Bağımsızlar

22 Mart’ta Diyarbakır’da açılan Bahar Buluşması Sergisi ve sergiye katılan bağımsızların “Bağımsızlık” tanımlarına yer veriyoruz.

Bu hafta Çanakkale Yeni Havra Mahallesi'nde gençlerin kendilerini özgürce ifade edebilmeleri ve ilham bulabilmeleri için alternatif alan yaratmak amacıyla yola çıkan SUB ekibinden İlayda Tunca ve Derin Uludağ’ı konuk ediyor ve kendileriyle SUB’ın projelerini, pandemi öncesi ve sonrası değişen topluluk oluşturma pratiklerini, kent ve kırsal arasında deneyimledikleri yeni topluluk dinamiklerini ve sanatçılarla yaptıkları işbirliklerini konuşuyoruz.

Sanatçıların birbirlerinin rotalarını yürüyerek, şehrin bireysel ve kolektif hafızasına dair yeni anlatılar oluşturduğu bir sanat inisiyatifi olarak çalışmalarına başlayan Haletiruhiye Semt Sakinleri Bağımsız Sanat İnisiyatifi’nden Selim Kaya ve Serap Tok’u konuk ediyoruz. Kendileriyle, Basmane ve çevresinde yürüyen sanatçıların anlatılarıyla oluşan 14 Mart’ta açılan 'Belki de Geçenler İçin' sergisinden, kent içinde kaybolmaktan, sürüklenmekten ve anlık tesadüfleri deneyimlemenin sanatçılar üzerindeki etkilerinden bahsediyor ve yeni kent anlatıları kurmanın yollarını keşfetmeye çalışan sanatçıların motivasyonları ve gelecek planlarını üzerine de sohbet ediyoruz.

Konuğumuz Eskipazar Sanat Alanı’ndan Ahmet Liva Cengiz ile Eskipazar Sanat Alanı’nın ortaya çıkış hikayesini, bugüne kadar yaptıklarını ve gelecek dönem için planlarını konuşuyoruz.

Ege’yi; “Ege Kültürü”nü canlandırmak; bu kültürün yeşerdiği 'çevre'ye sahip çıkmak; farklı uygarlıkları içinde taşıyan Ege Kültürü’nü geliştirmek amacıyla 2007 yılında kurulan Ege Derneği'nin kurucularından Hale Eryılmaz’ı konuk ediyoruz. Kirlilik yükü altında yok olan Gediz ve Büyük Menderes Irmaklarının hayata döndürülmesi için yaptıkları çalışmaları, kültür sanatla ilişkilendikleri alanları ve derneğin yapısı üzerine konuşuyoruz.

Konuklarımız İzmir Akdeniz Akademisi’nden Zeynep Özen Barkot ve Ayşegül Sabuktay ile İzmir’de 24 Şubatta gerçekleştirdikleri İzmir Kültür İnisiyatifleri Buluşması üzerine konuşuyoruz. Kendileriyle, İzmir Belediyesi'nin bir müdürlüğü olarak kültür sanat alanındaki paydaşların katılımını arttırmaya çalışan İzmir Akdeniz Akademisi’nin yapısı ve Bağımsızlar'a bakışını anlamaya çalışıyoruz.

2014’ten beri bağımsız sanat fuarlarına katılan bir inisiyatif olan PASAJ’dan Seçil Yaylalı ve Zeynep Okyay, Bağımsız Sanat Fuarları'nı ve fuarlara dair kendi deneyimlerini aktarıyorlar.

Konuklarımız Dolapdere merkezli Saye Kolektif’ten Eda Önsel ve Gülce Oral ile Saye Kolektif’in ortaya çıkış hikayesi, bugüne kadar yaptıkları ve gelecek dönem için planlarını konuşuyoruz.

Konuklarımız Eskişehir’den Amazonlar Eskişehir Dragon Kadın Kürek Takımı'ndan Özlem Kanat Örneksoy ve Suna Akkaya ile kadınların spor dallarında maruz kaldıkları ayrımcılık ve görünürlüklerinin artması için yaptıklarından bahsediyoruz.

Merak Kabineleri e-bülteninin kurucularından tarihçi, eski çağcı ve müzeolog; aynı zamanda Bağımsızlar Haritası ekibinden Emel Gülşah Akın ile Dokuz Eylül Üniversitesinde doktorasına müzecilik alanında devam eden müzeolog ve araştırmacı Ayça Bayrak Uluğ ile bir araya geliyoruz ve Merak Kabineleri üzerine konuşuyoruz.

