
VUKA AFRICA BREAKFAST SHOW
1,446 episodes — Page 6 of 29

#Ezwenisakhile : Umphakathi wase Bhambayi eNanda enyakatho ne Theku ufuna kudedelwe abasolwa abawu 12 abasolwa ngokubulala amadoda amahlanu ngokubagenca ngo bhushi. Ngokwephephandaba i- Witness, lamadoda abeneminyaka engu 19 kuya ku 26, athunjwa emakhaya abo ngezintatha ngoLwesihlanu, izidumbu zabo zatholakala zindindilizile enkundleni yokudlala ibhola. Abasolwa bavele enkantolo ka mantshi yase Ntuzuma izolo nalapho kade kuqoqene amalungu omphakathi ebhikishela ukuthi badedelwe nge bheyili. IBhambayi ise Nanda okuyindawo ehamba phambili kuzwelonke ezibalweni zakamuva zobugebengu. Sixoxa no Blessing Nyuswa okhulumela umphakathi, sizobuye sikhulume nokhulumela amaphoyisa.
#Ezwenisakhile : Umphakathi wase Bhambayi eNanda enyakatho ne Theku ufuna kudedelwe abasolwa abawu 12 abasolwa ngokubulala amadoda amahlanu ngokubagenca ngo bhushi. Ngokwephephandaba i- Witness, lamadoda abeneminyaka engu 19 kuya ku 26, athunjwa emakhaya abo ngezintatha ngoLwesihlanu, izidumbu zabo zatholakala zindindilizile enkundleni yokudlala ibhola. Abasolwa bavele enkantolo ka mantshi yase Ntuzuma izolo nalapho kade kuqoqene amalungu omphakathi ebhikishela ukuthi badedelwe nge bheyili. IBhambayi ise Nanda okuyindawo ehamba phambili kuzwelonke ezibalweni zakamuva zobugebengu. Sixoxa no Blessing Nyuswa okhulumela umphakathi, sizobuye sikhulume nokhulumela amaphoyisa.

#Amazwi okuqala usuku : Dr Ngogi Mahaye

#UkhozifmVabs :Silandela udaba oluthinta ukugcagcelwa kweSilo samaZulu uMisuzulu kanye nokuxoshwa kwaloyo obeyisikhulumi sakhe, uMntwana uSimphiwe Zulu. ISilo siphinde sibhekane nesehlukaniso noNdlunkulu uKaMayisela ofake isicelo esiphuthumayo enkantolo sokuvimba umshado noNdlunkulu uNomzamo Myeni. Lesicelo sizolalelwa eNkantolo eNkulu eMgungundlovu namhlanje. Imizamo yokuthola uvo lwase Ndlunkulu ayiphumelelanga. Sixoxa no Sihle Mavuso oyintatheli e-The African Times.
Silandela udaba oluthinta ukugcagcelwa kweSilo samaZulu uMisuzulu kanye nokuxoshwa kwaloyoobeyisikhulumi sakhe, uMntwana uSimphiwe Zulu. ISilo siphinde sibhekane nesehlukaniso noNdlunkulu uKaMayiselaofake isicelo esiphuthumayo enkantolo sokuvimba umshado noNdlunkulu uNomzamo Myeni. Lesicelo sizolalelwaeNkantolo eNkulu eMgungundlovu namhlanje. Imizamo yokuthola uvo lwase Ndlunkulu ayiphumelelanga. Sixoxa no Sihle Mavuso oyintatheli e-The African Times.

#Amazwi okuqala usuku : Musa E Zulu

#Amazwi okuqala usuku : Paul Nzimande

#Ukhozifmvabs :Namhlanje sihalalisela u-Thobile Mncwango oneminyaka engu 35 ofeze iphupho lakhe lokuphasa u-matric. U-Thobile uthole o-A abane. Lentokazi yabuyela esikoleni ukuyofunda uGrade 11 ineminyaka engu 33 eMthombowesizwe High School kwa Nongoma eKZN.
#Ukhozifmvabs :Namhlanje sihalalisela u-Thobile Mncwango oneminyaka engu 35 ofeze iphupho lakhe lokuphasa u-matric. U-Thobile uthole o-A abane. Lentokazi yabuyela esikoleni ukuyofunda uGrade 11 ineminyaka engu 33 eMthombowesizwe High School kwa Nongoma eKZN.

