
Tjipcast
576 episodes — Page 3 of 12
Is een examen nog wel van deze tijd? LIVE podcast over werken en leren!
Dit keer ben ik niet in de studio maar hebben we de studio opgebouwd in Kasteel Groeneveld. Een buitenplaats voor stad en land voor het eerst gebouwd in 1696! Check zeker ook even de shownotes voor wat indrukwekkende foto’s. Overigens ook een mooie en leerzame locatie voor een schoolreisje weet ik uit ervaring! In deze aflevering ga ik in gesprek over een spannende en fundamentele vraag gericht op leren en professionaliseren van professionals: Is een examen nog wel van deze tijd? We richten ons nu met name op professionals die werken en leren combineren. Zitten we in deze digitale en snelle economie nog wel te wachten op een onafhankelijk en ‘waardevast’ diploma? Met AI, tal van (gratis) online leeromgevingen en een krappe arbeidsmarkt ligt de wereld aan je voeten zou je denken! Bovendien is een examen niet zomaar gemaakt. Tal van zaken dienen op orde te zijn. Denk aan het bepalen van de leerdoelen, het toetsbeleid, de samenstelling van de examencommissie of de analyses van de resultaten! Kortom, is dit nog wel van deze tijd? Over deze vraag ga ik het hebben in een live podcast met publiek die tussendoor ook de mogelijkheid krijgen om vragen te stellen. Ik zit aan tafel met: Jobke van den Berg, directeur en bestuurder van eXplain Barbara Kramer, directeur stichting examens uitzendbranche Frank Bakker, directeur en bestuurder van Markus Verbeek Praehep Deze podcast maak ik op uitnodiging van de associatie voor examinering. De associatie voor examinering is één van de grootste onafhankelijke exameninstituten in Nederland. De associatie is toonaangevend in de markt bij het maken én afnemen van examens voor hooggewaardeerde diploma’s. Volgens jaar vieren ze hun 85 jarig jubileum! Niet voor niets stemmen de meeste opleiders hun opleidingsprogramma’s af op onze examenprogramma’s. Een diploma van de Associatie is meer dan een papiertje. Een Associatiediploma is een kwaliteitskeurmerk. En dát opent deuren bij werkgevers. Meer weten? Kijk op www.associatie.nl. Ter info: De associatie voor examinering is sinds 7 jaar onderdeel van Explain. Het bericht Is een examen nog wel van deze tijd? LIVE podcast over werken en leren! verscheen eerst op Tjipcast.
Hebben jongeren meer mentale problemen dan vroeger?
Hoewel de media regelmatig alarm slaan over een zogenoemde “mentale crisis” onder jongeren, schetst wetenschappelijk onderzoek een genuanceerder beeld. In deze aflevering praat ik hierover door met Levi van Dam, bijzonder hoogleraar Veerkrachtig Opgroeien aan de Universiteit van Amsterdam. Hij legt uit het aantal psychische stoornissen onder jongeren sinds de jaren ’90 relatief stabiel is gebleven. Wat wél is veranderd, is dat jongeren beter in staat zijn hun gevoelens te verwoorden en meer open praten over stress, prestatiedruk en somberheid. Dat is volgens Van Dam ook een kenmerk van groeiende veerkracht. Hij houdt daarom een pleidooi voor een andere benadering van mentale weerbaarheid bij jongeren. Aan de hand van verschillende studies en praktijkvoorbeelden bespreken we hoe jongeren, scholen en ouders samen kunnen bouwen aan een mentale trampoline: een sociaal netwerk dat helpt om tegenslagen op te vangen en sterker terug te veren. Ook pleit Van Dam ervoor om mentale opvoeding – omgaan met emoties, empathie en zelfinzicht – net zo vanzelfsprekend te maken als lichamelijke opvoeding. 💡 Kerninzichten uit de aflevering: 📊 Geen stijging in psychische stoornissen, wel meer zelfgerapporteerde klachten. 💬 Openheid over gevoelens is een teken van groeiende veerkracht, niet van zwakte. 🧠 Concept creep vervaagt begrippen als trauma en depressie – helder taalgebruik is cruciaal. 🤝 Veerkracht is relationeel: je bouwt het in verbinding met anderen, niet alleen. 🏫 Mentale opvoeding hoort thuis in het onderwijs, net als lichamelijke vorming. Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hebben jongeren meer mentale problemen dan vroeger? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe leidt de samenwerking tussen kinderopvang en onderwijs tot betere onderwijskwaliteit?
Vandaag ben ik te gast bij Stichting Voorschool en Primair Onderwijs De Linge, tijdens hun jaarlijkse studiedag. De Linge bestaat uit zes integrale kindcentra, twee basisscholen en een peutergroep in de gemeente Lingewaard. En deze opname doen we dus niet in de studio, maar op een bijzondere locatie: De Vasim in Nijmegen, een bruisende ontmoetingsplek voor cultuur, sport en ondernemerschap. Het thema van deze podcast is de doorgaande lijn voor leerlingen in een Integraal Kindcentrum, kortweg IKC. Een plek waar opvang, onderwijs en soms ook zorg samenkomen voor kinderen van 0 tot 13 jaar. Onder één dak, met één team en één gedeelde visie. Dat klinkt natuurlijk prachtig, maar hoe organiseer je dat eigenlijk? Welke rol spelen onderwijskundig leiderschap, samenwerking en vakmanschap? En vooral: hoe zorgt de verbinding tussen kinderopvang en onderwijs voor betere onderwijskwaliteit? Hierover ga ik in gesprek met Marjonel de Wit, directeur van IKC Marang in Angeren en Annemieke Keersemaekers, curriculumexpert, intern begeleider en leerkracht bij De Borgwal in Bemmel. In dit gesprek bespreken we vragen als: Hoe ‘reist’ een kind eigenlijk door een Integraal Kind Centrum? Welke keuzes maakt een stichting om op integrale kindcentra in te zetten? Hoe werk je samen aan kwaliteit en wat vraagt dat van professionals, zowel in de klas als in de opvang en BSO? Ook kijken we naar dilemma’s, praktijkvoorbeelden en de toekomst van dit onderwijsmodel. Tussendoor stellen collega’s van De Linge vragen uit de praktijk waar we op reageren. Check het hamburgermodel onderaan deze pagina! Eerder sprak ik overigens met Francis van Haandel en Linda Druijten over teamdynamiek. Een superaflevering om ook eens te beluisteren als het gaat om het versterken van onderwijskwaliteit. Check hier het gezamenlijk pedagogisch beleidsplan voor kinderopvang en onderwijs! Het bericht Hoe leidt de samenwerking tussen kinderopvang en onderwijs tot betere onderwijskwaliteit? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe kan de wetenschap de staat van ons onderwijs redden?
De wetenschap draagt in onze moderne maatschappij de belofte om complexe vraagstukken te ontrafelen en richting te geven – en dat geldt net zo goed voor de uitdagingen in het onderwijs. Het onderwijs in Nederland verbeteren is een grote en urgente opgave, nu er veel zorgen zijn over dalende leerresultaten, mentale druk bij jongeren en de nog altijd toenemende kansenongelijkheid. Onderwijsonderzoek belooft antwoorden, maar in de praktijk blijkt het vaak lastig om uit te maken wat bewezen werkt, wat slechts een hype is en hoe leraren daar hun voordeel mee kunnen doen. Daarbij dienen onderwijswetenschappen ook kritisch in de spiegel durven kijken: hoe betrouwbaar, relevant en toepasbaar is hun eigen werk eigenlijk? Deze aflevering zoekt naar manieren waarop wetenschap en praktijk elkaar kunnen versterken, zonder in losse flodders van goedbedoeld beleid of een wirwar van tegenstrijdige studies te verzanden. Hierover ga ik in gesprek met hoogleraar onderwijswetenschappen Martijn Meeter aan de Vrije Universiteit Amsterdam. We bespreken de stand van zaken van het onderwijsonderzoek. Waarom zijn onderwijs wetenschappers niet meer bezig met replicatie (herhalen van onderzoek om de betrouwbaarheid te vergroten)? En is er wel genoeg kritische reflectie op de claims die gemaakt worden? Wat werkt nu écht in de klas en hoe zorgen we ervoor dat deze kennis uit onderzoek niet in de la belandt, maar daadwerkelijk impact maakt en gebruikt wordt? ✨ Kernpunten uit de aflevering📌 Er bestaat een grote kloof tussen wetenschappelijke bevindingen en de dagelijkse onderwijspraktijk.📖 Richtlijnen en commissies, zoals in de medische wereld, kunnen duidelijkheid scheppen voor scholen.🔁 Onderzoek dient vaker gerepliceerd te worden en toegankelijker zijn voor docenten.🌱 Er is meer aandacht nodig voor doelen die lastig meetbaar zijn, zoals persoonsvorming en termen als ‘brede ontwikkeling’. Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe kan de wetenschap de staat van ons onderwijs redden? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe ziet de relatie tussen adaptief vermogen en toekomstbestendig leraarschap eruit?
Dit is de eerste aflevering van een podcastreeks over werken in het onderwijs die ik maak op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). In deze aflevering staat de relatie tussen adaptief vermogen en toekomstbestendig leraarschap centraal. Samen met lector Wouter Schenke (Penta Nova) en docent Kees Verbeek (Jacobus Fruytier Scholengemeenschap) verkennen we hoe waardengericht leiderschap, professionele identiteit en collectieve reflectie bijdragen aan duurzame onderwijsontwikkeling. Aanleiding vormt het NRO-onderzoek “Aankomst op uitzichtpunt: onderzoek naar adaptief vermogen in navigeren naar toekomstbestendig leraarschap”. Er volgen binnen het thema ‘Leiderschap’ nog enkele andere afleveringen. Ook binnen de thema’s ‘Bestuurlijk Vermogen’ en ‘Human Resource Development (HRD)’ zullen enkele afleveringen volgen. Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering: De publicatie ‘Aankomst op uitzichtpunt’ Leidraad Werken aan onderwijsverbetering vo Beluister bijvoorbeeld eens de podcast met Wouter Schenke en Henriette Hoogenkamp over waardengericht werken in het onderwijs! Scroll door naar onderaan de pagina. Het NRO heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar: Themapagina Veranderenergie: samen wendbaar innoveren Welke leiderschapspraktijken vergroten de bereidheid van leraren in het voortgezet onderwijs om te veranderen? – Welke gedragseisen en randvoorwaarden voor samenwerking tussen professionals op scholen dragen bij aan effectieve implementatie van onderwijsontwikkelingen? Meer weten over de podcastreeks? Deze serie maak ik op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan onderwijsonderzoek (NRO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering ga ik met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over een wetenschappelijk onderzoek, waarbij we van gedachten wisselen over wat het thema betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Deze podcast heeft als doel om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door verschillende perspectieven en ervaringen te delen. Heb je vragen? We horen het graag. Laat een reactie achter via tjipcast.nl/vraag. Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe ziet de relatie tussen adaptief vermogen en toekomstbestendig leraarschap eruit? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe leer je kinderen klokkijken? ⏰👩🏫
Voor veel kinderen is leren klokkijken een flinke uitdaging. Begrippen als “voor” en “over”, de draairichting van de wijzers of klokken zonder cijfers (soms zelfs met Romeinse getallen) zorgen vaak voor verwarring. Bovendien wordt er soms maar heel kort stilgestaan bij leren klokkijken. Wat voor volwassenen vanzelfsprekend lijkt, is voor kinderen vaak nog abstract en ongrijpbaar. Marie-Louise Vroemen, leerkracht met meer dan dertig jaar ervaring in regulier én speciaal basisonderwijs, besloot daarom een eigen methode te ontwikkelen. Want zelfs in groep 7 worstelen leerlingen nog regelmatig met het aflezen van de tijd. In dit gesprek deelt zij hoe ze klokkijken niet alleen begrijpelijk, maar ook leuk en motiverend maakt – zelfs voor kinderen die er extra moeite mee hebben. 🖍️ Een creatieve methode met verhalenVroemen verdeelde de klok in vier gekleurde vakken en koppelde er korte verhalen aan. Zoals de “prullenbak” en de “hardloper”. Zo wordt klokkijken niet alleen een technisch vaardigheid, maar ook een ervaring die beter blijft beklijft. Door stap voor stap te werken — eerst de bovenste helft van de klok, later de onderkant — bouwt ze langzaam begrip op. Op haar website vind je veel voorbeelden en werkbladen! 📚 Rustige opbouw en herhalingIn tegenstelling tot de gangbare aanpak gaat ze niet meteen van hele uren naar halve uren en kwartieren. Ze oefent lang met één onderdeel, zodat het beklijft in het langetermijngeheugen. Er is ook meer aandacht voor herhaling. Pas als het analoge klokkijken stevig staat, komt de digitale klok aan bod. Daarbij gebruikt ze herkenbare ankerpunten, zoals etenstijd om 18.00 uur. 🎸 Van werkblad tot torenklokHaar werkbladen zijn bewust eenvoudig gehouden. De verdieping ontstaat wanneer leerlingen ontdekken dat ze hun kennis ook kunnen toepassen op een “gekke” klok in de klas of een torenklok buiten. Dat geeft zelfvertrouwen: de principes gelden overal, hoe de klok er ook uitziet! Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe leer je kinderen klokkijken? ⏰👩🏫 verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe verzilver je als school hoge ambities in de dagelijkse praktijk?
