De Dag

De berichten over klimaatverandering die aldoor in het nieuws zijn, roepen veel vragen op: niet alleen praktische, maar ook existentiële. Klimaatangst en klimaatdepressie lijken steeds meer voor te komen. In aanloop naar de klimaattop die zondag in Glasgow begint, deze week in podcast De Dag een klimaatserie. In deel één zetten we de feiten op een rij, in deel twee de vraag wat we daar mee moeten in filosofische zin. Want de klimaatopgave is eigenlijk te groot om als individu te bevatten. Wat moet je met de wetenschap dat de planeet wordt bedreigd? Duidelijk is dat iedereen die vraag anders beantwoordt en vooral de verschillen tussen generaties vallen op. De 22-jarige Sarah Oey is hard op weg om VN-jongerenvertegenwoordiger duurzame ontwikkeling te worden. Ze vertelt over de worsteling van haar generatie met de klimaatcrisis en wat zij en haar vrienden zien als een gebrek aan toekomstperspectief. Milieufilosoof Marc Davidson zet de grotere existentiële vragen in een behapbare context en ziet er vooral ook de positieve kanten van in. Reageren? Mail [email protected]

In aanloop naar de klimaatconferentie in Glasgow maakt podcast De Dag een speciale klimaatserie om de veelomvattende opgave waar de wereld voor staat te proberen bevatten. In deel één: de feiten op een rij. Klimaatprofessor Jan Rotmans, hoogleraar Transitie en Duurzaamheid aan de Erasmus Universiteit, en mede-oprichter van Urgenda, legt uit wat en hoe groot het probleem is waar we voor staan, waar discussie over is en waarover niet. En misschien ook wel fijn om te weten: hoe we niet collectief in een klimaatdepressie hoeven te belanden. Reageren? Mail [email protected]

Van de gamewereld wordt vaak gezegd dat het een mannenwereld is. Er zijn al jaren klachten over machogedrag en de zogenoemde bro-culture. Deze week heeft een van de grootste gamebedrijven ter wereld, Activision Blizzard, onder druk van de eigen medewerkers en een aangespannen rechtszaak, geprobeerd om daar een krachtig statement tegen te maken door tientallen werknemers te ontslaan. Zij worden beschuldigd van onder meer seksuele intimidatie en discriminatie op de werkvloer. In podcast De Dag vertelt NOS-redacteur Filip Dujic over de keiharde werkcultuur die schuilgaat achter de populairste games die dagelijks door miljoenen mensen gespeeld worden. En game-ontwikkelaar Eline Muijres van Mi'pu'mi Games vertelt over haar ervaringen als vrouw in de game-industrie. Het is niet makkelijk als vrouw tussen al die mannen, zegt ze, maar ze ziet de cultuur wel veranderen. Reageren? Mail [email protected]

De situatie in het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel is vreselijk, zegt een Syrische man die dekens en kleren komt brengen voor zijn vrouw en kinderen. Zij zijn hem nagereisd maar zitten nog vast in de chaotische situatie op het terrein. Er is in Ter Apel plek om 275 mensen tijdelijk op te vangen, maar de afgelopen nachten sliepen er zo'n 750 asielzoekers. Ze worden opgevangen in tenten, wachtruimtes en kantoren van de IND. De noodopvang in Ter Apel is momenteel onmenselijk, zegt Evita Bloemheuvel van Vluchtelingenwerk Nederland in de podcast. Ze vertelt over de situatie binnen en hoe er volgens haar op korte termijn verlichting voor deze mensen zou kunnen komen. Reageren? Mail [email protected]

Politici kunnen of willen meestal niet praten over bedreigingen, uit veiligheidsoverwegingen of omdat ze er geen extra zuurstof aan willen geven. Afgelopen week vertelde D66-leider Sigrid Kaag wel over de impact van doodsbedreigingen op haar leven en ze vroeg aandacht voor dit groeiende probleem voor politici en publieke figuren. In podcast De Dag een openhartig gesprek met Rita Verdonk, die als minister van Vreemdelingenzaken en Integratie vanaf 2003 jarenlang ernstig bedreigd werd. De impact is zo groot geweest dat ze van haar man en kinderen nooit meer terug de politiek in mag, vertelt ze. "Er kwam een veto op mijn politieke carrière. Zij hebben gezegd: wij gaan dit niet nog een keer meemaken." Ook een van haar beveiligers, Rico Briedjal, kijkt met dubbele gevoelens terug op die periode. Hij vond het een eervolle en bijzondere periode, maar voelde nadien ook de impact van de verantwoordelijkheid die op zijn schouders rustte. Reageren? Mail [email protected]

De kritiek op het nieuwste programma van John de Mol, De Dansmarathon, is niet van de lucht. Danskoppels moesten proberen om vijftig uur lang te dansen en het stel dat met de minste rust het einde haalde, won een ton. Televisiekijkers zagen kokhalzende, huilende en hallucinerende dansers, rolstoelen en brancards reden af en aan en één danseres viel flauw. Dat juist John de Mol dit format heeft verzonnen, is geen verrassing, zegt mediajournalist Ron Vergouwen in podcast De Dag. Het oeuvre van de mediamagnaat kenmerkt zich al vanaf de tijd van Love Letters als grensverleggend en volgens critici ook als grensoverschrijdend. Elke keer gaat John de Mol een stapje verder en de vraag is dan ook: waar ligt zijn grens? Reageren? Mail [email protected]

