelen aan thuiswerken, zegt hij, en toch adviseert hij bedrijven om niet terug te gaan naar het oude normaal. Charlotte Post van Spectrum, een organisatie die in de prijzen viel als beste thuiswerkgever van 2020, vertelt waarom het loont om werknemers meer autonomie te geven. Reageren? Mail [email protected]

Al twee weken weigert een groep actievoerders het centrum van Ottawa te verlaten. Wat begon als een protest van vrachtwagenchauffeurs tegen het vaccinatiebeleid is volgens de politie uitgegroeid tot een belegering van de Canadese hoofdstad, waarvan de vraag is hoe die eindigt. Wat er nu in Ottawa gebeurt, lijkt op een slow motion-versie van de bestorming van het Capitool, zegt hoogleraar Jelle van Buuren in podcast De Dag. Hij promoveerde op onderzoek naar onder andere systeemhaat. Hij ziet een beweging die veel verder strekt dan Canada alleen en ook verder dan anti-coronasentimenten. Dit zijn volgens hem burgers in gevecht met de overheid en die groep is door de pandemie in de hele wereld vergroot. De vraag is: wat is het doel van deze groeiende burgerbeweging en hoe ver zijn zij bereid te gaan in hun verzet? Reageren? Mail [email protected]

De Nederlandsche Bank was nauw betrokken bij slavernij, blijkt uit nieuw onderzoek. De bank wilde zelf meer weten over haar eigen verleden en liet onderzoek doen. Bestuurders bleken in de 19e eeuw ondermeer flink te lobbyen voor het verlengen van de slavernij op de plantages en hoge compensatie voor ondernemers bij afschaffing, vertelt onderzoeker Lauren Lauret in podcast de Dag. De nationale bank van Engeland en gemeentes gingen DNB voor. Onderzoek naar slavernij is goed, vindt Linda Nooitmeer van het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis. Maar er is meer nodig. Het moet geen sluitstuk zijn, maar het begin om deze kant van de geschiedenis te leren kennen. Reageren? Mail [email protected]

Er is één woord waar we in Nederland deze dagen niet over uitgepraat lijken te raken: de dickpic. Het is geen nieuw woord, maar na de gebeurtenissen rond The Voice en het aftreden van Marc Overmars bij Ajax wel terug van weggeweest. Duidelijk is dat ondanks de vele dickpickschandalen die er al zijn geweest, en carrières die er op zijn stukgelopen, veel mannen - vaak op machtsposities - er toch mee doorgaan ze te versturen. Grote vraag blijft: waarom? Schrijfster, feminist en allround seksueel wezen Stella Bergsma heeft wel een idee, vertelt ze in podcast De Dag. Zij kreeg in haar leven misschien wel duizenden dickpics en ging er ook over in gesprek met mannen die ze stuurden. Seksuoloog Yuri Olhrichs van kenniscentrum Rutgers vertelt over de wat er uit wetenschappelijke onderzoeken bekend is over de beweegredenen van mannen. Reageren? Mail [email protected]

Aan weerszijden van een gigantische tafel zaten ze, de Russische president Poetin en de Franse president Macron. In gesprek over de dreigende oorlog in Oekraïne. Macron voert namens de Europese Unie het woord, en doet dat graag, zegt Frankrijk-correspondent Frank Renout in podcast De Dag. De Franse president werpt zich in het contact met Rusland op als de nieuwe Angela Merkel, die altijd nadrukkelijk de Europese belangen diende maar ook oog had voor het Russisch perspectief. Macron neemt graag de rol van bemiddelaar op zich, vertelt Frank, maar je kan vraagtekens zetten bij hoe succesvol hij daarin de afgelopen jaren is geweest. En zo vlak voor de Franse verkiezingen in april neemt hij wel een risico door als 'stem van Europa' naar voren te stappen. 'Als het misgaat, zal hij daar op worden afgerekend.' Reageren? Mail [email protected]