Veel basisscholen formuleren grootse doelen: werkgeluk voor leraren, kansrijk leren voor ieder kind en een cultuur van samenwerking. Maar hoe vertaal je die ambities naar het klaslokaal, naar het team en naar de dagelijkse praktijk? In dit gesprek met Nathalie Bos, schooldirecteur van Openbare Basisschool Plantijn in Barneveld en Marian Brinkhuis, kwaliteitscoördinator bij dezelfde school verkennen we hoe een duidelijke visie en sterke cultuur kunnen uitgroeien tot een werkplek waar iedereen zich gezien voelt en waar leren centraal staat. Plantijn is onderdeel van onderdeel van stichting STEV stichting Eén Vallei. Een aantal highlights die in deze podcast voorbijkomen: 🌱 Een cultuur van leren en vertrouwenFouten maken mag en is zelfs noodzakelijk. Leraren tonen kwetsbaarheid, geven elkaar feedback en zijn zo een krachtig voorbeeld voor hun leerlingen. 🤝 Iedereen doet meeVan directeur tot conciërge: iedereen voelt zich verantwoordelijk en draagt bij. Leiderschap betekent ruimte geven en vertrouwen hebben in het team. 📚 Hoge verwachtingen, kansrijk lerenDe lat ligt hoog, maar ieder kind krijgt kansen op maat. Vakspecialisten versterken de kwaliteit van basisvakken en stimuleren samenwerking tussen collega’s. ✨ Samen leren, creërenHet motto van de school komt dagelijks tot leven. Ambitie, nieuwsgierigheid en werkgeluk versterken elkaar en maken van Plantijn een plek waar elke dag een beetje beter wordt. Nieuwsgierig naar de boeken die voorbijkwamen in deze aflevering? Hieronder kan je ze vinden! 📖 Fouten maken magBeklemtoont dat leren onlosmakelijk verbonden is met het maken van fouten. Het creëert ruimte voor kwetsbaarheid, reflectie en groei binnen teams en klaslokalen. 📖 Christine Rubie-Davies – Raising the BarToont aan dat hoge verwachtingen voor alle leerlingen essentieel zijn. Leerkrachten die geloven in het potentieel van hun leerlingen, stimuleren betere prestaties en meer zelfvertrouwen. 📖 Anthony Muhammad – (werken over schoolcultuur en hoge verwachtingen)Bekend om zijn inzichten in hoe scholen een cultuur kunnen bouwen die gericht is op samenwerking, hoge doelen en gelijke kansen, ondanks verschillen tussen leerlingen. 📖 Arend Ardon – Doorbreek de cirkelRicht zich op het doorbreken van ingesleten patronen in organisaties. Ardon laat zien hoe leiders en teams door zelfreflectie en het doorbreken van oude gewoontes ruimte maken voor vernieuwing en groei. 📖 Margaret de Wit – Making Shift HappenEen praktisch handboek over verandermanagement in onderwijs en organisaties. Het geeft strategieën om ambities niet alleen te formuleren, maar ook echt te verwezenlijken. 📖 Gert Biesta – (diverse werken over pedagogiek en onderwijsvisie)Biesta’s boeken onderzoeken de fundamentele doelen van onderwijs: kwalificatie, socialisatie en subjectificatie. Hij benadrukt dat onderwijs meer is dan kennisoverdracht — het gaat ook om persoonlijke en maatschappelijke vorming. Deze aflevering maak ik samen met Klassewerkplek. Dit jaar brengen we samen scholen in kaart die erin slagen werk te maken van werkgeluk in het onderwijs en het predicaat Klassewerkplek dragen. We leggen de relatie met kwaliteit, samenwerken en hoge verwachtingen naar leerlingen! Kijk voor meer informatie op www.klassewerkplek.nl. Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe verzilver je als school hoge ambities in de dagelijkse praktijk? verscheen eerst op Tjipcast.
De dagelijkse administratie op school: Papieren rompslomp of kan het anders?
Hoeveel administratie is nou eigenlijk écht nodig in ons onderwijs? In deze aflevering spreek ik met Alida Oppers, inspecteur-generaal bij de Inspectie van het Onderwijs en Nanouk Teensma, schoolleider van Jenaplanschool Het mooiste blauw in Nuenen, over de administratiedruk in het onderwijs. Hoeveel tijd besteden leerkrachten eigenlijk aan administratie? Wat is écht verplicht en wat doen we vooral uit gewoonte of voorzorg? En vooral: kan het simpeler? We bespreken een recente notitie hierover uitgebracht door de inspectie. Als elke leraar wekelijks één uur minder kwijt zou zijn aan onnodige administratie, levert dit landelijk ontzettend veel op! De rekenkamer bracht hier ook al interessant rapport over uit. Sommige administratie is zinvol maar zeker niet alles. Toch blijft het lastig om bestaande patronen en misverstanden te doorbreken. Het kan dus wel anders, maar het lukt vaak niet in de praktijk. Zo wordt vaak gedacht dat de inspectie al die administratie eist, maar dat blijkt in de praktijk niet zo te zijn. Veel registraties, documentatie en werkprocessen zijn ontstaan binnen scholen of besturen zelf. Of ze komen voort uit kortlopende subsidies waar scholen gebruik van moeten maken. Kan dat anders? We nemen de eisen van de inspectie in deze podcast systematisch door. Ook bespreken we hoe de georganiseerde autonomie in het huidige onderwijssysteem al gauw doorschiet naar de andere kant: overdadige controle en beheersing. Juist omdat scholen veel vrijheid hebben en daar onzeker over kunnen raken leggen ze soms onnodig veel vast waardoor de autonomie minder wordt! Tot slot verkennen we aanknopingspunten om het anders te organiseren: hoe borg je kwaliteit zonder te verdrinken in papierwerk? 🔑 Belangrijkste inzichten uit deze aflevering: ✨ Minder administratie kan ontzettend veel opleveren op landelijk niveau! Het loont kleine verbeteringen door te voeren. Deze hebben grote impact. 🛑 Veel administratie binnen scholen is niet wettelijk verplicht, maar ontstaan uit gewoonte of misverstanden. ⚖️ Autonomie is waardevol, maar kan leiden tot te veel vastleggen; kritisch blijven is essentieel en schrappen vraagt lef! 🤝 Samenwerking tussen inspectie, schoolleiders en teams kan helpen om administratie écht te versimpelen. Zoek elkaar op. Wil je het rapport nalezen? Je kunt het hier downloaden. Bekijk ook nog eens de aflevering over het waarderingskader wat ter sprake kwam in deze aflevering! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht De dagelijkse administratie op school: Papieren rompslomp of kan het anders? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe maak je van alle leerlingen echte lezers? Tien tips om direct toe te passen!
📚 Lezen wordt pas écht krachtig als kinderen het met plezier en vertrouwen doen. In deze aflevering draait alles om de vraag hoe je dat leesplezier duurzaam kunt aanwakkeren bij álle leerlingen. Samen met leesexpert en leerkracht Ingrid Rijnbout-Evers (ook bekend als de kinderboekenjuf) en basisschooldirecteur Bram Jansen bespreken we tien concrete tips die direct toepasbaar zijn in de klas! Van het kiezen van boeken die leerlingen écht aanspreken tot het belang van rijk taalgebruik, structureel leesonderwijs en het creëren van succeservaringen — deze aflevering zit boordevol praktische inzichten én passie voor lezen. Van het kiezen van boeken die leerlingen écht aanspreken tot het belang van rijk taalgebruik, structureel leesonderwijs en het creëren van succeservaringen — deze aflevering zit boordevol praktische inzichten én passie voor leesplezier. We gaan in op: 📖 Kiezen van goede verhalen: Waarom spannend en levendig geschreven kinderboeken essentieel zijn om kinderen te grijpen vanaf de eerste bladzijde. En welke kenmerken rijke teksten hebben en hoe je die kunt selecteren. 🧠 Taalrijkdom zonder drempels: Hoe je rijke teksten aanbiedt zonder de lat te verlagen en waarom dat juist zorgt voor verdieping en leesmotivatie bij leerlingen. 👩🏫 Samen lezen werkt: De kracht van klassikaal lezen, mini-leeslessen en gestructureerde gesprekken over boeken. Hoe voer je een goed gesprek over een boek wat je in de klas leest? 🎨 Stripverhalen, graphic novels en meer als brug: Wat stripboeken, graphic novels en boekenseries kunnen bijdragen aan motivatie en verrijking van het aanbod. 💡 Succeservaringen creëren: Hoe zelfs zwakke of aarzelende lezers vertrouwen opbouwen door slimme keuzes, begeleiding en herkenning. En wat dit vraagt van de leerkracht in de les. 🎙️ Met persoonlijke boekentips, ervaringen uit de praktijk én een eerlijk gesprek over wat werkt en wat niet, is deze aflevering geschikt voor iedereen die in (basis)onderwijs werkt of leest met kinderen. Deze podcast maak ik samen met JSW, hèt vakblad voor het basisonderwijs. JSW is al jaren het naslagwerk voor leerkrachten en onderwijsprofessionals in het primair onderwijs. JSW is praktijkgericht, duidelijk en toegankelijk! En wist je dat JSW ook een thematisch deel heeft? Met zes rijke edities per schooljaar ben jij zo helemaal bij! Bijvoorbeeld nieuwsgierig naar ICT & Media, basisvaardigheden, sociaal emotionele ontwikkeling of actuele ontwikkelingen op het gebied van lezen? Kijk op JSW.nl! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe maak je van alle leerlingen echte lezers? Tien tips om direct toe te passen! verscheen eerst op Tjipcast.
Is het tijd voor een revolutie in het bewegen in het onderwijs?