Coronapatiënten beginnen weer een probleem te worden op IC's. Zo werden dit weekend in Zwolle patiënten die een uitgestelde operatie zouden ondergaan afgebeld. Eigenlijk is dat geen nieuws, zegt hoofd Intensive Care van het UMC Utrecht Diederik van Dijk in podcast De Dag. Coronapatiënten verdringen iedere dag in allerlei ziekenhuizen andere patiënten van de IC's en dat kost ook mensenlevens. Artsen voelen zich daar volgens hem in toenemende mate ongemakkelijk bij, omdat het voor een groot deel vermijdbare zorg is. Tachtig procent van de coronapatiënten op IC's is niet gevaccineerd. "In de horeca worden ongevaccineerden achtergesteld, maar in het ziekenhuis krijgen ze voorrang," zegt Van Dijk. Hij vindt dat er beter nagedacht moet worden over hoe de zorg om moet gaan met deze groep patiënten, die nu al voor een beddentekort op IC's zorgt. Reageren? Mail [email protected]

De nachttrein is bezig met een ware comeback, er komen steeds meer trajecten bij. Vanaf vandaag gaat er uit Nederland twee keer in de week een nieuwe slaaptrein naar onder andere Praag, Wenen, Venetië, en Milaan. Eerder dit jaar ging al een dagelijkse trein naar Wenen en Innsbruck van start en de Nederlandse oprichters van het bedrijf European Sleeper hopen dat hun eerste nachttrein van Brussel naar Praag vanaf de lente gaat rijden. Dat is goed nieuws voor de vele treinliefhebbers die Nederland rijk is. Een van de grootste treinfanaten is Elmer van Buuren. In podcast De Dag vertelt hij hoe hij als kind spoorboekjes in bed las en ervan droomde om directeur te zijn van zijn eigen spoorbedrijf. Dat is hij inmiddels: hij is mede-oprichter van European Sleeper, dat werkt aan de terugkeer van de slaaptrein in Europa. Voor de toekomst heeft hij grote ambities. Treinreizigers en nachttreinliefhebbers zijn dromers, zegt hij en dat is sinds zijn jeugd voor hem persoonlijk ook nooit meer veranderd. Reageren? Mail [email protected] Noot: archiefmateriaal in de podcast is afkomstig uit 'De Andere Tijden Special: De Europese treindroom'

Juist in de week dat er voor de Afghanen op Nederlandse evacuatielijsten enige hoop gloorde, kwam er vanochtend een dramatisch bericht: een Afghaanse tolk die voor Nederlanders heeft gewerkt is gisteravond doodgeschoten door de Taliban in Kabul. NOS-collega's Thomas Spekschoor en Devi Boerema hadden al weken contact met deze man en vertellen vlak nadat ze het bericht binnenkregen in podcast De Dag wat er is gebeurd. Thomas en Devi hebben achter de schermen intensief contact met een groep tolken die, net als de man die nu vermoord is, op de evacuatielijst staan. Enkelen van hen konden deze week mee op een vlucht vanuit Kabul naar Pakistan. Voor het eerst sinds de machtsovername van de Taliban lukte het om een groep per vliegtuig het land uit te krijgen. Maar dat ging niet zonder slag of stoot en er kleven grote risico's aan, want de Taliban weten precies om welke mensen het gaat. Reageren? Mail [email protected]

In de podcast het verhaal van de 39-jarige Kim Koumans. Zij danste op topniveau in de latin dance. Ze zegt dat ze jarenlang is vernederd, mishandeld en seksueel misbruikt en dat er in de danswereld structureel sprake is van het kleineren en mishandelen van (minderjarige) dansers. "Het is een heftige uitspraak, maar we noemen het toch wel een verkrachtingscultuur." Ze vertelt dat ze niet zal rusten voordat kinderen veilig kunnen dansen, want nu is dat volgens haar nog niet het geval. Koumans' strijd voor een veilige danscultuur heeft er toe geleid dat er vandaag in de Tweede Kamer over grensoverschrijdend gedrag in de danssport gepraat wordt en dat er waarschijnlijk een onafhankelijk onderzoek naar komt. Er zijn veel parallellen met de misstanden in de turnwereld, waar het ruim twintig jaar heeft geduurd voordat doordrong dat er een structureel en gigantisch probleem was. Van oud-turnsters had twee derde ermee te maken gehad. Nu er soortgelijke verhalen komen uit de danswereld, is de hoop dat er dit keer sneller actie wordt ondernomen. ​​​​​​​Reageren? Mail [email protected]

In Polen gingen dit weekend tienduizenden mensen de straat op om loyaliteit te tonen met de Europese Unie en om afstand te nemen van de Poolse regering die op ramkoers ligt met Brussel. Het was een hoge opkomst en ook een overgrote meerderheid van de Polen wil in de EU blijven. Toch valt het woord Pol-exit steeds vaker: een vertrek van Polen uit de Europese Unie. Want de vraag is hoe diep het pro-Europa gevoel eigenlijk gaat. Willen Polen ook de democratische processen omarmen die bij een lidmaatschap horen en wat blijft er over van de loyaliteit als de financiële steun uit Brussel afneemt? Niet veel, zegt de Pools-Nederlandse Malgorzata Bos-Karczewska in podcast De Dag. Ze is hoofdredacteur van een nieuwssite voor Polen in Nederland en maakt zich zorgen om wat volgens haar een dun EU-sentiment is. "Er is veel breder steun voor de EU dan voor democratie." EU-correspondent Kysia Hekster is in Polen om het Europese sentiment van de Polen ook buiten de steden wat nader te beluisteren. En ze legt uit voor welke dilemma's het de Europese Commissie stelt. Reageren? Mail [email protected]

