Studio Energie

Iedere twee weken actualiteit, achtergrond en analyse én het ongezouten commentaar van Laetitia Ouillet en Remco de Boer. Met deze week: - Eneco’s One Planet-plan: klimaatneutraal in 2035 [05.53] - DNV: ‘Ten technologies setting the pace of the energy transition over the next five years’ [23.22] - chemiereus Dow doorbreekt stilte met stappenplan [26.58] - over podcast Ulco Vermeulen (Gasunie) [36.40] - nieuwe nagel aan doodskist geothermie [41.35] - vooruitblik: Nagele aardgasvrij [54.06]

“Misschien wel het meest ambitieuze wind-tot-waterstofproject in Europa”, zo noemen de initiatiefnemers het zelf. Met hun plan voor 4 gigawatt groene waterstof in 2030 gooiden Gasunie, Shell en Groningen Seaports begin vorig jaar een enorme steen in de vijver. Inmiddels doen ook Equinor en RWE mee. Hoe ver staat het nu met de plannen? Doet de Nederlandse politiek – die dol zégt te zijn op groene waterstof – ook boter bij de vis? En is blauwe waterstof de komende jaren niet veel goedkoper én gunstiger voor het klimaat? Ik vraag het Ulco Vermeulen, lid van de Raad van Bestuur van Gasunie.

- Shell-zaak [3.08] - emissies broeikasgassen door olie- en gasbedrijven https://energeia.nl/trilemma/40093702/over-de-klimaatzaak-en-de-emissies-van-broeikasgassen-door-olie-en-gasbedrijven [10.07] - gerucht: Shell verkoopt Texaanse schalie-bezittingen https://www.reuters.com/article/us-shell-usa-permian-exclusive/exclusive-shell-considering-possible-sale-of-us-permian-assets-idUSKCN2DP0FH [17.36] - IEA Oil Market Report: olie-vraag al in 2022 op pre-COVID-niveau https://www.iea.org/reports/oil-market-report-june-2021 [19.49] - IEA-rapport: The Role of Critical Minerals in Clean Energy Transitions https://www.iea.org/reports/the-role-of-critical-minerals-in-clean-energy-transitions [23.54] - HSCC-studie: Internationale ontwikkelingen en de Nederlandse energietransitie https://hcss.nl/report/internationale-ontwikkelingen-en-de-nederlandse-energietransitie/ [27.35] - Nord Stream 2 & onze groeiende afhankelijkheid [30.04] - vooruitblik: hiep hiep hoera [39.58]

In mei verscheen het plan van aanpak voor het Programma Infrastructuur Duurzame Industrie (PIDI). Die industrie moet een grote bijdrage leveren aan het halen van de klimaatdoelen. Maar dan moet de daarvoor benodigde infrastructuur wel beschikbaar zijn. Versnelling is noodzakelijk; gaat het PIDI daar voor zorgen? Nee, zegt Hans Grünfeld, directeur van VEMW en lid van de Taskforce Infrastructuur Klimaatakkoord Industrie die de basis voor het PIDI legde. Met hem praat ik over wat er scheef zit en hoe het dan wél moet.

Iedere twee weken actualiteit, achtergrond en analyse én het ongezouten commentaar van Laetitia Ouillet en Remco de Boer. Met deze week: - Gemeenteraad Amsterdam stemt in met windmolen-zoekgebieden (maar of er molens komen is nog maar de vraag) [06.47] - nog één keer de zaak-Shell [17.23] - Duitsland zet volgende stap in waterstof-ambitie ‘nummer eins der Welt’ [21.55] - Vattenfall wil met drie elektrische boilers (3x50 MW) warmtenet Amsterdam vergroenen [32.28] - vooruitblik [42.19]

Met onafhankelijk energieanalist Jilles van den Beukel en Hans van Cleef, senior energie-econoom bij ABN Amro, bespreek ik het vonnis in de zaak-Shell.

Na ruim negen jaar neemt Jo Peters afscheid als secretaris-generaal van de NOGEPA, de Nederlandse Olie en Gas Exploratie en Productie Associatie. Wat voor sector trof Peters in 2012 aan? En hoe staat de Nederlandse olie- en gaswereld er nu voor? Is er nog toekomst of is het einde oefening? - olie- en gassector in 2012: ivoren toren [10.41] - vandaag, morgen en overmorgen: nieuwe rol [14.16] - gevolg van strijd tegen schaliegas [19.52] - aardbeving Huizinge: begin van het einde [22.25] - gaswinning op land: einde oefening? [25.53] - winning op zee (1): Noordzeeakkoord [29.19] - winning op zee (2): nog altijd geen gelijk speelveld [33.01] - Nederland-importland: onverstandig [38.32] - ‘de politiek’: niet vrolijkmakende observaties [42.55] - ‘de media’ [51.06] - vonnis in de zaak-Shell [52.50] - slot(vraag) [1.02.10]