In het toch al onstuimige beursseizoen leidde de presentatie van de jaarcijfers van tech-bedrijven afgelopen week tot grote beroering op de markten. Meta, het moederbedrijf van Facebook, leed het grootste verlies van een bedrijf op de beurs ooit en Amazon maakte twee dagen later juist een van de grootste sprongen voorwaarts ooit. In combinatie met de scherpe koersval van veel andere techbedrijven rijst de vraag: kijken we hier naar een barstende tech-bubbel? Hoogleraar financiële markten en hoofd beleggingen bij de Rabobank Mary Pieterse-Bloem vertelt in podcast De Dag hoe en waarom beleggers kritischer worden op techbedrijven en hun groeiverwachtingen. Met beleggen in tech zit je niet meer, zoals lang gedacht is, altijd goed. Reageren? Mail [email protected]

Te midden van het debat over grensoverschrijdend gedrag in de muziek- en entertainmentwereld kwam vorige week een nieuw album van Lil Kleine uit. Hij rapt onder meer over een veelbesproken incident op Ibiza, waarbij hij zijn toenmalige vriendin mishandeld zou hebben. Het is een meer dan problematisch album, zegt 3voor12 redactiechef Timo Pisart in podcast De Dag, van iemand die een slaatje probeert te slaan uit wat een serieuze discussie zou moeten zijn. Namelijk de discussie over alledaags seksisme en grensoverschrijdend gedrag in de muziekwereld. Mannelijke artiesten blijven oorverdovend stil, zegt Pisart. Dat vindt ook muzikant en schrijfster Aafke Romeijn, die zich deze week samen met bijna 30 andere vrouwen wél uitsprak. Zij vertellen hoe iedere vrouw in de muziek wel een verhaal heeft over grensoverschrijdend gedrag en dat de tijd van weglachen en wegstoppen nu echt voorbij is. Reageren? Mail [email protected]

De miljarden vloeien uit de kas als het hoofdpijndossier van de spaartaks niet snel wordt opgelost. Spaarders en beleggers betaalden jarenlang teveel vermogensbelasting. De problemen zijn bekend, maar nu pas wordt duidelijk hoe groot die problemen zijn. Politiek verslaggever Roel Bolsius vertelt in de Dag hoe het zover kon komen en hoe Den Haag en kersvers staatssecretaris van Rij de problemen willen oplossen. En dit gaat niet alleen mensen met een dikke spaarpot of goedgevulde aandelenportefeuille aan. De spaartaks voelt iedereen als er niet snel een oplossing komt. Reageren? Mail [email protected]

Na Jan Karbaat en Jan Wildschut blijkt dat nog een Nederlandse vruchtbaarheidsarts zijn eigen zaad heeft gebruikt in plaats van sperma van een donor. Jos Beek, uit Leiden, heeft zeker 21 kinderen verwekt met zijn eigen sperma. En, zegt familierechercheur Els Leijs in podcast De Dag, dit is nog maar het topje van de ijsberg. Reijs helpt donorkinderen hun biologische vaders te vinden en weet naar eigen zeggen van in totaal acht zaken. Ze vermoedt oook dat er nog veel meer zijn. Wat dat betekent voor de kinderen die op deze manier in de wereld zijn gekomen, vertelt Jelmer in de podcast. Hij kwam er op een goed moment achter dat hij meer dan veertig halfbroers en -zussen heeft, allemaal nakomelingen van Jan Wildschut. Het nieuws van de Leidse arts, Jos Beek, is er bij hen flink ingehakt. Reageren? Mail [email protected]

Als eerste land in Europa gaat Denemarken terug naar het oude normaal: alle coronamaatregelen zijn vanaf vandaag geschrapt. Dat betekent geen mondkapjes, geen anderhalve meter, geen coronapas, alles open en wie geen klachten heeft, mag gewoon meedoen. Luilekkerland, zou je kunnen zeggen. En dat terwijl er nog nooit zoveel besmettingen geweest zijn, ook onder ouderen. Hoogleraar ouderengeneeskunde Rudi Westendorp werkt aan de Universiteit van Kopenhagen en zat maandenlang in het Deense OMT. Hij vertelt in podcast De Dag waarom de maatregelen in Denemarken wél losgelaten kunnen worden en wat Nederland daar volgens hem van de Deense strategie kan leren. Reageren? Mail [email protected]