#Amazwi okuqala usuku : Scelo Mncube

#Amazwi okuqala usuku :Dr Ngogi Mahaye

#Ezwenisakhile :sithe namhlanje ake sibheke udaba lokuqhubeka nokushaywa kwezingane eyikoleni yize ngokomthetho lungasavumelekile loluhlobo lesijezo. Silandelela udaba oluthinta umfanyana oneminyaka eyishumi ongowase Mtubatuba eKZN nosola owayenguthisha wakhe ngokumshaya ngepayipi laplastiki esandleni okwaholela ekutheni afake ukhonkolo. Ngokuka gogo womntwana, lothisha ofundisa esikoleni samabanga aphansi waqala wavuma ukuthi umshayile umntwana waze waxolisa kodwa ngokuhamba kwesikhathi waliphika icala wathi umntwana uwe esihlahleni. Ugogo ukhala nangokuthi umntwana akasakwazi ukusebenizisa isihlakala emva kwalesehlakalo.
#Ezwenisakhile :sithe namhlanje ake sibheke udaba lokuqhubeka nokushaywa kwezingane eyikoleni yize ngokomthetho lungasavumelekile loluhlobo lesijezo. Silandelela udaba oluthinta umfanyana oneminyaka eyishumi ongowase Mtubatuba eKZN nosola owayenguthisha wakhe ngokumshaya ngepayipi laplastiki esandleni okwaholela ekutheni afake ukhonkolo. Ngokuka gogo womntwana, lothisha ofundisa esikoleni samabanga aphansi waqala wavuma ukuthi umshayile umntwana waze waxolisa kodwa ngokuhamba kwesikhathi waliphika icala wathi umntwana uwe esihlahleni. Ugogo ukhala nangokuthi umntwana akasakwazi ukusebenizisa isihlakala emva kwalesehlakalo.

#Amazwi okuqala usuku :Dr Nelisiwe Zimu

#Thandiwe Gumede : Isishingishane Dikeledi

#Amazwi okuqala usuku :Siyamthanda Mkhize

#Amazwi okuqala usuku :Musa E Zulu

#Ukhozifmvabs :Usegcine ekwazile ukubuyela ekhaya eNingizimu Afrika u-Bongile Ntombela obekade evinjelwe ukuphuma ezweni lase United Arab Emirates ngenxa yemali ebekade eyikweleta ibhange kuleliyalizwe. U-Bongile ubesezinze iminyaka eyisithupha kuleliyalizwe lapho kade esebenza khona, kodwa izinto ziqale ukubheda ngesikhathi kuphela umsebenzi ngo January wangonyka owedlule. Ubesezame imigudu eminingi yokuthi akhokhe lemali ebilinganiselwa ku R120-thousand kodwa ugcine ethole usizo ezinkundleni zokuxhumana.

#Amazwi okuqala usuku : Scelo Mncube

#Amandla Omnotho no Gugulethi Xaba :Umkhanya ngonyaka ka 2025 kwezomnotho

#UkhozifmVabs :Kunomlaleli osithumele i-Voice Note ekhononda ngozakwabo asebenza naye ukuthi uhlezi efaka izinto ezingahlangene nomsebenzi kwi whattsapp group yasemsebenzini. Uthi uhlezi ebaxina ngezikhangiso ezimayelana nebhizinisi lakhe eliseceleni lemikhiqizo yokwehlisa umzimba. Uphinde akhale ngokuthi nabaphathi abawukhuzi lomkhuba. Namhlanje sithe asixoxe ngemigomo nemibandela yama whattsapp group asemsebenzini kanjalo nendlela yokuziphatha ebhekeke kumsebenzi kulezinkundla zokuxhumana. Sikhuluma no Sifiso Ngcobo ongummeli kwa Mbhele and Ngcobo Attorneys. Kepha asiqale sizwe iVN yomlaleli wethu.