Iedere twee weken actualiteit, achtergrond en analyse én het ongezouten commentaar van Laetitia Ouillet en Remco de Boer. Met deze week: - rapport ‘Het Energiesysteem van de Toekomst: Integrale Infrastructuurverkenning 2030-2050’ van de netbeheerders [05.57] https://www.netbeheernederland.nl/nieuws/studie-integraal-energiesysteem-2050-kompas-bij-urgente-keuzes-energietransitie-1455 - strijd om windmolens in Amsterdam [18.33] - “CCS oliedom” [35.54] - Schiermonnikoog-quote Tjeerd de Groot (D66) [42.51] - stroomkabel Schiermonnikoog laat zien wat er scheef zit in de Nederlandse energietransitie [45.20] - reactie EZK op Rli-rapport waterstof [01.00.03] https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2021/05/19/kamerbrief-over-kabinetsreactie-op-het-rapport-waterstof-de-ontbrekende-schakel-van-de-raad-voor-de-leefomgeving-en-infrastructuur-rli - vooruitblik [01.02.15]

Deze week heeft het Europees Parlement ingestemd met een rapport (https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2021-0241_NL.pdf) van de Commissie industrie, onderzoek en energie (ITRE) over de Europese waterstofstrategie; een rapport waarover maanden is onderhandeld. De Nederlandse VVD-Europarlementariër Bart Groothuis deed dat namens de liberale fractie. Met hem praat ik over de politieke strijd over waterstof in Europa.

- hackers leggen brandstofpijplijn VS plat; hoe veilig is onze energie-infrastructuur? [4.00] - leestip: Toekomstperspectieven van gas in Nederland [15.35] - moet Nederland aan de (diepe) geothermie? [16.11] - achtergronden bij gaswinning Groningen en de ruzie over de rekening [32.24] - vooruitblik: CO2 Conferentie en…Songfestival [1.05.35]

- ETS en grondstofprijzen zorgen voor hoge elektriciteitsprijs [6.43] - nog even over peak oil… [16.31] - héél kort over OPEC [19.09] - ETS én nationale CO2-heffing blijft schuren [20.53] - nieuwe campagne: ‘Ruimte voor Nieuwe Energie: niet makkelijk, wel nodig’ [27.14] - IBO Financiering Energietransitie & essay Kalavasta en Berenschot [30.24] - vooruitblik [40.56]

- EBN’s Week van de Noordzee [2.33] - zoektocht naar gas in de Zuidelijke Noordzee [5.42] - IEA Gas Market Report Q2 [18.35] - Chinese steenkoolmachine [25.26] - het échte verhaal achter de ontdekking van het Groningen-gasveld [27.48] - vooruitblik [56.17]

Iedere twee weken actualiteit, achtergrond en analyse én het ongezouten commentaar van Laetitia Ouillet en Remco de Boer. Met deze week: - ‘De 10 waterstof-geboden van Nederland’ [3.19] https://www.missieh2.nl/nieuws/waterstofketen-moet-sneller-volwassen-worden-vindt-brede-coalitie-van-bedrijven/ - stukje oogrol-gymnastiek [15.20] https://www.energiepodium.nl/artikel/de-lage-landen-aan-de-zee - advies: extra schone stroom nodig [20.38] https://www.vemw.nl/~/media/VEMW/Downloads/Public/Nieuwtjes/Bij%20nieuwtje%20090421%20brief%20Stuurgroep%20Extra%20Opgave%20aan%20MEZK%20090421.ashx - selectieve verontwaardiging over Chinese zonnepanelen [37.52] https://fd.nl/ondernemen/1378683/nederlandse-zonnepanelen-komen-van-chinese-bedrijven-die-worden-verdacht-van-dwangarbeid-imd1caiKqbIo - een-op-een-afspraken EZK met Tata [51.18] https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2021/03/30/kamerbrief-over-verduurzaming-tata-steel - iemand zingt iets [59.37]

- China’s 14e vijfjarenplan met veel klimaat & energie [02.39] - wat is er eigenlijk met 'peak oil' gebeurd? [19.47] - nieuwe afspraken OPEC+ [25.03] - vooruitblik [33.41]

