Tjipcast

Dit is een nieuwe aflevering in de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO), voorheen het NRO. In deze aflevering verkennen we het thema Human Resource Development (HRD), leren en ontwikkelen van mensen in het onderwijs. In deze aflevering ga ik in gesprek met Maaike Koopman en Lotte Bakker. Maaike Koopman is associate lector, verbonden aan de lectoraten Beroepsonderwijs en Werken in Onderwijs van Hogeschool Utrecht. Lotte Bakker is schoolleider van Jenaplanschool Wittevrouwen, verbonden aan SPO Utrecht. We gaan in gesprek over de vraag: Wat voor maatregelen nemen scholen om hun onderwijs anders te organiseren en hoe pakken zij dit aan? We bespreken het onderzoeksrapport ‘Anders organiseren in het primair onderwijs’, over een onderzoek naar Utrechtse basisscholen en hoe zij hun onderwijs anders organiseren met behulp van een subsidie vanuit Utrecht Leert. Hoewel dit geen onderzoeksproject is dat gefinancierd is door het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs, is het vanwege de relevantie voor de onderwijspraktijk opgenomen in deze podcastreeks. In het gesprek komen veel verschillende maatregelen aan bod. Ook worden concrete praktijkvoorbeelden besproken. Daarnaast gaan we in op onderliggende thema’s zoals gespreid leiderschap, collectieve verantwoordelijkheid, het belang van visie bij verandering en de vraag hoe scholen deze vormen van anders organiseren duurzaam kunnen integreren in hun organisatie. Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering: Onderzoek naar hoe Utrechtse basisscholen hun onderwijs anders organiseren met behulp van een subsidie vanuit Utrecht Leert (het onderzoeksrapport) Infographic met de belangrijkste inzichten uit het onderzoek en meer informatie over Utrecht Leert en de experimenteerregeling Eerder sprak ik Lotte Bakker al eens in een podcast over werkplezier en werkgeluk in het primair onderwijs Ik heb diverse afleveringen gemaakt over aantrekkelijke schoolorganisaties voor starters en zij-instromers. Deze aflevering is onderdeel van een reeks die is gemaakt in samenwerking met PCBO Rotterdam Zuid De podcast over teamgericht organiseren met Ben van der Hilst vind je hier Het gesprek over onderwijsambassadeurs kan je hier terugluisteren: Het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar: Over het anders organiseren van de klas of school Over de effectieve inzet van onderwijsassistenten bij differentiatie Over professionalisering in het onderwijs Meer weten over de podcastreeks? Deze serie wordt gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering gaat Tjip de Jong met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over wetenschappelijk onderzoek, en wat dit betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Het doel is om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door perspectieven en ervaringen te delen. Wil je alle afleveringen raadplegen? Kijk hier! Werken in het onderwijs. Heb je vragen of suggesties? Laat een reactie achter via https://tjipcast.nl/vraag. Tijdstempels 00:05 Intro podcast00:27 Opzet reeks00:48 Intro gasten02:14 Onderzoek Utrecht02:52 PLG aanpak05:05 Lerarentekort07:09 Begrip definitie08:24 Voorbeelden maatregelen10:07 Kwetsbaarheid systeem11:42 Maatregelen overzicht13:06 Experimenteerregeling14:52 Leren proces16:08 Rol visie19:12 Onderzoeksaanpak22:30 Waarderen aanpak24:23 Resultaten maatregelen26:31 Keuzes scholen28:28 Stimulerend belemmerend30:49 School verschillen32:24 Gespreid leiderschap32:42 Professionalisering vraag35:00 Praktijk voorbeelden38:18 Vervolg onderzoek41:05 Afsluiting podcast Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Wat voor maatregelen nemen scholen om hun onderwijs anders te organiseren en hoe pakken zij dit aan? verscheen eerst op Tjipcast.

