Betrouwbare Bronnen

13 april 2022 zou wel eens de geschiedenis in kunnen gaan als de dag van een grootscheepse staatkundige vernieuwing die in eerste instantie bijna niemand opviel. In deze aflevering duiken Jaap Jansen en PG Kroeger in de inhoud, betekenis en gevolgen van het plan van minister Sigrid Kaag (Financiën) om de begrotingsprocedure radicaal te veranderen.In haar ‘Kamerbrief begrotingsproces’ stelt Kaag voor de manier waarop regering en parlement de rijksbegroting van uitgaven en inkomsten voorbereiden, opstellen, bespreken, concluderen en verantwoorden ingrijpend te veranderen. Daarbij benadrukt zij dat Tweede en Eerste Kamer meer tijd gaan krijgen voor hun controle. Hun 'budgetrecht' wordt versterkt. Dat gebeurt in het bijzonder doordat in het voorjaar een geheel nieuw begrotingsdocument zal worden ingediend waarmee ministers en parlement zowel de uitvoering van de lopende begroting, de hoofdlijnen van de komende en het meerjarenoverzicht van uitgaven, lasten, investeringen, kansen en risico's van de Rijksbegroting kunnen analyseren en bespreken.Op basis van dit document en de debatten daarover - een nieuwe vorm dus van de Algemene Politieke en Financiële Beschouwingen die nu nog na Prinsjesdag worden gehouden - zal het kabinet dan de verschillende begrotingen, de hieraan gekoppelde fiscale maatregelen en koopkrachtreparaties meer en detail invullen en bijvoorbeeld ook met de samenleving en de uitvoeringsorganisaties kunnen bespreken. In augustus kan dit dan gereed zijn. Prinsjesdag en 'het koffertje' blijven als traditie in stand, schrijft Kaag, maar elders in haar brief erkent ze dat het karakter van de troonrede verandert omdat er eerder al een eerste debat is geweest over de beleidsvoornemens.Jaap en PG analyseren zowel de inhoud als het tijdschema dat in enkele varianten door Kaag wordt geschetst. Dan valt op dat premier Mark Rutte zich uitput in bezweringsformules om de indruk weg te nemen dat er aan Prinsjesdag ook maar iets zou veranderen. "De hoedjes blijven!" Maar klopt die indruk wel?In het stuk van het kabinet wordt ook gememoreerd dat het Belastingplan meer tijd voor behandeling gaat krijgen en dat is pikant. Want feitelijk zal dit beleidsstuk gewoon verdampen. En dat is precies wat Wopke Hoekstra toen hij nog Eerste-Kamerlid was als nadrukkelijke wens al in een motie uitsprak die algemene steun kreeg. Ook andere aspecten van de voorstellen wijzen erop dat het kabinet hier met een majeure hervorming komt die inspeelt op het advies van de Venetië Commissie en aansluit bij de roep om een 'nieuwe bestuurscultuur'. Alleen schrijft minister Kaag dat nergens expliciet.Dat is ook het geval met de ingrijpende interactie van deze nieuwe opzet met de wijze waarop binnen de Europese Unie begrotingen en lange termijn financiering tot stand komen. Wie goed kijkt, ziet dat Kaags voorstellen het mogelijk maken dat Nederland daarop veel beter kan inspelen en zo met veel meer impact invloed uitoefent. Maar in haar brief is ze hierover opvallend zwijgzaam. Zo lijkt bijna achteloos een majeure staatkundige en financiële hervorming te worden doorgevoerd. Maar om met Rutte te spreken: de hoedjes blijven!***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie.***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenWopke Hoekstra - Staat van de Unie 2022EenVandaag Peilingtrends: Europese Unie***Verder luisteren232 – Kabinetsformatie 2021: Kan de Kamer haar rol wel aan?219 - Kabinetsformatie 2021: Een beknopt coalitieakkoord met meer ruimte voor de Kamer als spannend experiment191 - Kabinetsformatie 2021: Hoe krijgen we de balans terug in de trias politica? De Kamer kan zelf al heel veel doen!129 - De rommelige historie van Prinsjesdag36 - Wopke Hoekstra: EU moet geopolitieke machtsfactor worden***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:40:46 – Deel 201:18:15 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlog in Oekraïne is nu al tien weken gaande en de beelden van volledig vernietigde steden zijn vreselijk. Toch houdt de regering-Zelenski stand, mede dankzij steun uit de westerse wereld, waarvan landen inmiddels zware wapens leveren. Hoe is de situatie daar – en in omringende landen – economisch en hoe kan Oekraïne er als de oorlog voorbij is weer bovenop komen? De man bij uitstek die daar alles over kan vertellen is Caspar Veldkamp, lid van het dagelijks bestuur van de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling. Jaap Jansen praat met hem.De bank werd na de val van de Muur opgericht om voormalige Sovjet- en Oostbloklanden te helpen versneld aansluiting te vinden op de West-Europese economie. Ze verstrekt leningen en neemt aandelen in kleine en middelgrote Oekraïense bedrijven. Dit gaat ook door tijdens de invasie, zegt Veldkamp. “Ook al is het oorlog, we proberen Oekraïne economisch zoveel mogelijk overeind te houden. Behalve het militaire front dat alle voorpagina’s beheerst, is er ook een economisch front: je moet het land zo weerbaar mogelijk houden, ook voor de wederopbouw straks. Die zou vele malen kostbaarder worden als we de economie nu niet onderhouden en stutten. Het land moet zo goed mogelijk doordraaien.”Caspar Veldkamp vertelt in het gesprek over de economische schade, maar ook over het perspectief voor snel herstel en zelfs verbetering van de Oekraïense economie, die toen de oorlog uitbrak nog altijd veel last had van corruptie – 50 miljard van de economische waarde is in handen van een honderdtal oligarchen – met een industrie die relatief veel Co2 uitstoot en energie verslindt.Veldkamp was al eens te gast in Betrouwbare Bronnen. Dat was toen hij tijdens de financiële crisis namens Nederland ambassadeur was in Griekenland. Ook in zijn vroegere functies – hij was onder meer directeur Oost-Europa op Buitenlandse Zaken – had hij veel contact met Rusland. Als vertegenwoordiger van Nederland werd hij prominent ontvangen door Russische ministers. Hij kent Lavrov en zijn onderminister (die Nederlands spreekt!) al jaren en vertelt ook daarover: ‘Poetin weet uit zijn eigen verleden als middenkaderambtenaar dat je naar boven veel positiever rapporteert dan de werkelijkheid rechtvaardigt. Daarvan is hij nu als president zelf slachtoffer geworden.’***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie.***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenDe EBRD over Oekraïne***Verder luisteren265 - Toetreding tot de NAVO, de reuzensprong van Finland260 - De toesprakentournee van Volodimir Zelenski en de worsteling van de SPD met de erfenis van Brandt en Schröder259 - De omgevallen boekenkast: leestips van PG! (oa over Poetin)258 - De kille vriendschap tussen Rusland en China257 - Het machtige Rusland als mythe: hoe 'speciale militaire operaties' een fiasco werden256 - Na de inval in Oekraïne: 'Nu serieus werk maken van Europese defensiesamenwerking'254 - Frank Heemskerk: dineren met Poetin, bij de Wereldbank Oekraïne helpen opbouwen en nu Europa economisch versterken253 - Poetins bizarre toespraak: hoe de president de geschiedenis van Oekraïne herschrijft248 - Oekraïne en de eeuwenoude vriendschap tussen Duitsland en Rusland***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:34:49 – Deel 201:29:57 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Je moet niet wrijven in een vlek,' zei premier Ruud Lubbers graag als er op het Binnenhof iets misging en voorkomen moest worden dat het probleem verergerde. Hoewel die uitspraak vaak geciteerd wordt, handelt men er zelden naar. Jaap Jansen en PG Kroeger bekijken vier recente voorbeelden.Ten eerste de wijze waarop binnen D66 de pijnlijke affaire rond de chef-talentscouting werd aangepakt. Of misschien vooral ook niet werd aangepakt. Dit leidde ertoe dat steeds weer nieuwe onthullingen en misverstanden naar buiten kwamen en de argwaan over motieven, daadkracht, integriteit en vriendjespolitiek binnen de partijleiding keer op keer gevoed werd. Jaap en PG bespreken welke mechanismen in zo'n situatie een soort 'selffulfilling prophecy' van aanhoudend gedoe opleveren.Die mechanismen zie je ook bij het tweede recente geval, de scheuring annex #metoo in de jonge partij Volt. Een partijcongres dat feitelijk geen leiding kent. Een discussie waarbij de centrale figuur niet aanwezig is. Procedurele afleidingsmanoeuvres die argwaan verhogen en daadkrachtige aanpak verhinderen. De fractieleider die een poging doet via de net benoemde regeringscommissaris Mariëtte Hamer zijn gelijk te krijgen. Hoe dit in zijn gezicht ontploft is een pijnlijk voorbeeld van wrijven in de vlek.Ook het Kamerdebat van 1 april 2021 hoort in deze rij van klassieke misverstanden. Daar zagen we hoe Mark Rutte door te wrijven in de vlek van 'functie elders' steeds mistiger werd over wat hij nu wel of niet wist of zich ervan herinnerde, dan wel door wie hij wanneer waaraan herinnerd werd, en zo de hele discussie naar volledige verwarring voerde. Ook hier kwamen de bekende mechanismen die zo'n situatie ongrijpbaar en onhoudbaar maken een voor een aan de oppervlakte.De afwezige hoofdpersoon op 1 april was Pieter Omtzigt. PG laat zien hoe na dat debat binnen het CDA het wrijven in de vlek nog een tijdje doorging. Daarbij liet de door een burn-out gevelde parlementariër zelf zich evenmin onbetuigd. Een opeenstapeling van misverstanden, machtsvacuüm en groeiende argwaan leidde tot lekken van vertrouwelijke documenten en Omtzigts besluit de CDA-fractie te verlaten. Niemand had er nog enige greep of regie op.Tot slot gaan Jaap en PG terug naar de meest klassieke 'wrijven in een vlek' uit de moderne geschiedenis. Precies vijftig jaar geleden vond die plaats: de Watergate-affaire. Die ging uiteindelijk helemaal niet meer om een wat sullige inbraak in het hoofdkantoor van de tegenpartij. Watergate ging over Richard Nixon, de man in het Witte Huis die door zijn pogingen zelf de vlek weg te poetsen de zaak erger en erger maakte.*** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie. *** Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier*** Verder lezenHet lobbyweb van Jack de Vries: hoe de oud-staatssecretaris profiteert van zijn contactenVerklaringen Kaag, Everhardt en Bing***Verder luisteren232 – Kabinetsformatie 2021: Kan de Kamer haar rol wel aan? En wat te doen met antidemocratische partijen?180 - Kabinetsformatie 2021: Hoe Mark Rutte de eenzaamste man van het Binnenhof werd179 - Kabinetsformatie 2021: Verkenners die schielijk van het toneel verdwenen, een politieke sluipmoord en de 'gouden standaard' van wijs en effectief formeren*** Tijdlijn00:00:00 – Deel 1 (D66, Volt)00:37:25 – Deel 2 (Het 1 april 2021 debat, Omtzigt uit het CDA, Watergate)01:09:49 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Europa beleeft dezer dagen veranderingen die niemand nog maar kort geleden had durven voorspellen. In deze editie van Betrouwbare Bronnen duiken Jaap Jansen en PG Kroeger in enkele van de meest verrassende. Niet alleen steekt Duitsland €100 miljard in expansie van de Bundeswehr, maar kanselier Olaf Scholz krijgt ook nog kritiek dat hij te slap en passief is. Niet alleen doen de Zwitsers mee met sancties tegen Russische oligarchen, ze blijken ook bereid hun eeuwenoude ‘neutraliteit’ fors te relativeren.De geopolitiek meest ingrijpende omwenteling voltrekt zich in het noorden, aan de rand van Europa. Het reusachtige, dunbevolkte Finland gaat binnen enkele weken formeel vragen om toetreding tot de NAVO. En buurland Zweden wil zich daar bij aansluiten, kondigden de premiers Sanna Marin en Magdalena Andersson op 13 april aan. Wie zich verdiept in de Finse geschiedenis en in de unieke cultuur en tradities van dit land dichtbij de Noordpool beseft wat voor 'Zeitenwende' dit is. Een reuzensprong.Het grootste deel van deze aflevering gaat daarom over Finland. Een volk dat afstamt van de herdersvolkeren in het noorden van Siberië. Een land dat eeuwenlang een soort kolonie van Zweden was en daarna door de Russische Tsaar Alexander I werd onderworpen. Misschien wel daardoor ontwikkelden de Finnen een eigenzinnige, onafhankelijke geest en cultuur en werden zo een van de sterkste democratische rechtsstaten ter wereld.Juist die zeer kwetsbare plek op de aardbol tussen grote buurman Rusland en de rijke, hoogontwikkelde buren in Scandinavië zorgde ervoor dat Finland een heel eigen koers moest varen om te overleven. Helsinki werd een cruciale stad in de wereldpolitiek. De Sovjet-Unie kon om vele redenen niet meer zonder die kleine, neutrale maar onafhankelijk buur.Na de val van de Muur begon een grote opgang en bloei, al moest het eerst door de jonge premier Esko Aho uit een diepe economische depressie worden gesleurd. PG vertelt over zijn gesprek met Aho daarover en hoe onder zijn leiding de Finnen heel snel lid van de EU konden worden. Maar lid worden van de NAVO was voor velen toch een stap te ver. Ze wilden het Kremlin niet ontrieven.Zie daar de grote wending nu. Om zichzelf en broedervolk Estland te kunnen beschermen wil Finland nu opeens volledig lid worden van het Atlantisch bondgenootschap. PG en Jaap schetsen hoe ongekend deze breuk met traditie en geopolitiek van Noord- en Oost-Europa is.Deze Finse sprong voorwaarts is voor Rusland net zo'n politieke ramp als de mislukking van de 'speciale operatie' in Kyiv.En tot slot laat PG nog een stukje opera horen!***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Europese Unie en door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie.***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenBundeskanzer Scholz: »Es darf keinen Atomkrieg geben«Esko Aho kijkt na 90 jaar vooruit (30 november 2007)***Verder kijkenDienaar van het volk (tv-serie met Volodimir Zelenski, Engels ondertiteld)***Verder luisteren257 - Het machtige Rusland als mythe: hoe 'speciale militaire operaties' een fiasco werden256 - Na de inval in Oekraïne: 'Nu serieus werk maken van Europese defensiesamenwerking'253 - Poetins bizarre toespraak: hoe de president de geschiedenis van Oekraïne herschrijft248 - Oekraïne en de eeuwenoude vriendschap tussen Duitsland en Rusland***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:51:08 – Deel 201:20:11 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kabinet Rutte IV is honderd dagen aan de macht. Na een tergend trage kabinetsformatie – de langste ooit – met bovendien opnieuw veel klachten over de oude bestuurscultuur. Maar er zou nieuw elan komen, met nieuwe namen en kwaliteiten.Het kabinet was amper gestart of alles werd anders. De politieke, geopolitieke en financieel-economische fundamenten van de nieuwe ploeg waren binnen de kortste keren volledig achterhaald. Hoe gaat Rutte IV hiermee om, vragen Jaap Jansen en PG Kroeger zich af. Ze analyseren de turbulente eerste honderd dagen.[Let op! Op Apple en sommige andere podcastapps kun je soms niet alles lezen. De complete tekst plus links naar eerdere afleveringen waarna we verwijzen vind je altijd hier]We kwamen uit de coronacrisis en kampten al met de klimaat- en energiecrisis. De Russische inval in Oekraïne zorgt nu voor de grootste omwenteling van de verhoudingen in Europa sinds de val van de Berlijnse Muur. Ook toen – in 1989 - was de inkt van het regeerakkoord nauwelijks droog. Maakt Rutte nu dan ook maar meteen dezelfde fouten die Lubbers en Kok toen maakten? Wat zijn de gevolgen voor de positie van de Europese Unie in de wereld en die van Nederland daarbinnen? Hoe vangt het kabinet de totaal onvoorziene financiële consequenties op? En wat zeggen de personele perikelen binnen de ministersploeg en in de oppositie over de stabiliteit van ons land?Opvallend is dat het kabinet Europees en geopolitiek zijn mannetje staat. Minister Kajsa Ollongren van Defensie liet zich van een daadkrachtige no nonsense kant zien. Opvallend is ook hoe minister Sigrid Kaag (Financiën) met haar socialistische collega uit Spanje tot voorstellen komt over de Europese economie en staatsschulden die rechtstreeks uit de koker van Mario Draghi lijken te komen en in niets doen denken aan ‘de Vrekkige Vier’ uit de vorige periode. Zeker zo opvallend is het optreden van Wopke Hoekstra (Buitenlandse Zaken) in Washington. Hij is niet meer afhoudend over Europa. Zijn geopolitieke speech deed denken aan zijn gedurfde 'Humboldt-rede' in 2019 in Berlijn.De financiële grondslag van de coalitie is door de gevolgen van de oorlog in Oekraïne volledig weggeslagen. Bovendien doemen hier andere grote tegenvallers op. Zo heeft Ollongren hier een groot probleem. Niet Poetin, maar gebrek aan personeel.En één minister moet nu al meemaken dat hem een kool gestoofd wordt. Robbert Dijkgraaf (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) dacht fors te mogen investeren in kennis en vernuft, maar bijna niets van die beloften kan feitelijk worden waargemaakt. Staatssecretaris Marnix van Rij (Belastingen) daarentegen gaat meer geld uitgeven dan iedereen ooit had kunnen denken. Niet dat hij dat wilde, maar als Nederland een fatsoenlijke rechtsstaat wil zijn zal hij wel moeten. Het is niet alles kommer en kwel. Eén minister kan dankzij Poetin onverwacht de onbetwiste nummer één van dit kabinet worden. Wat in Duitsland zijn collega Robert Habeck (van de Groenen) lukt, zou bij ons het huzarenstukje van Rob Jetten kunnen zijn. Maar slaagt hij daarin? Jaap en PG analyseren hoe Habeck een soort polderkoning werd, terwijl Rutte IV zich nog weinig laat zien en horen. En dat terwijl energiebeleid nu meer dan ooit de geopolitiek domineert.Dit wijst erop dat de aanvoerder van het team onvoldoende zijn rol speelt. Mark Rutte lijkt hier op de schuchtere bondskanselier Olaf Scholz. Rondom het Kamerdebat over ‘de mondkapjes van Sywert en minister Hugo de Jonge’ trad de premier niet op als de ervaren en effectieve crisismanager die de zaak op koers houdt. Heeft Rutte nog wel goesting in zijn karwei?Lilianne Ploumen in elk geval niet, zo werd afgelopen week duidelijk. Dit stelt de PvdA voor existentiële vragen. Datzelfde geldt voor anderen in de oppositie, zoals Volt en FvD die bevangen lijken door het zelfvernietigingsvirus.Dit alles brengt PG tot een opmerkelijke conclusie.*** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie. ***Verder luisteren260 - De toesprakentournee van Volodimir Zelenski en de worsteling van de SPD met de erfenis van Brandt en Schröder247 - Belastingheffing in box 3: hoe de Hoge Raad de wetgever op de vingers tikt en opzadelt met een hels karwei238 - Kabinetsformatie 2021: Een opmerkelijk coalitieakkoord en de Kamer op zoek naar haar rol237 - Kabinetsformatie 2021: do's en don'ts voor nieuwe bewindslieden234 - Kabinetsformatie 2021: Nieuw elan met nieuwe ministeries en nieuwe ministers233 - Kabinetsformatie 2021: Otto Fricke over de Europese ambities van de nieuwe Duitse regering223 - De degelijke daadkracht van Mario Draghi's Italië36 - Wopke Hoekstra: EU moet geopolitieke machtsfactor worden*** Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:38:49 – deel 201:21:41 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Veel wat er in de 21e eeuw in de Verenigde Staten gebeurt, begrijp je pas echt als je je verdiept in de grote gebeurtenissen die daar in de 19e eeuw plaatsgrepen. Met Amerika-expert Pirmin Olde Weghuis duiken Jaap Jansen en PG Kroeger opnieuw in de dramatische historie van de Burgeroorlog en de bloedige nasleep daarvan. In Betrouwbare Bronnen aflevering 185 (23 april 2021) en 228 (11 november 2021) ging het over de aanloop naar de scheuring van 'the Union', het debat over de slavernij en over de gruwelen van die oorlog en het unieke leiderschap van president Abraham Lincoln.In deze derde en laatste aflevering van deze serie beleven we de dramatische gebeurtenissen van de jaren 1864 en 1865. In april capituleren de legers van het Zuiden onder generaal Robert E. Lee en wordt Lincoln vermoord in een theater waar hij zit te genieten van een malle komedie. De sleutelfiguur in deze jaren is Ulysses S. Grant. Hij was de militair aan wie Lincoln het tovertrouwde de legers van de Unie aan te voeren naar de overwinning. En in zeer turbulente omstandigheden werd hij vervolgens in 1868 zelf president.Grant krijgt de voorbije 20 jaar steeds meer waardering van historici voor de wijze waarop hij zijn ambt uitoefende, bij alle besef van de vele kwetsbaarheden van zijn bewind. Wat maar weinig staatslieden lukt, kreeg Grant voor elkaar. Hij slaagde erin de terreurbeweging Ku Klux Klan te vernietigen en de zwarte bevolking in het Zuiden een begin van gelijkberechtiging en democratisch burgerschap te schenken. Wat op papier al was geregeld, ging Grant concreet realiseren.Na zijn presidentschap werden Grants verdiensten stukje bij beetje teruggedraaid. PG en Pirmin analyseren hoe Lincolns opvolger Andrew Johnson al begon met het afbladderen van de erfenis van zijn grote voorganger. Ook Grant moest meemaken hoe zijn eigen partij die verworvenheden in compromissen met de planterselite van het Zuiden verkwanselde. Ging in zijn jaren nog 70% van de zwarte bevolking naar de stembus, rond 1900 kon nog maar 2% zijn stem uitbrengen.Het was pas die andere vicepresident Lyndon Johnson die na de moord op een president de burgerrechten zou herstellen. LBJ's Voting Rights Act wordt nu onder Joe Biden herzien om de rechten van minderheden te versterken. De strijd hierover is dan ook uitermate actueel, controversieel en geworteld in de duisterste periode van de Amerikaanse geschiedenis.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur hiervoor een mailtje naar [email protected]***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenRon Chernow - Grant (biografie)***Verder kijkenGone with the wind (official trailer, 1939)John Lewis: Full speech in Selma (2015)***Verder luisteren185 - De Amerikaanse Burgeroorlog (1): Black Lives Matter en George Floyd, hoe de burgeroorlog op de VS nog altijd zijn stempel drukt228 - De Amerikaanse Burgeroorlog (2): hoe Abraham Lincoln onvoorbereid de strijd in gingTennessee Ernie Ford - Marching Through Georgia (liedje uit de Burgeroorlog)President Lincoln: Second Inaugural Adress***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:40:11 – Deel 201:18:57 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