Deze week beginnen in Peking de Winterspelen en dat betekent een periode van maximale prestatiedruk voor de sporters. De mentale druk waar zij onder staan en het soms ongezonde topsportklimaat waarin zij moeten presteren is de afgelopen tijd vaak in het nieuws. Sporters uit onder andere de hockey-, turn- en danswereld stapten al naar voren met klachten over hun coaches en afgelopen week was in een videoserie van het AD te horen dat het ook rommelt in de Olympische schaatsploeg. Oud-hockeycoach Marc Lammers pleit in podcast De Dag voor een cultuuromslag van coaches. Er wordt volgens hem nog te hiërarchisch gedacht en te hard op sporters ingehakt. Hij vertelt hoe hij vroeger zelf werd gekleineerd en dat later als coach ook ging doen. Maar jonge sporters tolereren dat niet meer, zegt hij, en coaches zullen moeten veranderen. Ook hoogleraar sport en recht Marjan Olfers, die onderzoek doet naar de sportcultuur in Nederland, ziet dat gebeuren. Jonge sporters pikken het niet meer, zegt ze, en ze eisen betere begeleiding. "Er ligt een zware taak op de schouders van coaches." Reageren? Mail [email protected]

De geschiedenis van de NAVO is deze dagen actueler dan ooit. Want voor de Russische president Poetin ligt daar de kern van het conflict in de dreigende oorlog aan de grens met Oekraïne. Hij vindt dat het militaire bondgenootschap veel te ver is opgerukt naar de Russische grenzen, eist terugtrekking, en zegt dat de NAVO-activiteiten lijnrecht ingaan tegen afspraken die er in de jaren negentig zijn gemaakt. In zekere zin klopt dat verhaal van Poetin, zegt Rusland-deksundige Helga Salemon in podcast De Dag. En voor Poetin is dit als oud-KGB'er naast een politiek strategisch verhaal ook een persoonlijke kwestie. Maar hij misbruikt de weeffouten uit het verleden volgens haar wel. Reageren? Mail [email protected]

Sinds november dalen de koersen van cryptomunten, en hard ook. De bekendste munten, Bitcoin en Etherium, zijn sindsdien zowat gehalveerd en de schade bij de kleinere munten is nog groter. Cryptokenner Bert Slagter vertelt in podcast De Dag wat er aan de hand is en wat dit betekent voor de vele particuliere beleggers in cryptovaluta die er ook in Nederland zijn. Hoewel crypto is ontstaan met het idee om onafhankelijk te zijn van centrale banken en overheden, zie je volgens Slagter dat die invloed van buitenaf toch steeds groter wordt. Het is onderdeel van de volwassenwording van crypto en op de lange termijn misschien niet erg, zegt hij, maar nu voorlopig nog even wel. En voor landen waar cryptomunten in het dagelijks leven meer gebruikt worden leidt het mogelijk ook tot problemen. Reageren? Mail [email protected]

De Londense politie is een strafrechtelijk onderzoek begonnen naar alle feestjes en borrels op Downingstreet tijdens de lockdown. En een belangrijk rapport van topambtenaar Sue Gray over die feestjes wordt waarschijnlijk vandaag al naar de regering gestuurd. Ondertussen drijven nieuwe onthullingen deze week premier Boris Johnson verder in het nauw. Het lijkt erop dat hij er dit keer mogelijk niet mee wegkomt. Een hard gelag, want de regels overtreden en ermee wegkomen was tot nu toe juist onderdeel van Johnsons politieke succes, zegt journalist Simon Kuper in podcast De Dag. Hij schrijft een boek over de elitaire studentencultuur op Eton en Oxford waar Boris Johnson en veel andere prominente Britse politici studeerden. In die omgeving leerde Johnson dat hij boven de regels staat en heel veel kan maken, zolang hij het maar weglacht als 'upper class'-grap. Totdat natuurlijk de grap, zoals nu, echt niet grappig meer is. Reageren? Mail [email protected]