De moordenaars van advocaat Derk Wiersum moeten 30 jaar de gevangenis in. De mannen dus die 'een aanslag pleegden op de rechtsstaat'. Rechtbankverslaggever Mattijs van de Wiel vertelt in podcast De Dag wat er in de rechtszaal tijdens de uitspraak te merken was van de impact die deze zaak heeft op de gerechtelijke macht. Lucas Korsten van de Nederlandse orde van Advocaten vertelt hoe de advocatuur sinds die fatale dag op 18 september 2019 is veranderd. Hij werkt samen met het ministerie van Justitie en Veiligheid aan betere bescherming voor advocaten. Zij worden regelmatig bedreigd en sinds de moord op Wiersum kunnen ze er niet zomaar meer vanuit gaan dat ze veilig zijn. Er is al veel verbeterd, maar ze blijven zich kwetsbaar voelen, vertelt Korsten, terwijl hij piketdienst heeft bij de speciale noodtelefoon die voor advocaten is ingesteld. Reageren? Mail [email protected]

Een klokkenluider zegt dat hij de hand heeft weten te leggen op maar liefst veertig gigabyte aan videomateriaal, foto's en documenten over martelingen in Russische gevangenissen. Deze week werden al enkele video's online gezet en mogelijk volgt er dus veel meer. Dat er gemarteld wordt in Russische gevangenissen is bekend, maar de hoeveelheid materiaal is bijzonder. Duidelijk is dat er een groot probleem is met martelingen in het Russische gevangenissysteem, zegt Ruslandkenner Helga Salemon in podcast De Dag. En het Westen kijkt volgens haar weg. Zelf is Salemon net terug van een reis waarin ze ex-gevangenen sprak uit Wit-Rusland, waar het ook speelt. Internationale aandacht voor 'het rotte systeem' is belangrijk, zegt ze, maar de vraag is of de impact van het klokkenluidersmateriaal groot genoeg is om er werkelijk wat aan te veranderen. Reageren? Mail [email protected]

Experts staan ervan te kijken: de gasprijzen schieten de laatste dagen door het dak, er lijkt geen rem op te zitten. Het is een wereldwijd probleem, maar Nederland is door de sluiting van het Groningse gasveld extra kwetsbaar geworden voor extreme gasprijzen en mogelijk zelfs voor energietekorten, waarschuwden experts deze week. De vraag wordt daarom alweer hardop gesteld of de Groningse gaskraan niet toch open moet blijven. De in Groningen geboren en getogen Wendelmoet Boersema schreef het boek Gronings Goud over de macht van gas en de rol van Rusland. Ze vertelt in podcast De Dag hoe ze in Groningen de bui alweer voelen hangen en hoe we ons in Nederland, ondanks alle discussie over het gas, toch nog door de prijzen laten verrassen. Duidelijk is in ieder geval dat de extreem hoge energieprijzen meer zijn dan een incident. Reageren? Mail [email protected]

Demissionair staatssecretaris Ankie Broekers-Knol heeft zich dit weekend de woede op de hals gehaald van de Tweede Kamer met haar inmiddels veel besproken interview in het AD. Daarin zegt ze dat er mogelijk honderdduizend Afghaanse vluchtelingen naar Nederland willen komen en dat het zonde voor Afghanistan zou zijn als er teveel hoogopgeleide mensen uit het land vertrekken. Een dag later kwamen er excuses, maar het geduld met Broekers-Knol lijkt in politiek Den Haag wel zo'n beetje op, ook bij coalitiegenoten. Want ze werkt zich keer op keer in de nesten, toont weinig empathie, mist dossierkennis en licht de kamer laat, niet of onvolledig in - zo luidt de kritiek breeduit. Een aantal oppositiepartijen overweegt vandaag een motie van wantrouwen of afkeuring in te dienen. Nieuwsuur-verslaggever Jeroen Stans volgt Broekers-Knol al sinds haar aantreden als staatssecretaris van Justitie en Veiligheid en vertelt in podcast De Dag hoe de problemen op die zware en gevoelige portefeuille onder Broekers Knol alleen maar groter zijn geworden. Reageren? Mail [email protected]

Het is de week van de Nobelprijzen. Wie wint krijgt een geldprijs, maar is daarna vooral voor de rest van zijn leven Nobelprijswinnaar en een grotere eer bestaat er haast niet. Geen enkele wetenschappelijke prijs wordt zo begeerd als de Nobelprijs. Maar hij wordt ook bekritiseerd onder meer omdat de prijzen altijd maar naar dezelfde vakgebieden gaan en bovendien meestal naar oude, witte mannen. Ook worden er hele lijsten bijgehouden van oud-winnaars die na het winnen van hun prijs controversiële en onwetenschappelijke theorieën zijn gaan aanhangen. Als je dat allemaal weet, rijst de vraag: gaan de Nobelprijzen wel naar de juiste mensen? Misschien niet, zegt wetenschapper en auteur Jelle Reumer in podcast De Dag. Maar de kritiek doet volgens hem niet af aan de waarde van de Nobelprijzen, want die zijn juist in een tijd dat de wetenschap onder druk staat, belangrijker dan ooit. Jelle Reumer schreef samen met Martijn van Calmthout het boek Nobel op de kaart, over Nederlandse Nobelprijswinnaars. Reageren? Mail [email protected]

Jarenlang hoorden we vrijwel niets over matchfixing in Nederland, maar de afgelopen tijd is het opeens weer volop in het nieuws. Dat heeft te maken met een onderzoeksproject van NOS-journalisten Ben Meindertsma en Guido van Gorp, die in de podcastserie Gefixt een inkijk geven in deze donkere kant van de sport. Ze spreken met sporters, gokkers, autoriteiten en voor het eerst komt er ook een zelfverklaarde fixer aan het woord die vertelt hoe makkelijk het is om in Nederland wedstrijden te manipuleren. Ondertussen lijkt niemand er iets aan te willen of kunnen doen. In podcast De Dag een gesprek met Ben en Guido over hun zoektocht naar voorbeelden van matchfixing in Nederland en de invloed van de gokmarkt en criminelen op wat er hier op het veld gebeurt. Reageren? Mail [email protected]