De wereldpolitiek verkeert in een stroomversnelling. Europa is nu gedwongen een eigen, zelfstandige rol te spelen. En er is onmiskenbaar een nieuwe, cruciale wereldmacht die zich aandient: India. De president van dit in bevolking inmiddels grootste land ter wereld, Ram Nath Kovind, was afgelopen week in Nederland. En dat is bepaald geen toeval, vertellen Jaap Jansen en PG Kroeger in deze aflevering van Betrouwbare Bronnen.India is een steeds belangrijker speler op het wereldtoneel. En Nederland is voor dat enorme land van 1,4 miljard mensen een wezenlijke partner. Niet alleen omdat India met de EU graag en nauw wil samenwerken, maar ook omdat ons land daar tot de grootste handelspartners en investeerders behoort. Dit maakt dat beiden belang hechten aan wederzijds begrip en intensieve dialoog. PG vertelt over zijn indringende gesprek met een vorige president van India, Abdul Kalam, die de samenwerking op het terrein van wetenschap, onderzoek, innovatie en ruimtevaart hoog op zijn agenda had staan.Jaap en PG analyseren hoe India er nu voorstaat. Het is een kernmacht met eigen ruimteraketten. Het heeft het grootste staande leger op aarde en een vloot die van grote betekenis is voor de ‘Indo-Pacific regio’ waarop de geopolitiek zich meer en meer concentreert. Ook economisch is India inmiddels een reus. In de hightech is het een gigant. Zijn economie is twee keer zo groot als die van Rusland en drie keer zo groot als de Nederlandse. Door zijn jonge, hoogopgeleide middenklasse en zijn cultuur van democratische ontwikkeling, diversiteit en Engelstalige communicatie is India op vele fronten tegelijk een aantrekkelijke partner.Dat de Indiase regering in de actuele spanningen zich een beetje afhoudend opstelt en de oude band met Moskou niet wil verbreken is vanuit de historie van de afgelopen 75 jaar niet zo vreemd. Voor zowel de olie als de defensie was India al heel lang nauw verbonden met de Sovjet-Unie en daarna met Rusland. Hierbij speelden de permanente spanningen met grote buur China en de grensoorlogen met hen en met westerse bondgenoot Pakistan een grote rol. Na ‘9/11’ kwam er een wending naar het westen. Het was president George W. Bush die hier een wezenlijke rol speelde, wat door Obama krachtig werd voortgezet.PG Kroeger vertelt over die ene eerdere keer dat India een echte supermacht was. In de eeuwen tussen 1550 en 1700 kon geen heerser op aarde, laat staan een Europese vorst, tippen aan de macht en rijkdom van de Mughal-heersers op de troon in Agra. Wie waren zij? Wat was hun geheim? Waarom zijn juist deze ‘koningen der koningen’ en ‘schaduw van de rechterhand van Allah’ zo eindeloos fascinerend? Twee van licht PG eruit.Allereerst Akbar, die het Mughal-imperium definitief grondvestte, een tijdgenoot van Willem van Oranje, Elizabeth I en Filips II. Hij regeerde bijna 50 jaar en deed een opmerkelijke poging te komen tot wereldvrede tussen alle volkeren en religies. En vervolgens Mumtaz Mahal, de innig beminde vrouw van keizer Shah Jahan die haar als keizerin liet regeren zodat hij zich kon wijden aan kunsten, mystiek en het voeren van succesvolle veroveringscampagnes. In de wereldgeschiedenis kent hun liefdesverhaal weinig gelijken. Toen zij stierf beloofde Shah Jahan voor haar het allermooiste gebouw te zullen ontwerpen dat als monument voor hun liefde de eeuwen zou trotseren. Hij hield woord. Ze is begraven in de Taj Mahal in Agra.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie.***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder luisteren258 - De kille vriendschap tussen Rusland en China257 - Het machtige Rusland als mythe: hoe 'speciale militaire operaties' een fiasco werden253 - Poetins bizarre toespraak: hoe de president de geschiedenis van Oekraïne herschrijft248 - Oekraïne en de eeuwenoude vriendschap tussen Duitsland en Rusland250 - Nixon in China: de week die de wereld veranderde225 - Nixon in China: Henry Kissinger's geheime (en hilarische) trip naar Beijing127 - De geheime politieke memoires van Ruud Lubbers (oa over zijn band met Rajiv Gandhi)***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:32:42 – Deel 201:18:53 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mariëtte Hamer vermoedt dat ze driekwart van haar werkzame leven heeft besteed aan vergaderen. Dat is dus een vak en zij beheerst dat als geen ander, kun je overal in Den Haag horen - bovenal bij de sociale partners verenigd in haar Sociaal Economische Raad. Nu zij vertrekt als 'koningin van de polder' geeft Mariëtte Hamer in deze aflevering van Betrouwbare Bronnen daarover een masterclass.Want hoe doe je dat, effectief en toch ook plezierig vergaderen? En daarbij ook: hoe ben je een goede, handige en daadkrachtige voorzitter? In gesprek met Jaap Jansen en PG Kroeger put Mariëtte Hamer uit vier decennia belevenissen en concrete ervaringen.Het begon al bij 'Het LOLO' (het Landelijk Overleg Lerarenopleidingen) en kreeg een eerste hoogtepunt toen zij de eerste voorzitter en dus ook de eerste vrouw werd van de LSVb, de roemruchte Landelijke Studentenvakbond.Enkele 'geheimen van Hamer' worden in haar verhalen over haar belevenissen wel duidelijk. Een minister die alles denkt te weten, kun je verrassend en soms dodelijk ‘ontregelen’, vertelt ze. Theepauzes inlassen is een instrument voor succesvolle afronding van conflictueuze sessies, minder voor het lessen van de dorst. PG vertelt hoe hij in 1995 Hamer op zo'n manier leerde kennen en hoe zij bij de koekjes een ondeugende vraag stelde. Ineens kon zij daarop de rond de tafel vastgelopen verhoudingen vlottrekken.Politiek en parlementair vergaderen is trouwens echt iets anders dan het leiden van de polder en daar fikse belangentegenstellingen tot consensus brengen. Hoe ‘politiek’ polderen ook vaak is, het heeft zijn heel eigen wetten en aanpak. Hamer laat in haar reflecties merken dit orgel op al zijn klavieren en in al zijn stemmen te kunnen bespelen. Van de kunst van het feitelijk analyseren tot het zwartepietenspel als iedereen denkt dat men er is. Ook het klassieke 'PvdA-terugonderhandelen' komt hierbij aan de orde.   Dat ze na zevenenhalf jaar vertrekt, betekent niet dat de polder op haar lauweren kan rusten. In een groot essay in EW Magazine zet zij de grote uitdagingen na corona en in de geopolitieke spanningen uiteen en in Betrouwbare Bronnen zoemt zij met grote nadruk in op de noodzaak ‘Leven lang ontwikkelen’ nu echt te gaan doen. Alles is er klaar voor, zegt ze.Haar nieuwe opdracht als regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld is zowel razend actueel als hoogst gevoelig. Maar uiteindelijk gaat het volgens Hamer om macht en misbruik van macht.Ze veroorlooft zich welbewust één voorbeeld en dat is dan ook meteen een heftig politiek moment. De wijze waarop PVV-leider Geert Wilders zijn VVD-collega Sophie Hermans beschimpte, noemt Hamer ronduit 'seksistisch'. Hamer wijst erop - juist ook als voormalig fractieleider - dat de collega's in de Kamer zoiets niet ongemoeid kunnen laten. Ze mogen niet verwachten dat voorzitter Vera Bergkamp zo'n incident in haar eentje oplost. Zo gaat dat niet in het parlement dat voor alle Nederlanders een voorbeeld zou moeten zijn.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie.***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder luisteren224 - Kabinetsformatie 2021: Het ongeduld van Mariëtte Hamer136 - Jarig in coronacrisis: Mariëtte Hamer en Maurice Knijnenburg over 70 jaar SERBB 130 – Joost Korte, een Nederlander aan de top van ‘het sociale Europa’BB 125 – Wouter Koolmees, minister van Sociale Zaken in de coronacrisisBB 114 – Mariëtte Hamer: Nederland is heel kwetsbaar, we hebben geen tijd te verliezenBB 110 – Overleggen in crisistijd: Hans de Boer en Han Busker, 75 jaar Stichting van de ArbeidBB 55 – SER werkt aan alternatief studentenleenstelsel / PG en de geboorte van ‘het poldermodel’BB 40 – SER-voorzitter Mariëtte Hamer over polder en pensioen***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:41:36 – Deel 201:18:40 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donderdag 31 maart spreekt de Oekraïense president Volodimir Zelenski de Tweede Kamer toe, live via het scherm. Dit nieuwe type staatsbezoek is de afgelopen weken ontstaan in de oorlog van Vladimir Poetin tegen Oekraïne. Het Europees Parlement had de primeur. Jaap Jansen en PG Kroeger analyseren hoe deze optredens zich hebben ontwikkeld tot een nieuw, wereldwijd fenomeen. Duidelijk is dat de president, een voormalig acteur, veel geleerd heeft van zijn vakgenoot uit Hollywood, Ronald Reagan. In de Bondsdag citeerde hij hem zelfs!In het Europese mozaïek neemt elk land zijn eigen positie in richting Rusland en Oekraïne. En Zelenski spreekt ze daar een voor een op aan. Zijn optreden in de Bondsdag was een van de bijzonderste. En dat is ook een beetje een waarschuwing voor Vera Bergkamp en Mark Rutte. Want in Duitsland stak na die zitting een storm op. ‘Pijnlijk’ en ‘stijlloos’ waren de meest gebruikte termen. Dat bondskanselier Olaf Scholz alleen maar toekeek en na afloop gewoon wegliep naar zijn kantoor werd een schande gevonden.Wat maakt het voor Duitse politici en vooral die van de SPD zo moeilijk zich hier een gepaste houding te geven? PG neemt je mee in de geschiedenis van de Ostpolitik waar juist die partij zich als grote erflater van ziet. Grote namen als Willy Brandt en Helmut Schmidt klinken dan, maar juist ook hier weinig bekende mensen als 'Der Onkel', Herbert Wehner. En de rol van Oskar Lafontaine mag hierbij niet ongenoemd blijven.De CDU had een eigen variant van Ostpolitik. Daarvoor zorgde de baas van Beieren, Franz Josef Strauß. Hij begon een sluwe ondermijning van de DDR door de bijna bankroete SED-machthebbers leningen te verstrekken en zo langzamerhand afhankelijk te maken van de West-Duitse banken en bedrijven. Helmut Kohl zette dit voort in de jaren van Michail Gorbatsjov en Boris Jeltsin bij het helpen van de Russen als dank voor de Wiedervereinigung.Jaap en PG belichten de bijzondere band van de SPD in de tijd van Gerhard Schröder met Vladimir Poetin en zijn gasbel in Siberië. Die werkt nu onder Scholz fors door en Schröder is bepaald niet de enige binnen die partij die als 'Putinversteher' te boek staat. Een oud-minister van Brandt publiceerde pal voor de inval zelfs nog een boek met veel begrip voor de Russische houding.Ook Angela Merkel hield vast aan de lijn van haar coalitiepartner SPD. Maar haar relatie met Poetin was - mede aangemoedigd door de andere westerse leiders - toch weer heel anders dan die van Schröder. Essentieel is wat hierbij in 2014 en 2015 gebeurde. In de nieuwe 'Ampel Koalition' zijn het nu de Groenen die zich ondanks hun pacifistische traditie nog het stevigst tonen tegenover Poetin.Donderdag doet Zelenski's tournee Den Haag aan. Jaap en PG zijn benieuwd hoe hard hij Nederland aanpakt. Was wat hij over Nederland zei afgelopen week in zijn speech op de Europese Top slechts een voorproefje?***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Europese Unie en door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie.***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder luisteren259 - De omgevallen boekenkast: leestips van PG! (oa over Poetin)258 - De kille vriendschap tussen Rusland en China257 - Het machtige Rusland als mythe: hoe 'speciale militaire operaties' een fiasco werden256 - Na de inval in Oekraïne: 'Nu serieus werk maken van Europese defensiesamenwerking'254 - Frank Heemskerk: dineren met Poetin, bij de Wereldbank Oekraïne helpen opbouwen en nu Europa economisch versterken253 - Poetins bizarre toespraak: hoe de president de geschiedenis van Oekraïne herschrijft252 - Guy Verhofstadt over Oekraïne, Rusland en zijn ontluikende vriendschap met Poetin, die plots voorbij was248 - Oekraïne en de eeuwenoude vriendschap tussen Duitsland en Rusland244 - Frans Timmermans over onder meer Rusland en Oekraïne188 - De ondergang van de Sovjet-Unie: 1991, het jaar waarin Gorbatsjov in de afgrond staart en Poetin gemeenteambtenaar wordt21 - Poetins rolmodel Tsaar Nicolaas I19 - Anne Applebaum: Poetin en de destabilisering van het Westen***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:29:52 – Deel 201:16:13 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze bewogen tijden zoekt Betrouwbare Bronnen voor haar luisteraars inhoud die helpt begrijpen wat we nu meemaken. Jaap Jansen en PG Kroeger behandelen in deze editie daarom een reeks boeken die daarbij van belang kunnen zijn.Twee boeken gaan over de meest duistere kanten van de geschiedenis en actualiteit van Rusland. Dat zijn Stalin's War van Sean McMeekin en Putin's People van Catherine Belton. Allebei nieuwe en verrassende analyses van het bewind van deze twee leiders. In Stalin's War komt op basis van diepgaand, nieuw archiefonderzoek naar voren hoe intensief de samenwerking was tussen het Kremlin en Hitler en waarom Stalin daar zo aan hechtte. Ook de kille machtscalculatie van president Roosevelt bij de steun voor de Sovjet-Unie valt hierin op.Putin's People leverde de schrijfster woedende reacties en juridische aanklachten op van oligarchen. Het deed erg zeer dus. En dat is te begrijpen, zegt PG, want het boek is een diepgravende analyse van de netwerken en vazallen die Poetin naar de macht tilden en de ijzingwekkende rol van zijn ‘tsjekisten’ daarbij.Maar Rusland heeft ook een heel andere kant en die mogen we nooit vergeten, juist nu niet. Het sublieme Natasja's dans van Orlando Figes is een onuitputtelijke inspiratiebron voor de liefde voor de kunst, cultuur, historie en het genie van het Russische volk. De schrijver schetst de ontwikkeling van die cultuur in de jaren na de triomf van de tsaren als de Europa’s bevrijders van Napoleons tirannie. Rusland ging zichzelf toen zoeken en vond zich opnieuw uit. Echo's hiervan klinken vertekend en bitter door in de speeches die Poetin nu houdt.Net vertaald in het Nederlands is het meeslepende verhaal van Simon Sebag Montefiore over het wellicht machtigste liefdespaar uit de wereldgeschiedenis. Tsarina Catharina II en vorst Grigori Potjomkin. De Britse historicus haalt vele mythes over haar en hem omver en maakt hen beide alleen maar nog boeiender daarmee. Samen maakten zij Rusland de 'superpower' waarvan Poetin droomt. Samen veroverden zij de gebieden die Poetin nu in zijn greep wil krijgen. Zij stichtten de stad Odessa en gaven deze en heel Rusland een culturele bloei als zelden in de geschiedenis. Daarbij is het persoonlijke verhaal van hun liefde en wederzijdse inspiratie uniek.Ook nét vertaald is wat PG al vaker in de podcast (bijvoorbeeld in aflevering 14) 'het belangrijkste geschiedenisboek van de voorbije 25 jaar' noemde. De metamorfose van de wereld van Jürgen Osterhammel. Hij schreef er een nieuw voorwoord bij als eerbetoon aan Nederland en de wetenschap in ons land. Wie de 21e eeuw en de tijden van globalisering beter wil leren begrijpen moet dit magnum opus over de 19e eeuw lezen. Jaap en PG bespreken ook twee nieuwe biografieën van bijzondere, vaak moeilijk begrepen mensen. Presidentsvrouw Nancy Reagan (The Triumph of Nancy Reagan door Karen Tumulty) en 'vader des vaderlands' Willem van Oranje (De Zwijger door René van Stipriaan). Wat maakt hen zo bijzonder? Welk stempel drukte hun merkwaardige jeugd op hun leven? Wie waren de sleutelfiguren in dat leven?Tot slot bespreekt PG een roman die premier Mark Rutte in deze zware weken mag helpen opbeuren en ontspannen. Hij gaat over de schrijver wiens eindeloze dagboeken hij allemaal gelezen heeft: Thomas Mann. PG las De tovenaar van Colm Tóibín in één adem uit.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie.***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:56:02 – Deel 201:40:29 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de multipolaire wereld van de 21e eeuw staan de verhoudingen op scherp. De VS, de Europese Unie en andere westers gezinde naties als Canada, Australië, Japan en Zuid-Korea staan eensgezind tegenover Poetin en zijn geweld in Oekraïne. Eigenlijk heeft Rusland nog maar één potentiële grote bondgenoot: China. Wat gaat de volksrepubliek doen? Jaap Jansen en PG Kroeger duiken in de geschiedenis van de relatie tussen die twee supermachten.Een groot trauma in de Russische historie is dat dit moederland van de orthodoxie eeuwenlang is geregeerd vanuit China. De vorsten en steden langs Wolga en Don moesten tribuut betalen als vazallen van de Khans uit Mongolië. Deze regeerden ook China en grote delen van Midden-Azië aan de Zijderoute. Met een uitgekiende administratie en razendsnelle cavalerie beheersten zij het grootste imperium ooit op aarde. PG vertelt over de diepe sporen en invloed die deze periode tot 1500 achterliet en die in de 19e eeuw tot grote revolutionaire veranderingen in de Russische cultuur leidde.Pas na 1917 was er met de rode revolutie sprake van een bijzondere band tussen Moskou en China. Daarin speelde een Nederlands Kamerlid een unieke rol, de revolutionair-socialist Henk Sneevliet. Met de triomf van Mao Zedong als nieuwe leider van China begon een nieuwe fase. Niet een van communistisch broederschap, maar van paranoia en rivaliteit. PG vertelt daarbij over de Chinese geleerde Lu Jiaxi die Mao hielp een eigen atoombom te maken en met wie PG boeiende gesprekken had in de jaren tachtig.Toen Mao de opening naar Amerika in gang zette begon de multipolaire wereld van vandaag, nu precies 50 jaar geleden. Dat werd versterkt door Deng Xiaoping die Gorbatsjov een prutser vond en erin slaagde het straatarme China tot wereldmacht en economische reus te ontwikkelen. Xi Jinping behandelt daarom Rusland heel zakelijk. Hij ziet een economisch tamelijk zwak en autoritair land dat hij met name in het bijna lege oosten kan exploiteren.In zekere zin is Poetin voor China iemand die nog het meest lijkt op Noord-Korea’s Kim. Een 'geestverwante buur', maar feitelijk een vazal. Een onberekenbare factor die de langetermijnstrategie van het land kan verstoren en zelfs ondermijnen. Uit de historie en uit opmerkelijke recente analyses blijkt nu dat Xi en zijn bewind zich door Rusland beslist niet willen laten leiden. En ze hebben al helemaal geen zin door militaire avonturen geschaad te worden in hun economische relaties met de rest van de wereld.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie.***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenJoris Teer - China's partijdige neutraliteitSteven Lee Myers & Chris Buckley - China Sees at Least One Winner Emerging From Ukraine War: ChinaHu Wei - Possible Outcomes of the Russo-Ukrainian War and China’s ChoiceCsava Barnabas Horvath - Was China Betting On Russian Defeat All Along?Verder kijkenDocumentaire: Why China Lost Faith In The Soviet Union Alliance | Mao's Cold WarPutin: President Xi is the only state leader who celebrated my birthday (CGTN)Poetin en Xi bakken pannenkoeken met kaviaarUit het slot van deel 2 van deze opera hoor je een stukje tegen het einde van deze aflevering:Kirov Opera: Alexander Borodin - Prince Igor / Князь Игорь (Part 1)Kirov Opera: Alexander Borodin - Prince Igor / Князь Игорь (Part 2)***Verder luisteren257 - Het machtige Rusland als mythe: hoe 'speciale militaire operaties' een fiasco werden256 - Na de inval in Oekraïne: 'Nu serieus werk maken van Europese defensiesamenwerking'254 - Frank Heemskerk: dineren met Poetin, bij de Wereldbank Oekraïne helpen opbouwen en nu Europa economisch versterken253 - Poetins bizarre toespraak: hoe de president de geschiedenis van Oekraïne herschrijft252 - Guy Verhofstadt over Oekraïne, Rusland en zijn ontluikende vriendschap met Poetin, die plots voorbij was248 - Oekraïne en de eeuwenoude vriendschap tussen Duitsland en Rusland244 - Frans Timmermans over onder meer Rusland en Oekraïne188 - De ondergang van de Sovjet-Unie: 1991, het jaar waarin Gorbatsjov in de afgrond staart en Poetin gemeenteambtenaar wordt21 - Poetins rolmodel Tsaar Nicolaas I19 - Anne Applebaum: Poetin en de destabilisering van het Westen***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:52:47 – Deel 201:16:57 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De inval van Rusland in Oekraïne past op geen enkele manier bij het klassieke beeld dat in West-Europa vanaf 1812 en nog heftiger sinds 1945 bestaat van de militaire en politieke grootsheid van Rusland. Dat klassieke beeld is een zorgvuldig opgebouwde mythe, vertelt PG Kroeger in deze aflevering aan Jaap Jansen. Sinds de ondergang van Napoleon grossiert het Russische imperium in ongekende militaire catastrofes in plaats van verpletterende overwinningen. Twee van die nederlagen zijn voor Volodimir Zelinski en zijn Oekraïense volk bijzonder instructief.Het begon al bij het rolmodel van Vladimir Poetin, tsaar Nicolaas I. Zijn bewind stortte in door een buitenlands militair avontuur dat vanuit de westelijke mogendheden werd geblokkeerd. De autocraat die angst voor vernieuwing en repressie als kern van zijn politiek maakte stierf aan stress, wanhopig pogend zijn Europees denkende zoon, tsarevitsj Alexander op zijn mislukte lijn vast te zetten.Diens kleinzoon, Nicolaas II, zorgde voor de ondergang van het glorieuze tsarenrijk door in 1904 een koloniaal militair avontuur te beginnen in Azië. Zijn legers liepen vast in Mantsjoerije, zijn hypermoderne vloot werd voor de kust van Korea en Japan naar de bodem van de zee gejaagd. 5000 matrozen kwamen in één nacht om. Hij moest smeken om een vredesverdrag en de president van de Verenigde Staten kon dat voor hem regelen. Theodore Roosevelt kreeg daarvoor de Nobelprijs voor de Vrede.Het andere conflict dat zeer doet denken aan wat Poetin nu doet, speelde zich af in de ijzige winter van 1939-1940, dicht bij de Noordpool. Stalin had met Hitler een pact gesloten over wederzijdse expansie en invloedsferen. Daarop intimideerde hij het in omvang kleine Finse volk in hun reusachtige, koude land van bossen en meren. PG vertelt over de obsessie die de ‘vozhd' in het Kremlin had met de nationale trots van de Finnen, hun vrijheid en de uitstraling daarvan in de Sovjet-Unie zelf.De 'speciale militaire operatie' van Stalin werd een fiasco. Bijna alles wat toen gebeurde voltrekt zich nu ook in Oekraïne, inclusief de gruwelen die de gewone burgers van het 'broedervolk' worden aangedaan. Het Rode Leger ging de mist in en de verliezen aan mensen, materieel en reputatie als machtige moloch waren ongekend. Uiteindelijk moesten de Finnen zwichten, maar ze konden hun onafhankelijkheid nog wel enigszins redden. PG wijst er daarbij op, dat wie nu als 'Putinversteher' bezweert dat wij de belangen van Rusland bij bufferstaten en vazallen aan zijn grenzen moeten erkennen in feite het Molotov-Ribbentroppact legitimeert en van groter gewicht beschouwt dan de vrijheid van de burgers in de Baltische staten en elders om zelf te kiezen voor hun toekomst in Europese Unie en NAVO.Voor Russen van nu is ook de herinnering aan het fiasco in Afghanistan een trauma dat Poetin heftig terugroept in de herinnering. De tragiek van Rusland is dan ook dat het nu een leider heeft die het fatale lot van zijn rolmodel Nicolaas I ondergaat en tegelijkertijd erin slaagt in al zijn aspecten de Sovjetsfeer terug te brengen.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie.***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder kijkenDramatic Scenes - Berlin Riots (Pathé, 1953)An American newsreel of refugees fleeing Hungary after the Soviet Union crushed the 1956 Hungarian RevolutionWarsaw Pact Invasion of Czechoslovakia - ABC News - August 21, 1968Paul de Groot (Andere Tijden)300 Years of the Romanov Dynasty | The Tercentenary Tour (1913)Vapaussoturin Valloituslaulu - Marching Song of the Finnish White ArmyFinnish Minister On The Russian Invasion (1939)Victory Parade 9 May 2021 Red Square Moscow***Verder luisteren256 - Na de inval in Oekraïne: 'Nu serieus werk maken van Europese defensiesamenwerking'254 - Frank Heemskerk: dineren met Poetin, bij de Wereldbank Oekraïne helpen opbouwen en nu Europa economisch versterken253 - Poetins bizarre toespraak: hoe de president de geschiedenis van Oekraïne herschrijft252 - Guy Verhofstadt over Oekraïne, Rusland en zijn ontluikende vriendschap met Poetin, die plots voorbij was248 - Oekraïne en de eeuwenoude vriendschap tussen Duitsland en Rusland244 - Frans Timmermans over onder meer Rusland en Oekraïne188 - De ondergang van de Sovjet-Unie: 1991, het jaar waarin Gorbatsjov in de afgrond staart en Poetin gemeenteambtenaar wordt21 - Poetins rolmodel Tsaar Nicolaas I19 - Anne Applebaum: Poetin en de destabilisering van het Westen***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:57:06 – Deel 201:40:53 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