#Amazwi okuqala usuku : Dr Ngogi Mahaye

#Amazwi okuqala usuku : Dr Nelisiwe Zimu

#UkhozifmVabs : Ukubaluleka kohambo lwaManazaretha : Dr Ngogi Mahaye

#Amazwi okuqala usuku : Snazo Londeka Sibiya

#UkhozifmVabs : Ingxoxo ekhethekile no Naledi Aphiwe

#Amazwi okuqala usuku : Anathi Sphesihle Kunene

#Amazwi ikuqala usuku : Sisanda Miya

#Ukhozifmvabs :u-Sihle Xaba oqapha ababhukudi olwandle phecelezi i-lifeguard e- Thekwini. U-Sihle ongowase Lamonti, eThekwini useneminyaka engu 28 enza lomsebenzi osumhlomulise nezindondo kuma South African National Lifesaving Champs.
#Ukhozifmvabs :u-Sihle Xaba oqapha ababhukudi olwandle phecelezi i-lifeguard e- Thekwini. U-Sihle ongowase Lamonti, eThekwini useneminyaka engu 28 enza lomsebenzi osumhlomulise nezindondo kuma South African National Lifesaving Champs.

#VukaMotoring no Sbo Myeni : National road Management bill ka 2020 Isayinwe President Cyril Ramaphosa
#VukaMotoring no Sbo Myeni : National road Management bill ka 2020 Isayinwe President Cyril Ramaphosa

#Amandla omnotho no Gugulethu Xaba :sibheke futhi namasheya enkampani yakwa Boxer – siyazi ukuthi iye ya fakwa esigabeni sokuhweba kwi Johannesburg Stock Exchange (JSE) – ngeviki eledlule, lapho sibone khona amasheya ayo ekhuphuka cishe ngamaphesenti angaphezu kwamashumi amabili – emuva nje kosuku eqalile ukuhweba.
#Amandla omnotho no Gugulethu Xaba :sibheke futhi namasheya enkampani yakwa Boxer – siyazi ukuthi iye ya fakwa esigabeni sokuhweba kwi Johannesburg Stock Exchange (JSE) – ngeviki eledlule, lapho sibone khona amasheya ayo ekhuphuka cishe ngamaphesenti angaphezu kwamashumi amabili – emuva nje kosuku eqalile ukuhweba.

#Ukhozifmvabs :Iningi lethu liyasijabulela lesikhathi sonyaka okuyiskhathi esisichitha nabasondelene nathi. Kodwa ke kukhona idlanzana lethu elingasithakaseli neze lesikhathi ngezizathu ezihlukene. Sithole i-Voice Note ephuma kumlaleli naye ongomunye walabo. Sixoxa no Nkululeko Benedict Mhlongo oyi therapist pheceleze umelaphi wengqondo kodwa asiqale sizwe iVN yomlaleli.
#Ukhozifmvabs :Iningi lethu liyasijabulela lesikhathi sonyaka okuyiskhathi esisichitha nabasondelene nathi. Kodwa ke kukhona idlanzana lethu elingasithakaseli neze lesikhathi ngezizathu ezihlukene. Sithole i-Voice Note ephuma kumlaleli naye ongomunye walabo. Sixoxa no Nkululeko Benedict Mhlongo oyi therapist pheceleze umelaphi wengqondo kodwa asiqale sizwe iVN yomlaleli.