Er wordt deze dagen intensief in de archieven van Beeld en Geluid gedoken, want de Nederlandse televisie bestaat zeventig jaar. In die geschiedenis neemt de kindertelevisie een speciale, eigenzinnig plek in met originele formats en een reeks aan taboedoorbrekende, ontroerende en vooral ook heel veel grappige kindertelevisiemomenten. Acteur, schrijver en regisseur Niek Barendsen is groot liefhebber van wat hij 'anarchistische' kindertelevisie noemt. De basis daarvoor is gelegd in de jaren zeventig door Het Schrijverscollectief, waar hij zelf later ook bij kwam. Gisteravond nam hij na vierentwintig jaar afscheid als eindredacteur drama van Klokhuis en dit weekend wordt zijn programma 'Welkom bij zeventig jaar kindertv' uitgezonden: een ode aan zeventig jaar anarchistische, brutale en bevrijdende televisie, zegt hij in de podcast. Reageren? Mail [email protected]

Het is wereldwijd groot nieuws, behalve in China. Daar wordt liever niet aan de grote klok gehangen dat het op één na grootste vastgoedbedrijf van het land, Evergrande, op omvallen staat en dat een heleboel andere bedrijven en particulieren in die val meegetrokken dreigen te worden. In internationale media wordt de vergelijking gemaakt met het faillissement van Lehman Brothers, dat de financiële crisis inluidde, want ook nu zou de schade tot over de hele wereld gevoeld gaan worden. Correspondent Sjoerd den Daas reisde de afgelopen dagen langs verschillende projecten van Evergrande en trof dichte deuren, verlaten bouwplaatsen en een politiecordon rond het hoofdkantoor. Een gespannen stilte terwijl de regering heel langzaam een gaatje prikt in een gigantische zeepbel. Reageren? Mail [email protected]

Meer dan twintig jaar ontliep R&B-zanger R. Kelly beschuldigingen van seksueel misbruik. Media en publiek namen de almaar groeiende reeks aan beschuldigingen niet serieus en zijn concerten en platen bleven goed verkopen, ook nadat hij was gearresteerd en er misbruikvideo's uitlekte. Nu is hij schuldig bevonden en gaat hij mogelijk tientallen jaren de cel in. Amerikaanse media spreken van hét me too-moment van de muziekindustrie en ook de eerste zaak in het me too-tijdperk met vooral zwarte vrouwen als slachtoffer. In podcast De Dag vertelt muziekjournalist Atze de Vrieze van VPRO's 3voor12 hoe er in de muziekwereld jarenlang is weggekeken van wat er rondom R. Kelly gebeurde. De hele muziekindustrie en ook fans kunnen er volgens hem lessen uit trekken. Reageren? Mail [email protected]

Volgens de Britse regering heeft het allemaal niets met de Brexit te maken, maar in het Verenigd Koninkrijk ontstaan er op verschillende plekken grote problemen door een tekort aan werknemers uit de EU. Zo zijn er te weinig vrachtwagenchauffeurs om benzine naar de pomp te brengen, met urenlange files, chaos en hamstergedrag tot gevolg. Ook supermarkten kunnen niet goed bevoorraad worden, vuilnis wordt niet overal opgehaald en fastfoodrestaurants moeten dicht. Groot-Brittannië piept en kraakt, zegt correspondent Fleur Launspach in de podcast De Dag. Zij sprak de laatste tijd met allerlei ondernemers die door de personeelstekorten in de knel komen, zoals een fruitteler zonder plukkers en een kalkoenboer die bang is dat zijn bedrijf kerst niet haalt. Reageren? Mail [email protected]

Met het vertrek van Angela Merkel is de Duitse politiek flink opgeschud. De SPD is bij de verkiezingen dit weekend de grootste geworden, maar het is nog niet duidelijk wie de nieuwe bondskanselier wordt. Niet alleen in Duitsland zelf laat Merkel een gat achter, ook Brussel moet het voortaan doen zonder de ongekroonde koningin van de Europese Unie. Ton Nijhuis, directeur van het Duitsland Instituut, vertelt in podcast De Dag over de historische rol van de Duitse bondskanselier in Europa. Hoe heeft Angela Merkel haar stempel gedrukt en wat betekent haar Europese erfenis voor de nieuwe bondskanselier? "De nieuwe bondskanselier begint met een Merkel-bonus, maar het zal niet business as usual zijn." Reageren? Mail [email protected]

De vuurdoop van waarnemend fractievoorzitter van de VVD, Sophie Hermans, bij de Algemene Beschouwingen deze week is niet onopgemerkt voorbij gegaan. Volgens commentaren is ze het nieuwe wapen van de VVD en presenteerde ze zich met flair als misschien wel een nieuwe Mark Rutte, inclusief zijn optimistische toon. Sophie Hermans is sinds Tamara van Ark door chronische nekklachten is uitgevallen sinds kort opgeschoven naar plek twee van de VVD, de eerste na Mark Rutte dus. En de vraag die op veel lippen brandt is: ziet de partij in haar een opvolger van Rutte? Politiek-analist Joost Bekendam van NPO 1 programma De Nieuws BV gaat in podcast De Dag op zoek naar het antwoord. Hij begint eerst maar eens bij de vraag: wie ís Sophie Hermans eigenlijk? Reageren? Mail [email protected]