“Met de Russische inval in Oekraine is een pagina in het boek van de wereldgeschiedenis omgeslagen”, zei premier Mark Rutte anderhalve week geleden in de Tweed Kamer. Europa staat voor belangrijke beslissingen, bijvoorbeeld op het terrein van defensie.“We leven in een nieuwe wereld. Niets zal meer zijn zoals het was”, zegt de leider van de christendemocraten in het Europees Parlement, Manfred Weber, in deze aflevering. Hij vindt dat de Europese Unie nu serieus moet gaan werken aan een eigen defensiecapaciteit. Ook de VVD, die vroeger vaak huiverig was voor ideeën over een Europese defensie, zegt bij monde van Europarlementariër Bart Groothuis dat de EU nu stappen moet gaan zetten.Europa moet haar eigen missie opnieuw definiëren. Daarom was Jaap Jansen deze week in Straatsburg in het Europees Parlement, waar hij ook kort even Kaja Kallas ontmoette, de premier van het kleine Estland, met 1,3 miljoen inwoners direct grenzend aan Rusland en vlakbij de Russische enclave Kaliningrad, die vol staat met op Europa gerichte Russische raketten.Zij heeft veel vertrouwen in de NAVO-bescherming, maar vindt ook da Europa meer zelf moet gaan doen. Weber en Groothuis schetsen de zwakheden van de Europese verdediging en vullen concreet in wat nu echt snel moet gebeuren.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Europese Unie en door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie.***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder kijkenDebat in het Europees Parlement met als gast (via het scherm) president Zelenski (1 maart 2022)Debat in het Europees Parlement met premier Kaja Kallas:toespraken (9 maart 2022)deel 1deel 2deel 3 adeel 3 b Persconferentie Kaja Kallas en Roberta MetsolaKorte Oekraïne-manifestatie op het plein voor het Europees Parlement***Verder luisteren254 - Frank Heemskerk: dineren met Poetin, bij de Wereldbank Oekraïne helpen opbouwen en nu Europa economisch versterken253 - Poetins bizarre toespraak: hoe de president de geschiedenis van Oekraïne herschrijft252 - Guy Verhofstadt over Oekraïne, Rusland en zijn ontluikende vriendschap met Poetin, die plots voorbij was248 - Oekraïne en de eeuwenoude vriendschap tussen Duitsland en Rusland244 - Frans Timmermans over onder meer Rusland en Oekraïne188 - De ondergang van de Sovjet-Unie: 1991, het jaar waarin Gorbatsjov in de afgrond staart en Poetin gemeenteambtenaar wordt21 - Poetins rolmodel Tsaar Nicolaas I19 - Anne Applebaum: Poetin en de destabilisering van het Westen***Tijdlijn00:00:00 – Deel 1: Kaja Kallas00:07:28 – Deel 2: Manfred Weber00:23:13 – Deel 3: Bart Groothuis01:03:48 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 16 maart 2022 mogen we naar de stembus voor het kiezen van de gemeenteraad. Jaap Jansen en PG Kroeger praten met de kenner bij uitstek van de lokale democratie, John Bijl van het Periklesinstituut.Voor Binnenlands Bestuur gaat hij regelmatig als 'mystery burger' naar raadsvergaderingen, steeds in een andere plaats, en snuift erop hoe ze daar de plaatselijke democratie en bestuurlijke cultuur vormgeven. In het gesprek wordt duidelijk dat daarover allerlei misverstanden zijn. Weinig mensen weten écht wat de gemeente precies doet en kán. Zo vertelt Bijl hoe het kabinet Rutte IV ambitieus kan willen bouwen om de woningnood weg te werken, maar voor elke wezenlijke stap met de gemeenten aan de slag moet.Daarbij kan de veelgeroemde betrokkenheid van de burgers 'dicht bij de lokale kwesties' best wat intensiever. Bijl wijst erop dat sommige plaatselijk zeer actieve partijen grote moeite hebben met het vinden van raadsleden, zeker ook onder vrouwen. De forse werkdruk en het soms wat al te 'masculiene sfeertje' in de wijze van discussiëren spelen daarbij een rol. En door de schaalvergroting van het bestuur en de samenvoeging van gemeenten is het raadswerk veeleisender geworden.Dat neemt niet weg dat de lokale democratie allerlei boeiende voorbeelden van bloei laat zien. Zo vertelt Bijl enthousiast hoe een gemeente als Hilvarenbeek gedurfde en doeltreffende stappen zet. In velerlei opzichten zouden ook de Tweede Kamer en het kabinet – die vaak palaveren over ‘een nieuwe bestuurscultuur’ juist van zulke lokale verbeteringen veel kunnen leren.Uitgesproken kritisch is Bijl over de voortgaande trend van samenvoegen van gemeenten. Zou nu echt bewezen zijn dat dit het bestuur effectiever en betaalbaar maakt, dan kon die beleidslijn nog gevolgd worden. Maar keer op keer blijkt dit niet het geval. Jaap en PG nemen met John Bijl ook nog enkele staaltjes van het lokale campagnevoeren door. Ze kijken samen naar campagnefilmpjes van Partij Nieuw Laarbeek en VVD Rotterdam. En ze bespreken de verkiezing van ‘beste raadslid van Nederland’, ‘de wethouder van buiten de raad’, het gebrek aan geld voor de jeugdzorg en de kwestie rond het Haagse raadslid Richard de Mos.*** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie. *** Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier*** Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:48:57 – Deel 201:43:09 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Weinig Nederlanders waren de voorbije jaren zó nauw betrokken bij Oekraïne als Frank Heemskerk. Tot 2018 was hij bij de Wereldbank de bewindvoerder die zowel Nederland als Oekraïne in portefeuille had. Bovendien dineerde hij deze week nog met Emmanuel Macron, Olaf Scholz, Ursula von der Leyen en Charles Michel op het Élysée om met top-ceo's te bespreken hoe de EU Vladimir Poetin nog krachtiger kan aanpakken. Jaap Jansen en PG Kroeger praten met hem.Heemskerk dineerde trouwens ook eens met Poetin in het Kremlin. Als staatssecretaris van Buitenlandse Handel in Balkenende IV vergezelde hij de premier en een groep Nederlandse ceo's. Hij beleefde hoe Poetin Balkenende in het Duits uitfoeterde. Vanwege Nederlandse steun aan de Russische civil society.Dat president Volodimyr Zelensky en zijn volk uitblinken in moed en daadkracht verbaast Heemskerk eigenlijk niet. Oekraïne heeft met vallen en opstaan belangrijke vooruitgang gemaakt, ook als democratie. Terwijl Rusland onder Poetin steeds banger werd voor die gunstige ontwikkeling van het grote buurland. De Europese leiders treuren over de radicalisering die greep heeft gekregen op de president die zich steeds meer ontwikkelt als dictator.Heemskerk vertelt hoe teleurgesteld Oekraïne was toen Nederland in het referendum van 2016 het EU-associatieverdrag afwees. Niet lang daarna schoten Russen in Oekraïne vlucht MH17 en kwam de bevolking massaal bloemen neerleggen bij de Nederlandse ambassade.De gevolgen van de economische sancties voor Rusland zijn heel groot, ook voor ‘zijn’ ceo’s. De consequenties zijn nauwelijks te overzien, want dit is ‘echt een economische oorlog’. Het gaat erom de kleptocratie rond Poetin zwaar te treffen. Heemskerk schetst vijf scenario’s voor de nabije toekomst.In de tweede helft van het gesprek geeft Heemskerk als secretaris-generaal van de European Round Table een reeks scherpe observaties over hoe Europa zich economisch ontwikkelt. Zo blijkt de veelgeroemde interne markt vaak ingeperkt door allerlei nationale bepalingen en eigenaardigheden - helaas vooral ook bij de technologisch innovatieve sectoren. En vaak wil iedereen het wiel zelf uitvinden, terwijl elders in Europa al heel veel kennis en praktijkervaring bestaat. Dat geldt zeker ook bij de nieuwste inzichten door werknemers in ‘leven lang ontwikkelen’. De Round Table neemt hierbij een initiatief dat juist ook in ons land het verschil kan maken.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Europese Unie en door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie.***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder luisteren253 - Poetins bizarre toespraak: hoe de president de geschiedenis van Oekraïne herschrijft252 - Guy Verhofstadt over Oekraïne, Rusland en zijn ontluikende vriendschap met Poetin, die plots voorbij was248 - Oekraïne en de eeuwenoude vriendschap tussen Duitsland en Rusland244 - Frans Timmermans over onder meer Rusland en Oekraïne188 - De ondergang van de Sovjet-Unie: 1991, het jaar waarin Gorbatsjov in de afgrond staart en Poetin gemeenteambtenaar wordt21 - Poetins rolmodel Tsaar Nicolaas I19 - Anne Applebaum: Poetin en de destabilisering van het Westen***Tijdlijn00:00:00 - Deel 100:52:29 - Deel 201:23:18 - EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlog van het Kremlin tegen Oekraïne had een bizarre inleiding. President Vladimir Poetin hield een toespraak tot het Russische volk over alle tv-kanalen en die speech leek maar niet te willen eindigen. Uiteindelijk maakte hij aan het einde in enkele zinnen slechts bekend dat hij het parlement zou vragen in te stemmen met erkenning van de twee van Oekraïne afgesplitste ´volksrepublieken´.In deze editie van Betrouwbare Bronnen analyseren Jaap Jansen en PG Kroeger deze uitzonderlijke rede tot in de details. Zo blijkt de denklijn in die uitvoerige woorden voort te bouwen op een essay dat Poetin op 12 juli 2021 publiceerde. Tegelijkertijd is die denklijn een klassieke uit de Russische geschiedenis, waarover in de 19e eeuw intens gediscussieerd werd. Vooral in de jaren waarin Poetins rolmodel, Tsaar Nicolaas I, het imperium met ijzeren vuist regeerde. In essentie zegt Poetin dat Oekraïne niet bestaat, niet kan bestaan en daarom ook geen recht van bestaan heeft. En de reden daarvoor is dat Rusland zijn oorsprong kent in het vorstendom van Kiev, dat al meer dan 1000 jaar geleden 'Rus' genoemd werd. PG vertelt over de diepe wortels die Kiev heeft in de identiteit en cultuur van Rusland. Die zijn vele eeuwen ouder dan die van Moskou en Sint-Petersburg. PG neemt ons mee van het jaar 998 en vorst Vladimir in Kiev naar Tsaar Ivan III die niet alleen heel lang op de troon zat in de 15e eeuw, maar ook Moskou de nieuwe wereldhoofdstad maakte van de Orthodoxe kerk en haar tradities. Dit hele gebeuren - zo lang geleden - is voor Poetin dermate belangrijk dat hij een hele film heeft laten maken die dit allemaal behandelt. Natuurlijk speelt de erfenis van Tsarina Catharina II hierbij een grote rol. Zij maakte een 'westers Rusland' tot een echte supermacht die Napoleon weerstond en Europa bevrijdde van de Franse heerser. Poetins diepe frustratie is de teloorgang van die grote tijden door de ineenstorting van de Sovjet-Unie.De hele speech is doordrenkt van woede en afkeer van de ontwikkeling van dat grote imperium tot een eigenlijk verarmde, krimpende natie waarvan de vroegere vazallen hun heil zoeken bij een welvarend, vrij en democratisch Europa. Poetin gaat zelfs heftig te keer over een standbeeld van een generaal van Catharina uit de 18e eeuw.Zeer opmerkelijk is ook de bittere, venijnige toon van Poetin. PG noteert dat hij over de regering van Volodymyr Zelensky in Kiev zelfs de codetaal benut die in de laatste jaren van Jozef Stalin werd gebruikt om Joden te beschuldigen en vervolgen. Uit alles blijkt de angst van het Kremlin voor een verlies van greep op de eigen identiteit en het verlangen van de Russen naar meer vrijheid en democratie als Europese natie. Daarom vindt Poetin het nodig om de geschiedenis en het lot van het land centraal te stellen en zó te interpreteren dat die zijn heerschappij rechtvaardigt. Deze uitvoerige redevoering is onthullend, leerzaam en afschrikwekkend tegelijk.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie.***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder kijkenThe fall of an empire—the Lesson of Byzantium (2012) (de film waarnaar PG in deze aflevering verwijst)***Verder luisteren252 - Guy Verhofstadt over Oekraïne, Rusland en zijn ontluikende vriendschap met Poetin, die plots voorbij was248 - Oekraïne en de eeuwenoude vriendschap tussen Duitsland en Rusland244 - Frans Timmermans over onder meer Rusland en Oekraïne188 - De ondergang van de Sovjet-Unie: 1991, het jaar waarin Gorbatsjov in de afgrond staart en Poetin gemeenteambtenaar wordt21 - Poetins rolmodel Tsaar Nicolaas I19 - Anne Applebaum: Poetin en de destabilisering van het Westen***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:50:35 – Deel 201:27:50 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hij was wél op bezoek in de datsja van Vladimir Poetin en voerde veel gesprekken met hem. In deze aflevering vertelt Europarlementariër en oud-premier van België Guy Verhofstadt over zijn vele bezoeken en contacten in Rusland en het intieme moment waarop hun ontluikende vriendschap plots tot een einde kwam: “Er brak iets.”Jaap Jansen en PG Kroeger gaan met Verhofstadt terug naar precies deze week, acht jaar terug, toen hij met collega-parlementariër Hans van Baalen een juichende menigte Oekraïense burgers toesprak op het Onafhankelijkheidsplein in het hart van Kiev. Hij vertelt hoe dat ging. Dat Rusland nu - precies op de dag dat die revolutie slaagde – hun land binnenvalt maakt Verhofstadt vooral ‘triest’. Wat de EU moet doen is voor hem helder: harde sancties moeten de 'kleptocratie' rondom Poetin direct raken.De tweede helft van ons gesprek gaat over de rol die Verhofstadt op dit moment vervult als covoorzitter van de Conferentie over de toekomst van Europa. Een opmerkelijk experiment: 800 burgers uit 27 lidstaten komen samen om uiteindelijk aanbevelingen te doen voor een beter functionerende Unie.Dit voorjaar al, wil Emmanuel Macron als EU-voorzitter tot duidelijke conclusies komen. Die tijdsdruk blijkt goed te werken, zegt een toch wel verraste Verhofstadt. Zijn analyse is dat er in Europa helemaal geen sprake is van een simpele segmenten als ‘eurofielen’ versus ‘eurofoben’. Ook mensen die het nut van Europa zien, zijn kritisch. Burgers hoge eisen aan wat zij van Europa verwachten.De 'participerende democratie' die zich nu ontwikkelt, kan volgens Verhofstadt een blijvende vorm zijn die de formele democratie kan aanvullen en verdiepen.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Europese Unie en door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie.***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenConferentie over de toekomst van EuropaSCP advies voor burgerconsultaties over de toekomst van EuropaKamerbrief Rutte III: kabinetsinzet voor de Conferentie over de toekomst van EuropaGuy Verhofstadt – De ziekte van Europa (De Bezige Bij, 2015)***Verder kijkenVerhofstadt en Van Baalen op 20 februari 2014 in Kiev***Verder luisteren248 - Oekraïne en de eeuwenoude vriendschap tussen Duitsland en Rusland240 - Het Franse EU-voorzitterschap als uitdaging voor Rutte IV233 - Kabinetsformatie 2021: Otto Fricke over de Europese ambities van de nieuwe Duitse regering229 - Kristof Calvo: wat de Nederlandse en Belgische politiek van elkaar kunnen leren (onze vorige Belgische gast)124 - 95 jaar Jacques Delors (met Luuk van Middelaar)***Tijdlijn00:00:00 - Deel 100:25:49 - Deel 201:03:13 - EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Bijna een jaar na de Tweede-Kamerverkiezingen is met pijn en moeite een nieuw kabinet geboren. En er komen alweer verkiezingen aan, voor de gemeenteraad. Hoe staat het politieke landschap ervoor en hoe het zit het met het vertrouwen in de partijen en in de democratie?Politicoloog hoogleraar Tom van der Meer kan daar als geen ander zijn licht over laten schijnen. Hij leidt het Nationaal Kiezersonderzoek waarin alle afdelingen politicologie en bestuurskunde van Nederland samenwerken en met diepgravend onderzoek onderliggende lagen van de kiezersbeweging blootleggen.Jaap en PG bespreken met hem zijn nieuwste inzichten, cijfers en analyses. Wat maakte dat D66 een mooie uitslag kon maken en welke rol speelde de inhoudelijke vernieuwing door Rob Jetten hierbij? Hebben nieuwkomers als Volt en Ja21 toekomst? En wat zegt de bordkartonnen campagnepop van Mark Rutte over de VVD en hoe die partij er nu voor staat?Nog nooit waren er zoveel fracties in de Tweede Kamer. Pregnanter probleem is volgens Van der Meer dat er nauwelijks nog grote partijen zijn. En dat nieuwe partijen, vooral op de rechterflank, zich vooral richten op het uitvergroten van het wantrouwen bij burgers. Toch is Nederland volgens hem geen 'laagvertrouwensamenleving' geworden. In Europees perspectief gezien staan we nog steeds in de subtop als het gaat om vertrouwen in het democratisch systeem.Het is wel een probleem hoe partijen zich ontwikkelen en hoe zij hun politieke rol waarmaken. De nadruk op de noodzaak van een 'nieuwe politieke cultuur' heeft daarmee te maken. De vage taal en de algemeenheden daarover irriteren Van der Meer. Net als de bewering dat referenda nodig zijn voor herstel van vertrouwen. Argumenten voor een referendum kunnen de moeite waard zijn, maar juist niet om die reden.Van der Meer constateert bij de Kamerverkiezingen van 2021 een belangrijk verschijnsel: een nieuwe indeling van het politieke landschap doordat de rechterzijde uiteen scheurde. Doordat PVV en FvD zich op de radicaal-rechtse flank hebben genesteld en VVD en CDA er niet meer mee willen samenwerken, wordt het lastiger kabinetten te vormen.De liberale partijen VVD en D66 zijn haast onmisbaar voor coalities. De oude dominante partijen CDA en PvdA lijken er nauwelijks nog aan te pas te komen. Toch gaat het volgens Van der Meer te ver om te beweren dat die twee op sterven na dood zijn. Plotselinge leiderswisselingen – zoals in het CDA met Ruud Lubbers en later met Jan Peter Balkenende en in de PvdA met Job Cohen en daarna Diederik Samsom, kunnen zo’n partij weer omhoog tillen.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie.***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenNationaal KiezersonderzoekTom van der Meer - Niet de kiezer is gek (2017)Stuk Rood Vlees***Verder luisteren232 – Kabinetsformatie 2021: Kan de Kamer haar rol wel aan? En wat te doen met antidemocratische partijen? gesprek met Joop van den Berg16 - Johan Remkes wil de democratie redden***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:42:29 – Deel 201:28:24 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zelf noemde Richard Nixon zijn bezoek aan China en gesprekken met voorzitter Mao Zedong en premier Zhou Enlai ‘de week die de wereld veranderde’. Nu precies vijftig jaar later beseffen we misschien nog wel sterker hoe raak die observatie was. Jaap Jansen en PG Kroeger nemen je mee naar Washington DC, de Verboden Stad in Beijing en De Grote Hal van het Volk aan het Plein van de Hemelse Vrede.De reis van de Amerikaanse president was allesbehalve een doorsnee staatsbezoek met vele protocollaire plichtplegingen. Na geheim overleg in Beijing van Nixons rechterhand Henry Kissinger - beluister daarover aflevering 225 - besloot de Amerikaanse president dat hij op korte termijn zélf naar het grote communistische land zou gaan. Het was een krankzinnig avontuur. Een waagstuk waar hij politiek, tactisch en strategisch heel goede redenen voor had.PG vertelt hoe Nixon in de voorbereiding niets aan het toeval overliet. Bijzonder hierbij is de rol van de bejaarde Franse romancier André Malraux. Die kende China vooral uit zijn jonge jaren rond 1925. Als minister en gesprekspartner van Charles de Gaulle was hij iemand die Nixon fascineerde. Malraux gaf hem belangrijke inzichten mee.Jaap en PG volgen Nixon en zijn delegatie op de voet en vertellen over de soms vervreemdende ervaringen van de meereizende journalisten en medewerkers van de president. Het hoogtepunt was meteen bij aankomst al. Premier Zhou kondigde aan dat de bijna 80-jarige ‘grote roerganger’ Nixon onverwijld wilde spreken. Dat gesprek schreef inderdaad geschiedenis. Een moment wat tot op de dag van vandaag de wereld bepaalt.Natuurlijk zijn er bij zo’n visite allerlei wonderlijke en onverwachte gebeurtenissen. En de uitkomsten van de besprekingen waren dan wel een triomf voor Nixon als strateeg en staatsman, er zat meteen ook een bron in van zijn latere ondergang. Henry Kissinger vertelde jaren later hoe juist in deze fase van groot succes de geest van 'Watergate' vat kreeg op de president.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] voor informatie.