De KLM is de afgelopen honderd jaar gemiddeld één keer in de tien jaar failliet gegaan. Telkens wordt de luchtvaartmaatschappij gered met subsidies of steunpakketten, ook tijdens de coronacrisis. Onderzoeksjournalist Ties Joosten van Follow the Money deed voor zijn boek De Blauwe Fabel uitgebreid historisch onderzoek naar de geldstromen en speciale band tussen de overheid en KLM. Staat de KLM op omvallen, dan schiet de overheid te hulp, zegt Joosten in podcast De Dag. Maar als je de kosten en baten naast elkaar legt, kun je je volgens hem afvragen of die steun nog wel maatschappelijk verantwoord is. Zeker in het licht van de klimaatambities. Ties Joosten pleit ervoor om in debatten over de toekomst van KLM en de luchtvaart minder vanuit liefde en trots voor 'de blauwe zwaan' te denken en meer naar de feiten te kijken. Misschien is een krimp van KLM dan wel logischer dan de ambitie van groei. Reageren? Mail [email protected]

Volgens de WHO is het goed mogelijk dat het einde van de coronapandemie in Europa in zicht is. "Het is mogelijk dat de regio zich in de richting van een pandemisch eindspel beweegt," aldus de regionaal directeur. De omikronvariant zorgt voor een explosie aan besmettingen en dat gecombineerd met de vaccinaties kán wel eens het einde betekenen. Maar hoe komt een pandemie ten einde? Historica Janna Coomans vertelt in podcast De Dag hoe dat bij pandemieën in het verleden ging en wat we daar van kunnen leren. NOS-redacteur Ben Meindertsma werpt een blik op de nabije toekomst. Hij vroeg aan virologen en epidemiologen hoe het 'pandemische eindspel' er concreet uit zou kunnen zien en wat er gebeurt als we het virus verder loslaten in een tijd dat de besmettingen toenemen. Reageren? Mail [email protected]

Kandidaten van talentenjachten zijn kwetsbaar. De misstanden achter de schermen bij The Voice of Holland maken dat pijnlijk duidelijk. Maar de televisiewereld zelf, en vooral reality-tv, is sowieso kwetsbaar voor misstanden. Dat zegt cultuurwetenschapper Jan Teurlings in podcast De Dag. Hij deed onderzoek naar de verhouding tussen tv-producenten en kandidaten van reality-tvprogramma's en ziet een terugkerend probleem. Grensoverschrijdend gedrag is natuurlijk een breder maatschappelijk probleem en de televisiewereld is niet de kern of de oorzaak, maar je kan volgens hem wel zeggen dat in die omgeving de grenzen makkelijker vervagen. "Het is een informele wereld waarin machtsverhoudingen door elkaar heen lopen," zegt Teurlings. Voor makers geldt vaak maar één wet: alles voor "spannende" televisie. Ze hebben daardoor te weinig oog voor de deelnemers, degenen dus om wie het juist allemaal draait. Reageren? Mail [email protected]

Een jaar na de beëdiging van Joe Biden als president staan de zaken er voor hem niet goed voor. Hij beloofde bij zijn aantreden om Amerika te laten samenkomen en helen, de democratie te versterken. Na de tumultueuze Trump-jaren zou hij het als president helemaal anders gaan doen: hij zou deals sluiten, verschillen overbruggen, en een einde maken aan de verlammende polarisatie in het land. Van zijn voornemens is weinig terechtgekomen, zegt correspondent Lucas Waagmeester - die in podcast De Dag aan de hand van enkele sleutelmomenten de balans opmaakt van dat eerste roerige jaar. Biden dreigt volgens hem helemaal vast te lopen door wat ook wel 'de Biden-paradox' wordt genoemd: hij is de dealmaker die geen deals sluit. Reageren? Mail [email protected]