Alle siliconen implantaten die gebruikt worden voor borstvergrotingen of voor reconstructie na bijvoorbeeld borstkanker, zijn potentieel gevaarlijk. Want ook de modernste gel-implantaten worden in het lichaam op den duur vloeibaarder en kunnen gaan lekken. Dat blijkt uit Nederlands onderzoek dat deze week in een gerenommeerd medisch tijdschrift is gepubliceerd. En daarmee zijn opnieuw grote zorgen ontstaan over de veiligheid van vrouwen die deze implantaten hebben. In podcast De Dag pleit een van de onderzoekers, Henry Dijkman van de HAN University of Applied Sciences in Nijmegen, voor een verbod op alle siliconen borstimplantaten. De situatie is volgens hem vergelijkbaar met 1995 toen alle vloeibare borstimplantaten verboden werden. Onderzoeksjournalist Jet Schouten, bekend van 'The Implant Files' vertelt over het toezicht op de wereld van de implantaten. Het is ongelooflijk, zegt ze, maar voordat implantaten op de markt komen, worden ze niet getest op wat ze in een lichaam doen. Een fabrikant hoeft alleen een CE-keurmerk te krijgen en daar worden nauwelijks eisen aan gesteld. Reageren? Mail [email protected]

De wereld staat op een keerpunt, zei de Amerikaanse president Biden in zijn toespraak voor de Algemene Vergadering van de VN, en cruciaal is dat landen beter met elkaar gaan samenwerken om grote problemen aan te pakken. Biden hamert al sinds zijn aantreden in het Witte Huis op het belang van diplomatie en internationaal overleg, maar naar die woorden wordt in Europa inmiddels wel met enige scepsis geluisterd. De relatie tussen de VS en de EU staat onder druk en van diplomatie is nauwelijks sprake. Zo is er een hoogoplopende rel met Frankrijk en er zijn irritaties over de snelle Amerikaanse terugtrekking uit Afghanistan. Amerika keert zich onder Biden steeds verder af van Europa, zegt geopolitiek analist Alex Krijger in podcast De Dag, en in die zin staat de wereld niet alleen op een keerpunt maar is er ook sprake van een kantelpunt in de Amerikaans-Europese relatie. Reageren? Mail [email protected]

Het moet de feestelijke opening zijn van het politieke seizoen, maar boven Prinsjesdag hangt dit jaar een donkere wolk. Een wolk van een politiek bestel in crisis, en waar wantrouwen overheerst: tussen politieke partijen onderling en tussen burger en politiek. Vooral omdat er na een half jaar praten nog altijd geen kabinetsformatie in zicht is en er ook niet gewerkt wordt aan oplossingen voor grote thema's als wonen, klimaat en zorg. In de podcast vandaag politiek verslaggever Ewoud Kieviet over misschien wel de meest chaotische en surrealistische Prinsjesdag ooit. Want waar gáát het deze week eigenlijk over? En wat is de invloed van die vertrouwenscrisis op de inhoud? Reageren? Mail [email protected]

Het is de week van de waarheid in Duitsland, want komende zondag zijn de parlementsverkiezingen en die bepalen ook wie Angela Merkel gaat opvolgen als bondskanselier. Met veertig procent zwevende kiezers in Duitsland ligt de race nog altijd helemaal open. Er zijn drie grote kanshebbers: de huidige deelstaatpremier van Noordrijn-Westfalen Armin Laschet (60) van de CDU/CSU, minister van Financiën Olaf Scholz (63) van de SPD en partijvoorzitter van de Groenen, Annalena Baerbock (40). Gisteravond was hun derde en laatste gezamenlijke verkiezingsdebat. In podcast De Dag Duitsland-correspondent Wouter Zwart over deze drie kanshebbers en de opmerkelijke schommelingen in hun campagnes.

Twee van de grootste CO2-uitstoters van Nederland, Tata Steel en Shell, kondigden deze week plannen aan om te vergroenen. Tata stapt voor de productie van staal over van kolen op gas en zodra het kan op groene waterstof. En Shell maakte bekend dat het in Rotterdam een gigantische biobrandstoffabriek gaat bouwen. Klinkt mooi, maar is het dat ook? In podcast De Dag vertelt hoogleraar duurzame energievoorziening Gert Jan Kramer van de Universiteit Utrecht hoe groen de groene plannen van deze grote vervuilers zijn. Reageren? Mail [email protected]

De Tweede Kamer heeft tot diep in de nacht gedebatteerd over de evacuatie van mensen uit Afghanistan. Volgens de Kamer heeft het kabinet grote fouten gemaakt voor en tijdens de evacuatie. Zo is er volgens veel partijen te traag gehandeld en zijn er signalen geneerd. De verantwoordelijke bewindslieden betuigden spijt. Maar wat kopen de achterblijvers ervoor? NOS-redacteur Thomas Spekschoor heeft contact met verschillende mensen die niet op tijd geëvacueerd konden worden. Hij vertelt tegen welke muren zij door chaos ter plaatse en bureaucratie in Den Haag zijn opgelopen én ook nog steeds oplopen. De situatie in Afghanistan begint voor hen onhoudbaar te worden, zegt Thomas, en steeds meer achterblijvers overwegen nu een levensgevaarlijke vlucht over land. Reageren? Mail [email protected]

De rechter legde deze week een potentiële bom onder hoe online platforms hun bedrijf runnen. Uber moet zijn chauffeurs in dienst nemen in plaats van ze als ZZP'er ritten te laten uitvoeren voor de taxi-app. De uitspraak kan grote gevolgen hebben voor niet alleen Uber en de chauffeurs, maar ook voor andere bedrijven. We maken in Nederland steeds meer gebruik van online platforms die werkers koppelen aan klussen, bijvoorbeeld als we online eten bestellen, boodschappen doen, vakantiehuisjes huren of schoonmakers zoeken. Er zijn grote voordelen van dit soort platforms voor zowel consumenten als voor ondernemers, zegt NOS-economieredacteur Lisa Schallenberg in podcast De Dag, maar er zijn ook zorgen over de arbeidsomstandigheden van de mensen die diensten aanbieden. "Er is een fundamenteel probleem ontstaan, waarvoor een oplossing moet komen." Reageren? Mail [email protected]