Iedere twee weken actualiteit, achtergrond en analyse én het ongezouten commentaar van Laetitia Ouillet en Remco de Boer. Met deze week: - ‘Aanbod aan Nederland’ door de industrie [2.26] https://www.industrieaanbodaannederland.nl/ - capaciteitsmarkten in de VS [16.33] - BritNed-kabel wéér stuk [23.54] - een top-waterstofartikel [29.18] https://energeia.nl/trilemma/40091869/waterstof-quo-vadis - tip voor de pro-kernenergielobby [34.54] https://www.youtube.com/watch?v=qzbLta1kZio - rapport commissie-Brenninkmeijer: ‘Betrokken bij klimaat, burgerfora aanbevolen’ [38.06] https://www.rijksoverheid.nl/doe-mee/lopende-projecten/betrokken-bij-klimaat - vooruitblik [57.12]

- artikel: Waterstof, waarheen gaat gij [3.42] - IEA-rapport: Oil 2021, Analysis and forecast to 2026 [19.53] - ‘Total stops drilling Suriname well before reaching deeper targets’ [25.43] - Nord Stream 2 vordert, langzaam maar zeker [27.58] - verbluffend boek over duistere oliehandel: The World for Sale [33.01] - vooruitblik [47.18]

Iedere twee weken actualiteit, achtergrond en analyse én het ongezouten commentaar van Laetitia Ouillet en Remco de Boer. Met deze week: - het Waterstofpact [2.40] - laat Den Haag gemeenten in de kou staan? [20.49] - leveringszekerheid: Eneco schakelt Belgisch offshore windpark af [38.35] - politiek 1: PvdA wil geen fossiele bedrijven meer aan tafel [45.46] - politiek 2: FNV en CNV bang voor ‘fossiel’ baanverlies [53.09] - vooruitblik [56.05]

S29: Henri Bontenbal over politicus zijn, campagne voeren en de spannende race naar 17 maart by Studio Energie

- OPEC+ verrast de markt [03.06] - teleurstellende International Petroleum-week [16.54] - grootse groene waterstof-plannen Saoedi-Arabië [20.25] - vooruitblik [31.01]

Iedere twee weken actualiteit, achtergrond en analyse én het ongezouten commentaar van Laetitia Ouillet en Remco de Boer. Met deze week: - PBL-rapport ‘Warmtetransitie in de praktijk’ [6.42] - doorrekening verkiezingsprogramma’s [23.22] - SDE++advies [36.05] - verkiezingscampagne [39.09] - PBL-blogs [42.53] - nieuwe partij Volt op 1 zetel [49.06] - verandering bij de ChristenUnie [58.21] - vooruitblik [1.02.07]

- Texas Freeze [3.01] - lessen ‘Texas’ voor Nederland [11.30] - drie nieuwe Shell-scenario’s [19.54] - Shell’s strategie-update [33.15] - verlies Shell in Nigeria-rechtszaak [42.50] - vooruitblik [51.08]

Iedere twee weken actualiteit, achtergrond en analyse én het ongezouten commentaar van Laetitia Ouillet en Remco de Boer. Met deze week: - de verkiezingsdebatten [2.05] - Tennet’s Monitor Leveringszekerheid 2020 [9.30] - deal Shell & Eneco met Amazon [21.45] - NOGEPA-reclamecampagne [31.20] - belangrijk rapport: ‘Bestemming Parijs’ [32.28] - wat ons is opgevallen: D66 en GroenLinks [41.50] - vooruitblik [1.00.34]

- gedoe op de elektriciteitsmarkt [03.43] - deal Shell & Eneco met Amazon [05.07] - stijgende olie- en gasprijs [08.45] - nieuw record CO2-prijs [12.40] - ’Smeerolie van het klimaatbeleid’ [17.47] - tip voor EBN [18.40] - Joe Biden’s vliegende start op klimaat- en energiebeleid [21.21] - vooruitblik [29.38]

Maandag kwam het PBL met de analyse van de concept-Regionale Energie Strategieën (RES). Ondersteund door een Nationaal Programma zoeken de 30 RES-regio's naar locaties voor nieuwe wind- en zonneparken. Doel: 35 TWh schone stroom in 2030. Maar, dat doel wordt met de huidige plannen al bijna gehaald, zegt Martien Visser, lector Energietransitie aan de Hanzehogeschool, manager strategie bij Gasunie en de ongekroonde cijferkoning van de Nederlandse energietransitie.

Iedere twee weken actualiteit, achtergrond en analyse én het ongezouten commentaar van Laetitia Ouillet en Remco de Boer. Met deze week: - Rli-advies ’Waterstof, de ontbrekende schakel’ [4.15] - PBL-analyse concept-Regionale Energie Strategieën RES [15.16] - verkiezingsprogramma's PvdA, CDA en hoe doet Henri Bontenbal het? [30.05]

Afgelopen maand pleitte een coalitie van 'afvalvergroeners' in paginagrote advertenties voor het afschaffen van de importheffing op afval. Die is ingevoerd in het kader van het Urgenda-vonnis, maar heeft volgens de afvalbedrijven juist een negatief effect op het klimaat. Ik praat erover met Jasper de Jong, commercieel directeur bij afvalbedrijf AVR.