Te gast is Nick Keijser, vakleerkracht beweegonderwijs en ambassadeur van de Beweegalliantie. Naast leren bewegen (beweegvorming) heeft hij tijdens zijn lessen ook veel aandacht voor samen bewegen (groepsvorming) en betrokken bewegen (persoonsvorming). Hij geeft verdiepend beweegonderwijs door veel te werken in lessenreeksen. Nick is actief betrokken bij de herijking van de concept leerdoelen bewegen en sport. Bovendien is de basisschool De Waterhof de sportiefste school van Nederland! Met ook veel aandacht voor veilig buiten spelen in de pauze. We verkennen waarom bewegen op school veel meer zou moeten zijn dan twee keer per week gym. Wat betekent een dynamische schooldag? Hoe draagt beweging bij aan een gezonde leefstijl én persoonlijke ontwikkeling? En moeten we ons zorgen maken over hoe weinig kinderen tegenwoordig nog écht bewegen? Een gesprek over onderwijs, ontwikkeling en waarom stilzitten misschien wel het grootste probleem is van deze tijd. Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Is het tijd voor een revolutie in het bewegen in het onderwijs? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe kunnen we leerlingen beter een nieuwe taal leren?
Paul Jansen, docent Frans en ontwikkelaar van een vernieuwende communicatieve taalmethode, vertelt in deze aflevering hoe hij traditionele lesmethodes losliet om zijn leerlingen écht beter Frans te leren spreken. Zijn aanpak is gebaseerd op inzichten uit de taalverwervingswetenschap en draait om begrijpelijke input, veel spreken, creativiteit en plezier. Hij laat zien dat leerlingen veel meer kunnen dan ze zelf vaak denken — als je het taalonderwijs maar slimmer inricht. 🧠 Taalverwerving begint met begrijpelijke inputJe leert een taal niet door woordjes en grammatica te stampen, maar door veel en begrijpelijk Frans te horen en te lezen — net zoals kinderen hun moedertaal leren. 🗣️ De focus ligt op luisteren en spreken vóór lezen en schrijvenIn de beginfase draait alles om klanken herkennen, zinnen begrijpen en durven reageren. Lezen en schrijven komen pas later, wanneer er voldoende taalgevoel is opgebouwd. 🚀 Zelfvertrouwen groeit als leerlingen merken dat ze echt kunnen communicerenWanneer leerlingen merken dat ze zinnen kunnen maken en begrepen worden, groeit hun motivatie — en wordt Frans geen vak meer, maar een vaardigheid. 🎧 Vond je dit een interessante aflevering? Abonneer je dan op Tjipcast via je favoriete podcast-app of op YouTube, zodat je geen nieuwe aflevering mist. 💬 Heb je een vraag, gedachte of boekentip? Laat van je horen via Tjipcast.nl/vraag – ik hoor graag wat je bezighoudt! Hieronder vind je nog een aantal interessante linkjes, bronnen en verwijzingen: De Dynamic Language Conference is dit jaar op 7 en 8 november in Eindhoven. Zie: Interessante en toegankelijke boeken over de theorie van taalverwerving en de toepassing in de praktijk zijn: Common Ground van Henshaw en Hawkins, While we’re on the topic van Vanpatten en TPRS with chinese characteristics van Waltz. Paul raadt de website van dynamic language learning ook aan om te raadplegen. Je vindt daar toegankelijke cursussen en een blog met allerlei ideeën: Het maken van een figuurtje samen met de klas is oorspronkelijk een idee van Ben Slavic. Hij noemde het een One Word Image. Tot de volgende keer! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe kunnen we leerlingen beter een nieuwe taal leren? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe maak je als onderwijskundig leider werk van talentontwikkeling in je team?
In samenwerking met Klassewerkplek ga ik dit jaar opnieuw op zoek naar scholen die niet alleen goed onderwijs geven, maar ook investeren in werkgeluk. Want gelukkige leraren maken het verschil – voor zichzelf, voor hun collega’s én voor hun leerlingen. In deze aflevering spreek ik met Angelique van Hees, directeur van Openbare basisschool Bijvanck, onderdeel van Talent Primair en Cordula Rooijendijk, voorzitter College van Bestuur van Talent Primair. Met locaties in Gooi en Vechtstreek gaan hier ongeveer 5.000 leerlingen naar school! In deze aflevering spreek ik met Cordula en Angelique over hoe hun scholen het predicaat Klassewerkplek hebben verdiend. Cordula licht toe waar de overkoepelende schoolorganisatie op inzet en Angelique deelt haar ontwikkelproces met de collega’s van op openbare basisschool De Bijvanck. De kracht van het team, een sterke focus op talentontwikkeling en continue professionele groei komen aan bod. We bespreken bovendien hele toepasbare methodieken om talent in beeld te krijgen zoals een geweldig toepasbare methodiek: de successlinger :-). Aan bod komt ook hoe onderwijskundig leiderschap kan ontwikkelen op basis van wisselingen in het team. En hoe je als leider koers kan houden in relatie tot het thema ‘anders organiseren’, bijvoorbeeld vanwege uitdagingen gericht op het lerarentekort. Zo is er binnen de Bijvanck bewust veel aandacht voor het laag houden van de werkdruk, flexibel werken en het creëren van professionele ruimte voor jezelf. Talentontwikkeling is geen losstaand thema maar wordt gekoppeld aan onderwijskwaliteit en stichtingsbrede hoge verwachtingen. De leider is hierin egoloos en stuurt op hoge verwachtingen en impact voor alle leerlingen, aldus Cordula. Tot slot gaan we dieper in wat het predicaat Klassewerkplek hen heeft opgeleverd én geven ze enkele praktische tips voor andere scholen. Een inspirerend gesprek over visie, structuur en het aanjagen van positieve verandering binnen schoolorganisaties. Wist je dat Cordula ook wetenschapper is en auteur van verschillende onderwijsboeken? Bijvoorbeeld: Eén jaar uit het leven van een basisschooldirecteur! En: Vijftien lessen die kleurrijke basisscholen ons aanraden. Aanraders! Deze aflevering maak ik samen met Klassewerkplek. Dit jaar brengen we samen scholen in kaart die erin slagen werk te maken van werkgeluk in het onderwijs en het predicaat Klassewerkplek dragen. We leggen de relatie met kwaliteit, samenwerken en hoge verwachtingen naar leerlingen! Kijk voor meer informatie op www.klassewerkplek.nl. Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe maak je als onderwijskundig leider werk van talentontwikkeling in je team? verscheen eerst op Tjipcast.
Welke eisen stelt kansengelijkheid aan ons onderwijs?
Het schooljaar is net van start gegaan na de zomervakantie – een goed moment om stil te staan bij de grote vragen en uitdagingen die spelen in het onderwijs van vandaag. Leuk dat je weer luistert naar Tjipcast! In deze aflevering spreek ik met Louise Elffers. Ze is voorzitter van de Onderwijsraad, bijzonder hoogleraar kansengelijkheid in het onderwijs aan de Universiteit van Amsterdam én lector kansrijke schoolloopbanen in een diverse stad aan de Hogeschool van Amsterdam. Misschien ken je haar van de invloedrijke boeken Onderwijs maakt het verschil of De bijlesgeneratie. We gaan in gesprek over de vraag: Welke eisen stelt kansengelijkheid aan ons onderwijs? We bespreken verschillende vragen: Wat bedoelen we eigenlijk met gelijke kansen? Wat is er nodig om ons onderwijs ‘eerlijker’ te maken? Waar komt de term diploma kapitalisme vandaan? Waar kunnen we het beste beginnen om de gelijkheid te bevorderen op school en hoe ver reikt de verantwoordelijkheid van een school hierin? Zo is ons voortgezet onderwijs sterk gedifferentieerd. We delen kinderen al vroeg in naar onderwijsniveau. We weten dat dit niet niet bevordelijk is voor sociale gelijkheid. Dit aanpakken is ‘dus’ een logische stap, maar hoe ziet een eerlijker onderwijssysteem eruit volgens Elffers? 👉 Wil je meer weten? Check de shownotes op Tjipcast.nl – daar vind je links naar boeken, artikelen en meer verdieping bij ons gesprek. Kijk zeker ook op LinkedIn om de discussie en dialoog n.a.v. deze uitzending te volgen! 🎧 Vond je dit een interessante aflevering? Abonneer je dan op Tjipcast via je favoriete podcast-app of op YouTube, zodat je geen nieuwe aflevering mist. 💬 Heb je een vraag, gedachte of boekentip? Laat van je horen via Tjipcast.nl/vraag – ik hoor graag wat je bezighoudt! Tot de volgende keer! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Welke eisen stelt kansengelijkheid aan ons onderwijs? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe maakt wereldburgerschap ons onderwijs mooier, beter en rijker?
Wat betekent het om jongeren op te leiden tot wereldburgers in een tijd van klimaatverandering, polarisatie en snelle maatschappelijke veranderingen? In deze aflevering duik ik in hoe wereldburgerschap het onderwijs niet alleen verrijkt, maar ook bijdraagt aan een duurzamere én meer empathische samenleving. Samen met Sharon Ubani en Daan Bekker van Fawaka onderzoek ik hoe scholen een inclusieve leeromgeving kunnen creëren waarin ruimte is voor duurzaamheid, sociale rechtvaardigheid én verschillende perspectieven — ook als die haaks op elkaar lijken te staan. Want hoe ga je in gesprek over verduurzaming met leerlingen van wie de ouders bijvoorbeeld werken in de industrie of landbouw? En hoe blijf je inclusief als jongeren zich aangetrokken voelen tot politieke stromingen die zich juist kritisch opstellen tegenover mondiale thema’s? Volgens mijn gasten draait wereldburgerschap draait niet alleen om kennis, maar ook om betrokkenheid, dialoog en het durven omgaan met verschil. Hoe ziet dit eruit in de klas? Meer weten over de onderbouwing en aanpak van Fawaka?Check hun website! De toolbox die we ook bespreken in de podcast kan je hier terugvinden. Disclaimer: De Wereldburgerschap-cirkel is ontwikkeld door en eigendom van Wereldburgerschap.Community. Fawaka zet de Wereldburgerschap-cirkel in, in het PO, VO & MBO in Nederland Ik maak deze podcast met de steun van het Huis van de Europese Geschiedenis, dat HistoriCall heeft ontwikkeld: een online platform voor leraren en andere onderwijsprofessionals om in de klas met de geschiedenis van Europa aan de slag te gaan. Hoe? Toegankelijk, interactief, inclusief en boeiend! Je vindt er een schat aan materialen die je morgen al kunt gebruiken. Wil je lesgeven over Europese integratie? Wil je dat je leerlingen meer leren over de Europese geschiedenis en die verbinden met actuele maatschappelijke vraagstukken? Of ben je gewoon op zoek naar bruikbaar en actueel lesmateriaal? Ga naar HistoriCall! Het is gratis, beschikbaar in maar liefst 24 Europese talen en geschikt voor leerlingen van 13 tot 16 jaar. Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe maakt wereldburgerschap ons onderwijs mooier, beter en rijker? verscheen eerst op Tjipcast.
Gaat het in Nederland nog wel goedkomen met het kennisniveau van kinderen?
Te gast in deze aflevering is Carla van Boxtel, hoogleraar vakdidactiek, in het bijzonder van geschiedenisonderwijs. Carla was projectleider van het peilingsonderzoek van de Inspectie van het Onderwijs naar het kennisniveau van leerlingen in aardrijkskunde en geschiedenis. De uitkomsten zijn zorgwekkend: de prestaties van groep 8-leerlingen dalen. Kinderen scoren steeds slechter op deze vakken, en leerkrachten geven aan behoefte te hebben aan meer tijd en ondersteuning om goed les te kunnen geven. Als we hier ook de zorgwekkende trend van leesvaardigheden in Nederland bij betrekken ontstaat er een somber beeld. Bovendien leiden tal van (landelijke) inspanningen niet tot een trendbreuk. Lukt het ons als samenleving nog de neerwaartste spiraal te doorbreken? Wat zien we over het hoofd? Waar liggende aanknopingspunten om het patroon te doorbreken? En is dit haalbaar? Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Gaat het in Nederland nog wel goedkomen met het kennisniveau van kinderen? verscheen eerst op Tjipcast.