De misbruikzaak tegen de Britse prins Andrew is begonnen. In een eerste pro-formazitting heeft zijn advocaat ontkend dat de prins een minderjarige vrouw heeft misbruikt. Volgens hem is de rechtszaak mogelijk ook onwettig. Prins Andrew zelf zit op het koninklijke landgoed Balmoral, wat hem in de Britse pers de bijnaam 'runaway prince' heeft opgeleverd. Het is de zoveelste bijnaam na een leven vol schandalen, zegt oud-Groot-Brittannië correspondent en koningshuiskenner Hieke Jippes podcast De Dag. Ze zag Andrew veranderen van een jet-settende playboy in de jaren '80 in de paria van nu. Met alle zich opstapelende schandalen en de reactie daarop van Buckingham Palace twijfelt Jippes voor het eerst hoe houdbaar de monarchie in Groot-Brittannie nog is. Reageren? Mail [email protected]

In Afghanistan zijn protesten zonder toestemming sinds dit weekend verboden. Toch zijn vrouwen die eerder de straat op gingen om voor hun rechten te demonstreren niet van plan te stoppen. Ook journalisten proberen hun werk te blijven doen. In podcast De Dag hun verhalen. Niloufar is directeur van een Afghaanse televisiezender en zij vertelt voor het eerst onder haar echte naam hoe ze vanuit Nederland een groep journalisten in Kabul aanstuurt om verslag te doen van de protesten en hoe de Taliban daar tegen optreden. Vrouwen en journalisten hebben steeds minder bewegingsvrijheid en het geweld neemt toe, zegt ze. Ook correspondent Aletta André hoort dat van de vrouwen met wie zij, vanuit haar standplaats India, contact heeft. Ze sprak onder meer de 30-jarige promovenda Farah. Ze weet hoe gevaarlijk het is om zich uit te spreken, maar ze is vastbesloten om dat toch te blijven doen. "Als we niet nu onze stem laten horen, wat vertellen we dan later aan onze kinderen?" Reageren? Mail [email protected]

De Amerikaanse regering spant een rechtszaak aan tegen de staat Texas vanwege de nieuwe, zeer strenge abortuswet die daar recent is ingevoerd. De wet verbiedt het afbreken van zwangerschappen na zes weken en voorziet in hoge premies voor mensen die aangifte doen van illegale abortus. Volgens de minister van justitie is de wet "duidelijk ongrondwettelijk" en "maakt ze van elke burger in Texas een premiejager". De verontwaardiging is groot en dagelijks zijn er protesten, maar feit is ook dat de anti-abortusbeweging nog nooit zo sterk heeft gestaan, zegt Amerika-deskundige Laila Frank in podcast De Dag. Ze schets de opkomst van de pro-lifebeweging en hoe die al jaren gezien en ongezien onderdeel is van het dagelijks leven in Amerika. De gevolgen daarvan worden nu zichtbaar en de pro-lifebeweging heeft goede hoop dat ook het hooggerechtshof bereid is om het abortusrecht in heel Amerika in te perken. Reageren? Mail [email protected]

China-correspondent Sjoerd den Daas was live op de radio toen er mensen in witte pakken zijn hotelkamer binnenkwamen. Hij zat na een buitenlandse reis in het hotel in quarantaine, maar moest vanwege een besmetting van een medepassagier stante pede verkassen naar een nog strengere locatie. Vanuit dat hotel vertelt hij in de podcast De Dag over het strikte zero-Covid-beleid van China, waar de quarantaineregels onderdeel van zijn. Testen, traceren en isoleren blijven de belangrijkste wapens voor China tegen corona, met als ultieme doel: het aantal nieuwe besmettingen op nul krijgen, en houden. Maar hoe lang is dat vol te houden? Reageren? Mail [email protected]

Het Amsterdams Studenten Corps stopt vanwege ernstige mishandelingen voorgoed met ontgroeningen in hun huidige vorm. De studentenvereniging schrijft dat er een 'drastische cultuuromslag' nodig is en dat de huidige cultuur 'verrot' is. Eerder waren er ook excessen bij andere verenigingen. Grensoverschrijdend gedrag tijdens ontgroeningen en de ophef daarover zijn van alle tijden, zegt sociaal psycholoog Liesbeth Mann in podcast De Dag. Zij deed promotieonderzoek naar vernederingen tijdens ontgroeningsrituelen. Volgens Mann zullen machtsverhoudingen en groepsdynamieken ook in de toekomst een gevaarlijke cocktail blijven, maar in een tijd dat grensoverschrijdend gedrag aan universiteiten ook breder wordt aangepakt, hangt er misschien toch verandering in de lucht. "Ontgroeningen zijn gewoon totaal niet woke". Reageren? Mail [email protected]

Tientallen nabestaanden van de ramp met vlucht MH17 vertellen de komende weken in de rechtszaal over de impact van de vliegramp op hun leven. Het zijn loodzware dagen, voor de nabestaanden op de eerste plek, maar ook voor de aanwezige advocaten, rechters, en journalisten die ook geraakt worden door wat ze horen. Rechtbankverslaggever Mattijs van de Wiel heeft in zijn carrière al heel wat nabestaanden gezien die gebruik maakten van hun spreekrecht, maar in de zaak van MH17 is het van een andere orde, vertelt hij in de podcast. En daarmee zien we deze weken naast de pijn en het verdriet van nabestaanden in de rechtszaal ook een volgende stap in de ontwikkeling van het spreekrecht in Nederland. Reageren? Mail [email protected]