***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je hier***Verder lezenMao Zedong Meets Richard Nixon, February 21, 1972Henry Kissinger – Over China (De Bezige Bij)Henry Kissinger: The White House Years (Little Brown & Company)***Verder kijkenNixon in China Prachtig filmmateriaal van het Witte HuisNixon in China Documentaire van de Amerikaanse publieke omroep PBSAssignment: China - "The Week That Changed The World""The People Are the Heroes Now" & "News Has a Kind of Mystery" - Nixon in China (2011 NY Met Opera)***Verder luisterenHet voorspel bij deze aflevering:225 - Nixon in China: Henry Kissinger's geheime (en hilarische) trip naar BeijingNog meer over China:245 - Oompje neemt de trein – de reis die China naar de 21e eeuw bracht220 - China's nieuwe culturele revolutie58 - PG over 70 jaar China, de Volksrepubliek van Mao, Deng en Xi24 - Ties Dams over China's nieuwe keizer Xi Jinping***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:50:44 – Deel 201:29:50 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Een Kamerlid noemt een minister ‘knettergek’. Een ander Kamerlid gaat veel verder en waarschuwt: "Uw tijd komt nog, want er komen tribunalen." De Tweede Kamer worstelt met zichzelf, de onderlinge codes, taalgebruik en omgangsvormen. Was 'parlementair taalgebruik' vroeger een term voor fatsoenlijke formuleringen, nu ergeren veel toeschouwers zich aan de verruwing van de zeden in de Kamer. Jaap Jansen en PG Kroeger bespreken de historie daarvan en analyseren de notitie die Kamervoorzitter Vera Bergkamp schreef na gesprekken met de fractievoorzitters Gedrag en omgangsvormen tijdens de debatten in de Tweede Kamer.Uit de historie van ons parlement blijkt: het is zeker niet zo dat het vandaag de dag allemaal veel erger is dan vroeger. Zelfs dreigementen kwamen eerder voor - helaas. Uit de notitie van Bergkamp klinkt radeloosheid. De Kamer heeft bovendien in de afgelopen 25 jaar veel instrumenten van de voorzitter om orde te houden onttakeld. Ze lijkt huiverig om die – nu ze misschien weer nodig zijn - in ere te herstellen.Jaap en PG laten zien hoe Johan Rudolf Thorbecke al op heel verfijnde wijze de positie van parlementariërs regelde. En hoe de benadering van toen, nu vaak verkeerd begrepen wordt en tot veel misverstand leidt. Zo is immuniteit voor Kamerleden nooit bedoeld om in het debat zo maar alles te kunnen zeggen.Bergkamp dubt ook over de vraag wat zij wel of niet kan doen bij beledigingen en ander onheus verbaal geweld. Een wat vergeten moment van haar voorganger Khadija Arib blijkt nu opvallend leerzaam! Ook de moeite waard is een actie van CDA-Kamerlid Harry van der Molen van enkele jaren geleden. Hij zocht een nieuwe vorm om binnen de Kamer normen te vinden voor de omgang met het maken van filmpjes over collega-Kamerleden.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars. Word ook vriend van de show!Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenNotitie Vera BergkampRapport werkgroep-Van der Staaij: Versterking functies Tweede KamerTweede Kamerleden staan op tegen intimiderende filmpjes DenkOpinie @BNR: Een rode kaart, soms moet het‘Tweede-Kamervoorzitter moet en kán strenger zijn’Pieter Heerma - Tijd om einde te maken aan haat in de Tweede KamerPeter Bootsma en Carla Hoetink - Over lijken. Ontoelaatbaar taalgebruik in de Tweede Kamer (Boom Amsterdam)***Verder luisteren232 – Kabinetsformatie 2021: Kan de Kamer haar rol wel aan? En wat te doen met antidemocratische partijen?35 - 'Vive la France!' Visionaire Charles de Gaulle stak boven iedereen uit (hierover gaat het aan het slot van deze aflevering)***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:59:40 – Deel 201:30:18 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Europa en de NAVO hebben het aan de stok met het Rusland van Vladimir Poetin. Ze willen Oekraïne helpen een onafhankelijke, soevereine staat te blijven, terwijl Rusland de spanning opvoert met steeds meer militairen, tanks en ander wapentuig aan de lange grens met Oekraïne.Eén land roep hierbij argwaan, twijfel en aarzelingen op. Het grootste land binnen de EU nota bene. Duitsland. Waarom? Is dat terecht? En hoe komt dat toch?Jaap Jansen en PG Kroeger analyseren in deze Betrouwbare Bronnen de historie van de relatie tussen Duitsland en Rusland. Want deze grote, cultureel zo rijke en kleurrijke landen hebben een heel eigen, eeuwenoude band die ook vandaag nog bepaalt hoe zij met elkaar omgaan.Zo onderwierpen Duitse ridderordes Slavische stammen langs de Oostzeekust in de 13e eeuw, onder wie de Borussen. Onder dat Duitse bewind ontstond zo het land der 'Prussen', wat later 'Pruisen' ging heten. En nog later de naamgever werd van sportclubs die zich Borussia noemden. En zo zijn er nog veel meer verbindingen tussen Rusland en Duitsland in cultuur, economie en het werk van grote denkers en kunstenaars.Pruisen en Rusland waren in de 17e en 18e eeuw vaak bondgenoten omdat zij in het Europa van toen een soort 'nouveaux riches' waren van de macht. Andere vorsten waren er bang voor en keken ook wel wat op ze neer. Daarbij kwam nog dat de tsaren geen Russen waren, maar vooral Duitsers - heel vaak de kinderen van tsarina's die zelf als prinsessen in kleine Lutherse vorstendommen in Noord-Duitsland waren opgegroeid.Met Napoleon en zijn ondergang begon de glorietijd van de alliantie van de autocratische machten Pruisen en Rusland. In de jaren van rijkskanselier Otto von Bismarck vonden die hun hoogtepunt. PG vertelt over diens heel aparte band met de tsarenfamilie in Sint-Petersburg. De kunstenaars en geleerden in beide landen hadden elkaar toen ook al helemaal ontdekt. Voor veel Duitsers waren de Russen het broedervolk dat ook zo'n diepe 'Seele' had, een echte 'Kultur' in plaats van westers rationalisme, liberale democratie en mercantilisme.Daarna ging het helemaal mis en kwamen de slachtingen van de Eerste Wereldoorlog. Zodra die voorbij waren en Vladimir Lenin met Duitse hulp de nieuwe machthebber in het Kremlin werd, bleek de tijd van Bismarck heruitgevonden. Zelfs Hitler dealde zonder scrupules met Stalin en na 1945 werd 'Druschba!' het parool in de DDR. Russen en Duitsers waren immers eeuwige vrienden die elkaar als enigen écht begrepen.Die unieke band werd door allerlei latere ontwikkelingen extra opgepoetst. De Ostpolitik van Willy Brandt, de gas- en oliedeals en pijpleidingen die Helmut Schmidt liet maken, de warme banden en volle glazen van Helmut Kohl met Boris Jeltsin en de Männerfreundschaft van Gerhard Schröder en Poetin onderstreepten dit keer op keer. Geen wonder dat andere landen (nu bijvoorbeeld het Amerika van Joe Biden!) argwaan blijven koesteren.Het maakt het functioneren van de nieuwe regering van Olaf Scholz al bij de start extreem ingewikkeld. Coalitiepartner De Groenen zitten op één lijn met oppositiepartij CDU, terwijl in Schröders eigen SPD allerlei lieden meer op de lijn van Die Linke en Poetinhorigen als de AfD zitten. Maar het beroep op historische trauma's om nu even niks te doen wordt door veel andere regeringen in Europa niet langer serieus genomen. Opeens schrikken Duitsers dat de buren in Europa van hen nu écht 'Realpolitik' verlangen. Anders krijgt de Europese Unie immers nooit de zo verlangde strategische autonomie.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenWortprotokoll der Rede Wladimir Putins im Deutschen Bundestag am 25.09.2001Medvedev echoes Putin’s dangerous Ukraine obsession (12 oktober 2021)***Verder kijkenWladimir Putin, Deutscher Bundestag (25.09.2001)"Kaum eine Sache beschäftigt uns mehr" - Bundeskanzler Olaf Scholz im Interview (2 februari 2022)Macht. Mensch. Schröder - Beckmann trifft den Altkanzler - ARD Reportage (3 oktober 2014)Buitenhof, 6 februari 2022, met onder anderen Otto Fricke"Worte oder Waffen - wo steht Deutschland im Ukraine-Konflikt?" Anne Will diskutiert mit Kevin Kühnert, Jürgen Trittin, Dietmar Bartsch, Anne Applebaum, Andrij Melnyk und Ina Ruck (6 februari 2022)***Verder luisteren244 - Frans Timmermans over onder meer Rusland en Oekraïne240 - Het Franse EU-voorzitterschap als uitdaging voor Rutte IV233 - Kabinetsformatie 2021: Otto Fricke over de Europese ambities van de nieuwe Duitse regering188 - De ondergang van de Sovjet-Unie: 1991, het jaar waarin Gorbatsjov in de afgrond staart en Poetin gemeenteambtenaar wordt35 - Charles De Gaulle19 - Anne Applebaum: Poetin en de destabilisering van het Westen***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:47:25 – Deel 201:41:0

Het nieuwe kabinet Rutte IV botste meteen op een kanjer van een probleem. Het hoogste rechtscollege in ons land, de Hoge Raad, sprak uit dat de manier van belasten van spaargeld en ander vermogen in de zogeheten 'box 3' niet deugt. De gevolgen daarvan zijn enorm, minister Sigrid Kaag (D66, Financiën) zit met een gat in de begroting. Staatssecretaris Marnix van Rij (CDA, Belastingen) begint meteen met een bijna onoplosbaar probleem, ook voor zijn toch al zo zwaar aangeslagen Belastingdienst. Jaap Jansen en PG Kroeger duiken daarin met de aanstichter van al dit ongerief: Jurgen de Vries, voorzitter van de Bond voor Belastingbetalers.De Vries doet relaas van de reeks rechtszaken die zijn bond tegen achtereenvolgende bewindslieden van Financiën voerde. De historie van dit probleem begon al bij minister Gerrit Zalm (VVD) en staatssecretaris Willem Vermeend (PvdA) in het kabinet Paars II. Hoewel rechters en de Hoge Raad de wetgever keer op keer maanden de manier van belasten van vermogen eerlijk en helder te maken en voor 'rechtsherstel' te zorgen, kwam het er steeds niet van. Kamer en kabinetten lieten de zaak op hun beloop. Waarom? Wat zat daar achter? En wat leren we hiervan?Uit de belevenissen van De Vries en zijn bond wordt duidelijk dat hier veel meer speelt dan de jarenlange benadeling van meer dan 1 miljoen burgers en hun spaargeld. Wezenlijke beginselen van de rechtsstaat, de rol van de overheid, haar uitvoeringsorganen, hun relatie met de burger en het onvermogen tot praktische verbeteringen komen aan de orde. De voormalige thesaurier-generaal van Financiën Kees van Dijkhuizen noemde de gekozen aanpak zelfs ijskoud ‘diefstal’.De nieuwe bewindsman, Marnix van Rij, verdient ook aandacht. Niet alleen was hij als Eerste-Kamerlid vernietigend over hoe Rutte II nu juist box 3 ging aanpassen, hij voorspelde toen al wat er mis zou gaan. Dat juist hij nu voor de klus staat om dit op te lossen, is volgens Jurgen de Vries een ‘blessing in disguise'. Rutte IV kan niet meer duiken en Van Rij zal moeten leveren. PG vertelt daarbij over de rol van Van Rij 20 jaar geleden in het CDA. Daar was hij ook al 'troubleshooter' en dat ging toen - op zijn zachtst gezegd - niet helemaal goed…***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenWimar Bolhuis - De vermogensbelasting van box 3 is onrechtvaardigKamerbrief bij antwoorden op vragen naar aanleiding van de uitspraak van de Hoge Raad van 24 december 2021 inzake box 3Debat in het kort: Tweede Kamer en Van Rij over uitspraak Hoge Raad (2 februari 2022)Bas Jacobs en Sijbrand Cnossen - Belast alle werkelijke vermogensopbrengstenPvdA, GroenLinks, SP - Een eerlijker en socialer land met een progressieve vermogensbelasting***Verder kijkenDebat gemist: Kamerdebat (2 februari 2022)Andere Tijden - De entree van Balkenende***Verder luisteren241 – Investeringskabinet Rutte IV: een breuk met de begrotingstraditie222 - Na de kindertoeslagaffaire. Hoe Nederland rechtsstaat en democratie kan verbeteren. Gesprek met Richard Barrett van de Venetië Commissie147 – De kindertoeslagaffaire: het ging al mis bij de wetgeving120 - Roel Bekker: Waarom bij de overheid dingen zo vaak fout gaan68 - De kindertoeslagaffaire: hoe de Belastingdienst willens en wetens duizenden ouders dupeerde239 - 2022: het jaar van Oranje49 - De koningen van Hispanje die wij altijd hebben geëerd***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:19:29 – Deel 200:46:24 – Deel 3 (het CDA-verleden van Marnix van Rij)01:09:43 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Europese-Bankpresident Christine Lagarde nodigt ons allen uit, mee te denken over inspirerende mensen die ons als Europeanen doen beseffen hoe mooi het is dat wij samen leven en werken in een continent van grote diversiteit en rijkdom aan beschaving. Die vrouwen en mannen zouden de nieuwe serie eurobiljetten gezicht mogen geven. Zo'n invitatie slaan Jaap Jansen en PG Kroeger natuurlijk niet af!Lagarde noemde als voorbeelden Simone Veil en Leonardo da Vinci. Eminente Europeanen, maar ook een beetje veilig eigenlijk. En bovendien, waarom maar zeven mensen voor zeven biljetten? Stel we zouden thematische groepen euro's gaan maken? Dan kun je die diversiteit van denkers en doeners die de Europese beschaving kenmerkt nog veel meer recht doen, meent PG.Aldus ontstaat in een soort politiek-historisch-culturele brainstorm een Betrouwbare Bronnen-overzicht van Europeanen. En Jaap en PG nodigen hun vrienden van de show uit hun verbeeldingskracht ook aan het werk te zetten.Zelf komen ze met allerlei groepen inspiraties, van helden uit het stripverhaal - een zeer Europese traditie! - naar dichters, denkers en Nobelprijswinnaars. Wat dacht je van Kuifje, volgens Charles de Gaulle zijn enige rivaal? Arturo Toscanini, die geniale musicus en virulente antifascist? Of Jane Austen, want de Europese beschaving strekt verder dan de landen van de eurozone of de EU. PG breekt een lans voor het duo Aristide Briand en Gustav Stresemann. Jaap noemt – heel ondeugend - Margaret Thatcher!En zo gaan we langs op de Disibodenberg bij de wijngaard van Hildegard von Bingen, in het Sint Petersburg van Aleksandr Poesjkin en Anna Achmatova, het Den Haag (en Parijs!) van Christiaan Huygens, het Praag van Rilke en Kafka en het geheime laboratorium in Bletchley Park van Alan Turing. Laat je verrassen door de gezichten voor op de Euro en kom met eigen ideeën via Vriend van de Show!***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Europese Unie en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenECB to redesign euro banknotes by 2024Pieter Hasekamp - Nederland heeft baat bij een sterkere Europese Unie (28 januari 2022)Nederland in de top van landen met grootste handelsbaten door Europese Unie (CPB, januari 2022)***Verder kijkenNOS Journaal, Introductie van de euro in Maastricht (1 januari 2002)Sophie Wilmès over het Belgische paspoortDe Euro komt eraan! (2001)Christine Lagarde, President of the ECB, signing the euro banknotes (28 November 2019)Margaret Thatcher on Europe: "No! No! No!"ECB-president Mario Draghi in de Tweede Kamer (10 mei 2017)***Verder luisterenWaar moeten de nieuwe eurobiljetten aan voldoen? (NPO Radio 1, 4 januari 2022)124 - 95 jaar Jacques Delors111 - De onverwachte herrijzenis van Helmut Kohl70 - Franz Kafka57 - Alexis de Tocqueville40 - De geniale broers Von Humboldt37 - Iconische Europarlementariër Simone Veil30 - Delors en Thatcher18 - PG blikt vooruit op herdenkingsjaar 2019 (met oa Leonardo da Vinci en Alexander von Humboldt)***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:50:46 – Deel 201:35:39 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

In 1991 werd bovenop het Kremlin de rode vlag gestreken. Het einde van de Sovjet-Unie, niet lang na de mislukte coup tegen Gorbatsjov en Jeltsin, waarover ooggetuige Frans Timmermans vertelde in de vorige aflevering van Betrouwbare Bronnen. In geen land was de impact hiervan zo existentieel als in die andere communistische wereldmacht: China."Observeer kalm. Hou vast aan je lijn. Antwoord sober. En zorg dat je dingen gedaan krijgt." Dat was het eerste advies van de oude leider Deng Xiaoping aan zijn net aangetreden opvolgers. Maar daar bleef het niet bij. Jaap Jansen en PG Kroeger duiken in deze aflevering in de gebeurtenissen in het hart van de macht in China in de weken na de ondergang van het Sovjetrijk.De analyse van Deng over de fouten van Moskou in de decennia sinds het impulsieve bewind van Nikita Chroesjtsjov was snijdend. Ook Gorbatsjov en die coupplegers vond hij eigenlijk maar amateurs zonder langetermijnvisie. Hij was nu 87 en trok zich langzaam terug als leider. Hij wilde een ordelijke, stabiele overgang van de macht. De chaos in Oost-Europa na de val van de Muur zorgde dat hij toch nog één keer moest ingrijpen. Deng aarzelde niet en deed dit op zijn eigen manier. Even subtiel als hard tegelijk.In deze aflevering volgen we Deng Xiaoping precies 30 jaar geleden op zijn zogenaamd nostalgische wintervakantietrip ver weg van het bitterkoude, winterse Beijing naar het warme zuiden van China. Daar kon hij kalm aan doen en zich gezellig verpozen met zijn kleinzoontje en enkele vertrouwelingen met de trein en ook per schip over de Parelrivier. 'Shushu Hao' Deng, 'oud oompje' zou onder de radar van de staatsmedia en de partijbonzen voldongen feiten scheppen.Het begint op het centraal station van Wuhan, waar de plaatselijke chefs hem bij de overstap op het perron gedag komen zeggen. Daar blijkt dat Deng zijn treinreis zorgvuldig gepland had en krachtige boodschappen ging verkondigen, verpakt als werkbezoeken en informele gesprekken met de hightech industrie en hervormingsgezinde partijchefs in de steden langs die Parelrivier.'De Zuidelijke Reis' werd zo een fase van groot politiek gewicht in de ontwikkeling van China en daarmee van de geschiedenis van deze tijd. We varen mee op een boot over de rivier langs het tolhuis van de Qing-keizers en horen hoe Deng zijn reisgenoten uitlegt hoe hij de toekomst ziet van zijn land en de finesses van de ideologische ontwikkeling van socialisme en kapitalisme. De als relaxte vakantietrip verpakte politieke coup eindigt in Shanghai. Daar doet Deng iets dat hij in geen dertig jaar gedaan had. Hij gaat shoppen.De impact van die weken in het warme zuiden na de winterse ondergang van het Sovjetimperium werkt door tot in onze tijd. Wie Xi Jinping ziet opereren en Poetin die vanuit Moskou Rusland weer een gevreesde wereldmacht wil laten lijken, kijkt naar de gevolgen van deze treinreis. En PG vond vond zelfs een zeer opmerkelijke tekst van Deng over Nederland, die laat zien hoe hij de coalitieverhoudingen in de Tweede Kamer op de voet volgde!***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenTHE SELECTED WORKS OF DENG XIAOPING, MODERN DAY CONTRIBUTIONS TO MARXISM-LENINISM Vol. 2 (1975-1982) (hieraan ontleent PG wat hij aan het einde van de aflevering vertelt)***Verder kijkenDeng Xiaoping's Southern Tour in 1992Deng Xiaoping's legacy celebrated in China***Verder luisteren244 - Frans Timmermans over klimaatbeleid, geopolitiek en weerbare democratie235 - De ondergang van de Sovjet-Unie: Gorbatsjov strijkt de rode vlag220 - China's nieuwe culturele revolutie95 - Grote speeches in tijden van crisis (deel 2): Deng Xiao Ping58 - PG over 70 jaar China, de Volksrepubliek van Mao, Deng en Xi30 - Rob de Wijk: het gevaar van China en Trump24 - Ties Dams over China's nieuwe keizer Xi Jinping19 - Anne Applebaum: Poetin en de destabilisering van het Westen10 - Bram van Ojik (GroenLinks) over onze relatie met China***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:38:41 – Deel 201:19:55 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland Klimaatkampioen van Europa? Die ambitie van Rutte IV vindt Frans Timmermans zeker de moeite waard, maar dan zal ons land toch echt flink aan de slag moeten. We hebben heel wat in te halen en de tijd dringt.In deze aflevering praten Jaap Jansen en PG Kroeger met de man die in de Europese Commissie verantwoordelijk is voor het klimaatbeleid. Ze bespreken een reeks grote uitdagingen waarmee Timmermans, het Europees Parlement en de 27 lidstaten en hun parlementen aan de slag moeten.Jaap en PG zijn ook benieuwd wat de functie ‘eerste vicepresident van de Europese Commissie’ eigenlijk inhoudt. Hij neemt de luisteraar mee in zijn werkweek en de grote diversiteit in soorten werk, in aanpak en in de lagen van politiek en bestuur waarmee hij van doen heeft.Timmermans zag 'Brussel' veranderen van een sterk Frans gekleurde organisatie naar een waarin veel meer culturen en tradities hun plek kregen. Maar voor een Nederlander blijft dat pyramidale van de Franse structuur wennen. Hoe hij met zijn staf en zijn adjudant Diederik Samsom hiermee omgaat geeft een bijzonder inkijkje. En dat geldt zeker voor zijn portretten van de 'presidenten' aan de top van die pyramide. Zijn vorige baas Jean-Claude Juncker en de huidige, Ursula von der Leyen, het maakt verschil.Timmermans vertelt hoe de soms zeer complexe, lastige problemen rond het klimaatbeleid – Europa klimaatneutraal maken in 2050 en daarmee de stijging van de zeespiegel beperken tot anderhalve meter - het uiterste aan stuurmanskunst vereisen. Of het nu de toekomst van biomassa en merkwaardige afspraken van Rutte IV betreft, of de mijnwerkers in Polen, Schiphol en de luchtvaart of een argwanende auto-industrie - altijd weer moeten stappen bedacht worden 'die de mensen meekrijgen en kunnen meemaken'. Daarbij kan geen enkel land alleen en zelfs de EU als geheel de problemen niet aan zonder samen te werken met de rest van de wereld. Klimaat is geopolitiek.Ook de koers van Vladimir Poetin inzake Oekraïne komt mede voort uit de klimaatverandering, legt Timmermans uit. Het land staat voor ongekende problemen.Persoonlijk maakte Timmermans als jonge tweede secretaris op de Nederlandse ambassade in Moskou de coup tegen Michail Gorbatsjov in de zomer van 1991 mee. Hij stond er met zijn neus bovenop en hoorde Boris Jeltsin drie keer dezelfde toespraak houden. De eerste twee keer in kleine kring, de derde keer op de legendarische tank! Poetins gedrag nu maken Timmermans’ belevenissen toen actueler dan ooit.In de actuele crisis aan de oostgrens wordt voor hem des te duidelijker dat Europa allereerst voor zichzelf moet opkomen. Spanningen kunnen onbeheersbaar worden en alleen duidelijke en eensgezinde 'fermheid' overtuigt. Niet alleen naar het Kremlin trouwens. Timmermans wijst ook op diegenen die binnen de EU autoritaire opvattingen en machtsuitoefening bepleiten. Dat negeren zou een fatale fout zijn. Hij eindigt met een hartstochtelijk pleidooi voor een krachtige, weerbare democratie.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Europese Unie en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder luisteren197 - De ondergang van de Sovjet-Unie: Boris Jeltsin, een tragische held188 - De ondergang van de Sovjet-Unie: 1991, het jaar waarin Gorbatsjov in de afgrond staart en Poetin gemeenteambtenaar wordt154 - Watergezant Henk Ovink: 'Negentig procent van alle rampen in de wereld heeft met water te maken'106 - Diederik Samsom over het Europese klimaatbeleid en het crisisherstelplan55 - Ed Nijpels over zijn Klimaatakkoord37 – GroenLinks Europees lijsttrekker Bas Eickhout***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:52:00 – Deel 201:18:47 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een coalitieakkoord dat bedoeld is als ‘afspraken op hoofdlijnen’. Een Kamer die dualistisch wil werken - minder dichtgetikt, met open debat. Een verlangen naar een 'nieuwe bestuurscultuur'. Lukt het hier echte, eerste stappen naar te zetten? Jaap Jansen en PG Kroeger zagen de regeringsverklaring en fractieleiders die het met vallen en opstaan proberen.Op belangrijke thema's leek het bijna al te lukken. Zelfs bij het eerder zo controversiële punt van 'bezuinigingen op de zorg' die er eigenlijk niet waren. Maar zeker ook bij de enorme investeringsfondsen die het coalitieakkoord in gang wil zetten. Bijna achteloos werden soms opvallende stappen gezet. En nieuwe begrippen geïntroduceerd waarvan we nog jaren gaan horen.Zo kwamen er door Laurens Dassen (Volt) nieuwe vormen van analyses van de investeringen en maatregelen van het kabinet, zoals een Generatietoets à la de SER-Jongeren en een Klimaattoets naar Duits model. Opvallend was de respectvolle toon die nu vrij plotseling mogelijk bleek tussen de VVD en Sylvana Simons (Bij1). Hier lijkt iets te zien van 'nieuwe cultuur' en in elk geval vin sfeer en toon.Op andere punten was het vaak - ook aan de kant van premier en oppositiefracties - meer vallen dan opstaan. Daar moesten de coalitiefracties nogal trekken om bruggen te kunnen slaan, zoals bij de aow en de vermogensongeljkheid. Dat leverde voor fijnproevers wel meteen groot nieuws op. Een wat achteloze aankondiging door Rutte van een zogeheten 'IBO' rond de vermogens is voor PG iets om eens goed voor te gaan zitten.Het debat had opvallende momenten. Geert Wilders kreeg van de debuterende fractievoorzitter Jan Paternotte (D66) een koekje van eigen deeg. Wilders’ onbeheerste gedrag en de reacties daarop lieten zien dat binnen de Kamer spanningen leven over hoe Kamervoorzitter Vera Bergkamp haar rol invult.Gedurende het debat kwamen historische woorden en gedachten van allerlei staatslieden aan de orde. Zelfs van Richard Nixon. Rutte blijkt in de eerste vrouwelijke minister, de grande dame van de Katholieke Volkspartij Marga Klompé een nieuw icoon te hebben gevonden. En een prachtige roman en film uit het Italië van begin jaren ’60 was een nog merkwaardiger bron van inspiratie voor Jesse Klaver én Mark Rutte: 'Alles moet veranderen opdat alles hetzelfde blijft.’