2011'de 'müziği keşfet' mottosuyla yola çıkan ve Beyoğlu Caz Festivali ile 2024'te kendine yeni yollar da üretmeye başlayan İstanbul merkezli müzik platformu Dünyadan Sesler’i konuklarımız Selim Güneş ve Emin Gök eşliğinde konuşuyoruz.

Konuğumuz Senem Konak ile Eskişehir’de doğan ve mimarlık öğrencilerinin girişimiyle başlayan 'Kabuk Fanzin' üzerine konuşuyoruz.

Mardin’de iki ay önce kapılarını açan yeni bir kültür alanı olarak Mahmut Wenda Koyuncu, Hamdiye Aydemir, Lebriz İsvan ve Zeyni Aydemir tarafından kurulan Meyman’ı konuk ediyoruz. Zazaca 'misafir' anlamına gelen Meyman’ın sürecini ve hedeflerini Mahmut Wenda Koyuncu ve Hamdiye Aydemir’le konuşuyoruz.

6 Şubat 2023 depremleri ile Hatay’a destek olmak için gelen Kesra ve Özlem farklı alanlarda çalışmalar yapmaktadır. Temmuz 2023’ten beri ısrarlı ve kararlı bir şekilde 12-18 yaş aralığındaki gençlerle hak ve sanat odaklı, topluluk temelli çalışmalar yürütür; gençlerden oluşan sanat odaklı aktivist gençlik toplulukları oluşturmayı hedefler.

Türkiye-Filistin Ruh Sağlığı Ağı, Mayıs 2023 itibarıyla kurulmuş ve Ağustos 2023'te Global Filistin Ruh Sağlığı Ağı'nın Türkiye temsilciliğini üstlenmiş olan, Türkiye'deki çoğunluğu ruh sağlığı profesyonellerinden oluşan ve Filistin'deki zulme sesini çıkararak soykırımın karşısında yer almayı vizyon edinen bir platformdur. Ağın en çok kıymet verdiği projesi, '365 Gün 365 Hikâye' projesidir. Proje kapsamında, Şucaiyye Katliamı'nın yıl dönümü olan 20 Temmuz 2023 tarihi itibariyle her gün bir Filistinlinin hikayesi seslendirilerek duyurulmaktadır. Bu proje, hem Filistinlilerin bir rakamdan ibaret olmadıklarını gözler önüne sermek, hem de psikolojik ilk yardım kapsamında oradaki insanların naratiflerini korumak açısından oldukça önemlidir.

Performistanbul kurucu direktörü ve performans küratörü Simge Burhanoğlu ile performans sanatının Türkiye’deki durumunu, yaşanan sıkıntıları, performans sanatının yaygınlaştırılmasını ele alıyoruz.

Hakikat Adalet Hafıza Merkezi'nin bugüne kadar yaptıklarından, Dargeçit Belgeseli'nden ve bundan sonraki çalışmalarından bahsediyoruz.

Konuklarımız Haydarpaşa Dayanışması’ndan Gül Köksal ve Tugay Kartal ile dayanışmanın ortaya çıkışı ve Haydarpaşa ve Sirkeci Gar binaları ve gar sahalarının Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile imzalanan protokolle 29 yıllığına Kültür ve Turizm Bakanlığı'na devredilmesi konularını konuşuyoruz.

Konuğumuz Sinan Eren Erk ile 'Sanat Dedikleri Tuhaf Şey' adlı podcastinin ortaya çıkış hikayesini, bağımsız olmayı ve gelecek planlarını konuşuyoruz.

Madımak Katliamı Hafıza Merkezi ile Madımak katliamı hafızasını oluşturdukları sanal müzeleri üzerine konuşuyoruz.

Özgürlük İçin Sanat İnisiyatifi ile iki etkinlik üzerine konuşuyoruz: İlki 5, 6 Ekim 2024 tarihlerinde Şişli Belediyesi Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Evinde gerçekleşecek olan 'Sansür ve otosansür baskısında kültürel kapan' başlıklı iki günlük konuşmalar dizisi ve forum, diğeri ise sürmekte olan Özgür Portakal Film Günleri. Konuğumuz belgesel yönetmeni, Dökümentaristin kurucularından ve Özgürlük İçin Sanat İnisiyatifi’nin üyelerinden Necati Sönmez.

Eskişehir merkezli yeni bir yayın olan Buşone Fanzin’den Azra Yakar ve Onur Erkaya ile kim oldukları, ne yaptıkları ve gelecek projeleri üzerine konuşuyoruz.