In Frankrijk begint deze week de rechtszaak over de terreuraanslagen in Parijs op 13 november 2015. Het proces is ongekend in omvang en uniek in opzet met 1800 overlevenden en nabestaanden die zich hebben aangemeld als civiele partij. Wie wil, mag het woord nemen in de rechtszaal. Franck, een muzikant uit Noord-Frankrijk en overlevende van het bloedbad in concertzaal Bataclan, gaat getuigen. Correspondent Frank Renout sprak hem in aanloop naar het proces uitgebreid en vertelt in podcast De Dag over de betekenis van de rechtszaak voor Franck en voor heel Frankrijk. "Door te getuigen, zeg ik: ik ben er nog. " Reageren? Mail [email protected]

Complotdenker Micha K. hoort binnenkort of hij door Noord-Ierland wordt uitgeleverd aan Nederland. Hij wordt hier gezocht voor het beledigen en bedreigen van onder meer Jaap van Dissel. Ook moet hij nog een gevangenisstraf van een half jaar uitzitten voor smaad en laster tegen de hoofdredacteur van NOS Nieuws en bedreiging van een Telegraaf-journalist. K. is al talloze keren veroordeeld in verschillende zaken maar blijft volgens justitie opruiende berichten verspreiden. De gevolgen zijn gevaarlijk, zegt Nieuwsuur-verslaggever Rudy Bouma in podcast De Dag. Want K. heeft een trouwe schare volgers en zij zijn bereid voor hem door het vuur te gaan. Reageren? Mail [email protected]

De vaccinatiegraad in Europa stagneert en landen zoeken naar manieren om twijfelaars alsnog over de streep te trekken. Frankrijk en Italië kiezen daarbij voor wat ook wel 'vaccinatiedrang' wordt genoemd: mensen die niet gevaccineerd zijn mogen minder dan mensen die wel een prik hebben. Het leidt tot protesten, maar het beleid werkt ook, vertellen Frankrijk-correspondent Frank Renout en Italië-correspondent Heleen d'Haens in podcast De Dag. Deze week bleek dat 70% van de Europeanen nu is gevaccineerd. Maar dat is volgens experts niet genoeg voor groepsimmuniteit. Vanwege de Deltavariant moet de vaccinatiegraad zeker tussen de 80 en 85% liggen. Reageren? Mail [email protected]

Het racecircuit van Zandvoort groeide in de jaren zestig uit tot een begrip in de autosport. Nu de Formule 1 er dit weekend voor het eerst in zesendertig jaar terugkeert, wordt door velen met nostalgische gevoelens aan die tijd teruggedacht. Onder meer door schrijver en Formule 1-liefhebber Koen Vergeer, die in de podcast vertelt over de geschiedenis van het circuit. Een geschiedenis die zich kenmerkt door gevaar, heldendom én ook altijd al door controverse. Zandvoort en autoraces zijn sinds begin twintigste eeuw met elkaar verbonden, vertelt Vergeer. En hoewel de huidige kritiek op het milieuvervuilende evenement volgens hem in de basis terecht is, knijpt hij daar toch een oog voor dicht. Want de Formule 1 in Zandvoort gaat wat hem betreft over veel meer dan dat. Reageren? Mail [email protected]

De huur- en koopprijzen van woningen in Nederland blijven stijgen en verhalen over uitwassen op de woningmarkt zijn bijna dagelijks in het nieuws. Voor de kleinste kamers worden woekerprijzen gevraagd en starters verliezen vertrouwen dat het ze nog lukt om een eerste huis te kopen. In de hoop hen meer kansen te bieden komt er waarschijnlijk per 1 januari een wet tegen 'pandjesbazen'. Huisjesmelkers en woningbeleggers stuwende prijzen namelijk op. Gemeenten mogen ze straks weren in bepaalde gebieden. De nieuwe wet is een begin, zegt beurscommentator bij RTL Z Hans de Geus in podcast De Dag. Opmerkelijk is dat hij zelf ook 'huisjesmelker' is. Hij vindt dat er zo snel mogelijk iets aan de groeiende woonkloof gedaan moet worden. Want, zo zegt hij zelf, eigenlijk had hij geen woningbelegger moeten kunnen zijn. Aan de hand van zijn eigen ervaringen schetst De Geus hoe huisjesmelkers de Nederlandse woningmarkt hebben overgenomen en hoe dat volgens hem anders kan. Reageren? Mail [email protected]

Terwijl Nederland en andere Westerse landen nog nadenken of en hoe ze aan tafel moeten met de Taliban in Afghanistan, zijn die gesprekken in China al maanden gaande. Het is geen geheim dat China zelfs al vele jaren nauwe banden onderhoudt met de Taliban, vertelt sinoloog Xiaoxue Martin van Instituut Clingendael in podcast De Dag. China heeft zich goed voorbereid op de aftocht van Westerse troepen uit Afghanistan en is nu klaar om zaken te doen. Daarbij maakt het Peking volgens Martin niet zo veel uit wie er aan de macht is, zolang er maar sprake is van stabiliteit en veiligheid. Maar er spelen meer belangen. Zo zit het land vol met zeldzame grondstoffen en edelstenen en is de plek strategisch van belang voor de Nieuwe Zijderoute. Reageren? Mail [email protected]

De eerste en tweede dosis van de coronavaccins zijn pas net gezet en er wordt alweer nagedacht over een derde prik om de effectiviteit op peil te houden. Andere landen, zoals Israël, zijn er al mee begonnen. Maar is dat wel nodig? En komt er dan daarna nog een vierde en een vijfde prik? Hoogleraar immunologie van vaccinaties Debbie van Baarle van het UMC in Groningen vertelt in podcast De Dag over de argumenten voor en tegen booster-shots, zoals ze genoemd worden. Hoe werkt het en wie heeft er baat bij? Reageren? Mail [email protected]