Een inclusieve mindset in de klas klinkt goed, maar hoe dan?
Lesgeven is de afgelopen jaren flink veranderd. De druk bij leerlingen is toegenomen, de verwachtingen zijn hoog, en het omgaan met lastig of uitdagend gedrag van leerlingen kan behoorlijk complex zijn. In zo’n dynamische onderwijspraktijk kan het soms zoeken zijn naar wat werkt. Eén mogelijk aanknopingspunt is het innemen van een meervoudig perspectief. In plaats van alleen te kijken vanuit je eigen rol als leraar, kun je ook proberen te begrijpen hoe een situatie eruitziet vanuit het kind, de klas, of de ouders. Door bewust stil te staan bij die verschillende invalshoeken — zonder meteen conclusies te trekken — ontstaat er soms net wat meer ruimte om gedrag anders te interpreteren. En dat kan helpen om beter aan te sluiten bij wat een leerling nodig heeft. In deze aflevering gaan we verkennen wat zo’n perspectiefwisseling in de praktijk kan opleveren, en hoe het je kan ondersteunen bij het omgaan met gedrag dat je uitdaagt. Deze podcast maak samen met het samenwerkingsverband Koers VO. Bovenstaande aanleiding heeft het consortium Rotterdamse schoolbesturen opgepakt met een onderzoekssubsidie van het Nederlands Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) samen met Wegwijsingedrag. Bij dit onderzoek zijn ook de Radboud Universiteit en onderzoeksbureau Oberon betrokken. Inmiddels is er een literatuuronderzoek afgerond naar meervoudig perspectief leren innemen en het handelingsrepertoire van docenten. En een eerste groep docenten uit het voortgezet onderwijs heeft de leergang meervoudig perspectief nemen gevolgd. Wil je meer weten over deze leergang? Kijk dan hier! Ik spreek met Astrid Ottenheym-Vliegen, oprichter grondlegger van Wegwijsingedrag. En promovendus aan het Donders Instituut aan de Radboud Universiteit Nijmegen waar interdisciplinair onderzoek wordt uitgevoerd naar hersenen, cognitie en gedrag. En tweede gast is Leonieke de Groot, docent Drama op het Wolvert tweetalig in Rotterdam en deelnemer aan de leergang. Meer weten over het theoretisch model? Die kan je hier downloaden! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Een inclusieve mindset in de klas klinkt goed, maar hoe dan? verscheen eerst op Tjipcast.
Welke impact heeft een zomerschool voor kinderen met een leer- of ontwikkelachterstand?
Een zomerschool is in Nederland nog steeds een relatief zeldzaam fenomeen. Toch kan het een wereld van verschil maken voor kinderen met een leer- of ontwikkelachterstand. Het is bovendien een waardevol tijd voor kinderen die niet op vakantie gaan, waar sprake is van een lastige thuissituatie of voor wie Nederlands nog geen vertrouwde taal is. In deze aflevering staat de zomerschool in Nijkerk centraal, waar al sinds 2020 intensieve begeleiding wordt geboden aan leerlingen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken. Deze zomer doen er 200 leerlingen mee. Ieder kind is welkom en er wordt nauw samengewerkt met de scholen in de directe omgeving om zo gericht te werken aan bijvoorbeeld lezen, rekenen of spelling. Daarnaast is er ook veel aandacht voor sport en spel. Ik spreek met Sieds Elze Sennema, directeur van de Maranathaschool, en Danny Pennings, projectleider van de zomerschool. Wat begon als een relatief klein en lokaal initiatief is inmiddels uitgegroeid tot een aanpak waar scholen, ouders en organisaties in de regio enthousiast aan meewerken. Maar hoe ziet een typische dag eruit op de zomerschool? Waarom is het programma gratis toegankelijk voor ieder kind en hoe wordt het gefinancierd? En vooral: welke impact heeft het op de ontwikkeling van kinderen? Van taal en lezen tot sociale vaardigheden, creativiteit en sport – we nemen het gehele zomer curriculum door! Ik ga ook in op de kritische kant: wat zeggen sceptici over dit soort programma’s? En is het niet eigenlijk een signaal dat ons reguliere onderwijs tekortschiet? Luister mee naar een inspirerend gesprek over gelijke kansen, samenwerking en wat andere regio’s kunnen leren van de zomerschool in Nijkerk. Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Welke impact heeft een zomerschool voor kinderen met een leer- of ontwikkelachterstand? verscheen eerst op Tjipcast.
De school midden in de maatschappij: Hoe bouw je samen aan een stevige pedagogische basis?
Het boek De school midden in de maatschappij: Hoe bouw je samen aan een stevige pedagogische basis? is een uitnodiging aan scholen om hun blik te verruimen en samen met ouders, partners en de buurt te bouwen aan een sterke pedagogische omgeving. In deze aflevering verken ik met de auteurs thema’s als samenwerking, empowerment van leerlingen en teams, en de invloed van maatschappelijke uitdagingen zoals armoede en prestatiedruk. Met praktijkvoorbeelden, reflecties en inspirerende werkvormen onderzoeken we hoe scholen midden in de samenleving kunnen staan – én daarin het verschil kunnen maken. Meer over mijn gasten en de auteurs van het boek: Anja Verwoerdt, onderwijsadviseur en orthopedagoog. Zij voert momenteel promotieonderzoek uit naar domein overstijgend samenwerken rond jeugd en gezin. Chaja Deen, werkzaam bij het Nederlands Jeugdinstituut. Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht De school midden in de maatschappij: Hoe bouw je samen aan een stevige pedagogische basis? verscheen eerst op Tjipcast.
Wat zijn de dimensies van een lerende (en professionele) schoolorganisatie?
Vandaag in Tjipcast: Anje Ros! Ze is leading lector bij het Kenniscentrum Leven Lang Ontwikkelen en lector ‘Goed leraarschap, goed leiderschap’ verbonden aan Fontys Educatie. In deze aflevering gaan we in gesprek over de vraag: Wat zijn de dimensies van een lerende schoolorganisatie? Hoe ontwikkel je als school bijvoorbeeld een gedeelde visie, stimuleer je teamleren en geef je ruimte aan gespreid leiderschap? En hoe verbind je onderzoek, praktijk en beleid met elkaar in een steeds complexer onderwijslandschap? Anje deelt haar inzichten, ervaringen en reflecties uit onderzoek én praktijk. We spreken over evidence informed werken, het bouwen aan een sterke feedbackcultuur – ook in relatie tot leiderschap – en de kracht én uitdagingen van samenwerken binnen én buiten de school. Ook praktische vragen komen aan bod: hoe begin je, wat vraagt dit van onderwijsprofessionals, en hoe houd je het werkbaar? Ben je schoolleider, leraar, beleidsmaker of gewoon nieuwsgierig naar hoe scholen samen leren? Dan is dit een aflevering die je niet wilt missen. Check de shownotes op Tjipcast.nl voor modellen, artikelen en extra links. Bekijk de aflevering ook eens op YouTube of laat je reactie achter via Tjipcast.nl/vraag. Leergang samenwerken aan lerende organisaties Meer over de dimensies van een lerende organisatie lees je hier Tijdschrift voor Onderwijspraktijkstudies (TOPS): Ontwikkeling van basisscholen tot lerende organisaties De school als lerende organisatie (artikel) Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Wat zijn de dimensies van een lerende (en professionele) schoolorganisatie? verscheen eerst op Tjipcast.
Werken aan werkgeluk in het onderwijs: Hoe doe je dat?
In samenwerking met Klassewerkplek ga ik dit jaar opnieuw op zoek naar scholen die niet alleen goed onderwijs geven, maar ook investeren in werkgeluk. Want gelukkige leraren maken het verschil – voor zichzelf, voor hun collega’s én voor hun leerlingen. In deze aflevering spreek ik met Babette de Vries, directeur van de Immanuelschool in Oudewater. Haar school ontving het predicaat Klassewerkplek en dat is geen toeval. We verkennen de rol van persoonlijk leiderschap, het versterken van talent, het creëren van focus en een gezonde werkcultuur. We bespreken hoe je als schoolleider een team ondersteunt, hoe samenwerking werkdruk kan verlagen en waarom werkgeluk geen luxe is, maar een fundament voor onderwijskwaliteit. Laat je verrassen door de kracht van kleine veranderingen die een groot verschil maken. Deze aflevering maak ik samen met Klassewerkplek. Dit jaar brengen we samen scholen in kaart die erin slagen werk te maken van werkgeluk in het onderwijs en het predicaat Klassewerkplek dragen. We leggen de relatie met kwaliteit, samenwerken en hoge verwachtingen naar leerlingen! Kijk voor meer informatie op www.klassewerkplek.nl. Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Werken aan werkgeluk in het onderwijs: Hoe doe je dat? verscheen eerst op Tjipcast.
Kan schoonheid een onderwijsideaal zijn?
In deze nieuwe aflevering ga ik in gesprek met Hanke Drop en Joop Berding over een onconventionele maar fundamentele vraag: Kan schoonheid een ideaal zijn in het onderwijs? Wat betekent het om het concept van schoonheid een serieuze plek te geven binnen het curriculum, de pedagogiek en de dagelijkse onderwijspraktijk? We onderzoeken hoe schoonheid zich verhoudt tot kunst, pedagogische idealen en de ontwikkeling van verbeeldingskracht bij kinderen. Wat gebeurt er wanneer scholen niet alleen gericht zijn op kennisoverdracht, maar ook op het stimuleren van creativiteit, makerschap en betekenisvolle ervaringen? Is het artistieke proces wellicht even belangrijk – of zelfs belangrijker – dan het eindproduct? Hanke en Joop reflecteren op het belang van ‘maken’ in relatie tot denken en leren, met inspiratie uit onder andere het werk van Hannah Arendt. We bespreken de rol van de leraar als begeleider van esthetische ervaringen, en hoe kunst ruimte kan creëren voor spel, verwondering en morele vorming binnen het onderwijs. Ook komt de spanning aan bod tussen onderwijs als vormingsproces en het toenemende economische denken, waarbij efficiëntie, meetbaarheid en resultaat centraal staan. Wat betekent dat voor ruimte voor schoonheid en creativiteit in het curriculum? Luister (of kijk) mee – en laat vooral weten wat schoonheid voor jóu in het onderwijs betekent! Hanke Drop is senior onderzoeker bij de hogeschool Utrecht, specifiek bij de opleiding kunstvaktherapie bij het lectoraat normatieve professionalisering en verbonden aan het lectoraat duurzame gemeenschappen. Joop Berding is pedagoog en opvoedingsfilosoof. Werkte vele jaren in en rond het onderwijs. Eerder publiceerde hij boeken en artikelen over denkers als Korczak, Dewey, Arendt en Verhoeven. En over thema’s als geduld en spel. Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Check hier meer informatie over recent verschenen boek over Hannah Arendt ‘Mens en Maatschappij in meervoud‘. Hieronder vind je ook een selectie van de foto’s die voorbijkomen in ons podcastgesprek: Het bericht Kan schoonheid een onderwijsideaal zijn? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe kan je aan de slag met het Kwaliteitskader leermiddelen Taal/Nederlands?