#Amazwi okuqala usuku : Dr Ngogi Mahaye

#Ezwenisakhile :Ezweni Sakhile: Umndeni wakwa Maphumulo ohlala endaweni yase Alexandra eGoli ubhekene nenkinga yelungu lomndeni wayo u-Nsebenzo Maphumulo owakhubazeka isingezansi emuva kwesigameko sokudutshulwa kumgogodla. Sekuphele iminyaka emithathu lesigameko senzeka kanti u-Nsebenzo usengumuntu ohlezi esembhedeni nosekuholele ekutheni abe nezilonda ezingasalapheki. Umndeni usuze wamhlalisa kwenye indlu ngenxa yephunga elingabekezeleki. U-Nsebenzo oneminyaka engu 31 usebuya nase hospice lapho ahlala khona u-8 months. Sikhuluma no Anti ka Nsebenzo, u-Sindephi Maphumulo.
#Ezwenisakhile :Ezweni Sakhile: Umndeni wakwa Maphumulo ohlala endaweni yase Alexandra eGoli ubhekene nenkinga yelungu lomndeni wayo u-Nsebenzo Maphumulo owakhubazeka isingezansi emuva kwesigameko sokudutshulwa kumgogodla. Sekuphele iminyaka emithathu lesigameko senzeka kanti u-Nsebenzo usengumuntu ohlezi esembhedeni nosekuholele ekutheni abe nezilonda ezingasalapheki. Umndeni usuze wamhlalisa kwenye indlu ngenxa yephunga elingabekezeleki. U-Nsebenzo oneminyaka engu 31 usebuya nase hospice lapho ahlala khona u-8 months. Sikhuluma no Anti ka Nsebenzo, u-Sindephi Maphumulo.

#Amazwiokuqala usuku : Dr Nelisiwe Zimu

#Vukaqonde ngokuguquguquka kwesimo sezulu no: Thandiwe Gumede
Adaptation and mitigation measures to combat climate change

#Amazwi okuqala usuku : Paul Nzimande

#Amazwi okuqala usuku : Musa E Zulu

#Ukhozifmvabs :Hlobo luni lomshado owushadile, ohlukanisa noma ohlanganisa amafa? Kuyakusebenzela lokhu? Ungalushintsha uhlobo lomshado owushadile uma ungakwazi?

#Ukhozifmvabs :Lelisonto laziwa njenge Global Entrepreneurship Week lapho kusuke kubungazwa osomabhizinisi, ingakho namhlanje simeme usomabhizinisi uMnuz Nkosinathi Walter Khumalo odabuka oPhongolo eKZN. U-Khumalo wasungula inkampani ka gesi ebizwa nge Khawdash Engineering ehlinzeka ngezisombululo zokulungisa nokwakha kabusha izizinda zikagesi. Lenkampani izinze eKempton Park eGauteng kanti igama elithi Khawdash elesiHebheru elichaza ukulungisa, ukwakha kabusha nokuvuselela. Phakathi kwamakhasimende alenkampani kubalwa i-Anglo American, Umgeni Water kanye no Eskom. Baphinde basebenzisane namazwe angaphandle anjengo Zimbabwe, Botswana, Ghana nase Uganda. Sixoxa no Nkosinathi.
#Ukhozifmvabs :Lelisonto laziwa njenge Global Entrepreneurship Week lapho kusuke kubungazwa osomabhizinisi, ingakho namhlanje simeme usomabhizinisi uMnuz Nkosinathi Walter Khumalo odabuka oPhongolo eKZN. U-Khumalo wasungula inkampani ka gesi ebizwa nge Khawdash Engineering ehlinzeka ngezisombululo zokulungisa nokwakha kabusha izizinda zikagesi. Lenkampani izinze eKempton Park eGauteng kanti igama elithi Khawdash elesiHebheru elichaza ukulungisa, ukwakha kabusha nokuvuselela. Phakathi kwamakhasimende alenkampani kubalwa i-Anglo American, Umgeni Water kanye no Eskom. Baphinde basebenzisane namazwe angaphandle anjengo Zimbabwe, Botswana, Ghana nase Uganda. Sixoxa no Nkosinathi.

Thandiwe Gumede : SA WEATHER SERVICE :Ngabe yini imbangela yalokushisa futhi kulindeleke ukuthi akhuphuke kangakanani amazinga okushisa?
Thandiwe Gumede : SA WEATHER SERVICE :Ngabe yini imbangela yalokushisa futhi kulindeleke ukuthi akhuphuke kangakanani amazinga okushisa?

#Ezwenisakhile: Wathola kanjani ukuthi ingane yakho idlwengulwe umalume ohambisa izingane zesikole?