Çember Derneği deprem felaketinden sonra Adıyaman’da feminist afet müdahalesinde bulunan ve bölgedeki kadınların yaşamlarının iyileştirilmesi ve iyi oluş halleri üzerine çalışan bir dernek. Çember Derneği'nden Gülfer Kırbaş ve Merve Köseoğlu ile kim olduklarını, ne yaptıklarını ve geleceğe dair projelerini konuşuyoruz.

Konuğumuz Hacer Foggo ile Türkiye’deki yoksulluk çalışmaları hakkında konuşuyoruz.

Üretimlerini müzik sektöründe toplumsal cinsiyet eşitliğinin norm olduğu çok sesli bir dünyayı yaratma fikri üzerine inşa eden Kreşendo'nun kurucu direktörü Beril Sarıaltun ile kim olduklarını, ne yaptıklarını ve gelecek projelerini konuşuyoruz.

Farklı disiplinlerden ve kültürlerden sanatçıların bir araya gelip, korunaklı ve eşitlikçi bir zeminde üretim yapmaları için 2011'de kurulan Kadro Pa'dan Simge Günsan ile bir araya geliyoruz.

SHELTER Artist Run Space’in kurularından Şerife Aslan ve Mert Yavaşça’yı konuk ediyoruz. Shelter Artists Run Space, kâr amacı gütmeyen İzmir merkezli bir sanat insiyatifi olarak Aralık 2017’de ‘Fernweh’ sergisi ile kapılarını izleyiciye açtı. İşlevsiz bir apartman deposunu bir sanat mekânına dönüştüren Şerife Aslan ve Mert Yavaşça, İzmir’in merkezi noktalarına kolay ulaşılabilir konumu ile kısa sürede şehrin disiplinler arası ve alternatif etkinlik alanlarından biri durumuna gelmeyi başardı. Her sene Mayıs ve Aralık aylarında düzenlediği etkinlikleriyle, kurumsal yapısını yurtiçi ve yurtdışı birliktelikleri ile güçlendirip, sanatçıların disiplinler arası bir iletişim ortamında kendilerini ifade edebilecekleri güncel sanat etkinlikleri oluşturmayı hedefledi. Bir süre sonra İzmir’deki mekanını kapatan ve Çanakkale’de mekansız bir sanatçı inisiyatifi olarak devam eden Shelter, uzun bir aradan sonra Portekiz’deki Jardins do Bombarda ve Largo Rezidansı ile uluslararası bir işbirliği içinde yeni etkinlik projelerine kapı aralıyor ve programda işbirliği çağrısı yapıyor.

Konuklarımız Emre Erbirer, Gökçe Dervişoğlu Okandan ve Mustafa Gül ile bir araya gelerek oluşturdukları Culture Unleashed'in üzerine konuşmaya devam ediyoruz.

Konuklarımız Emre Erbirer, Gökçe Dervişoğlu Okandan ve Mustafa Gül ile bir araya gelerek oluşturdukları Culture Unleashed'in üzerine konuşmaya devam ediyoruz.

Konuklarımız Emre Erbirer, Gökçe Dervişoğlu Okandan ve Mustafa Gül ile bir araya gelerek oluşturdukları Culture Unleashed'in ne olduğunu ve nasıl oluştuğunu konuşuyoruz.

Heretik Yayıncılık’ın kurucusu ve sosyolog Levent Ünsaldı ile sosyal bilimler dünyasında bir bağımsız olarak üretmek, yeni iletişim ve ilişki biçimleri geliştirmek ve bağımsızlığın zorlu yanları üzerine konuşuyoruz.

Konuğumuz Mekanda Adalet Derneği Koordinatörü Ceren Yartan ile mekanda adalet kavramını, derneğin bugüne dek yaptıklarını konuşuyoruz.

Bergama’da hem bir üretim alanı, hem de buluşma ve gelişme mekanı olması amacıyla kurulmuş ve 2022’deki kuruluşundan bu yana ara vermeden çalışmalara, yuva olmaya devam eden bir alan olan Odeon Pergamon Kültür Sanat Alanı hakkında konuşuyoruz.

Çalışmalarının merkezine Türkiye’nin güneydoğusunu alan ve farklı mekânsal ölçeklerde farklı bilimsel alanlardan çalışmalar üreten araştırmacıların oluşturduğu bir topluluk olan Arazi Assembly’den Leyla Keskin ve Pelin Tan ile bir araya geliyoruz.