Op uitnodiging van de Kennistafel effectief leesonderwijs maak ik een speciale aflevering over het net verschenen kwaliteitskader leermiddelen Taal/Nederlands. Een praktische leidraad voor bewuste keuzes in taal- en leesonderwijs. Er zijn twee varianten: voor het primair en speciaal onderwijs en het voortgezet onderwijs. Het kwaliteitskader bestaat uit een serie gesprekskaarten met vakinhoudelijke en didactische criteria. Over dit kwaliteitskader ga ik in gesprek met Yra van Dijk en Koen van Brussel. Yra van Dijk is modern letterkundige, lerarenopleider, hoogleraar en onderzoeker aan de Hogeschool Leiden. Ze is lid van de kennistafel Effectief leesonderwijs en voorzitter van de werkgroep kwaliteitskader. Koen van Brussel is docent Nederlands aan het Leonardo college in Leiden. Hij is lid van de kennistafel Effectief leesonderwijs en ook lid van de werkgroep Kwaliteitskader. We bespreken in deze podcast hoe het kwaliteitskader tot stand is gekomen en hoe ermee te werken. Zo gaan we dieper in op wat de kenmerken van rijke teksten zijn en hoe in het kwaliteitskader ingegaan wordt op betekenisvol taalonderwijs en het maken van beredeneerde keuzes. De verschillende kwaliteitskaarten komen hierbij uitgebreid aan bod! Meer informatie over de kwaliteitskaarten vind je op het platform samen onderzoeken. Wil je liever een gedrukt exemplaar ontvangen? Stuur dan een e-mail naar [email protected] en geef aan welke versie je wilt ontvangen (po, vo of allebei). Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe kan je aan de slag met het Kwaliteitskader leermiddelen Taal/Nederlands? verscheen eerst op Tjipcast.
Waarom hebben leerkrachten baat bij onderwijskundig coachen?
Vandaag duiken we in een thema dat steeds vaker opduikt in scholen, opleidingen en lerarenkamers: onderwijskundig coachen. Wat is het precies? Wat is het níet? En waarom is het zo’n krachtige manier om leerkrachten te ondersteunen in hun professionele ontwikkeling? Mijn gast is Tim van der Meulen, kerndocent bij Academica University of Applied Sciences. Samen met David Roelofs begeleidt hij dagelijks leerkrachten in hun werkpraktijk met als specialisatie onderwijskundig coachen. In deze aflevering bespreken we de opkomst van didactisch coaching in de dagelijkse onderwijspraktijk. We nemen hiervoor als leidraad het boek Responsive Coaching van Josh Goodrich. Daarin wordt coaching niet gezien als vrijblijvend of vaag, maar juist als een doelgerichte en evidence-informed leerpraktijk. Denk aan samen lessen voorbereiden, feedback geven op instructie (in de klas) en ge-ent op het verbeteren van iemands vakmanschap. Onderwijskundig coachen toont in die zin overeenkomsten met de meester-gezelrelatie. We gaan in de podcast ook specifiek in op de methodiek en werkwijze. We bespreken in deze podcast hoe je als coach én coachee effectief kunt samenwerken, wat deze aanpak vraagt van een schoolcultuur, en hoe je concreet aan de slag kunt met duurzame verbetering van onderwijs. Hier kan je meer lezen over de opleiding onderwijskundig coachen in de lespraktijk! En deze methodiek kent ook een interessante relatie met de Master excellent teaching aangeboden door Acadamica University of Applied Sciences. Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Waarom hebben leerkrachten baat bij onderwijskundig coachen? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe biedt Eenbes basisonderwijs een krachtige doorgaande lijn aan voor startende professionals?
In deze aflevering duiken we in een belangrijke vraag binnen het onderwijs: hoe bied je als schoolbestuur een krachtige, doorgaande lijn aan voor startende professionals? Want behalve lesgeven aan kinderen zijn scholen ook een dagelijkse leerplek voor starters, zij-instromers en bijvoorbeeld studenten! Mijn gasten zijn Susanne Meuwissen en Lindy van Grieken, beiden werkzaam bij Eenbes Basisonderwijs – een bestuur van 25 basisscholen tussen Eindhoven en Helmond. Susanne is coördinator professionalisering en Lindy coördinator opleiden in de school. Eenbes ontwikkelde een indrukwekkend 7-jarig inductietraject voor startende leerkrachten. Wat verstaan zij onder inductie? Hoe ziet het traject eruit, welke keuzes maken ze en hoe beïnvloedt dit de praktijk? Wat vraagt het van schoolleiders, mentoren en de samenwerking met opleidingsinstituten? En belangrijker nog: hoe weten ze of het werkt? Een gesprek over visie, eigenaarschap, samenwerking, opleiden in de school en duurzame professionalisering. Deze aflevering maak ik samen met Civas Onderwijs & Kinderopvang. Civas ondersteunt scholen bij het opzetten van krachtige academies en gaat vanaf september 2025 verder onder de naam Educatielink. Meer informatie vind je op educatielink.nl. 🎧 Vond je dit gesprek interessant? Laat dan een recensie achter op Spotify, Apple Podcasts of YouTube. Zo help je anderen deze aflevering ook te vinden. Veel luisterplezier! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe biedt Eenbes basisonderwijs een krachtige doorgaande lijn aan voor startende professionals? verscheen eerst op Tjipcast.
Wat maakt lesgeven zo magisch mooi om te doen?
In deze aflevering ontmoet ik Rilana Voorhorst en René Westra. Rilana is biologiedocent bij het Montessori Lyceum in Groningen. René is al 53 (!) jaar biologiedocent en daarnaast ook wetenschapper. Hij is mede auteur van de methode Biologie voor jou. Allebei geven ze met veel passie en bevlogenheid les. Je kunt niet anders dan geïnspireerd raken als je naar ze luistert! Voor hen allebei is biologie niet een vak wat alleen in het klaslokaal plaatsvindt. Je kunt bijvoorbeeld gemakkelijk met schepnet en vergrootglas de natuur in met leerlingen. En het is mogelijk de buitenwereld de les in te halen. Zo worden er nog steeds veel ontdekkingen gedaan die de moeite waard zijn met leerlingen te bespreken! En door samen experimenten te bedenken en inspirerende verhalen te vertellen wordt de wereld van middelbare scholieren groter en rijker. Aan de hand van diverse voorbeelden vertellen Rilana en René over het mooiste beroep ter wereld: lesgeven. We komen erachter dat biologie nog steeds een zeer actueel vak is om de wereld van nu te beter te leren begrijpen. Sinds dit voorjaar maken Rilana en René een podcast over biologie! Dit doen ze in samenwerking met onderwijs van morgen. Aan de hand van actuele en prikkelende onderwerpen krijg je in deze podcast veel praktijktips, werkvormen en kennis aangereikt! Bruikbaar voor alle niveaus op de middelbare school. Onderwerpen die voorkijkomen zijn onder andere de opkomst van de wolf, het micrioboom, ouder worden en biologische verschillen tussen mannen en vrouwen. Deze podcast is onderdeel van de methode Biologie voor jou, je kunt dus ook verschillende werkbladen downloaden om er direct mee aan de slag te gaan! Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Wat maakt lesgeven zo magisch mooi om te doen? verscheen eerst op Tjipcast.
Onderwijsnieuws: mei
Na een lange zonnige en droge periode regent het flink in Nederland. Qua hooikoorts ben ik wel even blij mee. Peter niet. Maar dat houdt ons niet tegen! Peter en ik nemen het nieuws van de maand weer door. Berichten die we bespreken zijn onder andere: Kinderen ’tracken’ toch geen goed idee. Smartphone verbod voor kinderen onder de 14 jaar. Toch steeds meer dure zzp’ers in het onderwijs. Amsterdamse basisscholen willen stoppen met inhuur externen. Honderdduizenden basisscholieren presteren slechter door armoede en stress. Drie jaar in de brugklas, verhaal uit de praktijk. Betaalbare studentensport blijft. Kinderen steeds slechter in aardrijkskunde en geschiedenis. Weer gedoe bij Vindicat. Piet van der Ploeg overleden. Hier ook nog de link naar het uitgebreide gesprek met Piet van der Ploeg. En een link naar de podcast met Carla van Boxtel over het dalend kennisniveau van aardrijkskunde en geschiedenis. Tips of ideeën voor de volgende uitzending? We horen het graag! Het bericht Onderwijsnieuws: mei verscheen eerst op Tjipcast.
Wat is het belang van automatiseren bij rekenen? En waar gaat het soms mis?
Automatiseren houdt in dat leerlingen vlot, juist en uit het hoofd een rekenkundige handeling kunnen uitvoeren. Automatiseren is belangrijk omdat rekenonderwijs continue voortbouwt op eerdere kennis. Dat begint al bij de kleuters en neemt stapsgewijs toe. Bij leren rekenen is het dus ontzettend belangrijk dat alle leerlingen correct (power) en vlot (speed) basisbewerkingen zoals splitsen, optellen boven het twintigtal of vermenigvuldigen (tafels) kunnen uitvoeren. Dit geeft leerlingen bovendien vertrouwen wanneer de complexiteit later toeneemt en ze bijvoorbeeld sommen in context moeten leren maken. Maar waar gaat het nog wel eens mis? En wat moet een leerkracht goed weten? We bespreken onder andere de opbouw van de bekende Bareka muur en gaan dieper in op wat automatiseren precies is en wat te doen als leerlingen moeite hebben met basisbewerkingen. Ik praat hierover met Wilfred Hofstetter en Astrid van Lieshout. Wilfred is psycholoog en onderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is rekenspecialist bij effectief rekenonderwijs en verbonden aan Stichting WAAR. Astrid is onderwijsadviseur en docent verbonden aan Lexima. Deze podcast is tot stand gekomen in samenwerking met Lexima – een organisatie die gelooft in gelijke leerkansen voor ieder kind. Lexima biedt effectieve programma’s voor lezen, spelling en rekenen, speciaal ontwikkeld om leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften te helpen. Hun aanpak rust op drie pijlers: het juiste programma kiezen voor de leerling, onderwijsprofessionals trainen zodat ze de programma’s goed inzetten, en systematisch werken aan blijvende verbetering. Zo ondersteunt Lexima scholen bij het realiseren van blijvende leerwinst én meer rust in de klas. Kijk voor meer informatie op lexima.nl. Geïnteresseerd in de werkbladen die we bespraken? Kijk hieronder! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Wat is het belang van automatiseren bij rekenen? En waar gaat het soms mis? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe kan je minder verstorend veranderen in een organisatie?
Wanneer een organisatie aan de slag wilt (of moet) gaan met een veranderopgave is de hardnekkige neiging van managers en expert ‘snel’ te interveniëren. Zo starten organisaties maar al te graag met het formuleren van kernwaarden, gaan ze aan de slag met een nieuwe organisatiestructuur en stellen ze ‘oud’ leiderschap ter discussie. Het gevolg is meestal chaos, onduidelijkheid, minder betrokkenheid en neergang in het primaire proces. Dit geldt net zo goed voor een productiemaatschappij als binnen het onderwijs! Jan den Hollander houdt een zeer duidelijk pleidooi voor een alternatieve aanpak om dit te voorkomen. Door aan te sluiten bij de dagelijkse praktijk, scherp te observeren, te luisteren en verbinding te maken. Door de dynamiek van de organisatie beter te benutten is het volgens hem mogelijk slimmer, effectiever en plezieriger aan de slag te gaan. Jan heeft meer dan 45 jaar werkervaring als adviseur en dat voel en hoor je in deze podcast. Over minder verstorend veranderen schreef hij een zeer lezenswaardig boek. Ga dat lezen als je bezig bent met veranderen in organisaties! We praten onder andere over complexiteit, leiderschap, managementlagen, verstoringen, meters maken en het uitwerken van een krachtenveldenanalyse. Zeer bruikbare handvatten voor de dagelijkse praktijk! Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe kan je minder verstorend veranderen in een organisatie? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe word je een goede lerarenopleider?