#Ezwenisakhile :Sibheka amacala amayelana nokungagculiseki ngobulungiswa. Icala lokuqala lenzeka eVanderbijlpark eGoli ngo 2022 kanti lithinta izithandani ezimbili okwatholakala izidumbu zazo sezonakele emva kokuthunjwa zalahlwa ehlathini. Owesifazane kulesigameko wayezithwele sekusele inyanga eyodwa ukuthi atete. Kwaboshwa uma wengane yokuqala ka mufi kanye nabalisa ababili abalivuma icala basho nokuthi babethunyiwe. Bobathathu abasolwa bangaphandle ngebheyili.
Sibheka amacala amayelana nokungagculiseki ngobulungiswa. Icala lokuqala lenzekaeVanderbijlpark eGoli ngo 2022 kanti lithinta izithandani ezimbili okwatholakala izidumbu zazo sezonakele emvakokuthunjwa zalahlwa ehlathini. Owesifazane kulesigameko wayezithwele sekusele inyanga eyodwa ukuthi atete.Kwaboshwa uma wengane yokuqala ka mufi kanye nabalisa ababili abalivuma icala basho nokuthi babethunyiwe.Bobathathu abasolwa bangaphandle ngebheyili.

#Amazwiokuqala usuku : Dr Nelisiwe Zimu

#Vukaqonde ngokuguquguquka kwesimo sezulu no: Thandiwe Gumede
Global warming and climate change

#Ukhozifmvabs :Zizipho Zamandulo Nyanga ongumsunguli wenkampani ebizwa ngokuthi i-Makoti Assist. Lenkampani ilekelela omakoti ngemisebenzi yasendlini uma kunemicimbi.
Zizipho Zamandulo Nyangaongumsunguli wenkampani ebizwa ngokuthi i-Makoti Assist. Lenkampani ilekelela omakoti ngemisebenzi yasendlini umakunemicimbi.

#Ukhozifmvabs :NgeSonto usuku olwaziwa njenge World Aids Day ingakho sivakashelwe u-Mandisa Dlamini, oyindodakazi kaGugu Dlamini owayeyisishoshovu seHIV nowabulawela ukuphumela obala ngaleli gciwane ngo-
NgeSonto usuku olwaziwa njenge World Aids Day ingakho sivakashelwe u-MandisaDlamini, oyindodakazi kaGugu Dlamini owayeyisishoshovu seHIV nowabulawela ukuphumela obala ngaleli gciwane ngo-

#UkhozifmVabs :Lizovulwa ngeSonto ibhuloho lezinyawo lase Nadi eGreytown eKZN elakhiwa ilungu lomphakathi uMnuz Vumani Shelembe. Uzokhumbula mlaleli ukuthi saxoxa no Mnuz Shelembe ngenyanga edlule owanquma ukuthi akakhe lelibhuloho ngoba ebona ubunzima umphakathi obhekana nabo uma bewela emfuleni iNadi. Lelibhuloho lingaphansi kaMasipala wase Mvoti. Sixoxa no Mnuz Shelembe sizobuye sixoxe neMeya yase Mvoti uMnuz Gabriel Malembe.
#UkhozifmVabs :Lizovulwa ngokomthetho ngeSonto mhlaka 1 December ibhuloho lezinyawo lase Nadi eGreytown eKZN elakhiwa ilungu lomphakathi uMnuz Vumani Shelembe. Uzokhumbula mlaleli ukuthi saxoxa no Mnuz Shelembe ngenyanga edlule owanquma ukuthi akakhe lelibhuloho ngoba ebona ubunzima umphakathi obhekana nabo uma bewela emfuleni iNadi. Lelibhuloho lingaphansi kaMasipala wase Mvoti. Sixoxa no Mnuz Shelembe sizobuye sixoxe neMeya yase Mvoti uMnuz Gabriel Malembe.