***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenRegeringsverklaring kabinet-Rutte IV (18 januari 2022)***Verder kijkenDebat regeringsverklaring (dag 1)Debat regeringsverklaring (dag 2)***Verder luisterenLast Friday at 5:00 AM241 – Investeringskabinet Rutte IV: een breuk met de begrotingstraditie240 - Het Franse EU-voorzitterschap als uitdaging voor Rutte IV238 - Kabinetsformatie 2021: Een opmerkelijk coalitieakkoord en de Kamer op zoek naar haar rol233 - Kabinetsformatie 2021: Otto Fricke over de Europese ambities van de nieuwe Duitse regering216 - Crisis op komst: Nederlandse economie loopt vast door tekort aan technisch geschoolde arbeidskrachten161 - Hans van Mierlo, een politieke popster***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:52:12 – deel 201:36:26 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Adriaan Floriszoon Boeyens is een van de machtigste Nederlanders aller tijden. Hij was de zoon van een scheepstimmerman aan de Oude Gracht in Utrecht, gaf les aan Erasmus, leidde een keizer op, bestuurde een groot deel van Europa en probeerde als paus vanuit het Vaticaan Europa te verenigen. Jaap Jansen en PG Kroeger duiken in zijn turbulente politieke en intellectuele leven.Hij was de eerste en tot nu toe enige Nederlander die het tot paus schopte, al had hij eigenlijk geen zin in die baan. Tot tien keer toe kwam het kiescollege er niet uit, tot ze in ronde 11 besloten een kardinaal te nemen die er niet bij was. Zo werd hij Adrianus de zesde. Overigens heeft paus Franciscus even overwogen zich ook Adrianus te noemen, als eerbetoon aan de zesde.De timmermanszoon - net als Jezus! – maakte ongekend carrière, zeker voor een jongen uit 'het volk'; de niet-aristocratische massa van de steden in Europa. Al jong was duidelijk dat hij een slim ventje was. H kreeg kansen om door te leren en stelde niet teleur. Als twintiger en dertiger schoot hij in Leuven naar de academische top, werd decaan en rector en raakte bevriend met Erasmus. Via en met hem bouwde hij een intellectueel netwerk op in heel Europa, toen een wereld van ongekende expansie en globalisering, intens debat, polarisatie, culturele en intellectuele revoluties.De machtigste dynastie van die tijd haalde Adriaan naar het hof als adviseur, diplomaat een vooral ook huisleraar van het prinsje Karel, een wees die een imperium moest gaan leiden. Die opvoeding tussen 1507 en 1517 beviel zo goed, dat de jonge koning Karel zijn Utrechtse leermeester regent maakte van het Spaanse wereldrijk. Geen landgenoot bestuurde in de voorbije eeuwen zo'n reusachtig geheel.Geen wonder dat de kardinalen in Rome deze collega als de ultieme compromiskandidaat kozen. Adriaan had alles mee qua statuur, reputatie, netwerk en ervaring als bestuurder van complexe apparaten op grote schaal. Erasmus schreef hem een aangrijpende brief waaruit blijkt hoezeer zij beiden beseften dat Paus Adrianus een ongekend zware taak wachtte.In Rome vonden ze hem maar niets. Hij ging sober en doelmatig saneren, inperken, de focus leggen op ingetogen vroomheid; het stichten van vrede, verzoening en op minder uiterlijkheden, feesten en praal. Hij bestreed corruptie en geldzucht. En hij wilde een geopolitieke paus zijn. Toen Adriaan in 1523 al stierf - hij was 64, in die tijd een man op leeftijd dus - waren zijn opponenten zeer opgelucht. De Medici-dynastie nam al snel het Vaticaan weer over.Dat neemt niet weg dat de erfenis van de Nederlandse paus krachtig en lang doorwerkte. Dat is iets wat wij nu – 500 jaar later - pas echt zien.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenTwan Geurts – De Nederlandse Paus Adrianus van Utrecht 1459-1523 (Balans, 2017)Website Adrianusjaar 2022***Verder kijkenDe Hervormers (2017) - deel 1: Luther - Theatergroep AluinDe Hervormers (2017) - deel 2: Paus Adrianus - Theatergroep AluinDe Hervormers (2017) - deel 3: Erasmus - Theatergroep Aluin***Verder luisteren239 - 2022: het jaar van Oranje200 - De Heerser: Machiavelli's lessen zijn nog altijd actueel71 - Caroline de Gruyter: 'Brexit maakt Europa sterker' - De EU als het Habsburgse Rijk van onze tijd49- De koningen van Hispanje die wij altijd hebben geëerd***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:44:39 – Deel 201:26:48 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Rutte IV is een investeringskabinet. Maar hoe dan? En wie betaalt dit?Nu de inkt droog is en het CPB de doorrekening van het coalitieakkoord af heeft, kijken Jaap Jansen en PG Kroeger met Wimar Bolhuis naar de cijfers, de kosten en baten, dekking en ambities van Rutte IV.Wimar Bolhuis is chief economist bij economisch adviesbureau Ecorys, docent aan de Universiteit Leiden en hij werkte onder meer bij de SER en was politiek assistent van Jetta Klijnsma, staatssecretaris van Sociale Zaken (PvdA) in het kabinet Rutte II. Hij promoveerde op de verschillen tussen de ambities van verkiezingsprogramma’s en wat er uiteindelijk van terechtkomt in regeerakkoorden.Wie de harde data over uitgaven en inkomsten serieus neemt ziet dat de nieuwe coalitie bij de uitgaven zelfs de meest ambitieuze van de vier partners nog ver voorbijstreeft in de expansie van collectieve bestedingen. Rutte IV lijkt hiermee een soort ‘tweede kabinet-Den Uyl’. Tegelijkertijd doet het denken aan hoe de Europese Unie via extra fondsen voor de bestrijding van de coronacrisis en het herstel daarna de economie impulsen wil geven en hervormingen aanjagen. Precies waar in het vorige kabinet premier Mark Rutte en minister Wopke Hoekstra zo op de rem stonden.Bij de forse uitbreiding van uitgaven en investeringen via fondsen noteert Bolhuis een opmerkelijk feit. In de stukken is gemeld, dat de bovengrenzen die in het Verdrag van Maastricht juist door Nederland en Duitsland werden opgelegd als wenselijke limiet voor tekorten en staatsschulden nu door het kabinet als bodem daarvan worden opgevoerd. Rutte IV zet ‘Maastricht’ op zijn kop. 60% van het bbp als schuldplafond wordt nu nastrevenswaardig. Daarmee schept het kabinet voor de komende tien jaar in de begroting zo’n €120 miljard extra ruimte. En dat terwijl aan de lastenkant vrijwel niets gebeurt - een schril contrast. Hier hebben VVD en CDA hun traditionele lijn vast weten te houden.Achilleshiel van het geheel is volgens Bolhuis de vraag wie de plannen feitelijk mag en moet realiseren. Technisch geschoold personeel, ict’ers, leraren, verplegers en defensiemedewerkers zijn schaarser dan ooit. PG wijst daarbij op de tamelijk warrige aanpak van de beleidsterreinen die dit probleem moeten oplossen. Een kolossale denkfout.De opwinding over een staatsschuld van 92% in 2060 relativeert Bolhuis nogal. Dat cijfer lijkt vooral bedoeld als waarschuwing voor keuzes over de lange termijn en voor plannen in de Kamer om op alle mogelijke dossiers meer en hoger te willen eisen. Een ding is helder: de beide Kamers zullen met het kabinet diepgaand moeten kijken naar de langetermijnstrategie en het bestuur en beheer van de grote nieuwe fondsen. Een mooie opdracht voor een écht nieuwe bestuurscultuur.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenWimar Bolhuis - Rutte IV: het kabinet dat bij elkaar gekocht werd (ESB, 14 januari 2022)Wimar Bolhuis ea - Rutte IV dreigt miljarden te verspillen (NRC, 9 januari 2022)Website Wimar BolhuisCoalitieakkoord 'Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst' (15 december 2021)Startnota kabinet-Rutte IV (10 januari 2022)Analyse economische en budgettaire effecten van het coalitieakkoord (CPB, 11 januari 2022)Techniekpact monitor: ontwikkeling arbeidsvraagKlimaatbeleid: arbeidsmarkt en scholing***Verder luisteren07 - Wimar Bolhuis over leugentjes in verkiezingsprogramma's (naar aanleiding van zijn proefschrift, 2018)172 - Hogere overheidsuitgaven, lastenverzwaring bedrijven: opmerkelijke eensgezindheid bij verkiezingen 2021 (2 maart 2021)Randy Martens, Wimar Bolhuis en Wouter Welling - Studio Tegengif216 - Crisis op komst: Nederlandse economie loopt vast door tekort aan technisch geschoolde arbeidskrachten***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:38:58 – Deel 201:26:47 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Elk half jaar portretteert Betrouwbare Bronnen het land dat voorzitter wordt van de EU-ministerraden. Waar staat het voor? Wat zijn de plannen, ambities, pijnpunten en dromen? Waar liggen heikele obstakels, waar komen kansen, nieuwe ideeën, nieuw perspectief voor Europa? En wat moet je weten van dat land, zijn politiek en historie om rol en aanpak in Europa een beetje beter te begrijpen?De eerste helft van 2022 is de beurt aan Frankrijk. Aan alles in de voorbereidingen, het programma en de presentatie daarvan is te merken: onverminderd ziet La Grande Nation zich als een leidende macht in Europa en op wereldschaal. Jaap Jansen en PG Kroeger kijken daarom naar zowel de wezenlijke agenda van dit voorzitterschap voor heel de EU, als voor Frankrijk zelf én voor Nederland. Want de Franse presidentsverkiezingen in april werken onmiskenbaar door in hoe Emmanuel Macron en zijn mensen Europa willen leiden.Relance. Puissance. Appartenance.Herstel. Kracht. Saamhorigheid. Die drie kernbegrippen legt Macron als motto op tafel. Frankrijk wil Europa economisch krachtige impulsen geven. Wil Europa geopolitiek daadkrachtig maken. En hij wil de innerlijke cohesie van de Unie versterken, met boeiende accenten op de cultuur die ons Europeanen verbindt.Daarmee daagt Frankrijk het net aangetreden kabinet Rutte IV fors uit. De nieuwe bewindslieden kunnen niet eerst even 100 dagen inwerken en binnenslands wat bakens verzetten.Jaap en PG lopen voor een reeks nieuwe ministers langs hoe snel en hoe stevig zij direct op de proef gesteld gaan worden. 'Leveren zij niet' in dit EU-voorzitterschap, dan hebben ze op essentiële terreinen nu al het nakijken voor de rest van de kabinetsperiode.Minister van Financiën Sigrid Kaag zal direct moeten waarmaken dat zij actief kan meedoen met stevige hervormingen die uit de koker van Macron, premier Mario Draghi (Italië) en bondskanselier Olaf Scholz (Duitsland) komen. Minister van Defensie Kajsa Ollongren staat voor verregaande initiatieven van Macron voor Europese defensie en grote investeringen, ook in ruimtevaart en cyberwar. Minister van klimaat en energie Rob Jetten moet een rol vinden bij Macrons prioriteit nummer 1, het klimaatbeleid, waar hij zal stuiten op enthousiasme voor nieuwe Nederlandse kerncentrales. Minister van Sociale Zaken Karien van Gennip moet aan de slag bij die andere topprioriteit: het ‘sociale Europa' en Macrons plan tempo te maken met onder het Europees minimumloon.En Rutte wordt geconfronteerd met Europese visies – blijkbaar geen vies woord meer - die hij zelf ondertekende en formuleerde met de Spaanse socialistische premier Pedro Sánchez en daarna ook met Macron, die hem eraan zal houden. Wat betekent dit voor het debat met de Tweede Kamer?Het Franse voorzitterschap is dus niet alleen Europees een 'vrai défi'- een echte uitdaging - maar zeker ook voor de nieuwe ploeg bewindslieden en hun ministeries. Zij moeten meteen 100% aan de bak of ze worden achteloos opzijgeschoven.En natuurlijk onthullen Jaap en PG enkele opmerkelijke aspecten van de Franse plannen. Wat hebben 'Brexit' en Andorra met elkaar van doen? En Kuifje en Arnon Grunberg? En waarom is een belangrijk thema in de Franse ambities de aandacht voor cafés?***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Europese Unie en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenSamenstelling Franse regeringNon-paper Mark Rutte en Pedro Sanchez (Engels, maart 2021)Gemeenschappelijke Nederlandse verklaring van Frankrijk en Nederland (3 september 2021)Programme of the PresidencyMario Draghi and Emmanuel Macron: The EU’s fiscal rules must be reformed (FT, 23 december 2021)***Verder kijkenPrésentation de la Présidence française du Conseil de l'Union européenne (9 decembre 2021)Conférence de presse du Président Emmanuel Macron et de la Présidente Ursula von der Leyen (7 janvier 2022)***Verder luisteren233 - Kabinetsformatie 2021: Otto Fricke over de Europese ambities van de nieuwe Duitse regering223 - De degelijke daadkracht van Mario Draghi's Italië35 - Charles De Gaulle28 - De relatie Nederland-Frankrijk198 - De historie en de agenda van EU-voorzitter Slovenië158 - Aan zee is een land nooit klein: EU-voorzitter Portugal122 - De EU in de tweede helft van 2020: Voorzitten op z'n Duits77 - De Hollanders van de Balkan: EU-voorzitter Kroatië***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:50:48 – Deel 201:20:58 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Betrouwbare Bronnen kijkt vooruit. Wat brengen politiek, samenleving en cultuur ons in 2022? En zoals elk jaar sinds deze podcast in 20218 begon, doen Jaap Jansen en PG Kroeger dat vanuit het verleden, met de blik op de historie die juist in het komende jaar gevierd, herdacht en overdacht zal worden. Want zoals in bijna elke aflevering van Betrouwbare Bronnen blijkt: het is treffend hoezeer momenten, ontwikkelingen, mensen en gedachten uit vroeger eeuwen en culturen een stempel drukken op ons en onze tijd. Waar we inspiratie, moed en vreugde aan kunnen ontlenen, maar ook lessen.Jaap en PG staan daarom stil bij de dood, honderd jaar geleden, van een van de grootste schrijvers van de Europese letterkunde: Marcel Proust. Ongetwijfeld zal Frankrijk niet alleen zeer bezig zijn met de presidentsverkiezingen, maar ook met Proust. En wat dacht je van de viering van het menselijk vernuft dat al in 1822 zoiets verzon als wat wij nu 'de computer' noemen?Omdat veel mensen nu al vooruitkijken op het gedenken van 'het Rampjaar' 1672 en de moord op de gebroeders De Witt - en overigens ook op de moord op Fortuyn, nu 20 jaar geleden - kijken wij naar een ander sleuteljaar.Want volgens PG is 1572 van veel grotere betekenis voor wat 'onze streken, onze politieke cultuur en identiteit’ zijn geworden. En niet alleen omdat 450 jaar geleden dat propagandalied uit Oost-Friesland een hit werd: het Wilhelmus.1572 was een jaar van revolte, van massaslachtingen, 'de Bloedbruiloft' in Parijs en een zware politieke nederlaag van ‘onze’ vorst, Filips II van Spanje, direct nadat hij de grootste victorie van zijn lange bewind had gehaald aan de kust van Griekenland. De troebelen in de Nederlanden waren dan ook veel méér dan een heroïsch moment in onze vaderlandse geschiedenis. Het was een ongekende Europese crisis waarin alle grootmachten verwikkeld waren. En het was een jaar dat de stad Rotterdam eigenlijk groots zou moeten gedenken.Jaap en PG stippen nog meer aan. Dat gruwelijke moment van bureaucratische logistiek en organisatiekracht van SS-topman Reinhard Heydrich, aan de over van een meer aan de rand van Berlijn, nu 80 jaar geleden.En het jaar 1982, waarin een hele reeks nieuwe, jonge leiders aantrad in Europa, die allemaal geschiedenis zouden schrijven. Met in Nederland Ruud Lubbers.Betrouwbare Bronnen zou zichzelf niet zijn als PG tot slot niet ook nog van 2022 een groot operajaar zou weten te maken. Liefhebbers van het werk van Richard Wagner weten het: 150 jaar Bayreuth en 140 jaar Parsifal, zijn laatste en meest mysterieuze meesterwerk.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder kijkenParsifal Bayreuth 1998***Verder luisteren157 - 2021: het jaar van bijzondere verkiezingen, een partijcoup en een opmerkelijke dame van adel75 - 2020: het jaar van grote kunstenaars, gruwelijke uitvindingen en bevrijding van tirannie49 - De koningen van Hispanje die wij altijd hebben geëerd18 - PG blikt vooruit op herdenkingsjaar 2019***Tijdlijn00:00:00 – Deel 1: De Opstand00:54:51 – Deel 2: 1942, 1982 en nog veel meer01:28:08 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na negen maanden kabinetsformatie kwamen VVD, D66, CDA en ChristenUnie tot een coalitieakkoord. De informateurs presenteerden hun eindverslag en de Tweede Kamer ging erover in debat. Zelden in de parlementaire geschiedenis waste een informateur zijn opdrachtgever - de Kamer zelf - zo ongezouten de oren als Johan Remkes deed.In het formatiedebat bleek opnieuw wat de eerdere informateurs Herman Tjeenk Willink en Mariëtte Hamer al als hun grote zorg op tafel legden in Betrouwbare Bronnen: het is vooral de Kamer zelf die een nieuwe bestuurscultuur in de weg lijkt te staan. Kamerleden zien de eigen rol en taak niet scherp.De inhoud van het coalitieakkoord bleef zo wel erg buiten beeld in het Kamerdebat. Daarom analyseren Jaap Jansen en PG Kroeger enkele opvallende aspecten ervan.Bij klimaat en energie lijkt het Nederlandse akkoord in veel opzichten op het Duitse regeerakkoord. Ook lezen Jaap en PG in het coalitieakkoord onmiskenbaar het handschrift van de informateurs Hamer en Tjeenk Willink. Hamers adviezen en akkoorden over arbeidsmarkt, pensioenen, jongerenvraagstukken, economie, sociale zekerheid en energie en klimaat vormen het fundament van beleid. Tjeenk Willinks analyses over beleidsvorming en vooral ook over een betere uitvoering doortrekken heel het akkoord.En daarmee krijgt met name Pieter Omtzigt op ongeveer elk door hem naar voren gebracht punt zijn zin. Zelfs een 'algoritmewaakhond' wordt afgericht, en ook de door Omtzigt aanbevolen 'Tax Payers Advocate'. Hiermee gaat het akkoord meteen concreet in op de aanbevelingen van de Venetiëcommissie, zoals die in Betrouwbare Bronnen uiteengezet werden door rapporteur Richard Barrett.Voor de fijnproevers bevat het coalitieakkoord sowieso nog een hoop verrassingen. Zo wordt het 'Wopkefonds' drastisch omgebouwd en uitgebreid. Het lijkt dat de onderhandelaars heel scherp luisterden naar de ervaringen en aanbevelingen in deze podcast door Joeri van den Steenhoven. De afspraken over Europa en de geopolitieke thema's zijn dan weer opvallend ouderwets en tonen weinig samenhang. Waarom vroeg trouwens niet één fractie naar de betekenis en inhoud van de 'Europawet' die in het akkoord is opgenomen?De discussie over de uitgaven en besparingen in de zorg toont dat de Kamer nog wel enige rekenles kan gebruiken. Daar is ook nog tijd voor, want in het akkoord is bijna achteloos een grote staatkundige vernieuwing opgenomen. De nieuwe bewindslieden à la de Europese Commissie aan het parlement 'hoofdlijnenbrieven' en 'uitvoeringsbrieven' sturen waarover dan in debat gegaan kan worden. In het voorjaar worden de uitkomsten daarvan in een soort hoofdlijnen van beleid op de grote onderwerpen neergelegd. Dat heeft vergaande consequenties die Jaap en PG nu alvast schetsen. De 'radicale ideeën' over een nieuwe bestuurscultuur waarnaar Mark Rutte op zoek was, blijken hier ineens gepresenteerd te zijn - vanuit Europa.Hoeveel steun het aantredende kabinet uiteindelijk uit ‘het brede midden’ gaat krijgen, moet nog blijken. In elk geval lijken nu al veel onderdelen van het coalitieakkoord te voldoen aan de vijftien punten uit het PvdA/GroenLinks-oppositieakkoord. En wie in de coalitie fractievoorzitter wordt, minister of staatssecretaris, zal in januari blijken. In het debat over het akkoord viel op dat CDA-leider Wopke Hoekstra – opnieuw – veel sprak over Justitie-onderwerpen. Zou hij naar dat ministerie gaan? En D66-leider Sigrid Kaag leek zich al helemaal te oriënteren op een rol als fractievoorzitter. Zullen we in het nieuwe jaar Rob Jetten dan terugzien als de nieuwe minister van Klimaat & Energie?***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenHet coalitieakkoord (Rutte IV, december 2021)Progressief oppositieakkoord PvdA en GroenLinks***Verder luisteren237 - Kabinetsformatie 2021: do's en don'ts voor nieuwe bewindslieden234 - Kabinetsformatie 2021: Nieuw elan met nieuwe ministeries en nieuwe ministers233 - Kabinetsformatie 2021: Otto Fricke over de Europese ambities van de nieuwe Duitse regering232 – Kabinetsformatie 2021: Kan de Kamer haar rol wel aan? En wat te doen met antidemocratische partijen?224 - Kabinetsformatie 2021: Het ongeduld van Mariëtte Hamer219 - Kabinetsformatie 2021: Een beknopt coalitieakkoord met meer ruimte voor de Kamer als spannend experiment217 - Kabinetsformatie 2021: Wordt Rutte IV het tweede kabinet-Den Uyl?210 - Kabinetsformatie 2021: Herman Tjeenk Willink over het verval van de democratische rechtsorde209 - Kabinetsformatie 2021: De VVD nerveus, het CDA labiel en Hamer houdt stug vol193 - Kabinetsformatie 2021: Mark Rutte en de slijtage van zijn leiderschap192 - Kabinetsformatie 2021: Het gaat over hun toekomst: jongeren voor het eerst aan tafel in de