Lerarenopleiders spelen een hele grote rol in het onderwijs van vandaag. Ze geven immers onderwijs over hoe je onderwijs moet geven. En scholen onderwijsprofessionals tussentijds bij. Dit gaat niet alleen over specifieke vakkennis, maar ook over noodzakelijke bekwaamheden zoals bijvoorbeeld klassenmanagement en instructie. In Nederland bestaan deze lerarenopleiders inmiddels meer dan 50 jaar. Wat zijn nu de kenmerken van een goede lerarenopleider? Hoe reageren opleidingen op de uitdagingen die er momenteel in het funderend onderwijs zijn? En is er iets te zeggen over de komende 50 jaar? In deze aflevering ga ik over deze vragen (en meer) in gesprek met Helma Oolbekkink en Bruno Oldeboom. Helma is lector professionaliteit van leraren aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en voorzitter van de VELON (de vereniging van, voor en door lerarenopleiders). Bruno is hogeschoolhoofddocent didactiek verbonden aan de Windesheim hogeschool en lid van het lectoraat onderwijsinnovatie en ICT. We bespreken de rol van een professionele normatief kader, het belang van scholing en de bouwstenen van een krachtig leer-werktraject voor startende professionals. Ook komt de beroepsstandaard voor lerarenopleiders aan bod: hoe is die veranderd en wat vraagt dat van het dagelijks vakmanschap in en rondom de school? Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe word je een goede lerarenopleider? verscheen eerst op Tjipcast.
Waarom zijn practoraten belangrijk voor de toekomst van het beroepsonderwijs?
Practoraten in het beroepsonderwijs dragen steeds meer bij aan het innovatieve vermogen van organisaties en samenwerkingsverbanden op bijvoorbeeld het gebied van de energietransitie, de uitdagingen in de zorgsector en groen ondernemerschap. Practoraten zijn ‘rijke broedplaatsen’ waar studenten, docenten en werkveld samenkomen om te experimenteren met nieuwe onderwijspraktijken, maar ook complexe vragen bediscussiëren en in bredere zin leren van elkaar. Maar wat is eigenlijk de redenering en achtergrond van deze relatief nieuwe onderzoekspraktijk in Nederland? En hoe is het beroepsonderwijs erin geslaagd door te groeien tot inmiddels 145 practoraten? Misschien nog wel belangrijker is de vraag welke rol practoraten de komende jaren hebben in de Nederlandse onderwijssector. Hierover spreek ik met Jorick Scheerens, programmadirecteur bij Stichting Practoraten.nl en Rien Komen, vicevoorzitter van het College van Bestuur van Aeres (per 1 juli 2025 de nieuwe voorzitter). Rien was voorzitter van het bestuur bij Stichting Practoraten, maar met zijn naderende voorzittersrol bij Aeres is hij nu lid van het bestuur. Deze aflevering maak ik samen met het Stichting Practoraten, platform voor praktische innovatie. We maken dit jaar vier afleveringen over praktijkonderzoek in het mbo. Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Waarom zijn practoraten belangrijk voor de toekomst van het beroepsonderwijs? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe werkt een pedagogisch-didactische benadering van curriculumontwikkeling?
Een curriculumverbetering realiseren kan uiteindelijk alleen slagen door middel van gedragsveranderingen van leraren. En dat vraagt meer kennis van zaken dan alleen de leerlijn of het onderwerp zelf zoals rekenen of leren lezen. Het is bij uitstek nodig na te denken over de meest kansrijke ‘verander’ aanpak in de school. Met name de schoolleider moet goed nadenken hoe hier leiding aan gegeven kan worden. Dit gaat vaker mis dan goed leert de ervaring. Hierover schreven Erik Meester en Sarah Bergsen recent een artikel met de titel: Een pedagogisch-didactische benadering van curriculumontwikkeling. Ze bundelen hier onder andere de inzichten uit de leergang curriculum ontwikkeling op school. Deze leergang (herregistratie voor schoolleiders) hebben wij gedrieën enkele jaren geleden ontwikkeld aan de Radboud Universiteit in samenwerking met RCSW. In deze podcast gaan we in op startvraag: Wat is eigenlijk curriculum (ontwikkeling)? Waar dient men te beginnen? Vervolgens verkennen we vier concrete stappen om aan curriculumverbetering te werken: de analyse, het ontwerp, de evaluatie en natuurlijk de implementatie. We staan uitgebreid stil bij de Z-beweging, een praktisch en handig conceptueel model om specifiek en gericht met leraren aan de slag te gaan! Erik Meester is docent en de grondlegger van de masteropleiding Curriculumontwikkeling voor Primair Onderwijs (CoPO) aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Sarah Bergsen is een ervaren schooldirecteur (a.i.) in het primair onderwijs en daarnaast als docent verbonden aan de opleiding Pedagogische Wetenschappen voor Primair Onderwijs (PWPO) van de Radboud Universiteit Nijmegen. Bovenstaand artikel is verschenen in het tijdschrift BSM. Dit artikel is nog niet beschikbaar als PDF. Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe werkt een pedagogisch-didactische benadering van curriculumontwikkeling? verscheen eerst op Tjipcast.
Is AI het ei van Columbus?
In deze aflevering ga ik in gesprek met Hans Hoornstra over zijn nieuwe boek Het AI van Columbus. We verkennen samen hoe kunstmatige intelligentie niet alleen de wereld verandert, maar ook het onderwijs fundamenteel uitdaagt en vernieuwt. Hans trekt inspirerende parallellen tussen de ontdekkingsreis van Columbus en de zoektocht van onderwijsprofessionals in dit digitale tijdperk. Waar staan we nu op het gebied van digitalisering en kunstmatige intelligentie? Hoe gaat dit ons werk op korte- en lange termijn veranderen? En: Hoe bereiden we leerlingen voor op een toekomst die we zelf nog niet volledig begrijpen? Zijn inzichten zetten aan tot denken én doen. Stilstaan is geen optie. Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Is AI het ei van Columbus? verscheen eerst op Tjipcast.
Van PLC Light naar PLC Right?
Anthony Muhammad is expert op het gebied van schoolcultuur en de inrichting en werking van een professionele leergemeenschap (PLG). Hij wordt gezien als toonaangevende auteur die leerkrachten en schoolleiders al jaren weet aan te spreken op hun cruciale rol in de schoolontwikkeling. In deze aflevering staat zijn nieuwe boek centraal: The Way Forward, PLC at work and the bright future of education. We bespreken de kernprincipes van een professionele leergemeenschap. Het verschil tussen een ‘light’ en ‘right’ PLG-ontwikkeltraject en de leidende principes die hierbij horen. Richten we ons bijvoorbeeld op input of output? Werken we geïsoleerd of samen? Krijgen leerlingen één kans om te excelleren of meerdere mogelijkheden om tot mastery learning te komen? Ook komt de rol van onderwijskundig leiderschap, het belang van een positieve beweging in de school, hoge verwachtingen en professionele kracht aan bod. Deze aflevering maak ik samen met Academica University of Applied Sciences. Aan het gesprek doet Sonja Broerse mee. Ze is docent met een focus op opleiden en onderzoek op het gebied van hoge verwachtingen en projectleider van Research@school. Tijdens de podcast bespreken we ook een aantal bronnen. Een selectie hiervan vind je hieronder. Academica University of Applied Sciences biedt een aantal opleidingsmogelijkheden gericht op het ontwikkelen van een PLG en leerteams: De school als PLG (verandertraject) Training voor de leerteamvoorzitter Bouwstenen voor PLG leerteams (opleidingsdag) Enkele boeken en leestips uit de podcast: The way forward – PLC at work and the bright future of education Transforming school culture, how to overcome staff division PLG: leraren leren samen – werken aan beter onderwijs in een professionele leergemeenschap The fifth discipline, the art and practice of the learning organization Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Van PLC Light naar PLC Right? verscheen eerst op Tjipcast.
Onderwijsnieuws: april
De meivakantie zit erop. Peter en ik pakten onze krantenknipsels erbij en lopen al het relevante onderwijsnieuws door van de maand april. Van de Staat van het onderwijs, tot rechtszaken en schoolzwemmen. Nieuwsberichten die voorbijkomen in deze aflevering: Nationale onderwijsmuseum in zwaar weer. VU stopt met de studie aardwetenschappen in tijden van klimaatverandering. Universiteit Tilburg naar de rechter om bezuinigingen. Woedende reacties op voorjaarsnota. De Staat van het onderwijs: nieuwswaardig? Onderwijsinspectie geeft bijna de helft van de mbo-opleidingen een onvoldoende. Wat gaan we hier aan doen? De serie Zorgen over de opleiding verpleegkunde is echt de moeite waard. Groep mbo-studenten komt zelf met negatief advies over mobieltjes. Spannend promotie-onderzoek naar visitaties en status op universiteiten. Peter wil weer schoolzwemmen en begint mogelijk een eigen onderwijspartij. Tips of ideeën voor de volgende uitzending? We horen het graag! Het bericht Onderwijsnieuws: april verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe ga je als team aan de slag met het waarderingskader?
Het toezichtkader van de Inspectie van het Onderwijs is nog lang niet bij iedereen bekend. Vaak komt het pas in beeld wanneer er ‘iets aan de hand is’ op een school — en dat is eigenlijk zonde. Het waarderingskader kan juist een waardevol hulpmiddel zijn om actief te werken aan onderwijskwaliteit. Het biedt duidelijke aanknopingspunten voor gesprekken over kwaliteit en leerresultaten (de impact op leerlingen), en helpt scholen toewerken naar een gedeeld beeld van wat goed onderwijs inhoudt. In deze aflevering ga ik in gesprek met Jelle Admiraal en Emile Joosse over de opbouw, inhoud en praktische toepassingen van het waarderingskader. Jelle Admiraal was lange tijd schooldirecteur en is nu onderwijsadviseur en trainer bij Waardeer je kwaliteit en Puzzel mij. Emile Joosse is kwaliteitscoördinator op de Kralingsche School in Rotterdam. Samen schreven ze het artikel Het waarderingskader als hulpmiddel in de schoolontwikkeling. We bespreken de belangrijkste startvragen, de structuur van het waarderingskader voor scholen, en delen voorbeelden uit de praktijk. Ook komt professionalisering aan bod — inclusief enkele suggesties. Check daarvoor deze link. Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe ga je als team aan de slag met het waarderingskader? verscheen eerst op Tjipcast.
Wat moet je weten wanneer je wilt werken in het onderwijs?
Elk jaar starten er zij-instromers in het onderwijs en wisselen leerkrachten van school. Vaak begint deze verkenning zo rond de meivakantie. Het is belangrijk dat starters en zij-instromers een goed beeld krijgen bij wat het onderwijs en lesgeven inhoudt. PCBO in Rotterdam-Zuid organiseert daarom elke jaar een kom in de klas dag, dit jaar gepland op vrijdag 16 mei! Het is een geweldig initiatief om kennis te maken met alle facetten van het primair onderwijs. Veel scholen openen dan hun deuren en er is van alles te ervaren en mee te maken. Over starten, zij-instromen en kennis maken met onderwijs praat ik door met Judith van der Welle, intern begeleider op basisschool De Schakel. Sanne de Cock, leerkracht (en zelf zij-instromer) op basisschool Het Waterschip en Daphne Zwijgers, directeur van de Prins Willem Alexanderschool. We nemen stapsgewijs door wat er allemaal op je afkomt als startende leerkracht waar je op kunt letten wanneer je een school bezoekt en hoe het is om als relatieve nieuwkomer dagelijks te werken in het primair onderwijs in Rotterdam-Zuid. Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Wat moet je weten wanneer je wilt werken in het onderwijs? verscheen eerst op Tjipcast.