Konuğumuz Gönen/Balıkesir’de 2023 yılında çalışmalarına başlayan Montag Residency’nin kurucusu Eda Emirdağ ile bir bağımsız sanatçı misafir programı olarak Montag Residency’nin amaçlarını, ortaya çıkış sürecini, yerel ile olan ilişkisini ve bundan sonra yapacaklarını konuşuyoruz.

Konuğumuz kültür-sanat alanındaki çalışmaların sonuçlarını değil, üretim süreçlerini araştıran ve paylaşan, Üretim Kaydı’nı hazırlayan ve sunan Esra Ece Kuleci ile sonuç yerine süreci araştırmayı, bağımsız bir üretici olmayı ve onu bu alanda motive eden şeyleri konuşuyoruz.

Konuğumuz Mardin’den, biri görsel sanatlar, diğeri müzik alanından gelen iki sanatçının, Mehmet Çimen ve Seçkin Acar’ın girişimi olan Exit Kolektif. Bu sene 6. Mardin Bienali ile hayatına başlayan Exit Kolektif, bir süredir devam eden restorasyon çalışmalarının ardından bienal kapsamında davetli olarak, bir sergi ile kapılarını açtı. Mehmet Çimen ile Exit ve gelecek planları üzerine konuşuyoruz.

Konuklarımız Mardin’de Bağımsız Bir Sergi: Aufhebung’un sanatçıları ve kurucuları Ayhan Akikol, Ezgi Özten, Mahmut Akdemir, Ramazan Bayram ve Sabri Başçı ile sergileri, Mardin’deki kültür-sanat ortamı ve Bienal'e ilişkin düşünceleri hakkında konuşuyoruz.

Konuklarımız Ramazan Bayram ve Rıdvan Aşar ile Hangi Sergi Nerede Platformu üzerine konuşuyoruz. Mardin Bienali sürecinde ortaya çıkan ve aslında oluşumu 3. Mardin Bienali'ne kadar geri giden platform, bölgede toplayıcı bir rol oynuyor. Bir yandan bağımsız sanatçıların ve mekanların görünürlüğünü sağlarken, öte yandan sanat ortamında canlılığa ve bağımsız sanat ortamının örgütlenmesine katkıda bulunuyor.

Bu hafta konuğumuz Dr. Sarphan Uzunoğlu ile Türkiye’de bağımsız medya, bağımsız medyanın var oluş şartları ve bağımsız medya unsurlarının görünürlüklerinden bahsederken, kurucusu olduğu NewsLabTurkey’den ve faaliyetleri üzerine de konuşuyoruz.

Bu haftaki konuğumuz Nobon Mimarlık’ın kurucusu, İzmir merkezli sanatçı, müzisyen, mimar H. Cenk Dereli. 'İlham Veren İşler' sloganıyla İzmir’de kültür-sanat ekosistemini birleştirici etkinlikler üreten ve parçası olan H. Cenk Dereli ile parçası olduğu ilham veren işler ve bağımsızlığın onun için anlamı üzerine konuşuyoruz.

Çevrimiçi çalışmalar ve yayınlar aracılığıyla kapsayıcı ve katılımcı bir öğrenme deneyiminin imkanlarını araştıran Artı Alan, geçtiğimiz Nisan ayında duyurusu yapılan çok genç bir oluşum. Bağımsızlıktan, neşeden, dostluktan, çabalarımızı ve yaşayışımızı şekillendiren diğer yönlendirici deneyimlerden konuşuyoruz.

Bu hafta Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı kurucu üyesi Aslı Davaz ile Arşivde Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi’ni konuşuyoruz. Geçtiğimiz Mart ayında yayın hayatına başlayan derginin hazırlık süreci ve önümüzdeki zamanlardaki niyetlerinin yanı sıra; feminist pedagoji ve topluluk arşivleri arasındaki ilişkiye, bir yaratıcı eylem olarak arşiv faaliyetlerine, bakım emeğine ve benzeri konulara değiniyoruz.

Bu hafta Sakarya merkezli ve oldukça genç bir kolektif olan Kolektif Senkre konuğumuz oluyor. Pandemi dönemi yalnızlığı sonrasında, bölgedeki sanatçıları harekete geçirme güdüsüyle ortaya çıkan Kolektif Senkre’den Gökçe Çilekar ve Osman Göbel ile süreçlerini, hedeflerini ve temas etmek istedikleri şeyleri konuşuyoruz.

Eskişehir’de bulunan bir dövme ve sanat stüdyosu olan Ripple Studio ile bir araya geliyoruz. Güzel sanatlar, tasarım gibi pek çok farklı alandan kişinin parçası olduğu Ripple’dan Sonat Serin ve Doğan Can Kısacık ile süreçlerini, hedeflerini ve temas etmek istedikleri şeyleri konuşuyoruz.