Met het coalitieakkoord is de kabinetsformatie bijna voltooid. De aandacht verschuift nu al naar speculaties en geruchten over 'de poppetjes'. Wat moet je doen als je een uitnodiging ontvangt om bij formateur Mark Rutte te verschijnen?Jaap Jansen en PG Kroeger duiken in de historie en wetmatigheden van het ministerschap en al die onverwachte en vaak vergeten dingen waar een nieuwe bewindspersoon scherp op moet letten.Als een partijleider iemand polst, waarom doet-ie dat? Weet de kandidaat wel wat de échte reden is voor zo'n eervol verzoek? Ruud Lubbers liet in 1977 bewust een aantal posten aan zich voorbijgaan en dat bleek later een zeer doordachte stap in zijn uiteindelijk uitzonderlijke loopbaan.Zo zien Jaap en PG allerlei patronen rond het aantreden en selecteren van ministers. Daarbij is een tijdens deze kabinetsformatie opgesteld document van buitengewone betekenis. Minister Kajsa Ollongren heeft een toets voor 'self-assessment' opgesteld die iedereen die bij de formateur van een nieuw kabinet op bezoek mag zichzelf zou moeten afnemen. De criteria, normen en waarschuwingen daarin zijn opmerkelijk. De lijst is het gevolg van een zeer kritische toetsing door GRECO, de integriteitswaakhond van de Raad van Europa.Uit dat document blijkt dat pijnlijke situaties als die rond LPF-staatssecretaris Philomena Bijlhout, allerlei andere cv-perikelen en schimmig gedoe rond de financiële omstandigheden van bewindslieden hebben genoopt tot het trekken van lessen voor de ploeg die nu moet aantreden. Zelfs het sociale media verleden van kandidaten is nu onderdeel van de screening. Wie gevraagd wordt moet voor zichzelf een aantal dingen goed op een rijtje hebben. Zo vertellen Jaap en PG hoe bij vorige kabinetten al in de allereerste samenkomst cruciale beslissingen werden genomen die niet iedereen meteen doorhad. Ook het besef hoe een ministerie werkt is voor een aankomend minister van levensbelang. Het kan in de eerste dagen al helemaal fout gaan, zo bleek bij VVD’er Annette Nijs op Onderwijs.Zo zijn er nog veel meer lessen te trekken voor een slagvaardige start en ter vermijding van klassieke blunders. Je kunt maar beter weten wie in het nieuwe kabinet je bondgenoten zijn en wie de grootste risicofactoren. Want zoals D66-minister Els Borst door haar PvdA-collega Ad Melkert gepiepeld werd, dat wil niemand.Ook is het verstandig te weten hoe Financiën écht denkt over jouw departement en de kwaliteit van wat de ambtenaren daar leveren. Een nieuwe minister doet er bovendien goed aan die ambtelijke ondersteuning meteen bij aantreden te laten merken wie de baas is.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenHet officiële Handboek voor bewindspersonen (het ‘blauwe boek’) met het self-assessment integriteitJo Ritzen – De minister, een handboek (Uitgeverij Bert Bakker, 1998)Gerald Kaufman – How to be a Minister (Faber & Faber, 1980, 1997)Mark Frequin – Ja minister, nee minister (SDU, 2006)Nele Beyens – Els Borst, medicus in de politiek (Wereldbibliotheek, 2021)GRECO website***Verder kijkenDe Jonge in de war over functie Blok (RTL Nieuws, 10 december 2021)Yes, Minister: A phonecall from the prime ministerKeek op de Week (VPRO, 1989)De Wandeling met Piet de Jong (KRO, 20212)***Verder luisteren234 - Kabinetsformatie 2021: Nieuw elan met nieuwe ministeries en nieuwe ministers233 - Kabinetsformatie 2021: Otto Fricke over de Europese ambities van de nieuwe Duitse regering232 – Kabinetsformatie 2021: Kan de Kamer haar rol wel aan? En wat te doen met antidemocratische partijen?224 - Kabinetsformatie 2021: Het ongeduld van Mariëtte Hamer219 - Kabinetsformatie 2021: Een beknopt coalitieakkoord met meer ruimte voor de Kamer als spannend experiment217 - Kabinetsformatie 2021: Wordt Rutte IV het tweede kabinet-Den Uyl?210 - Kabinetsformatie 2021: Herman Tjeenk Willink over het verval van de democratische rechtsorde209 - Kabinetsformatie 2021: De VVD nerveus, het CDA labiel en Hamer houdt stug vol193 - Kabinetsformatie 2021: Mark Rutte en de slijtage van zijn leiderschap192 - Kabinetsformatie 2021: Het gaat over hun toekomst: jongeren voor het eerst aan tafel in de formatie191 - Kabinetsformatie 2021: Hoe krijgen we de balans terug in de trias politica? De Kamer kan zelf al heel veel doen!187 - Kabinetsformatie 2021: De klaagzang van het kabinet en de Kamer184 - Kabinetsformatie 2021: Brieven aan de informateur - geslaagde en minder geslaagde lobby's182 - Kabinetsformatie 2021: De verrassend vertrouwde werkwijze van Herman Tjeenk Willink180 - Kabinetsformatie 2021: Hoe Mark Rutte de eenzaamste man van het Binnenhof werd179 - Kabinetsformatie 2021: Verkenners die schielijk van het toneel verdwenen, een politieke sluipmoord en de

Tien jaar geleden, in december 2011, overleed een van de meest opmerkelijke Europeanen. Hij lijkt wat vergeten terwijl zijn invloed en zijn betekenis groot zijn. In deze Betrouwbare Bronnen: Václav Havel, de dissident die president werd.Zijn levensverhaal heeft bijna sprookjesachtige kwaliteiten en bevat veel van de absurditeiten waar hij als schrijver en dichter zélf tuk op was. Hável, geboren in 1936, groeide op in een intellectuele ondernemersfamilie in 'het Gouden Praag', al 1000 jaar een van de mooiste en meest boeiende keizersteden en culturele brandpunten van Europa. Maar in zijn jeugd werden de mensen er geknecht, vervolgd en door tirannen geregeerd. Zelf mocht hij niet studeren omdat hij uit ‘fout bourgeoismilieu’ kwam. Door zelfstudie en wilskracht groeide hij tot artistiek leider in de theaterwereld en succesvol toneeldichter en essayist.De repressie in het Tsjechoslowakije van na de Sovjetinvasie (1968) maakte hem een paria in eigen land. PG Kroeger vertelt in gesprek met Jaap Jansen over de vaak ironische en daardoor Hável inspirerende kanten van de vervolging die hem trof. De burgers van Praag vergaten hem nimmer. Toen de Muur viel riepen de Tsjechen massaal 'Havel na Hrad!': 'Havel naar de Burcht!' Zo werd hij in het oude Habsburgse keizerlijk slot de president van de nieuwe democratie.De wereldpolitiek had ineens een popster van een wel heel eigen soort. Hável werd een gevierd spreker op alle podia die ertoe doen, van Salzburg tot Washington DC. In eigen land ging het minder, daar kon hij het nationalistisch separatisme niet afremmen. Zijn politiek leven is ook in dit opzicht leerzaam voor het Europa van vandaag.Hável blijft verrassen. PG vertelt over de politieke beslissingen die hij als president belangrijk vond. Zowel geopolitiek als moreel bleek dan zijn scherpe analytische blik. “In de waarheid leven”, was zijn doel, wat hem voor velen tot icoon en rolmodel maakte. Dat liet Barack Obama blijken in zijn memoires, maar ook de nieuwe Duitse vicepremier Robert Habeck en het Europees Parlement, dat een gebouw naar hem vernoemde. In zijn eigen woorden in een brief vanuit de gevangenis aan zijn vrouw Olga: "We deden simpel dingen waarvan we voelden dat we ze moesten doen en het ons fatsoenlijk voorkwam om ze te doen. Niks meer of minder."***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Europese Unie en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenVáclav Havel Library***Verder kijkenVaclav Havel under constant surveilance by communist policePresident Havel Speech - US Congress in 1990Havel (film) 2020Frank Zappa in Prague***Verder luisteren70 - 'Voorzitter, het is Kafka!' - PG Kroeger over leven en werk van Franz Kafka150 - De memoires van Barack Obama***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:41:20 – Deel 201:23:56 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

In 1991 – nu 30 jaar geleden was het plotseling voorbij met de supermacht die het Westen sinds de Tweede Wereldoorlog in de ban hield. Op 25 december werd de vlag van de Sovjet-Unie voor het laatst gestreken boven de reusachtige koepel van het Kremlin.Jaap Jansen en PG Kroeger nemen je mee naar het Moskou van die laatste weken van dat jaar en we komen ook nog in Madrid, Beijing, een buitenhuisje in Frankrijk, een datsja in Belevezha (Oekraïne) en tot slot in Barcelona.Op die plekken werd het eindspel gespeeld waarin Boris Jeltsin wraak nam op de vernederingen die Michael Gorbatsjov hem had aangedaan. Jeltsin liet zijn eigen republiek Rusland ontstaan om als nieuwe wereldmacht op de kaart te zetten. De net van een coup geredde Sovjetleider ging ondertussen onversaagd door en deed net of er niets aan de hand was.Maar in gesprekken met zijn vriend François Mitterrand - tussen diens kippen en geiten in Latche - en met zijn kameraad Felipe González en koning Juan Carlos klaagde hij zijn nood. Hij smeekte alle andere wereldleiders om hulp en vooral geld om zijn nobele plannen voor hervorming en Glasnost te redden. De vlijmscherpe Amerikaanse minister James Baker zei het zo: "Hij is een drenkeling.”In het diepste geheim zorgde Jeltsin voor voldongen feiten. Hij liet de Sovjet-Unie verdampen door een vernuftige politieke zet. Die had direct opvallende steun van de oude heerser in China, Deng Xiaoping! Want die zag scherp hoe nuttig dit voor zijn succes kon zijn.President George HW Bush stuurde daarop zijn rechterhand Baker naar Moskou om bij dat fatale eindspel er zelf bovenop te zitten. Zijn gesprekken met Jeltsin en Gorbatsjov moesten ervoor zorgen dat deze implosie van een wereldmacht niet tot ellende zou leiden. Want wat zou er bijvoorbeeld gebeuren met dat koffertje met de lanceercodes van de Sovjetkernmacht?Gorbatsjov restte weinig meer dan zijn laden op te ruimen en zijn spulletjes van kantoor in het Kremlin mee te nemen. PG vertelt over die tragikomische laatste dagen, maar ook over de paniek van Raïsa Gorbatsjova en haar brieven, die lege kast achter het bureau van haar man, de topgeheime stukken van Stalin die nog in mapjes zaten en Jeltsin die de fles vast opende.25 december 1991 werd zo een sleutelmoment in de wereldgeschiedenis, of zoals Baker die dagen schreef in zijn strategiememo voor Bush: "Dit is uiteindelijk de echte ineenstorting van het Sovjetrijk. Maar niemand weet waardoor het wordt vervangen. We worden geconfronteerd met grote kansen en even groot gevaar."***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Europese Unie en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst en verwijzingen vind je altijd hier***Verder lezenWilliam Taubman – Gorbatsjov, de man en zijn tijdperk***Verder kijkenGorbachev Resigns: December 25, 1991***Verder luisteren211 - De ondergang van de Sovjet-Unie: de Coup tegen Gorbatsjov197 - De ondergang van de Sovjet-Unie: Boris Jeltsin, een tragische held188 - De ondergang van de Sovjet-Unie: 1991, het jaar waarin Gorbatsjov in de afgrond staart en Poetin gemeenteambtenaar wordt163 - De ondergang van de Sovjet-Unie: hoe een wereldmacht verdampte93 - Hoe Gorbatsjov en het Sovjet-imperium ten onder gingen***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:40:48 – Deel 201:24:35 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Komt het er nu eindelijk, een nieuw kabinet met ‘nieuw elan’ (volgens Mark Rutte), ‘nieuw leiderschap’ (volgens Sigrid Kaag) en ‘nieuwe gezichten’ (volgens Wopke Hoekstra)? De berichten zijn verwarrend en maken argwanend. Is de kabinetsformatie op een oor na gevild, zoals het FD meldt? Of zit het muurvast en staan de nieuwe ministers voorlopig nog niet op het bordes, zoals het AD eerder deze week schreef? En wat bedoelen Rutte, Kaag en Hoekstra met nieuw elan, nieuw leiderschap en nieuwe gezichten ook nieuwe ministeries met nieuwe ministers?Jaap Jansen en PG Kroeger analyseren de actuele situatie vanuit de historie, met de blik op Europa en bijgelicht door de ervaringen uit de nu afgeronde Duitse formatie. Hoe leerzaam is wat daar wel lukte en hier nog niet? Was een beetje oude bestuurscultuur daar nu juist niet het geheim? En is de aanzet tot een opzet voor een regeerakkoord van Sophie Hermans en Rob Jetten en het VVD/CDA-stuk wat Gert Jan Segers in de trein achterliet inmiddels niet pijnlijk achterhaald door de harde realiteit?Uit die stukken bleek dat gedacht wordt aan een aantal nieuwe ministersposten en ook Rutte speculeerde al op misschien wel 30 bewindslieden, veel meer dus dan in de 24 waarmee Rutte III van start ging.Jaap en PG duiken in de geschiedenis van nieuwe ministeries: momenten, motieven en mensen. Interessante verhalen, want er zijn grote en leerzame verschillen. Niet elk nieuw departement werd zo'n succesvol blijvertje als 'Maatschappelijk Werk' van Marga Klompé en niet elk nieuw ministerie bleek zo'n lege doos als 'Bestuurlijke Vernieuwing' van Thom de Graaf.Het probeersel van Rutte III met 'ministers 'van' en ministers 'voor' was niet echt een succes, terwijl in Duitland nu veelbelovende thematische ministeries worden opgetuigd. In Duitsland bijvoorbeeld een departement voor ‘bouwen’ en dus niet voor 'wonen' of het ouderwetser klinkende 'volkshuisvesting'. Ook de koppeling van het Berlijnse mobiliteitsministerie aan het grote thema 'digitalisering' als nieuwe essentie van infrastructuur kan leerzaam zijn.Zeker zo nuttig is te overwegen de lege huls van 'vicepremier' te vervangen door een oud plan van 40 jaar geleden en een geslaagde innovatie van Jean-Claude Juncker in Brussel. Hier blijken de liberale nestor Henk Vonhoff en de Luxemburgse bonhomme toekomstgerichter te zijn geweest dan de Haagse partijen tot nu toe. Door onder de premier een vijftal 'coördinerende ministers' neer te zetten op hoofdlijnen van beleid die met groepjes bewindslieden de strategische doelen dichterbij brengen, zouden in Rutte IV nieuw elan én nieuwe gezichten en zélfs nieuw leiderschap tot wasdom kunnen komen!***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenAanzet tot een opzet voor een regeerakkoord door VVD en D66Formatiedocument VVD & CDA, versie 26-09-2021Brief secretarissen-generaal (april 2021)Commissie Hoofdstructuur Rijksdienst (Vonhoff, 1981)Rapport Staatscommissie Parlementair Stelsel (Remkes)***Verder luisteren233 - Kabinetsformatie 2021: Otto Fricke over de Europese ambities van de nieuwe Duitse regering232 – Kabinetsformatie 2021: Kan de Kamer haar rol wel aan? En wat te doen met antidemocratische partijen?224 - Kabinetsformatie 2021: Het ongeduld van Mariëtte Hamer219 - Kabinetsformatie 2021: Een beknopt coalitieakkoord met meer ruimte voor de Kamer als spannend experiment217 - Kabinetsformatie 2021: Wordt Rutte IV het tweede kabinet-Den Uyl?210 - Kabinetsformatie 2021: Herman Tjeenk Willink over het verval van de democratische rechtsorde209 - Kabinetsformatie 2021: De VVD nerveus, het CDA labiel en Hamer houdt stug vol193 - Kabinetsformatie 2021: Mark Rutte en de slijtage van zijn leiderschap192 - Kabinetsformatie 2021: Het gaat over hun toekomst: jongeren voor het eerst aan tafel in de formatie191 - Kabinetsformatie 2021: Hoe krijgen we de balans terug in de trias politica? De Kamer kan zelf al heel veel doen!187 - Kabinetsformatie 2021: De klaagzang van het kabinet en de Kamer184 - Kabinetsformatie 2021: Brieven aan de informateur - geslaagde en minder geslaagde lobby's182 - Kabinetsformatie 2021: De verrassend vertrouwde werkwijze van Herman Tjeenk Willink180 - Kabinetsformatie 2021: Hoe Mark Rutte de eenzaamste man van het Binnenhof werd179 - Kabinetsformatie 2021: Verkenners die schielijk van het toneel verdwenen, een politieke sluipmoord en de 'gouden standaard' van wijs en effectief formeren177 - Kabinetsformatie 2021: Formeren is faseren, dus het begint met verkennen***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:39:40 – Deel 201:14:07 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor het eerst in de geschiedenis krijgt de Bondsrepubliek een coalitie van sociaaldemocraten, groenen en liberalen. De ‘stoplichtcoalitie’: rood, geel en groen. Voor deze politieke primeur hadden de partijen nauwelijks twee maanden nodig. Het leverde een gedegen, 177 bladzijden dik coalitieakkoord op. De inhoud daarvan en de aanpak van de formatie kunnen voor Nederland leerzaam zijn. Betrouwbare Bronnen praat met een van architecten van dit 'Koalitionsvertrag', Bondsdaglid en financieel specialist van de FDP Otto Fricke.De liberaal zat in de onderhandelingen op een sleutelpositie. Hij moest vanuit de FDP de werkgroep rond de begroting sturen zodat zijn partijleider Christian Lindner een vliegende start kan maken als minister van Financiën. Bovendien deed hij de onderhandelingen over het brede thema Cultuur en Media.Aan Jaap Jansen en PG Kroeger vertelt hij hoe ze in Berlijn in relatief korte tijd tot gedegen conclusies en compromissen wist te komen. De eerste week na de verkiezingen bleek cruciaal. Toen besloten ze welke combinatie zou gaan onderhandelen. En kort daarna kwamen ze al met een program van uitgangspunten. In vijf weken schreven ze vervolgens het akkoord.Of het met deze nieuwe coalitie echt zal gaan lukken? Fricke is prudent. Hij laat merken dat de FDP vanwege eerdere coalities met de SPD onder Willy Brandt en Helmut Schmidt wel weet hoe zij met de nieuwe bondskanselier Olaf Scholz om moeten gaan. En hij vertrouwt op diens Merkel-achtige stijl. Over de Groenen is hij duidelijk sceptischer en gereserveerder, ook omdat die partij een mooie uitslag maakte maar deze als een nederlaag beleeft. En of hun kandidaten goede ministers zullen blijken is voor de liberalen nog maar de vraag.Belangrijk voor de formatie in Nederland is wat deze coalitie in Europa van plan is. Fricke benadrukt de noodzaak van een federaal Europa met een nieuw verdrag. ‘Heel belangrijk’ noemt hij wat Nederland zal willen met de financiële ontwikkeling van de eurozone. Zal ook ons land net als Duitsland open staan voor nieuwe initiatieven?Ook ten aanzien van klimaat en energie kan het tussen de buurlanden nog best ingewikkeld worden, erkent Fricke. Want Duitsland kiest voor meer gas en tegen kernenergie, terwijl Nederland van gas af gaat en over nucleaire energie juist weer nadenkt. Bovendien valt het coalitieverdrag ons land hard aan als lidstaat die agressieve belastingontwijking mogelijk maakt.Europa staat volgens Duitsland voor ingrijpende beslissingen. Niet alleen zijn Rusland en China autoritaire systeemrivalen, ook is Berlijn zeer bezorgd dat Joe Biden een 'one term president' kan blijken. Fricke dringt dan ook aan op daadkracht. Hij haalt Goethe aan, die schreef: “Wie niet voorwaarts gaat, valt terug.”***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Europese Unie en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenMehr Fortschritt wagen Bündnis für Freiheit, Gerechtigkeit und Nachhaltigkeit (Berlijn, 2021)Duitse Bondsdagverkiezingen 2021***Verder luisteren205 – Bondsdagverkiezingen 2021: invloedrijke liberaal Otto Fricke blikt vooruit223 - De degelijke daadkracht van Mario Draghi's Italië196 - Kabinetsformatie 2021: Nederland wacht op een kabinet, maar Europa en de wereld wachten niet op Nederland***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:55:09 – Deel 201:42:29 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sinds 2012 heeft de Tweede Kamer het heft in handen in de kabinetsformatie. Waarom verloopt die in 2021 zo stroef? Kan de Kamer een nieuwe bestuurscultuur realiseren? En hoe moet de Kamer omgaan met partijen die een gevaar zijn voor de democratie?Jaap Jansen en PG Kroeger gaan te rade bij een groot kenner van de parlementaire geschiedenis en de politieke praktijk: Joop van den Berg, oud-hoogleraar in Leiden en Maastricht en voormalig fractievoorzitter van de PvdA in de Eerste Kamer.Van den Berg windt er geen doekjes om. Hij wijst de Kamer erop dat zij veel bestuurlijke problemen die nu aan de orde zijn mede - en soms welbewust - heeft veroorzaakt. Daarbij geeft hij ook uit eigen ervaring allerlei praktische tips. Zo doet hij suggesties hoe de Kamer daadkrachtig en doeltreffend kan omgaan met antidemocraten in eigen gelederen. "Het is niet de taak van de voorzitter de levendigheid van discussies voor het tv-publiek te bewaken, een parlement is geen talkshow."Van den Berg raadt de Kamer indringend aan, zich veel meer bewust te zijn van de eigen taak binnen de trias politica. Ze heeft daarvoor ook serieuze machtsmiddelen die vaak niet gebruikt worden. Benut de Kamer die niet en laat ze debatten ontsporen, dan zijn de kwaliteit van de wetgeving, controle op de regering en het respect voor het parlement zelf in het geding.Het formeren van kabinetten 'zonder de Koning' ging volgens Van den Berg prima toen de Kamer in 2012 zelf het heft in handen nam. Maar in 2021 maakt de Kamer er een potje van. Ook hier is sprake van voortdurende verwarring over de eigen rol en over de verschillende fases in het formatieproces. Zo lieten ook de meer serieuze fracties zich in het dramatische ‘Pieter Omtzigt, functie elders’- debat op 1 april op sleeptouw nemen door PVV-leider Geert Wilders.Er zijn tenminste drie aspecten van het formeren die veel grondiger bekeken moeten worden: de ‘eerste week', direct na de verkiezingsuitslag waarin dit jaar kardinale fouten zijn gemaakt die nog steeds diep doorwerken; de selectie van verkenners en hun échte taak; en de fase die binnenkort aanbreekt: het aanzoeken van bewindslieden en het portefeuilles toedelen.Van den Berg is groot vorstander van een actieve rol van de Kamer in dialoog met aspirant-ministers – zoals het Europees Parlement dat doet met nieuwe Eurocommissarissen. Maar hij vreest dat de Kamer hiertoe de moed niet opbrengt. "Doe je het zo, dan zul je twee keer zo stevige mensen als minister naar voren moeten schuiven."Wat er ook gebeurt, de parlementaire zeden en gewoonten zijn aan vernieuwing toe. Het ‘geleuter’ over een 'nieuwe bestuurscultuur' spreekt Van den Berg niet aan. Kamerleden moeten zich weer bewust worden van de wezenstaak van het parlement en krachtig leiding gaan geven aan democratische processen en beleidsvorming.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenB.H. van den Braak en J. Th. J van den Berg - Zeventig jaar zoeken naar het compromis, parlementaire geschiedenis van Nederland, 1946-2016Columns van beide auteursEvaluatie kabinetsformatie 2012Evaluatie kabinetsformatie 2017***Verder luisteren224 - Kabinetsformatie 2021: Het ongeduld van Mariëtte Hamer219 - Kabinetsformatie 2021: Een beknopt coalitieakkoord met meer ruimte voor de Kamer als spannend experiment217 - Kabinetsformatie 2021: Wordt Rutte IV het tweede kabinet-Den Uyl?210 - Kabinetsformatie 2021: Herman Tjeenk Willink over het verval van de democratische rechtsorde209 - Kabinetsformatie 2021: De VVD nerveus, het CDA labiel en Hamer houdt stug vol193 - Kabinetsformatie 2021: Mark Rutte en de slijtage van zijn leiderschap192 - Kabinetsformatie 2021: Het gaat over hun toekomst: jongeren voor het eerst aan tafel in de formatie191 - Kabinetsformatie 2021: Hoe krijgen we de balans terug in de trias politica? De Kamer kan zelf al heel veel doen!187 - Kabinetsformatie 2021: De klaagzang van het kabinet en de Kamer184 - Kabinetsformatie 2021: Brieven aan de informateur - geslaagde en minder geslaagde lobby's182 - Kabinetsformatie 2021: De verrassend vertrouwde werkwijze van Herman Tjeenk Willink180 - Kabinetsformatie 2021: Hoe Mark Rutte de eenzaamste man van het Binnenhof werd179 - Kabinetsformatie 2021: Verkenners die schielijk van het toneel verdwenen, een politieke sluipmoord en de 'gouden standaard' van wijs en effectief formeren177 - Kabinetsformatie 2021: Formeren is faseren, dus het begint met verkennen***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:43:16 – Deel 201:33:12 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op alle mogelijke plekken in de wereld staat opeens historie en identiteit van landen en culturen volop in het middelpunt van de discussie. Sommige heersers en politici maakten van geschiedenis en hun visie daarop een middel in de strijd om de macht of in pogingen hun aanhangers of onderdanen stevig toe te spreken. In deze Betrouwbare Bronnen duiken Jaap Jansen en PG Kroeger in dat opmerkelijke fenomeen: hoe geschiedenis een politiek wapen wordt.Voorbeelden uit de politiek actualiteit zien we wereldwijd. In Virginia winnen de Republikeinen de regionale verkiezing nadat een jaar geleden Joe Biden die staat met afstand wist te winnen van Donald Trump. Hoe? Door een verrassend thema te agenderen: de dreiging van een 'woke' curriculum op openbare scholen. Ineens had iedereen het over 'critical race theory' al kon nauwelijks 25% van de kiezers vertellen wat dat inhoudt. Geschiedenis en identiteit stonden plots in het hart van de stembusstrijd.En PG vertelt uit eigen belevenis dat dit in Amerika allerminst iets uitzonderlijks of eigenaardigs is. Ook president Ronald Reagan was ongerust over het beeld van Amerika in de schoolboekjes – de Nederlandse schoolboekjes wel te verstaan! Zijn oude vriend uit Hollywood, Charles Wick, bezocht namens het Witte Huis onderwijsminister Wim Deetman. PG vertelt wat er toen gebeurde.In China en Rusland staat op dit moment de eigen geschiedenis in het politieke brandpunt. Zowel Xi Jinping als Poetin maken het juiste en enig acceptabele beeld van de historie van hun land en de betekenis daarvan voor de toekomst tot kern van hun beleid en daarmee tot een nieuw en krachtig wapen van repressie en propaganda. In China wordt Deng achter de gordijnen geschoven en in Rusland is tsaar Alexander III de nieuwe held.In Frankrijk herdenken ze in november altijd De Gaulle, wat nu onmiddellijk doorwerkt in de campagne voor het presidentschap. De kandidaten zetten onbeschaamd de képi van 'le Géneral' op hun eigen kruin! Herinnering en geschiedenis zijn ook hier een wapen van allure.In eigen land worden niet alleen malle filmpjes gemaakt over een Gouden Eeuw vol helden, er roeren zich ook 'zolderkamercommunisten'. En ook dan is historie een politiek wapen tegen andersdenkenden. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met je op! Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier*** Verder kijken Glenn Youngkin 'not afraid' to take on critical race theory in governor election (Fox Business, juli 2021)President Reagan's Remarks at a Dinner for USIA Director Charles Wick (november 1988)Le Journal (Puissance Télévision, 9 novembre 2021)Harm Beertema (PVV) over schoolboekenrapport 'linkse indoctrinatie in het onderwijs' (november 2019)***Verder luisteren220 - China's nieuwe culturele revolutie*** Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:51:15 – Deel 201:35:28 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Gert Jan Segers lette even niet op. De trein reed door en zijn geheime leesvoer bleef liggen: een nogal progressief formatiedocument, afkomstig van VVD en CDA, eind september geschreven om te kijken waarover ze het samen eens waren en waarvan ook D66 blij zou worden.Jaap Jansen en PG Kroeger duiken in het verschijnsel van 'het politieke lek'.Is wat de ChristenUnie-aanvoerder overkwam nu echt zo uitzonderlijk, zo'n onbegrijpelijk ongelukje waarvan hij zelf twitterde dat hem dat overkwam? En wat zijn eigenlijk de consequenties van zo'n ongelukje? Waartoe leidt lekken en het laten slingeren van stukken in de politiek?PG onderscheidt drie soorten lekken. 'Het ongeluk', ‘de Klokkenluider' en ‘de strategische scoop'. Binnen die drie typen zijn allerlei gradaties van effect, hilariteit, ernst en historische en soms zelfs iconische betekenis. Zo schampte een Franse president ooit midden in de nacht in Parijs tegen een vuilniswagen; hij zat achter het stuur in de snelle bolide van een vriend. Oh la la, wat een gevolgen had dat!Lekken met een hoogst sullig karakter à la Segers komen overal voor. Zo was er die campagnestrateeg van Tony Blair die het complete handboek voor de partijcampagne in de trein verloor. En er zijn maar liefst twee VVD-Kamerleden die door een loslippige onhandigheid hun politieke carrière zagen geruïneerd. Een van hen zorgde ermee zelfs voor een klassiek Haags begrip voor een ongekende stommiteit: ‘het boekestijntje'.Lekken door klokkenluiders zijn vaak van een meer tragische aard. Hier spelen geprangde gewetens en de behoefte het publiek te waarschuwen voor gevaren en slechteriken een rol. Zo was er die jonge wetenschapper die documentatie over de oorlog in Vietnam moest analyseren. En er was die vrouw in Genève die Ruud Lubbers toch wat al te amicaal vond. De meest tragische is van Princess Diana, die de koninklijke klok luidde nadat zij - naar pas recent bleek - onder valse voorwendselen - een tikje paranoïde was geworden.In de grote en de kleine politiek is strategisch lekken befaamd en gaarne toegepast. Henry Kissinger deed het ongeremd, James Baker was er berucht om en Jack de Vries kreeg er de bijnaam 'Jack het Lek' door.De ayatollahs in Teheran wisten precies wat ze in 1986 deden toen president Ronald Reagan op de toppen van zijn aanzien was na zijn nucleaire toppen met Gorbatsjov. Eén berichtje in een lokale krant in Beiroet en een gigantisch schandaal kwam bloot te liggen. En wat dacht je van die hoge FBI-ambtenaar die een jonge journalist in een duistere parkeergarage maande: 'follow the money'? Het werd het roemloos einde van Richard Nixon.Jaap en PG vertellen ook over een lek met enorme impact uit het Kremlin. FDR's Victory Program is misschien wel het lek met de allergrootste historische gevolgen.En het oudste, strategische en tragische politieke lek? Dat kennen we uit de Bijbel: componist Georg Friedrich Händel wijdde er zijn briljante opera 'Saul' aan!***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder nog meer informatie. Op Apple kun je soms niet alles lezen. De complete tekst vind je altijd hier***Verder lezenFormatiedocument VVD & CDA, versie 26-09-2021***Verder kijkenSegers vergat formatiestuk in de treinBoekestijn klapt uit de schoolPresident Reagan's Address to the Nation on Iran-Contra Affair from the Oval Office, August 12, 1987Händel - Funeral March from Saul Oratorio HWV53***Verder luisteren224 - Kabinetsformatie 2021: Het ongeduld van Mariëtte Hamer219 - Kabinetsformatie 2021: Een beknopt coalitieakkoord met meer ruimte voor de Kamer als spannend experiment217 - Kabinetsformatie 2021: Wordt Rutte IV het tweede kabinet-Den Uyl?209 - Kabinetsformatie 2021: De VVD nerveus, het CDA labiel en Hamer houdt stug vol199 - Kabinetsformatie 2021: Olof van der Gaag en de snelle overgang naar duurzame energie193 - Kabinetsformatie 2021: Mark Rutte en de slijtage van zijn leiderschap192 - Kabinetsformatie 2021: Het gaat over hun toekomst: jongeren voor het eerst aan tafel in de formatie191 - Kabinetsformatie 2021: Hoe krijgen we de balans terug in de trias politica? De Kamer kan zelf al heel veel doen!187 - Kabinetsformatie 2021: De klaagzang van het kabinet en de Kamer184 - Kabinetsformatie 2021: Brieven aan de informateur - geslaagde en minder geslaagde lobby's182 - Kabinetsformatie 2021: De verrassend vertrouwde werkwijze van Herman Tjeenk Willink181 - Voor nieuwe Kamerleden en bewindslieden: lessen uit de politieke praktijk van Jet Bussemaker180 - Kabinetsformatie 2021: Hoe Mark Rutte de eenzaamste man van het Binnenhof werd179 - Kabinetsformatie 2021: Verkenners die schielijk van het toneel verdwenen, een politieke sluipmoord en de 'gouden standaard' van wijs en effectief formeren177 - Kabinetsformatie 2021: Formeren is faseren, dus het begint met verkennen***Tijdlijn00:00:00 – Deel 10

Nederland en België zijn dichtbevolkte, kleine landen in Europa, buren zelfs, en toch vaak vreemden voor elkaar. We waren ooit één koninkrijk en nog veel eerder samen een cruciaal en rijk deel van het Habsburgse wereldrijk. Maar wat weten we eigenlijk nu van elkaar? Om die kenniskloof een beetje te overbruggen wil Betrouwbare Bronnen meer aandacht gaan besteden aan ‘onze zuiderburen’.In deze aflevering praten Jaap Jansen en PG Kroeger met ‘de Belgische Jesse Klaver’, tot begin 2021 fractieleider van Groen in de Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers: Kristof Calvo.Na een lange kabinetsformatie werd hij – tegen verwachting van velen – geen minister. Daarna besloot hij om naast zijn Kamerlidmaatschap op studiereis te gaan naar Nederland. Bij het wetenschappelijk bureau van GroenLinks verdiept hij zich in de Nederlandse politiek. Hij vraagt zich af wat België kan leren van ons en wij van de Belgen.In dit gesprek lessen, waarschuwingen, verwarring, misverstanden en plezier om elkaars eigenaardigheden.Kristof Calvo schetst hoe in België politieke partijen volstrekt anders functioneren. Voor hun werk krijgen ze heel veel overheidsgeld, waarmee ze bijna kunnen doen wat ze willen. En ook hun leiding is geheel verschillend. In Vlaanderen en Wallonië is de partijvoorzitter oppermachtig. De voorzitter bepaalt de koers en de onderhandelingen in kabinetsformaties. Ook het kiesstelsel dat uitgaat van regionale 'districten' zonder nationale lijsten draagt daaraan bij. Dit verhindert dat één lijsttrekker het gezicht wordt en versterkt zo de positie van de door de kiezer niet als zodanig gekozen chef.Met 541 dagen is België wereldkampioen formeren. Kunnen we hier ook iets van elkaar leren? Calvo was altijd fel tegen een rol van de koning in dit politieke proces, maar gezien de gebeurtenissen in Den Haag vraagt hij zich inmiddels af of die gedachte echt zo wijs is.Belgen zien Nederland volgens hem vaak als ‘gidsland’, maar het is de vraag of dat nog altijd terecht is. Want is de Nederlandse nadruk op efficiënt en technocratisch bestuur niet een beetje regentesk? En: 'politieke cultuur' dreigt een betekenisloos begrip te worden. Calvo vindt dat je, net als destijds Hans van Mierlo, ook aan structuurverandering moet denken. Zo komen er allerlei opmerkelijke fenomenen aan de orde. De pluspunten van een opkomstplicht bij verkiezingen. De plus- en minpunten van het in België gebruikelijke stapelen van functies (Calvo zelf is naast Kamerlid ook gemeenteraadslid in Mechelen) en het kiezen van burgemeesters en schepenen (wethouders).Kristof Calvo is kortom op ontdekkingsreis door een land dat hij dacht te kennen, maar nu pas leert begrijpen.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Hieronder links om verder te lezen, te kijken en te luisteren. De complete lijst vind je hier***Verder lezenNederland en België kunnen van elkaar leren - Kristof Calvo in Samenleving en Politiek (5 november 2021)Vergezichten over vertegenwoordiging - Kristof Calvo en Simon Otjes, Montequieu Policy Paper (4 november 2021)Bouwstenen voor progressieve totaalpolitiek - Kristof Calvo (22 juni 2021)Belgian Sorrows - Anton Jäger in New Left Review (10 november 2021)***Verder kijkenCalvo vertelt op de VRT waarom hij stopt als fractievoorzitterActualiteitendebat: 'Anders kiezen: alternatieve kiesstelsels voor Nederland' (1 november 2021)***Verder luisteren226 - In het oog van de orkaan: Roel in 't Veld over wat er mis is met politiek en bestuur224 - Kabinetsformatie 2021: Het ongeduld van Mariëtte Hamer222 - Na de kindertoeslagaffaire. Hoe Nederland rechtsstaat en democratie kan verbeteren. Gesprek met Richard Barrett van de Venetië Commissie210 - Kabinetsformatie 2021: Herman Tjeenk Willink over het verval van de democratische rechtsorde161 - Hans van Mierlo, een politieke popster***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:54:27 – Deel 201:28:41 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Wil je de Verenigde Staten begrijpen, met zijn grote innerlijke tegenstellingen in cultuur, politiek en samenleving, dan moet je de Burgeroorlog bestuderen. Dat is het uitgangspunt van deze serie in Betrouwbare Bronnen over de ‘Civil War’ tussen Noord en Zuid van 1861 tot 1865. Want of het nu 'Black Lives Matter', het omverhalen van standbeelden, de aanval op het Capitool van 6 januari, de historische betekenis van Lyndon Johnson, Martin Luther King of Barack Obama betreft, steeds komt die bloederige en dramatische periode terug in de schijnwerpers.Met Amerika-kenner Pirmin Olde Weghuis gaan Jaap Jansen en PG Kroeger in deze aflevering verder met het uitdiepen van die periode en haar betekenis voor nu, na de eerdere aflevering (Betrouwbare Bronnen 185) waarin de aanloop naar deze oorlog werd behandeld.Het ging heel anders dan beide zijden in het conflict hadden verwacht. De nieuwe president Abraham Lincoln moest in het Witte Huis ervaren dat hij geen echt leger had, nauwelijks ervaren en loyale generaals en dat die ook nog eens geen idee hadden hoe ze de rebellen van het zuiden konden bedwingen. Die rebellen hadden al deze kritische succesfactoren wel, maar economisch en politiek waren ze vanaf het begin ten dode opgeschreven.De Amerikaanse burgeroorlog was de eerste 'moderne massa oorlog' van de industriële tijd. Pirmin neemt ons mee naar iconische slagvelden, zoals het kerkje van Shiloh, de fortificaties van Vicksburg en het stationnetje Manassas. PG analyseert hoe Lincoln zich desnoods vernederde tegenover zijn generaals om maar een overwinning te kunnen boeken en hoe hij heel bijna in zijn eentje tot een strategie kwam en daar de juiste militaire aanvoerder bij vond.'Het kan best zijn dat generaal Grant drinkt, maar ik kan hem niet missen. Hij vecht!', verzuchtte Lincoln. Half november 1863 vond de president deze man en de strategie en de 279 woorden waarmee hij aan de Amerikanen de essentie van dit conflict en zijn visie daarop duidelijk kon maken. Zijn 'Gettysburg Address' ging dan ook de geschiedenis in als de meest eloquente en geserreerde speech die een president ooit hield. De wending in de burgeroorlog was gekomen.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Verder kijkenCivil War, tv-serie (9 delen)American BattlefieldsGettysburg Address recited by presidents***Verder luisteren185 - De Amerikaanse burgeroorlog (1): Black Lives Matter en George Floyd, hoe de burgeroorlog op de VS nog altijd zijn stempel drukt***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:38:38 – Deel 201:18:34 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Onderzoek en ontwikkeling is van onschatbare waarde. Onschatbaar betekent volgens het Centraal Planbureau óók dat je niet goed kunt uitrekenen wat investeren in onderzoek en ontwikkeling nu eigenlijk opbrengt. Als een politieke partij in het verkiezingsprogramma daarin veel investeert, levert het geen punten op bij de doorrekening waaraan de meeste partijen zich onderwerpen. En dat geldt ook weer voor de doorrekening van de plannen die nu worden gesmeed aan de onderhandelingstafel in de kabinetsformatie.Toch stelt econoom Hugo Erken van RaboResearch dat het wél kan. Hij presenteert in deze Betrouwbare Bronnen het resultaat. Volgens Erken levert structureel extra investeren in onderzoek en ontwikkeling Nederland een half procent extra economische groei op. “Dan is onze economie halverwege het volgende decennium zo’n 85 miljard euro groter. Dat is gemiddeld bijna 8.000 euro extra welvaart per Nederlander. Een enorm effect.”Extra groei is belangrijk in een tijd waarin onze groei terugloopt doordat de bevolking ouder wordt en er te weinig jongeren bijkomen. De productiviteit moet omhoog. Dat kan door innovatie en daar heb je onderzoek en ontwikkeling voor nodig.Jaap Jansen praat met Hugo Erken en ook met Marcel Levi, voorzitter van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek en van de Kenniscoalitie, Margrethe Jonkman, directielid van Friesland Campina en Nilüfer Gündoğan, Tweede Kamerlid van Volt.Zij vinden elkaar in de oproep aan de partijen die nu een kabinet proberen te vormen om nu echt te gaan voldoen aan de belofte die Nederland twintig jaar geleden al deed in Lissabon. Daar spraken alle EU-landen af om tenminste 3 procent van het bruto nationaal product te investeren in onderzoek en ontwikkeling. ***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Kenniscoalitie en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Verder lezenHugo Erken, Frank van Es en Erik-Jan van Harn - Nu en noodzaak van (publieke) kennisinvesteringen (8 november 2021)***Verder kijkenVSNU-ISO Verkiezings-Kennisontbijt, 9 maart 2021 (waaruit de fragmenten afkomstig zijn van Jan Paternotte en Coen Teulings)***Verder luisteren216 - Crisis op komst: Nederlandse economie loopt vast door tekort aan technisch geschoolde arbeidskrachten183 - Samen slimmer worden: het Leidse kennisecosysteem als aanjager van duurzame groei154 - Watergezant Henk Ovink: 'Negentig procent van alle rampen in de wereld heeft met water te maken'126 - De kracht van hoger onderwijs***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:27:17 – Deel 201:06:31 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

De ondertitel van zijn nieuwe boek over de ontwikkeling van overheid en politiek is 'In het oog van de orkaan'. Roel in 't Veld, bestuurskundige, hoogleraar, adviseur, voormalig topambtenaar en ook nog heel even staatssecretaris, beschrijft in gesprek met Jaap Jansen en PG Kroeger de ingrijpende effecten van de ontwikkeling dat partijen van ideologische en inhoudelijke 'programmeurs' zijn veranderd in politieke marketeers.In 't Veld analyseert hoe door een combinatie van perfectionisme en wantrouwen de overheid burgers is gaan overbelasten. En de burgers die van dit systeem het meest afhankelijk zijn, kunnen er het slechtst mee omgaan. Dit zie je heel schril in de kindertoeslagaffaire, maar het speelt al veel langer en op veel terreinen.Met een reeks concrete ervaringen uit zijn eigen werk schetst Roel in 't Veld hoe verregaand de gevolgen zijn en hoe dit fundamenteel aangepakt kan worden. Nadrukkelijk moet juist de wetgever zélf - Kamer en bewindslieden - hierbij heel anders te werk durven gaan. Dat raakt veel terreinen, van het organiseren van schuldhulpverlening, het slimmer benutten van kennis voor beleid tot kabinetsformaties.Daarbij is verfijnde aandacht voor hoe ministers omgaan met hun taak, hun ambtenaren en het vormen van beleid essentieel. Met een keur aan voorbeelden en verhalen laat In 't Veld zien dat die verhouding altijd spannend is en alleen goed werkt als er sprake is van een heel eigen soort intimiteit en vertrouwen.Zijn vriendschap met Pim Fortuyn brengt In 't Veld twintig jaar na diens aantreden als politicus tot interessante observaties en anekdotes. Grote eenzaamheid maakte hem tragisch, zijn kwaliteiten werden door ruzies en gedoe overschaduwd. Toch ziet In ’t Veld een belangrijke erfenis van Fortuyn: niemand die nog denkt dat Nederland wel ongeveer 'af' is.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Verder lezenRoel in ’t Veld – Kennisdemocratie. In het oog van de orkaan (Boombestuurskunde, 2021)***Verder kijkenRoel in ’t Veld en Pim Fortuyn in tv-programma Het Zwarte Schaap (VARA, 2001-02-02)***Verder luisteren222 - Na de kindertoeslagaffaire. Hoe Nederland rechtsstaat en democratie kan verbeteren. Gesprek met Richard Barrett van de Venetië Commissie212 - Het CDA zoekt zichzelf, Richard van Zwol en Pieter Jan Dijkman wijzen de weg210 - Kabinetsformatie 2021: Herman Tjeenk Willink over het verval van de democratische rechtsorde200 - De Heerser: Machiavelli's lessen zijn nog altijd actueel162 - Pieter Omtzigt over macht en tegenmacht147 – De kindertoeslagaffaire: het ging al mis bij de wetgeving120 - Roel Bekker: Waarom bij de overheid dingen zo vaak fout gaan68 – De kindertoeslagaffaire: hoe de Belastingdienst willens en wetens duizenden ouders dupeerde – met Pieter Klein en Jan Klijnnijenhuis***Tijdlijn00:00:00 – Deel 101:12:19 – Deel 201:25:49 – Deel 3 (over Pim Fortuyn)01:43:28 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

In 2021 is de verhouding tussen China en de Verenigde Staten stroef. Maar tot vijftig jaar geleden was er helemáál geen relatie tussen de communistische Volksrepubliek en het kapitalistische Amerika. Het China van voorzitter Mao was internationaal geïsoleerd en de VS zat met de eindeloze oorlog in Vietnam. Beide kanten vonden dat er wat moest gebeuren.In het diepste geheim reisde president Richard Nixons nationale veiligheidsadviseur Henry Kissinger naar premier Zhou Enlai in Beijing. Het bezoek lag zo gevoelig, dat het hele Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken erbuiten werd gelaten. Niemand mocht het weten.Doordat de Chinezen en Amerikanen openstelden naar elkaar, veranderden de geopolitieke verhoudingen volledig, vertelt PG Kroeger aan Jaap Jansen. Kissinger was nog tamelijk onbekend toen hij op pad ging. Waarom Nixon juist hém stuurde is een verhaal op zich. Hóe Kissinger uiteindelijk na veel misverstanden in een gastenvilla in een keizerlijke tuin terechtkwam, is een avonturenroman - een schelmenroman eigenlijk. Om ongezien in Beijing te komen, moest Kissinger – geholpen door de president van Pakistan – buikloop veinsde.PG vertelt over de bijzondere rol van Mao's favoriete tolk, Nancy Tang uit Brooklyn, notulist Lian Zhengbao, maarschalk Ye, veteraan van de Lange Mars in de jaren dertig en de weinig gelukkige minister William Rogers.In juli 1971 voerde Kissinger gesprekken met de premier die voor Mao het buitenlands beleid deed, Zhou Enlai. De twee fameus geworden diplomaten wonnen elkaars vertrouwen, maar dat ging niet vanzelf. Onverwachte gebeurtenissen als een WK tafeltennis in Tokyo en een vliegtuig dat neerstortte in Mongolië hadden ingrijpende gevolgen.Een ding staat vast. Deze geheime reis was het begin van het einde van de Koude Oorlog. En de voorbode van de multipolaire wereld waarin we nu leven.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Verder lezenHenry Kissinger – Over China (De Bezige Bij)***Verder kijkenPresident Nixon announces that he has accepted an invitation to visit the People's Republic of China, July 15, 1971On July 8, 2021, The Chinese People's Institute of Foreign Affairs (CPIFA) organized a multi-part event to commemorate the 50th anniversary of Dr. Henry Kissinger’s secret trip to China***Verder luisteren220 - China's nieuwe culturele revolutie58 - PG over 70 jaar China, de Volksrepubliek van Mao, Deng en Xi30 - Rob de Wijk: het gevaar van China en Trump24 - Ties Dams over China's nieuwe keizer Xi Jinping10 - Bram van Ojik (GroenLinks) over onze relatie met China***Tijdlijn00:00:00 - Deel 100:48:39 - Deel 201:39:47 - EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