Wat kunnen we leren van de inspiratiescholen leesonderwijs?
Het leesonderwijs moet beter in Nederland, daar zijn we het snel over eens. Maar hoe dit succesvol aan te pakken in een school is een ander verhaal. Gelukkig zijn er scholen waar we veel van kunnen leren. Zowel op gericht op basis- als middelbare onderwijs! Inspiratiescholen in Nederland werken met bewezen inzichten, zoals beschreven in de Kwaliteitswaaier Effectief Onderwijs in Begrijpend Lezen, hebben een schoolbrede aanpak en behalen bovengemiddelde resultaten op het gebied van lezen. Wat kunnen we leren van deze scholen in Nederland? Ik spreek hierover met Martijn Nicolaas, werkzaam bij stichting lezen en lid van de kennistafel effectief leesonderwijs. Hij is ook lid van de werkgroep inspiratiescholen. En aan tafel zit Marike Andriessen, intern begeleider bij Kindcentrum De Vindplaats in Amsterdam. Eén van de 10 inspiratiescholen. Aan de hand van veel praktische voorbeelden laten we zien (en horen) wat er allemaal te vinden is bij deze inspiratiescholen! En let op: Het is mogelijk deze scholen te bezoeken en meer te vernemen over hun aanpak, werkwijze en afwegingen. Deze aflevering maak ik samen met de kennistafel Effectief leesonderwijs. Deze kennistafel is in 2020 opgericht op initiatief van de PO-raad, VO-raad en het NRO en brengt leraren, schoolleiders, bestuurders, opleiders en onderzoekers bij elkaar. We maken twee speciale afleveringen over het versterken van leesonderwijs in het primair- en voortgezet onderwijs.Meer weten? Kijk op www.inspiratiescholen.nl! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Wat kunnen we leren van de inspiratiescholen leesonderwijs? verscheen eerst op Tjipcast.
Veranderkundige methoden bij verwaarloosde organisaties
Net zoals kinderen kunnen organisaties ook een ontwikkelingsachterstand oplopen. Oorzaken zijn vaak te vinden in ontbrekend leiderschap, teveel vertrouwen op zelfsturing van professionals en uiteindelijk disfunctionele onderlinge verhouden. Het is spannend om dit aan te pakken. Je komt meestal niet weg met een paar stevige gesprekken en wat ‘sessies op de hei’ om de lucht te klaren. Wat is dan wel nodig om een verwaarloosde organisatie weer op de rit te krijgen? Hierover spreek ik in deze aflevering met Joost Kampen. Als geen ander kent hij de werking van de destructieve processen in organisaties. Joost is grondlegger van het concept van de verwaarloosde organisatie en schreef er een nieuw boek over: Veranderkundige methoden bij verwaarloosde organisaties. In dit boek presenteert hij een nieuw model voor geleide organisatieontwikkeling. Nieuwsgierig naar de eerdere gesprekken met Joost? Ik sprak Joost in aflevering 10 (!) over de introductie van het concept de verwaarloosde organisatie, over hoe te interveniëren in dit soort organisaties en later in 2023 over de invloed van destructief leiderschap. Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Veranderkundige methoden bij verwaarloosde organisaties verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe bouw je als onderwijsleider aan een goed team?
Leiderschap is essentieel in een schoolorganisatie. Een leider geeft bijvoorbeeld richting (visie), bewaakt de professionele schoolcultuur en stuurt op effectieve communicatie en verbetering van werkprocessen. Maar dit leiderschap moet je ook krijgen van een team. Dit raakt een best ongrijpbare maar belangrijke concepten als vertrouwen, wederkerigheid, gezamenlijkheid en transparantie. Leiderschap is hiermee veel meer dan een functieschaal of hiërarchische positie. Hoog tijd om hier dieper in te gaan op de kenmerken van goed leiderschap en de relatie met teamontwikkeling. Ik praat hierover met Miriam Gouwens, directeur van Openbare Basisschool ’t Palet en Christel Wieman, voorzitter van het college van bestuur van Stichting Klasse in Gouda en omstreken. ’t Palet is recent Klassewerkplek geworden. Collega’s werken hier veel trots, plezier en passie in het onderwijs en waarderen het bijbehorende leiderschap. Wat kunnen we leren van deze schoolpraktijk? En hoe geeft Stichting Klasse praktisch handen en voeten aan collectief leiderschap? Luister nu! Deze aflevering maak ik samen met Klassewerkplek. Dit jaar brengen we samen scholen in kaart die erin slagen werk te maken van werkgeluk in het onderwijs en het predicaat Klassewerkplek dragen. We leggen de relatie met kwaliteit, samenwerken en hoge verwachtingen naar leerlingen! Kijk voor meer informatie op www.klassewerkplek.nl. Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe bouw je als onderwijsleider aan een goed team? verscheen eerst op Tjipcast.
Help! De leerkracht is ziek! Wat nu?
Leerkrachten kunnen soms tijdelijk niet voor de klas staan, bijvoorbeeld omdat ze ziek worden. Scholen vangen dit vaak op met een tijdelijke invalkracht. Soms krijgen scholen ook te maken met langere uitval, bijvoorbeeld bij zwangerschapsverlof. In deze aflevering praat ik hierover met Janneke van Uden, invalleerkracht en Jan Konings, coördinator van de vervangingspool. Allebei werken ze bij Conexus, een stichting van 31 basisscholen in de regio Nijmegen. Wat komt er allemaal kijken bij een vervangingsperiode? Waar moet je goed in zijn en hoe sluit je aan bij ‘steeds weer’ een nieuwe basisschool? Ook bespreken we de organisatorische kenmerken van een sterke vervangingspool. Hoe geef je hier en handen voeten aan? Wat is de beste werkwijze en hoe veranker je een sterke verbinding met al deze vervangers? En tot slot: Wat kunnen andere scholen van Conexus leren? Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Help! De leerkracht is ziek! Wat nu? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe geef je als docent-onderzoeker handen en voeten aan praktijkonderzoek?
Het is een steeds groter wordende beweging in het middelbaar beroepsonderwijs: docenten die naast onderwijstaken ook praktijkonderzoek uitvoeren. Bijvoorbeeld om met het werkveld van een opleiding mogelijkheden tot innovatie te verkennen, didactische vragen te verkennen of nieuwe samenwerkingsvormen door te ontwikkelen. Maar dit is dus een relatief nieuw fenonomeen. Docent-onderzoeker zijn betekent dus ook pionieren, ontdekken en experimenteren. Het middelbaar beroepsonderwijs heeft zich als doel gesteld sterker vorm te geven aan deze beweging en om bijvoorbeeld ook meer onderzoekers ‘op te leiden’. Hoe werkt dit in de dagelijkse praktijk? In deze aflevering praat ik verder hierover verder door met twee docent-onderzoekers. Erica Wijnands-Pot, docentonderzoeker bij het practoraat Research Lab van mbo Rijnland. En Ceciel Korsmit-van den Berg, docentonderzoeker bij het practoraat docentprofessionalisering verbonden aan de Landstede Groep. Vragen die we bespreken zijn onder andere: Hoe start je met praktijkonderzoek? Op welke wijze kan je een brug slaan met bijvoorbeeld een practoraat? Welke aanpak werkt ‘goed’ en waar moet je rekening mee houden? Deze aflevering maak ik samen met het Stichting Practoraten, platform voor praktische innovatie. We maken dit jaar vier afleveringen over praktijkonderzoek in het mbo. Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Bronnen die voorbijkwamen in dit gesprek: Practoraat – Docentprofessionalisering van Landstede groep Onderzoeksproject, Innoverend vermogen van mbo-docenten Professionele ontwikkeling van onderwijspersoneel, via onderwijskennis van het NRO Co-co: Co-constructie van responsieve leeromgevingen Co-constructie van responsieve leeromgevingen in het beroepsonderwijs Practoraat Research Lab Research Lab mbo Rijnland Practoraat Samenwerkend Leren & Innoveren Leidraad: Werken aan onderwijsverbetering in het mbo Samen onderzoekend werken in het MBO: praktijkboek voor docenten Het bericht Hoe geef je als docent-onderzoeker handen en voeten aan praktijkonderzoek? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe komt de beginnende leraar in de beste startpositie?
De Nederlandse lerarenopleidingen vormen een belangrijke basis voor kwalitatief goed onderwijs in Nederland. Er is echter in toenemende mate kritiek op deze opleidingen. In hoeverre kijken opleidingen zelf kritisch in de spiegel als het gaat om de zorgwekkende lees- en rekenresultaten in het primair- en voortgezet onderwijs? Zijn opleidingen niet veel te veel verstrengeld met landelijke belangenorganisaties en besturen in Nederland? Is er daarom een nogal defensieve teneur merkbaar als het gaat om voorstellen voor ingrijpende (meer resultaatgerichte) wijzigingen in het bestel? Kan het anders? En hoe dan? Redacteuren Ton van Haperen, Sezgin Cihangir en Anna Bosman brachten over deze vragen een nieuw boek uit: Pole position, de beginnende leerkracht verdient de beste startpositie. In deze aflevering spreek ik met Ton van Haperen en Sezgin Cihangir over het waarom van dit boek, de belangrijkste kernpunten, de onderbouwing hiervan en de weg vooruit. In dit boek presenteren toonaangevende onderwijsexperts tien handvatten hoe de professionalisering van leerkrachten gericht beter en slimmer kan. Een hoopvolle, concrete en waardevolle ambitie! Dit boek is uitgebracht door de Stichting meer leren op school. Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe komt de beginnende leraar in de beste startpositie? verscheen eerst op Tjipcast.
Burgerschap: Succesvoorbeelden uit de dagelijkse praktijk
Dit is de laatste aflevering in een vijfluik serie over burgerschap. De eerste aflevering ging over de geschiedenis van burgerschap. In de tweede aflevering verkennen we hoe burgerschap er uit kan zien in de dagelijkse schoolpraktijk. In aflevering drie bespraken we of en hoe het mogelijk is burgerschapsontwikkeling te ‘meten’ en te monitoren. In aflevering vier gingen we dieper in op het voeren van gevoelige onderwerpen in de klas. In deze aflevering bespreken we succesvoorbeelden uit de praktijk! We bespreken hele concrete voorbeelden uit de dagelijkse lespraktijk hoe handen en voeten te geven aan de wettelijke burgerschapsopdracht. Van visie ontwikkeling tot maakprojecten in de onderbouw. Van leerlingenraad tot in gesprek raken met kinderen die de Nederlandse taal nog moeten leren. Luister nu en je hebt boordevol aanknopingspunten om morgen aan de slag te gaan! Deze podcast maak ik samen met het Expertisepunt Burgerschap. Samen maken we een reeks van vijf speciale afleveringen over burgerschap in het onderwijs. Van aanleiding naar praktijk, van kennis naar handelen. Volg deze afleveringen en je bent helemaal bij als het gaat om burgerschap! Meer weten? Kijk voor meer informatie op www.expertisepuntburgerschap.nl Meer informatie over mijn gasten aan tafel: Willemien Velsink, coördinator taalklassen bij Wereldwijzer in Amersfoort Agnes IJmker, adjunct-directeur van de Klimboom in Amersfoort, gespecialeerd onderwijs voor zeer moeilijk lerende kinderen cluster 3 Elske Mars, directeur van basisschool Oostenwind in Raalte en Daniëlle Wolfkamp, ze geeft les aan unit 3 en 4. Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Hieronder vind je een selectie van materialen, documenten en productie die voorbij komen in de podcast. Het bericht Burgerschap: Succesvoorbeelden uit de dagelijkse praktijk verscheen eerst op Tjipcast.