Een diploma lijkt helder, maar zegt vaak minder dan we denken. Wie een voldoende heeft voor Nederlands, kan vaak heel verschillend schrijven, spreken of argumenteren. Precies daar begint het denken over skillsgericht werken: niet alleen kijken naar het eindbewijs, maar naar wat iemand daadwerkelijk kan, weet en in de praktijk laat zien. Ondanks het praktijkgerichte karakter van het middelbaar en hoger beroepsonderwijs weten we deze ‘visie’ niet optimaal in de praktijk in te brengen. Hierover praat ik met Wim Pelgrim die recent een boek uitbracht met de titel: Skillsgericht werken in de beroepspraktijk. In het beroepsonderwijs zijn vaardigheden extra relevant. Studenten leren niet alleen uit boeken, maar juist ook in stages, tijdens simulaties, op school en in concrete beroepssituaties. Dan wordt de vraag belangrijk hoe scholen, opleidingen en werkveld zicht krijgen op die ontwikkeling, zonder te vervallen in een systeem van afvinken en georganiseerd wantrouwen (aldus mijn gast). Het gesprek laat zien dat skillsgericht geen wegbeweging is van het belang van kennis. Integendeel: kennis, vaardigheden, houding en context grijpen voortdurend in op elkaar. De uitdaging zit vooral in de manier waarop opleidingen dat erkennen, benoemen en vastleggen. Daarvoor is gemeenschappelijke taal nodig, betere verbinding met de beroepspraktijk en ruimte om anders te kijken naar bewijs van bekwaamheid. Technologische ondersteuning komt ook aan bod. Iets waar we niet omheen kunnen. Tegelijk maakt het gesprek duidelijk waarom verandering in het onderwijs lastig is. Financiering, diplomalogica, toetscultuur en systemen van controle sturen het onderwijs nog sterk. Juist daarom is de waarde van een skillsgerichte benadering niet dat alles meteen om moet, maar dat docenten en instellingen op kleine schaal anders leren kijken naar wat studenten werkelijk in potentie kunnen ontwikkelen. Kernpunten uit de podcast: 🔍 Skillsgericht werken verschuift de aandacht van het diploma naar de vraag wat iemand daadwerkelijk kan, weet en in de praktijk laat zien. 🧠 Kennis verdwijnt daarbij niet naar de achtergrond; het gesprek benadrukt juist dat kennis, vaardigheden, houding en toepassing nauw met elkaar verweven zijn. 🛠️ In beroepsonderwijs ontstaat leren vaak in echte werksituaties, stages en informele contexten, waardoor klassiek toetsen niet altijd goed zichtbaar maakt wat een student beheerst. 🗣️ Een gedeelde skillsgerichte taal is nodig om scholen, opleidingen en werkveld beter met elkaar te laten communiceren over bekwaamheid en ontwikkeling. 🏗️ De grootste belemmeringen zitten niet alleen in didactiek, maar ook in systemen van financiering, diplomering, controle en institutionele logica. Quotes uit het gesprek “Het feit dat je een diploma hebt betekent niet dat je daarmee automatisch ook voldoet aan wat er in de praktijk nodig is.” “Heel veel doen we al. Alleen hoe ga je dat in samenhang met elkaar op een goede manier organiseren?” Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door: Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op Wetenswaardig voor meer informatie! JSW. Hét vakblad voor leerkrachten en onderwijsprofessionals. JSW is praktijkgericht, duidelijk en toegankelijk! En wist je dat JSW ook een thematisch deel heeft? Met zes rijke edities per schooljaar én extra inspiratie via de website en nieuwsbrief blijf jij zo helemaal bij! Bijvoorbeeld nieuwsgierig naar basisvaardigheden, burgerschap, meertaligheid, sociaal emotionele ontwikkeling of actuele ontwikkelingen op het gebied van lezen?  Tijdstempels 00:00 – Eerste kennismaking00:23 – Skillsgericht werken02:20 – Diploma waarde03:56 – Skills competenties06:32 – Kennis vaardigheden07:41 – Praktijk leren11:09 – Skillsgerichte taal14:58 – Competent NL17:08 – Open badges19:13 – Vertrouwen controle22:39 – Digitale paspoorten26:33 – Financiering prikkels28:16 – Wasstraat winkelstraat31:35 – Kleine stappen35:05 – Morgen beginnen Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe kan skillsgericht werken het beroepsonderwijs verrijken? verscheen eerst op Tjipcast.