SER-voorzitter Mariëtte Hamer maakt zich grote zorgen. Ze doet een oproep aan de politiek om nu snel met oplossingen te komen voor de grote problemen die er liggen, zoals het tekort aan personeel, de zorg en het klimaat. “Er zijn zoveel grote problemen! Dat is de onrust die ik voel. En die kabinetsformatie duurt nog steeds voort. Ik zou toch willen zeggen: er ligt zoveel materiaal, rond nu af en ga aan de slag met een nieuw kabinet. Want het is zo hard nodig!”Volgens Hamer laat de kabinetsformatie een verlamming zien in de hele Nederlandse politiek. Dat is een zaak die de hele Tweede Kamer aangaat. Ze is bezorgd over de staat van de parlementaire democratie.Hamer was van 12 mei tot 7 september informateur. In gesprek met Jaap Jansen en PG Kroeger vertelt ze onder meer hoe ze half juni haar geduld verloor. Over inhoud en analyse van de grote problemen was de overeenstemming groot, ‘maar niemand kon het eens worden over de gewenste meerderheidscoalitie’.De voorzitter van de Sociaal-Economische Raad analyseert in deze aflevering van Betrouwbare Bronnen ook de oorzaken van deze verlamming. Ze ondervond overigens dat die wel degelijk doorbroken kon worden. In de zomer bleek dat VVD en D66 heel goed samen een politiek document konden opstellen dat de basis kon vormen voor een coalitieakkoord op hoofdlijnen. Toen de Tweede Kamer over haar eindverslag debatteerde, moest ze vaststellen dat aan dit stuk en de door de Kamer zélf aan haar gevraagde documenten nauwelijks aandacht werd besteed. Volgens Hamer is er dan ook alle reden om na deze kabinetsformatie scherp te evalueren welke lessen er te trekken zijn uit deze ervaringen.De oud-informateur biedt een opmerkelijk inkijkje in het proces van onderhandelen. Zo onderstreept ze dat VVD-leider Mark Rutte na het '1 april debat' over 'Pieter Omtzigt: functie elders' het initiatief in de formatie was kwijtgeraakt en D66 in het vacuüm stapte.Nu er dankzij het opheffen van die andere blokkade – tussen D66 en ChristenUnie – toch nog een coalitie lijkt te komen, doet Hamer een hartstochtelijk pleidooi om nu echt heel snel tot een inhoudelijk akkoord te komen waarvoor in feite alle ingrediënten al klaarliggen. De grote vraagstukken die voor de coronacrisis al op de agenda stonden zijn daardoor geïntensiveerd en complexer geworden.Op een reeks van thema's ligt alles nu stil, van stikstofprobleem tot leenstelsel en van klimaat tot Europese investeringen. Dringende vraagstukken als het snel oplopende personeelstekort in heel veel sectoren kunnen niet wachten, zegt de SER-voorzitter. "Er is nu echt reden om serieus aan de slag te gaan."***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Verder lezenKabinetsformatie 2021SER-adviezenToenemende zorgen over Nederlands vestigingsklimaat***Verder luisteren219 - Kabinetsformatie 2021: Een beknopt coalitieakkoord met meer ruimte voor de Kamer als spannend experiment217 - Kabinetsformatie 2021: Wordt Rutte IV het tweede kabinet-Den Uyl?209 - Kabinetsformatie 2021: De VVD nerveus, het CDA labiel en Hamer houdt stug vol199 - Kabinetsformatie 2021: Olof van der Gaag en de snelle overgang naar duurzame energie193 - Kabinetsformatie 2021: Mark Rutte en de slijtage van zijn leiderschap192 - Kabinetsformatie 2021: Het gaat over hun toekomst: jongeren voor het eerst aan tafel in de formatie191 - Kabinetsformatie 2021: Hoe krijgen we de balans terug in de trias politica? De Kamer kan zelf al heel veel doen!187 - Kabinetsformatie 2021: De klaagzang van het kabinet en de Kamer184 - Kabinetsformatie 2021: Brieven aan de informateur - geslaagde en minder geslaagde lobby's182 - Kabinetsformatie 2021: De verrassend vertrouwde werkwijze van Herman Tjeenk Willink181 - Voor nieuwe Kamerleden en bewindslieden: lessen uit de politieke praktijk van Jet Bussemaker180 - Kabinetsformatie 2021: Hoe Mark Rutte de eenzaamste man van het Binnenhof werd179 - Kabinetsformatie 2021: Verkenners die schielijk van het toneel verdwenen, een politieke sluipmoord en de 'gouden standaard' van wijs en effectief formeren177 - Kabinetsformatie 2021: Formeren is faseren, dus het begint met verkennen***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:31:46 – Deel 200:59:48 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland is al ruim zeven maanden een kabinet aan het formeren, Duitsland bouwt aan een nieuwe coalitie en Frankrijk staat aan de vooravond van cruciale verkiezingen. Ondertussen profileert één grote economie in Europa zich als baken van politieke rust en gedegenheid met een daadkrachtige regering die investeert en hervormt als nooit tevoren: het Italië van Mario Draghi, die in februari 2021 aantrad als premier. Hoe kan dat? Wat betekent dit? En waarom moet de komende coalitie in Den Haag hier heel goed op letten?Jaap Jansen en PG Kroeger duiken daarom in de politieke historie en verrassende actualiteit van 'Il Belpaese'. Extra reden om dit te doen is dat premier Mario Draghi momenteel ook nog de G20 van de grote wereldmachten voorzit en van deze klus heel veel werk maakt. De G20-topconferentie met alle wereldleiders in Rome zet op 30 en 31 oktober een hele reeks belangrijke nieuwe initiatieven en actieplannen in gang. En die hebben directe invloed op wat ook het nieuwe Nederlandse kabinet in Den Haag en in Brussel moet aanpakken.Over Italië, haar politiek en haar economie klinken in ons land en elders in het Noord-Europa vaak veel misverstanden en vooroordelen. Mensen zien dan over het hoofd dat het een van de grootste 'nettobetalers' is voor de begroting van de Europese Unie. Of dat het een economie heeft die fors groter is dan die van wereldmacht Rusland. Bij alle problemen - en die zijn niet gering - is Italië wel degelijk een zeer succesvol land in vele sectoren en disciplines en het land bewijst nu opnieuw onder leiding van Draghi een overlevingskunstenaar te zijn.Jaap en PG analyseren de historische wortels van zowel die successen als de hardnekkige problemen van het land. Veel daarvan ligt besloten in het gegeven dat Italië pas heel laat een 'natiestaat' werd, maar feitelijk niet heel veel van die negentiende-eeuwse fictie heeft kunnen en willen waarmaken. De hardnekkigheid van de structurele, institutionele problemen van het land én de opmerkelijke veerkracht vinden daar hun oorsprong. En het is juist vanuit die visie dat Draghi nu aanpakt. Zijn hervormingsbeleid is buitengewoon interessant en leerzaam, ook voor de Nederlandse overheid, die worstelt met zijn uitvoeringsdiensten.Draghi's aanpak is systemisch en integraal. Daarbij gebruikt hij de investeringen en programma's van de Europese Unie als hefboom om de structuren van overheden en bestuurlijke organisaties te stroomlijnen en te moderniseren. En hij kan hierbij bouwen op een opmerkelijke politieke en maatschappelijke coalitie die hem meer armslag geeft voor die fundamentele ingrepen dan menig voorganger had.Zijn opvallende ingetogenheid, sfinxachtige stijl en focus op de langetermijneffecten van zijn aanpak vallen daarbij op. Terwijl in Den Haag moeizaam geformeerd wordt, toont nota bene Rome hoe met daadkracht en elan de crisis aangepakt kan worden en hoe machtsverhoudingen binnen de EU verschoven worden. Een alliantie van 'de grote drie' binnen de Unie, geleid door Draghi, kon de positie van Nederland weleens meer beïnvloeden dan Den Haag tot nu toe beseft.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Europese Unie en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Verder lezenDe G20 Top in RomeVerder kijkenNational briefing by Mario DRAGHI, Prime Minister of Italy, following the European Council, on 21 October 2021, in BrusselsNational briefing: Italy - Part 2 (Q&A)Opera: Tosca***Verder luisteren196 - Kabinetsformatie 2021: Nederland wacht op een kabinet, maar Europa en de wereld wachten niet op Nederland29 - Sylvester Eijffinger over Mario Draghi, acht jaar president van de Europese Centrale Bank***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:42:45 – Deel 201:26:32 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland is een gerespecteerde democratie die zijn bestuur en rechtsstaat meestal voorbeeldig heeft ingericht en juist daarom moeten en kunnen er lessen geleerd worden uit hoe het zo mis ging bij de kindertoeslagaffaire. Die indringende conclusie van de Venetië Commissie van de 'mensenrechtenwaakhond' Raad van Europa trekt de Ierse opsteller van het advies van die commissie aan ons land, Richard Barrett, in gesprek met Betrouwbare Bronnen. Die lessen zijn er voor velen, bovendien. En niet alleen in Nederland.Barrett schetst in gesprek met Jaap Jansen en PG Kroeger de grote lijnen van het advies – de ‘Opinie’ - en vertelt hoe die tot stand kwam. Het verzoek vanuit Nederland om een dergelijk wijd reikend advies te schrijven, was ook voor hem en zijn collega's tamelijk uniek, vertelt hij. Daarbij benadrukt Barrett dat eigenlijk alle gesprekspartners in ons land - ministeries, wetenschappers, rechtscolleges, juristen, de Ombudsman en betrokken journalisten en politici - doordrongen waren van de ernst van de situatie en open stonden voor kritische vragen, analyses en suggesties ter verbetering. Het werd de Venetië Commissie daardoor duidelijk, dat de toeslagen-casus niet op zichzelf staat als een soort incident, maar raakt aan fundamentele vraagstukken.Zo blijkt uit het gesprek dat Barrett en zijn collega's voor elk hoogontwikkeld democratisch land belangrijke lessen zien in wat in ons land mis ging. En dat ook ons land weer kan leren van gebeurtenissen, problemen en oplossingen elders, zoals in Finland, Noorwegen en Ierland. In het bijzonder de snelle opmars van digitalisering in systemen van sociale zekerheid, belastingen en bij overheidsbeslissingen zet de Venetië Commissie nadrukkelijk op de agenda.Barrett laat blijken dat hij en zijn collega's op bijna elk punt van de problemen rond rechtsstaat en democratie zowel indringend als genuanceerd denken en oordelen. Zo bekritiseert hij de 'Ruttedoctrine' rond het informeren van het parlement. Tegelijkertijd waarschuwt hij voor al te makkelijke conclusies in de discussie over Artikel 68 van de Grondwet (over de informatieplicht van de regering aan het parlement). De neiging elkaar de schuld geven (’blame game' spelen) en de roep om snelle oplossingen ('quick fixes') met stoer klinkende voornemens rond toetsing van wetgeving aan de Grondwet (nu nog verboden volgens artikel 120 van diezelfde Grondwet) is volgens hem onvoldoende doordacht.Duidelijk is dat de Venetië Commissie vooral haar opdrachtgever, de Tweede Kamer, nadrukkelijk aanspreekt op haar functioneren. Zowel de wetgeving daar als de kwaliteit daarvan en de controle en toetsing van de uitvoering van wetten en regels moet de Kamer allereerst zélf kritisch bezien en verbeteren. Het advies van de Venetië Commissie en de nadere toelichting door Richard Barrett vormen een hele waslijst voor de Kamer om stevig en met spoed ter hand te nemen.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Europese Unie en door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Verder lezenMotie van het lid Omtzigt c.s. over een advies van de Venetië-CommissieCouncil of Europe, Venice Commission: Netherlands - Opinion on the Legal Protection of CitizensRapport Nationale Ombudsman: Geen powerplay, maar fair playOngekend onrecht, verslag Parlementaire onderzoekscommissie KinderopvangtoeslagBoek Jesse Frederik - Zo hadden we het niet bedoeld35300, nr. 19 - Motie Jetten c.s. over verhogen van het budget voor de ondersteuning van parlementariërs en de subsidie aan politieke partijen - Miljoenennota 2020***Verder luisteren210 - Kabinetsformatie 2021: Herman Tjeenk Willink over het verval van de democratische rechtsorde191 - Kabinetsformatie 2021: Hoe krijgen we de balans terug in de trias politica? De Kamer kan zelf al heel veel doen!162 - Pieter Omtzigt over macht en tegenmacht147 – De kindertoeslagaffaire: het ging al mis bij de wetgeving68 - De kindertoeslagaffaire: hoe de Belastingdienst willens en wetens duizenden ouders dupeerde***Tijdlijn00:00:00 – Deel 1: Introductie00:03:01 – Deel 2: Gesprek (in het Engels) met Richard Barrett01:01:56 – Deel 3: Nabeschouwing en conclusies01:19:42 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zij moet het doen. Nancy Pelosi, de ‘speaker of the House’ moet haar Democrats-fractie bijeenhouden en op één lijn krijgen om het grote Build Back Better investeringspakket van president Joe Biden door het Huis te loodsen.Daarmee zou Nancy Pelosi in dubbel opzicht de enige echte opvolger van 'LBJ' zijn: als de meest daadkrachtige en effectieve parlementair leider in de historie van de Verenigde Staten en als de smeder van coalities voor de grootste sociale en economische hervormingen sinds een halve eeuw.Wie is deze machtige en onstuitbare 82-jaar oude dame? Wat is haar geheim, haar levensverhaal, haar politieke visie? Jaap Jansen en PG Kroeger duiken in verleden, heden en politiek vernuft van Nancy Pelosi, ‘that fucking broad that raised the fucking dough’, in de nogal aardse duiding van een politieke 'boss' uit haar stad San Francisco, die ook vertelde dat al die machtige mannen in Amerika haar altijd weer onderschatten. “Because she is so genteel, they didn’t get how goddamn tough she would be." Pelosi was al voorpaginanieuws op de dag van haar geboorte. Haar moeder werd 'Big Nancy' genoemd, de vrouw van ‘Tommy the Elder’, lid van het Huis en later burgemeester van haar geboortestad Baltimore. Haar jeugd doet denken aan een film als 'The Godfather', maar dan in een fatsoenlijke familie. Het is het klassieke verhaal van een Italiaanse migrantenfamilie die het maakt.Het was een door en door politiek gezin waarin zij opgroeide en de lessen leerde die zij tot de dag van vandaag onvermoeibaar en zo nodig spijkerhard toepast. Jaap en PG vertellen - dankzij het onlangs verschenen boek van Susan Page 'Madam Speaker' - over de presidenten, senatoren en collega's die zowel diep respect voor Pelosi kregen als ook best een beetje bang voor haar werden af en toe. Zelfs de door haar zeer bewonderde Barack Obama kreeg er van langs bij het realiseren van 'Obamacare'!Haar confrontaties met Donald Trump schreven geschiedenis. "She's an assassin", fluisterde een onthutste en geschrokken Steve Bannon bij hun allereerste gesprek. En dat bleek nog maar het begin. Niet minder hard waren haar botsingen met George W. Bush, maar tussen de dynastie van de Bushes en de hare van de d´Alesandro´s groeide wederzijds respect en zelfs genegenheid. Haar aanpak, haar charme, geduld, toeslaan op het juiste moment, ontzagwekkende dossierkennis en slimheid blijken uit vele verhalen. Zeker uit hoe zij als net gekozen Congreslid de regering van Reagan schaakmat zette bij haar inzet voor AIDS-slachtoffers en hun nabestaanden. Pelosi is dan ook een vrouw waarvan je een hoop kunt leren en veel van haar leerlingen kwamen dan ook ver. Je krijgt haar steun als ze je 'operational' vindt, de hoogste lof voor een collega. Haar optreden tijdens de bestorming van het Capitool op 6 januari schreef geschiedenis, zoals dat eigenlijk voor heel haar leven en werk nu al geldt. Haar persoonlijkheid is kleurrijk. Ze is even rooms als ze links is, even hard als pragmatisch, even idealistisch als opportunistisch als het moet. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op! *** Verder lezenSusan Page - Madam Speaker, Nancy Pelosi and the Lessons of Power*** Verder kijken George W. Bush-State of the Union Address (January 23, 2007)Donald Trump vs. Nancy PelosiWatch Nancy Pelosi Rip Up Copy Of President Donald Trump’s State Of The Union SpeechSusan Page — Madam Speaker: Nancy Pelosi and the Lessons of Power- in conversation with Diane Rehm***Verder luisteren206 - 'Aardverschuiving': Michael Wolff over Donald Trumps laatste dagen als president. En: zijn bezoek aan Mar-a-Lago202 - 4th of July: Joe Biden in het spoor van LBJ159 - Washington DC: na de afgang van Trump optimisme over Biden en Harris150 - De memoires van Barack Obama*** Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:55:52 – Deel 201:24:16 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

China viert 100 jaar Communistische Partij. Een ongekend nationalistisch evenement waarin de greep op de macht uitbundig en martiaal uitgestald wordt. Hét moment ook om de positie van de leider, Xi Jinping, niet alleen te huldigen maar vooral ook extra te onderstrepen en nieuwe inhoud te geven.In deze aflevering van Betrouwbare Bronnen analyseren Jaap Jansen en PG Kroeger de opmerkelijke veranderingen en koerswijzigingen die Xi deze zomer in het kader van dat grootse jubileumfeest heeft doorgevoerd. De signalen zijn voor Europa en andere wereldmachten niet mis te verstaan. De militaire intimidatie van Taiwan hoort daarbij, de pogingen de instorting van vastgoedgiganten in China op te vangen, maar ook de omhelzing van de Taliban in Kaboel.Xi Jinping heeft zich nu drie klassieke rollen van de Grote Roerganger Mao Zedong toegeëigend. Daarmee maakt hij zichtbaar dat China onder zijn leiding weg beweegt van de langetermijnstrategie van de vroegere leider Deng Xiaoping. Diens aanpak van opening en economische liberalisering bij blijvend autoritair bewind verdwijnt.Die drie 'Mao-rollen' van Xi zijn volgens PG:-de dorpsonderwijzer die de jeugd opvoedt-de hoeder van de ware leer en ideologie-de wreker en voltooier van China's eenheidDit leidt tot opvallende en ingrijpende beleidshervormingen. Datingshows op tv worden verboden, 'verwekelijkte jongens' mogen niet langer rolmodel zijn en Xi heeft het peperdure bijlesonderwijs laten oprollen - een miljardenomzet genererende bedrijfstak.In deze nieuwe culturele revolutie speelt de relatie met Europa een opvallende rol. Dat bleek toen rond het afscheid van bondskanselier Angela Merkel vanuit China enkele krachtige boodschappen werden afgegeven. Er is dan ook alle reden om vanuit Den Haag, Berlijn en Brussel nog veel nadrukkelijker de politieke, economische, diplomatieke en geopolitieke verstandhouding met het China van XI diepgaand te analyseren en ons te verdiepen in dat unieke land met zijn grote ambities en cultuur.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Verder kijkenChinese President Xi speaks at Communist Party centenary (hieruit komt de quote aan het begin van de aflevering)Art performance celebrating the centenary of CPC (hieruit komt het lied 'Geen Communistische partij, geen nieuw China')***Verder luisteren95 - Grote speeches in tijden van crisis (deel 2): Deng Xiao Ping 58 - PG over 70 jaar China, de Volksrepubliek van Mao, Deng en Xi30 - Rob de Wijk: het gevaar van China en Trump24 - Ties Dams over China's nieuwe keizer Xi Jinping19 - Anne Applebaum: Poetin en de destabilisering van het Westen10 - Bram van Ojik (GroenLinks) over onze relatie met China***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:50:09 – Deel 201:26:47 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Een spannend experiment' noemt informateur Wouter Koolmees wat hij met collega Johan Remkes nu moet gaan regelen. Een beknopt akkoord op hoofdlijnen, meer ruimte voor debat met de Tweede Kamer door niet dichtgetimmerde afspraken, nadruk op het wát en minder op het hóe bij de overeenkomsten die fracties gaan sluiten. Samen zou dat moeten bijdragen aan die veel geroemde 'nieuwe bestuurscultuur'.In deze aflevering duiken Jaap Jansen en PG Kroeger in de finesses van die mooie gedachte en kijken naar historische en internationale voorbeelden. Allereerst analyseren ze wat de Kamer als opdrachtgever van doorgewinterde informateurs als Herman Tjeenk Willink, Mariëttte Hamer en Johan Remkes eigenlijk zélf heeft gedaan met hun conclusies.Die nieuwe bestuurscultuur is door de Kamer zelf in elk geval nog niet werkelijk in de grondverf gezet en dat men een demissionair, afgetreden kabinet daar verwijten over maakt is dan ook typisch 'oude politiek'. De écht vernieuwende voorstellen Remkes en van de fractie van Volt werden in het debat niet opgepikt.Gelukkig ligt een dun hoofdlijnenakkoord al een tijdje klaar. Maar het vangt vooral stof, lijkt het. Jaap en PG duiken daarom in de Werdegang van dat 'zomerstuk van Sophie en Rob' en de verrassend leerzame historie van dunne regeerakkoorden en wat er gebeurde bij voortgezette coalities als die van Ruud Lubbers en daarna van Wim Kok en de neiging tot geheime bijlagen en 'sideletters' naarmate een akkoord beknopter wordt.Meest verrrassend is het idee van Remkes en Koolmees om het zogeheten 'constituerend beraad' van een aankomend kabinet van een vergadering van ongeveer een uur uit te rekken naar een sessie van misschien wel twee weken.Jaap en PG laten zien dat eerdere informateurs (uit 1972/’73 en 1981) daarvoor een inspiratiebron kunnen vormen. Maar vooral de grondige en krachtige politieke greep van het Europees Parlement op hoe de Europese Commissie in Brussel bemenst en politiek ingevuld wordt, zou de Tweede Kamer lessen in effectiviteit en parlementaire macht kunnen leren.En uit vroegere 'constituerende beraden' kennen Jaap en PG een hoop verhalen van ministers die in die afrondende fase hun tactische en politiek vernuftige meesterschap wisten te vertonen. Ook dat is voor het komende kabinet, de aspirant-ministers en voor Kamerleden als Jesse Klaver, Laurens Dassen en Pieter Omtzigt zowel instructief als een waarschuwing!***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via de site Vriend van de Show. Sponsoring of adverteren is ook mogelijk. Stuur een mailtje naar [email protected] en we nemen contact met u op!***Verder lezenRapport Staatscommissie Parlementair Stelsel (Remkes)Rapport Ongekend onrecht (Commissie-Van Dam)Rapport Zekerheid voor mensen, een wendbare economie en herstel van de samenleving (SER)***Verder luisteren217 - Kabinetsformatie 2021: Wordt Rutte IV het tweede kabinet-Den Uyl?209 - Kabinetsformatie 2021: De VVD nerveus, het CDA labiel en Hamer houdt stug vol199 - Kabinetsformatie 2021: Olof van der Gaag en de snelle overgang naar duurzame energie193 - Kabinetsformatie 2021: Mark Rutte en de slijtage van zijn leiderschap192 - Kabinetsformatie 2021: Het gaat over hun toekomst: jongeren voor het eerst aan tafel in de formatie191 - Kabinetsformatie 2021: Hoe krijgen we de balans terug in de trias politica? De Kamer kan zelf al heel veel doen!187 - Kabinetsformatie 2021: De klaagzang van het kabinet en de Kamer184 - Kabinetsformatie 2021: Brieven aan de informateur - geslaagde en minder geslaagde lobby's182 - Kabinetsformatie 2021: De verrassend vertrouwde werkwijze van Herman Tjeenk Willink181 - Voor nieuwe Kamerleden en bewindslieden: lessen uit de politieke praktijk van Jet Bussemaker180 - Kabinetsformatie 2021: Hoe Mark Rutte de eenzaamste man van het Binnenhof werd179 - Kabinetsformatie 2021: Verkenners die schielijk van het toneel verdwenen, een politieke sluipmoord en de 'gouden standaard' van wijs en effectief formeren177 - Kabinetsformatie 2021: Formeren is faseren, dus het begint met verkennen50 - PG over vrijheid van onderwijs16 - Johan Remkes wil de democratie redden***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:56:23 – Deel 201:20:36 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.