Bu hafta Eskişehir’de, genç çizerlerin oluşturduğu bir kolektif olan Bidon Kolektifi konuk ediyoruz. Yeni bir kolektif olarak çalışmalarına yeni başlayan ve bir fanzinle çizim dünyasına ilk adımlarını atan Bidon Kolektif’ten Oğuzhan Acar, Nurefsah Genc, Bera Bektaş süreçlerini, hedeflerini ve temas etmek istediklerini konuştuk.

Bu hafta Urla ve çevresinde yaşayan, kültür sanatın farklı disiplinlerinden gelen sanatçı, araştırmacı, eğitimci ve küratörün bir araya gelmesiyle büyüyen yeni bir sanat girişimini; Tohum Sanat Alanı’nı konuk ediyoruz. Çağdaş ve katılımcı sanat odaklı proje, üretim, sergi, buluşma, performans, eğitim, atölye ve yerel işbirlikleri ile yeni ifade biçimlerine olanak tanımayı amaçlayan ve Ocak 2024’te Urla’da açılan Tohum’dan Sezgi Abalı ve Selin Atik’le süreçlerini, hedeflerini ve temas etmek istediklerini konuşuyoruz.

Asu Aksoy, Ezgi Bakçay ve Ekmel Ertan, Bilgi Üniversitesi sosyal bilimler dergisi Reflektif için bağımsızlarla dört ayrı oturumda yaptıkları konuşmalar üzerine konuşuyorlar. Bu konuşmalar Reflektif dergisinin Ekim 2023’te yayınlanan üçüncü sayısında Asu Aksoy tarafından derlenerek 'Bir İmkan Alanı Olarak Kültür' başlıklı dosyada yayınlanmıştı.

Genç tasarımcıların bir araya gelmesiyle Eskişehir’de oluşan Pavyon Sanat, Nurşen Uyar’ın anlatımıyla bu hafta Açık Radyo’da Bağımsızlar’ın konuğu. Genç sanatçılar ile genç sanatçılar için çalışmalarına yön veren Pavyon Sanat, genç sanatçıların görünürlüğünü arttırma, hak ihlallerini görünür kılma ve alana veri üretme hedefleriyle kurulan bir alternatif sanat alanı.

D5 Sanat Ortamı'ndan Veli Mert ve Derya Gözükızıl ile Mersin'in sanat ortamı üzerine konuşuyoruz.D5; Veli Mert, Lorin Nakkaş, İbrahim Tokaslan ve Nida Karaytuğ Mert tarafından 2018 yılında Mersin’de kurulmuş olan ve adını ‘beş duyu’dan alan sanat ortamıdır. 2021 yılında Derya Gözükızıl gruba dahil oldu. Ana hedefi, programına aldığı tüm etkinlikleri bilimsel, felsefi ve sanatsal akıl yürütme temelinde ilerleten, akademiye alternatif bir alan oluşturmaktır. Bu bağlamda, sanata ve sanatçıya ilişkin pratik ya da kuramsal meselelerin disiplinler arası bir anlayışla öğretildiği, araştırıldığı, irdelendiği uygulamalı atölyeler ve kuramsal etkinlikler düzenler. Böylece katılımcıya, sanatı ve sanat meselelerini, çeşitli pratik ve teorik çerçevelerde tecrübe etme olanağı sunar.Gerçekleştirmekte olduğu süreli etkinliklerin yanı sıra D5, 2010 yılından bu yana güncel sanat pratiğine dayalı üretim gerçekleştiren Mersin Sanat Kolektifleri*’ni desteklemekte, bu alanda yeni üretim imkanlarının oluşmasına katkıda bulunmaktadır. Ayrıca, D5 Sanat Ortamı mekanının, Çözümsel Sanat Topluluğu** (ÇST) tarafından uygun görülen belirli bir bölgesi, ÇST’nin “Enstelasyon İçinde Mantık Anlatması ve Bertrand Russell’ın Mantıksal Atomculuk Felsefesi Metinlerinin Tartışılması” adlı 2018-19 yılı Çözümsel Sanat Etkinliği’nde, ilgili enstelasyonun uzamsal ögesi olarak kullanılmıştır. ÇST’nin 2019-20 yılı çözümsel sanat etkinliği için de, D5 Sanat Ortamı mekanının, ÇST tarafından uygun görülen belirli bir bölgesinin kullanılması planlanmaktadır.