"We moeten het niet aan Westerse politici overlaten om te bepalen wat we van mensenrechten moeten vinden," zegt de Nederlandse hoogleraar Tom Zwart op de Chinese staatstelevisie. Hij is, net als zijn collega Peter Peverelli, een graag geziene spreker in China. Ze nemen het met regelmaat op voor het mensenrechtenbeleid van China. Uit onderzoek van NOS-redacteuren Robert Chesal en Laura Steenbeeke blijkt dat het mensenrechteninstituut waarvoor zij werken, het Cross Cultural Human Rights Centre dat onderdeel is van de Vrije Universiteit, door een Chinese universiteit gefinancierd wordt. En hoe in het financieringscontract met de Chinezen afspraken zijn gemaakt over het uitdragen van een 'andere' visie op het mensenrechtenbeleid. Universiteiten in China zijn nauw verbonden aan het politieke regime, de communistische partij. Tot dit jaar was de universiteit in Chongqing de enige geldschieter van het onderzoekscentrum. Reageren? Mail [email protected]

China organiseert de Olympische Winterspelen op een plek waar geen natuurlijke sneeuw ligt. Hoe dan? En hoe slecht is dit voor het milieu? China-correspondent Sjoerd den Daas vertelt in podcast De Dag hoe China alles uit de kast trekt om de 'winter' in de 'Spelen' te pompen. Sinds een paar maanden draaien sneeuwkanonnen op volle toeren om een laag sneeuw aan te brengen. Daarvoor is heel veel water nodig. En dat in een gebied dat met droogte kampt. China zelf benadrukt dat de impact op het milieu meevalt en dat dit de groenste en duurzaamste Spelen ooit zijn. Volgens Dewi Zloch van Greenpeace zit de vork toch wel iets anders in de steel. Hoewel er inderdaad positieve kanten zitten aan het duurzaamheidsplan van de Chinezen, kun je veel vraagtekens zetten bij de manier waarop dit toernooi georganiseerd is. Reageren? Mail [email protected]

Kinderen tussen de 5 en 12 jaar krijgen deze week een uitnodiging om zich te laten vaccineren tegen corona. Hun ouders beslissen of ze een afspraak gaan maken en uit een enquête van het RIVM blijkt dat de helft daar zeker of waarschijnlijk gaat doen, maar de rest twijfelt of wil niet. Belangrijkste vragen zijn: is het veilig en hoe zinvol is het? Kinderarts en immunoloog Emmeline Buddingh van het Willem-Alexander Kinderziekenhuis in Leiden zet in podcast De Dag de feiten op een rij. Ze vindt het vooral belangrijk dat ouders zich goed informeren over zowel de vraag wat het betekent om gevaccineerd te worden, als over de vraag wat er kan gebeuren als een kind corona krijgt. Wat haar betreft is de vaccinatie vooral verstandig voor de veiligheid van het kind zelf, meer dan dat kindervaccinaties zouden kunnen helpen om de snelle verspreiding van het virus tegen te gaan. Buddingh is de hoofdonderzoeker van een landelijk onderzoek om MIS-C beter te begrijpen. MIS-C is een ernstige ontstekingsreactie die kinderen enkele weken na hun coronabesmetting kunnen krijgen. In veel gevallen eindigt deze ziekte op de intensive care . Reageren? Mail [email protected]

Het wordt de zwaarste crisis genoemd sinds de koude oorlog: de crisis op de grens tussen Oekraïne en Rusland. Deze week waren er belangrijke gespreksrondes met de Russen en Amerika stuurde daar de meest ervaren diplomatieke onderhandelaar naartoe: Wendy Sherman. Zij is de vrouw die namens het Westen een oorlog in Oekraïne moet voorkomen. Ze zat in haar leven aan tafel met talloze dictators en staat bekend als de meester van de moeizame gesprekken. Als er iemand is die president Poetin tot diplomatie kan bewegen, is zij het - zo is de gedachte. Een echte frontdiplomaat, zegt diplomatiedeskundige Robert van de Roer die een boek schreef over topdiplomaten. In podcast De Dag vertelt hij over de 'zilveren vos', zoals Wendy Sherman vanwege haar intelligentie en zilvergrijze haar wordt genoemd. Wie is zij, wat maakt haar zo goed en wat kan zij bereiken in wat extreem moeilijke gesprekken blijken te zijn? Reageren? Mail [email protected]