Nederland stopt met de evacuaties uit Afghanistan. De situatie op het vliegveld in Kabul is te gevaarlijk geworden. Ook andere landen stoppen eerder dan gehoopt met hun luchtbruggen. Onduidelijk is hoeveel Nederlandse evacués achterblijven maar zeker is dat het niet lukt om iedereen weg te krijgen. Nieuwsuur-redacteur Zainab Hammoud heeft contact met verschillende mensen die weg proberen te komen. Ze laat in de podcast onder meer berichten horen van mensen die in bussen zaten die op het nippertje werden toegelaten op de luchthaven. Eerder volgde ze ook intensief de vluchtpoging van een tolk die de Nederlandse evacuatie niet afwachtte en zelf een vliegtuig wist te bereiken. Reageren? Mail [email protected]

De Partij van de Arbeid en GroenLinks gaan als één team onderhandelen bij de formatie en, zo benadrukken ze zelf, dat is een volgende stap in een nauwere linkse samenwerking. Een stap die heel wat losmaakt bij de achterban van die partijen, want: is dit een opmaat naar een fusie? Er wordt al jaren gesproken over het vormen van een links, progressief blok. Maar het lukt nooit. Politiek historicus Harm Kaal van de Radboud Universiteit vertelt in de podcast De Dag waar die worsteling vandaan komt en wat de geschiedenis leert over politieke fusies. Eigenlijk pakken fusies volgens hem altijd goed uit, al is de weg ernaartoe lang en moeizaam. Eén ding zeker: fuseren is van alle tijden, en zeker niet alleen een linkse hobby. Reageren? Mail [email protected]

Het nieuws over extreem weer volgde elkaar snel op deze zomer. Extreme hitte in Canada en Oost-Europa, bosbranden in Siberië en Amerika, overstromingen in China, en dichterbij huis de verwoestende overstromingen in Limburg, Duitsland en België. Tijdens en na die overstromingen werd de vraag al vaak gesteld: komt dit door klimaatverandering? Ja, blijkt nu uit internationaal onderzoek van klimaatwetenschappers. Zij zijn steeds beter in staat om vast te stellen of er een link is tussen incidentele weersextremen en de wereldwijde opwarming. In podcast De Dag vertelt NOS-klimaatredacteur Heleen Ekker over deze wetenschappelijke onderzoeken naar klimaatverandering en weerman Gerrit Hiemstra is bezorgd dat maatregelen tegen klimaatverandering te langzaam worden doorgevoerd. Reageren? Mail [email protected]

Na een lange zomerstop keert podcast De Dag terug in een wereld waarin de Taliban het opeens weer voor het zeggen hebben in Afghanistan. In tegenstelling tot hun schrikbewind van de jaren negentig willen ze nu met mildere hand regeren, zeggen ze zelf, en mogen vrouwen bijvoorbeeld wel naar school en werken. Maar of dat ook echt zo is, wordt betwijfeld. 'Een plan is er nog niet en intern is de Taliban zeer verdeeld,' zegt Afghanistandeskundige Martine van Bijlert in de podcast. Martine van Bijlert woonde in de hoogtijdagen van het vorige Talibanregime als hulpverlener in Afghanistan en zag van dichtbij op welke manier de radicaal islamitische beweging ingreep in de levens van Afghanen. De angst is dat de geschiedenis zich herhaalt, maar de tijden zijn wel veranderd. De vraag is nu: zijn de Taliban dat ook? Reageren? Mail [email protected]

Elisabeth viert tot 23 augustus de zomer op een plek zonder nieuws en nauwelijks wifi-streepjes, maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om nog eens te beluisteren. De hartstilstand van voetballer Christian Eriksen tijdens de EK-wedstrijd tussen Denemarken en Finland in juni maakte bij veel mensen grote indruk. De aanmeldingen voor reanimatiecursussen bijvoorbeeld schoten omhoog. Eriksen kreeg snel hulp en overleefde het. Vrij snel na de bewuste wedstrijd zei hij dat hij graag zo snel mogelijk weer wil terugkeren op het veld. Maar wie ooit te maken kreeg met een hartstilstand, weet: het zware deel komt nu pas. Fotografe Janita Sassen portretteerde tientallen mensen die een hartstilstand hebben meegemaakt en bundelde hun verhalen in het boek Even dood. Iedere situatie van de overlevenden is anders, maar ze hebben allemaal één ding gemeen: het leven wordt nooit meer hetzelfde.

Elisabeth viert tot 23 augustus de zomer op een plek zonder nieuws en nauwelijks wifi-streepjes, maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om nog eens te beluisteren. Stickers op woningen, bedreigingen op Twitter en zelfs mensen die hun baan verliezen. In maart werd steeds meer duidelijk wat er kan gebeuren als je het mikpunt wordt van publicaties door Vizier op Links. Nieuwsuur-verslaggever Rudy Bouma sprak met meerdere mensen die al lange tijd last hebben van de verregaande intimidatie, allemaal nadat ze op de een of andere manier op het lijstje van Vizier op Links terecht zijn gekomen. Wie er achter het account zit is nog altijd niet bekend, maar dat hun publicaties serieuze gevolgen kunnen hebben, is wel duidelijk

Elisabeth viert tot 23 augustus de zomer op een plek zonder nieuws en nauwelijks wifi-streepjes, maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om nog eens te beluisteren. De waarde van de meest bekende cryptomunt ter wereld rees in januari de pan uit. De Bitcoin brak record na record. Het deed denken aan drie jaar geleden toen er een Bitcoin-gekte ontstond en de koers voor het eerst bijna de twintigduizend dollar aantikte. Die bubbel knapte en eind 2018 geloofden alleen de meeste optimistische bitcoin-adepten nog in de munt en die werden begin dit jaar beloond. Wiskundige en cryptokenner Bert Slagter vertelt wat deze situatie wezenlijk anders maakt dan drie jaar geleden. Hij gelooft in de toekomst van de munt, maar waarschuwt wel dat snel geld verdienen met cryptomunten niet zo makkelijk is als het klinkt.