Onderwijsnieuws: maart
Maart was een maand met volop onderwijsnieuws. Peter en ik zetten het weer keurig op een rij en nemen de belangrijkste berichten door. En waarom begint Peter eigenlijk geen onderwijsboerderij? Nieuwsberichten die voorbijkomen in deze aflevering: Betaalverzoeken als pestmiddel op school. Nog steeds veel te veel lawaai in Nederlandse klassen. Zorgboerderijen hebben het te druk met jongeren die uitvallen in het onderwijs. Boekenweek! Maar wie leest er nog? Geen verplichte stagevergoeding in het mbo. Indonesisch leerwerktraject geen succes. Scriptiegate. Een huis vol hoogbegaafde kinderen. College in de buitenlucht. Lectoraten hebben geen last van de bezuinigingen. Adolesence. Een school die wel werkte, moet toch stoppen. Perzikpitten. Tips of ideeën voor de volgende uitzending? We horen het graag! Het bericht Onderwijsnieuws: maart verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe kunnen we hiërarchie weer een beetje sexy maken in het onderwijs?
Hiërarchie is al snel een beladen woord in het onderwijs. Het lijkt wel alsof we het liever niet hebben over ‘verticale’ en ‘horizontale’ afstemming in de school. Je ziet dit ook terug in de management literatuur: het gaat vandaag de dag al gauw over platte organisaties (zonder manager), minder management (ieder werkt vanuit eigen talent en zelfsturing) en democratische organisaties (iedereen heeft evenveel zeggenschap). Hoe landen dit soort concepten in de dagelijkse praktijk? Is hiërarchie werkelijk iets van het verleden? Mijn gasten Francis van Haandel en Linda van Druijten zijn kritisch op al die ideologische beelden over samenwerken en sturen. Meestal werkt het niet en leidt het tot slechte resultaten in het onderwijs. Hiërarchie is volgens hen zelfs noodzakelijk in het onderwijs. Een leider in een school stuurt op kaders en stelt hoge verwachtingen naar teamleden. Hier hoort ook hiërarchie bij: sterker nog, je kunt niet zonder! Leiderschap is cruciaal om te bouwen aan een professionele schoolcultuur, gedeelde werkwijze en hoge onderwijskwaliteit. Hoog tijd om in deze podcast uitgebreid in te gaan op wat leiderschap wel en niet is en hoe de relatie te maken is met een transparante organisatiestructuur. Francis en Linda werken samen vanuit LEF onderwijskwaliteit. Samen organiseren en faciliteren ze hoogwaardige professionaliseringstrajecten in het onderwijs. Meer weten over hun werk? Neem hier een kijkje op hun website! Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe kunnen we hiërarchie weer een beetje sexy maken in het onderwijs? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe zet je teamsucces om in onderwijsresultaten?
Heel soms weet ik na het opnemen van een podcast dat er een vervolg moet komen. Dit was het geval toen ik vorig jaar de collega’s van basisschool De Octaaf sprak in de studio. Daarom ben ik samen met Paul Baan (oprichter van Klassewerkplek) naar Elburg afgereisd om het team te ontmoeten en een rondleiding door te school te krijgen. In deze podcast praat ik door met directeur Marieke Pluim en leerkracht Rick Leusink over de relatie tussen teamsucces en onderwijsresultaten. We bespreken stap voor stap en zo specifiek mogelijk hoe het team handen en voeten geeft aan een continue verbetercultuur, hoge verwachtingen en een rijke schooldag waar kinderen vooral veel kennis opdoen. Ook Paul Baan doet mee aan het gesprek! Hij legt tussendoor relaties met onderzoeksbevindingen en theoretische concepten om de werkdruk laag te houden en het werkplezier hoog! Heb je eerste aflevering nog niet gehoord? Ik kan je aanraden deze eerst even hier te beluisteren! Deze aflevering maak ik samen met Klassewerkplek. Dit jaar brengen we samen scholen in kaart die erin slagen werk te maken van werkgeluk in het onderwijs en het predicaat Klassewerkplek dragen. We leggen de relatie met kwaliteit, samenwerken en hoge verwachtingen naar leerlingen! Kijk voor meer informatie op www.klassewerkplek.nl. Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe zet je teamsucces om in onderwijsresultaten? verscheen eerst op Tjipcast.
Wat maakt iemand een leraar?
De huidige bekwaamheidseisen voor leraren dateren uit 2017. Hierin staat wat leraren moeten weten en kunnen. Als je de tekst leest valt het direct op dat het nogal vaag is. En bovendien is er de laatste jaren veel meer aandacht gekomen voor de wetenschappelijke onderbouwing van didactiek en pedagogiek in de klas. En het werkveld spreekt zich ook explicieter uit over de kwaliteit, opbouw en inhoud van lerarenopleidingen. Er is teveel ‘verschil’ (of positief gezegd: keuze). De bekwaamheidseisen voor leraren dienen elke zes wettelijk te worden herzien. Wat gaat er uitkomen? Hoe is er te werk gegaan en wat kunnen we (niet) verwachten? Ik ga hierover in gesprek met Dorien Zevenbergen. Projectleider voor de herijking van de bekwaamheidseisen. Ze is leraar filosofie en co-auteur van het boek De sluipende crisis: waarom het onderwijs niet beter wordt. En aan tafel zit Hannah Bijlsma, lid van de denktank van leraren in de herijking van de bekwaamheidseisen. Hannah is leraar in het basisonderwijs en onderzoeker aan de Radboud Universiteit. Ze is ook Senior Inhoudelijk Expert op het gebied van leraren en lerarenopleidingen bij het Nationaal Regieorgaan voor Onderwijsonderzoek en auteur van diverse onderwijspublicaties. We gaan in gesprek over de aanpak, werkwijze en aanleiding van de herijking. We het gesprek op langs vier gebieden: inhoud, didactiek, pedagogiek en de professionele bekwaamheid. Ook bespreken we de rol van de wetenschappelijke denktank die in dit project is gepositioneerd. Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En: Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Wat maakt iemand een leraar? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe kom je in beweging?
In deze aflevering spreek ik Milio van de Kamp. Milio is socioloog en werkzaam als universitair hoofddocent aan de Universiteit van Amsterdam. Hij is bekend geworden met zijn boek: Misschien moet je iets lager mikken. Een indrukwekkend verhaal over zijn jeugd waarin hij opgroeide in armoede. Het leest als een unieke, persoonlijke, pijnlijke en confronterende blik op maatschappelijke ongelijkheid en kreeg lovende kritieken. In deze podcast praat ik uitgebreid met Milio over veerkracht, in beweging komen en het leren nemen van regie. We bespreken complexe thema’s zoals schaamte, onvermogen, hoop en het belang van vriendschap. We doen dit door regelmatig passages uit zijn boek te bespreken. Deze podcast maakt onderdeel uit van het congres De professional Centraal, georganiseerd door het SBCM. SBCM is er voor mensen die een steuntje in de rug nodig hebben om aan passend werk te komen en te blijven. SBCM streeft ernaar dat iedereen een passende en zo regulier mogelijke, betaalde baan heeft. Een baan die kansen en vooruitzichten biedt. Het bericht Hoe kom je in beweging? verscheen eerst op Tjipcast.
Is het tijd voor meer vrouwelijk leiderschap?
Vrouwen leiden een team vaak anders dan mannen. In het algemeen kunnen vrouwen beter omgaan met feedback en houden ze gemakkelijker het grotere doel voor ogen, zonder dat hun eigen ego in de weg staat. Maar vrouwen zijn nog steeds ondervertegenwoordigd in besturen en leidinggevende posities. Gelukkig zien we steeds meer vrouwelijke leiders, maar dat is niet vanzelf gegaan. Lange tijd werd leiderschap vooral geassocieerd met mannelijke eigenschappen zoals daadkracht, snelle besluitvorming, bescherming en dominantie over anderen. Daardoor kregen competitiedrang en ego-gedreven leiderschap vaak de overhand. Vrouwen hebben echter een andere manier van leidinggeven, aldus mijn gasten in de studio. Ze luisteren beter, zijn minder gefocust op persoonlijk succes en stellen de ontwikkeling van het team centraal. Het is dan ook hoog tijd om hier uitgebreider over te praten! Wat kunnen mannen bijvoorbeeld van vrouwelijke leiders leren? In deze aflevering praat ik hierover met Marike Venema, directeur van openbare basisschool de Brederoschool in Groningen. En Marie-Antoinette Hubers, Europe Regional Director van DKG. International Society for woman educators. We blikken terug op hoe vrouwen de afgelopen jaren langzaam meer leidinggevende posities gingen bekleden en wat dit van vrouwelijke professionals vroeg. Ook bespreken we hoe nu wordt gekeken naar vrouwelijk- en mannelijk leiderschap. Is de vrouwelijke emancipatie voltooid? Aan de hand van persoonlijke voorbeelden uit de dagelijkse praktijk gaan we over deze thema’s in gesprek. Hier is link naar de Delta Kappa Gamma Society (in het Engels). En de link naar de Nederlandse DKG vereniging. Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Is het tijd voor meer vrouwelijk leiderschap? verscheen eerst op Tjipcast.
Onderschatten we het mbo?
In de afgelopen jaren is er veel energie gestoken om zoveel mogelijk jongeren de kans te geven om te studeren op een hogeschool of universiteit. Tegelijkertijd neemt het aantal mbo studenten structureel af. Terwijl we schreeuwen om professionals die aan de slag kunnen om het toenemende woningtekort, de vraagstukken op het gebied van duurzaamheid of de tekorten in de zorg aan te pakken. Juist het mbo is hierin van cruciaal belang! Helaas krijgen mbo’ers niet dezelfde kansen als professionals met een hoger diploma. Ze verdienen minder, zijn minder vertegenwoordigd in bestuurlijke functies (ook in de politiek) en krijgen minder waardering. Wat is er aan de hand? En waarom zijn we zo gefixeerd op het hoger onderwijs? Bovenstaande aandacht voor ‘hoger onderwijs’ leidt tot een splitsing in ons denken over school, leren en opleiden. Hoog is beter. En het is mbo, dat is vooral voor kinderen die met hun met hun handen willen werken en ‘praktisch’ zijn. Bijkomend effect is dat er vaak op docenten in het mbo wordt neergekeken. Mijn gast Karim Amghar schreef hier een fel pleidooi over: Maar dat begrijp jij toch niet. In deze podcast gaan we in gesprek over zijn nieuwe boek, zijn drijfveren en argumentatie om het mbo te herwaarderen. Maar dit gaat verder dan opnieuw labeltjes plakken, het vraagt ook om kritische reflectie van onze politiek, bestuurders en opleidingen in Nederland. Karim werkt ook een aantal concrete suggesties uit waarvan we er enkele bespreken. Het nieuwe boek van Karim Maar dat begrijp jij toch niet is uitgegeven door De Correspondent. Eerder maakte hij twee prachtige documentaires over onderwijs: Karim pakt zijn kans en De Maastrichtse droom over basisschool El Habib. Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Onderschatten we het mbo? verscheen eerst op Tjipcast.