Burgers voelen zich in conflicten met de overheid vaak machteloos. Ouders van de toeslagenaffaire bijvoorbeeld, of de aardbevingsslachtoffers uit Groningen, de boeren in het stikstofdossier, maar ook in kleinere zaken zoals bij de bouw van een dakkapel. Je kunt dan als burger naar de bestuursrechter stappen en daarna naar de Raad van State. Maar meestal eindigen die procedures in teleurstelling en frustratie. Jan Eikelboom maakte voor Nieuwsuur een bijzondere serie over hoe burgers vechten tegen de overheid en bij de Raad van State het gevoel krijgen dat ze slachtoffer worden van het systeem. Het ís ook een oneerlijk gevecht, vertelt hij in podcast De Dag, en dat schaadt het rechtsgevoel van burgers. Met de brede roep om een nieuwe bestuurscultuur is de vraag: wat gaat er mis? Reageren? Mail [email protected]

Groningers die in het aardbevingsgebied wonen, hebben in dit nieuwe jaar al twee vervelende mededelingen voor de kiezen gekregen: de gaskraan gaat toch weer verder open en de geldpot met subsidies voor het verbeteren van huizen is sneller leeg dan verwacht. Mogelijk kan niet iedereen krijgen waar ze recht op hebben. De Groningse gemeenteraad en Provinciale Staten houden spoeddebatten en gemeentes voeren de druk bij het Rijk op om de subsidiepot extra te vullen, maar Groningers zelf rekenen nergens meer op. Naast slachtoffers van de aardbevingen zijn Groningers nu vooral slachtoffer van de overheid aan het worden, zegt RTV Noord-verslaggever Mario Miskovic in podcast De Dag. Hij sprak de afgelopen jaren talloze gedupeerden en aan de hand van hun verhalen schetst hij in de podcast de ontwikkeling die hij ziet: van mensen met scheuren in de muur naar mensen scheuren in de ziel. En een wantrouwen in de overheid dat nauwelijks nog te herstellen is. Reageren? Mail [email protected]

VN-rapporteur Nils Melzer werd afgelopen week overladen met kritiek nadat hij op twitter hard had uitgehaald naar politiegeweld tijdens een coronademonstratie in Nederland. Hij noemde het 'een van de walgelijkste voorbeelden van politiegeweld sinds George Floyd', sprak van marteling en zei dat Nederland een structureel probleem heeft. De politie was woest en even leek het land te klein: want wie ís deze man en wat weet hij van de omstandigheden hier? Na een week aandringen lukte het NOS-redacteur Chiem Balduk om Melzer uitgebreid te spreken. In podcast De Dag hoor je delen uit dat gesprek. Melzer gebruikt opnieuw grote woorden: hij signaleert een stelselmatige repressie van coronademonstranten in Nederland en in andere Europese landen en is bang dat dit uiteindelijk tot een burgeroorlog kan leiden. "Als je een deel van de bevolking als vijand gaat zien, is het een kwestie van tijd dat zij reageren en mogelijks zelfs de wapens oppakken." Hoogleraar sociologie van de mensenrechten aan de Universiteit Utrecht Barbara Oomen vindt de manier waarop Melzer naar buiten treedt opmerkelijk en misschien niet handig, maar ze deelt zijn zorgen over het politiegeweld en de inperking van het demonstratierecht wel. Wegkijken voor zijn kritiek zou volgens haar slecht zijn voor de democratie in Nederland. Reageren? Mail [email protected]

Het is eigenlijk een vrij saai moment en toch is er altijd veel aandacht voor: de bordesfoto. De ministers van het vierde kabinet Rutte zijn vanochtend op de gevoelige plaat gezet, de foto is klaar en kan de geschiedenisboeken in. Maar het fotomoment is méér dan een formaliteit, zegt oud-minister Sybilla Dekker in podcast De Dag. Zij stond in 2003 op de trappen van Huis ten Bosch voor de foto van het kabinet-Balkenende II en vertelt welke betekenis de ceremonie voor haar had en hoe haar leven daarna veranderde. Parlementair historicus Alexander van Kessel, verbonden aan de Radboud Universiteit, vertelt wat we van al die historische bordesfoto's kunnen aflezen en welke ontwikkeling ze laten zien. Reageren? Mail [email protected]