#Amazwi okuqala usuku : Scelo Mncube

#Amandla Omnotho no Gugulethu Xaba Reflecting on Entrepreneurship in South Africa
#Amandla Omnotho no Gugulethu Xaba Reflecting on Entrepreneurship in South Africa

#Amazwi okuqala usuku :Dr Ngogi Mahaye

#Ukhozifmvabs Sihle Ngubane, Ilungu le Portfolio Committee,Ake sizwe kabanzi ngomkhankaso wekomiti loMnyango wezaseKhaya ePhalamende wokulalela iziphakamiso zomphakathi ngoMthethosivivinyo wezemishado, iMarriage Bill. Esinye seziphakamiso sibandakanya ukuvikela labo abahlala ndawonye bengashadile ukuze bengasali dengwane uma sekuhlukanwa noma kukhona odlula emhlabeni. Lesiphakamiso sithinta umuzi kanjalo namanye amalungelo njengoba kwenzeka kulaba abasuke beshadile. Lomkhankaso uqale ngokulalela izimvo zezakhamuzi zasesifundazweni sase Gauteng kanti ngonyaka ozayo kuzobanjwa izigcawu kwezinye izifundazwe. Sixoxa no Sihle Ngubane oyilungu lekomiti.
Ake sizwe kabanzi ngomkhankaso wekomiti loMnyango wezaseKhaya ePhalamende wokulalelaiziphakamiso zomphakathi ngoMthethosivivinyo wezemishado, iMarriage Bill. Esinye seziphakamiso sibandakanyaukuvikela labo abahlala ndawonye bengashadile ukuze bengasali dengwane uma sekuhlukanwa noma kukhona odlulaemhlabeni. Lesiphakamiso sithinta umuzi kanjalo namanye amalungelo njengoba kwenzeka kulaba abasuke beshadile.Lomkhankaso uqale ngokulalela izimvo zezakhamuzi zasesifundazweni sase Gauteng kanti ngonyaka ozayokuzobanjwa izigcawu kwezinye izifundazwe. Sixoxa no Sihle Ngubane oyilungu lekomiti.

#Ezwesakhile :Buyi Zulu oneminyaka engu 33 uthungatha imoto yakhe ekhonjwa ezweni lase Swatini emuva kokuthi ubaba wezingane zakhe ebambise ngayo kade eboleke u-R17, 500. U-Buyi ongowaKwaDukuza eKZN uthi wathenga imoto ngo 2021 ngenhloso yokulekela ubaba wezingane ukuthi akwazi ukusebenza kepha ngo June kulonyaka ubaba wezingane wanyamalala nemoto waze watholakala emuva kwamasonto ngaphandle kwayo. Ngokuhamba kwesikhathi kwatholakala ukuthi imoto ise Mpangeni nalapho kusolakala ukuthi ubaba wezingane wayebambise ngayo emuva kokuboleka imali. U-Buyi kanye no baba wezingane sebe buya naseMbabane eSwatini nalapho batshelwa khona ukuthi imoto yathengwa ngo R60, 000 ngaphambi kokuthi iwele umngcele. U-Buyi uthi lemoto ewuhlobo lwe bakkie ibiza u-R380, 000. Loludaba luphambi kwamaphoyisa ase Swatini kanye nawase Ningizimu Afrika.
#Ezwesakhile :Buyi Zulu oneminyaka engu 33 uthungatha imoto yakhe ekhonjwa ezweni lase Swatini emuva kokuthi ubaba wezingane zakhe ebambise ngayo kade eboleke u-R17, 500. U-Buyi ongowaKwaDukuza eKZN uthi wathenga imoto ngo 2021 ngenhloso yokulekela ubaba wezingane ukuthi akwazi ukusebenza kepha ngo June kulonyaka ubaba wezingane wanyamalala nemoto waze watholakala emuva kwamasonto ngaphandle kwayo. Ngokuhamba kwesikhathi kwatholakala ukuthi imoto ise Mpangeni nalapho kusolakala ukuthi ubaba wezingane wayebambise ngayo emuva kokuboleka imali. U-Buyi kanye no baba wezingane sebe buya naseMbabane eSwatini nalapho batshelwa khona ukuthi imoto yathengwa ngo R60, 000 ngaphambi kokuthi iwele umngcele. U-Buyi uthi lemoto ewuhlobo lwe bakkie ibiza u-R380, 000. Loludaba luphambi kwamaphoyisa ase Swatini kanye nawase Ningizimu Afrika.