In de podcast De Dag blikken we deze week vooruit op belangrijke thema’s en gebeurtenissen in dit nieuwe jaar. Vandaag: viroloog Marion Koopmans over wat voor soort coronajaar 2022 wordt. Het jaar begint met Nederland in lockdown en de omikronvariant die iedere dag een record aantal besmettingen veroorzaakt. De boostercampagne is inmiddels op volle stoom, maar de opkomst door jongeren is lager dan verwacht. Koopmans vertelt over de functie van die booster, en over wat ons te wachten staat in het komende jaar. Er zullen nieuwe varianten ontstaan. Het is niet zeker dat die ook minder ziekmakend zullen zijn. Terwijl het westen boostert wordt er in de derde wereld nog steeds heel weinig gevaccineerd. Dat moet beter, zegt Koopmans, want een pandemie kun je alleen wereldwijd aanpakken. Reageren? Mail [email protected]

In de podcast De Dag blikken we deze week vooruit op belangrijke thema’s en gebeurtenissen in dit nieuwe jaar. Vandaag: de klimaatplannen van de EU. Die worden dit jaar concreet, ook in ons land. Het nieuwe kabinet presenteerde vorig jaar ambitieuze plannen. Maar de kaders daarvoor komen niet uit Den Haag, maar van Brussel. Eurocommissaris Frans Timmermans leidt de Green Deal. De klimaatplannen van die Green Deal gaan ver, maar volgens klimaatwetenschappers nog niet ver genoeg. Tegelijkertijd vinden sommige boeren en sommige lidstaten de transitie té snel gaan. In podcast de Dag vandaag: hoe vind je daarin de balans? En wat gaan we in Nederland allemaal merken van de Green Deal van Timmermans dit jaar? Reageren? Mail [email protected]

In de podcast De Dag blikken we deze week vooruit op belangrijke thema’s en gebeurtenissen in dit nieuwe jaar. Vandaag: de gemeenteraadsverkiezingen. Op 16 maart mogen we weer stemmen. Burgemeesters zijn al druk bezig met de voorbereidingen. Een belangrijke taak voor hen: hoe wordt de voorkeur van zoveel mogelijk inwoners gehoord in een hoge opkomst? Gemeentes zijn de laatste tientallen jaren steeds groter geworden door fusies en de lokale politiek staat daardoor verder weg van inwoners. De burgemeester van fusiegemeente de Fryske Marren, Fred Veenstra, vertelt in de podcast dat het een flinke klus is om al zijn inwoners te bereiken in alle 51 kernen in de gemeente. Hoe breng je de politiek dichtbij als niet alles over jouw woonplek gaat en het gemeentehuis verder weg is? Reageren? Mail [email protected]

In de podcast De Dag blikken we deze week vooruit op belangrijke thema’s en gebeurtenissen in dit nieuwe jaar. Vandaag: sportvrouw Karlien Sleper over haar Olympische avontuur, en alles wat daarbij komt kijken. Sleper verruilde het speerwerpen in voor een nieuwe wintersport: monobob, bobsleeën in je eentje in plaats van met 2 of 4. Het is een nieuw onderdeel op de Olympische Spelen in Peking, die over precies een maand beginnen. Die Spelen worden niet alleen getekend door de coronapandemie, waardoor de maatregelen daar extreem zijn. Ze staan ook onder diplomatieke hoogspanning. Meerdere regeringen boycotten het evenement vanwege de mensenrechtensituatie in China. Karlien Sleper vertelt in de podcast over haar bijzondere sport, en over wat zij aanmoet met deze maatschappelijke kwesties. Reageren? Mail [email protected]

In de podcast De Dag blikken we deze week vooruit op belangrijke thema’s en gebeurtenissen in dit nieuwe jaar. Vandaag vertelt vluchteling Khaled Al Shareef zijn verhaal. Hij vluchtte in 2015 vanuit Syrië naar Nederland. Komend jaar krijgt hij zijn Nederlandse paspoort én gaat hij afstuderen aan de TU Delft. Khaled vertelt over de redenen van zijn vlucht, de ontvangst in Nederland, en hoe hij kijkt naar alle huidige discussies in Nederland over migratie en opvang. Reageren? Mail [email protected]