- film 'Deepwater Horizon' [2.35] - gasprijs door het dak: hoe zeker is de leveringszekerheid in Nederland [7.04] - kort: minister Wiebes, Volkskrant ‘van gas los’ en 61 Noorse exploratievergunningen [14.20] - HCSS-studie naar de duistere, ondoorzichtige Russisch olie- en gasindustrie [28.56] - vooruitblik [43.01]

In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen praat ik met mensen die niet alleen verstand van zaken hebben, maar ook een duidelijke mening. Deze week is mijn gast Margriet Kuijper. Zij wil dat Nederland een Carbon Take Back Obligation(CTBO) invoert. Zie ook: https://www.gemeynt.nl/bericht/carbon-takeback-obligation-a-producers-responsibility-scheme-on-the-way-to-a-climate-neutral-energy-system

In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen praat ik met mensen die niet alleen verstand van zaken hebben, maar ook een duidelijke mening. Deze week is mijn gast Maya van der Steenhoven, voormalig directeur Programmabureau Warmte Koude Zuid-Holland en initiator van 'Van Gas Los'.

- verrassend 'cadeau' van Saudi-Arabië [5.29] - wat doet de olieprijs dit jaar? [18.25] - bestorming van het Capitool [27.16] - hoe gaat het met aardgas? [29.14] - ETS-prijs breekt record [30.36]

In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen gesprekken met mensen die niet alleen verstand van zaken, maar ook een duidelijke mening hebben. Deze week Thijs ten Brinck over...waterstof.

- kernenergie & kosten [0.47] - OPEC & het einde van olie [7.57] - Denemarken & olie & gas [14.49] - Nord Stream 2 [19.06] - NAM & de toekomst [23.08] - waterstof NortH2 [30.22] - rechtszaak Shell [36.53] - eindejaarsquizje [40.30]

Luistertip voor de basisindustrie en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, voor Tennet, Gasunie en de ACM.

Vorige week kondigde minister Wiebes een aantal wetswijzigingen aan waarmee het einde aan de gaswinning in Groningen ook juridisch wordt geregeld. “We zijn er nu echt bijna. Zeer binnenkort stopt de gaswinning in Groningen”, aldus de minister. Over dat stoppen praat ik met Johan Atema, directeur NAM. Hoe wordt het einde van 'Groningen' binnen het bedrijf beleefd? Betekent het ook het einde van de Nederlandse Aardolie Maatschappij?

Over de gevolgen van de verkiezing van Joe Biden, de olie- en gasprijs, rapporten van EIA, OPEC en IEA, Nordstream 2, Covid-vaccins en nog veel meer. Zoals waarom iedereen die dol is op hernieuwbare energie óók de olie- en gasontwikkelingen zou moeten volgen.

Nederland moet van het aardgas af. Althans, dat is wat de Tweede Kamer, veel gemeenten en provincies vanaf 2016 zeiden dat er moest gaan gebeuren. En snel een beetje. Inmiddels blijkt het daadwerkelijk 'van gas los' halen van bestaande woningen heel lastig. Mijn gast weet dat als geen ander. Over verleden, heden en toekomst van ‘aardgasvrij’ praat ik met Susanne van Suylekom, projectmanager stakeholders bij energiebedrijf Vattenfall.

04.00 Bontenbal nr. 18 CDA-kandidatenlijst 08.12 waarom is dit de laatste aflevering? 09.49 Klimaat- en Energieverkenning (KEV) 2020 & de rol van PBL 52.48 politicus Bontenbal & het CDA-verkiezingsprogramma 1.17.05 afscheid

Hij was een flinke tijd uit de roulatie, maar inmiddels is onafhankelijk energieanalist Jilles van den Beukel hersteld en fitter en scherper dan ooit. Met hem bespreek ik de stormachtige ontwikkelingen de afgelopen maanden in de olie- en gaswereld. Zoals de sombere vooruitzichten voor gaswinning in Nederland, hoe de grote olie- en gasbedrijven worstelen met de energietransitie, de nieuwe World Energy Outlook (IEA) en nog veel meer.

Nu ook de nadelen van de alternatieven voor fossiele energie steeds duidelijker worden, lijkt aardgas bezig aan een comeback. Vorig jaar al stelde D66 dat als de keuze tussen aardgas en biomassa gaat, de partij voor aardgas kiest. Maar wat vindt de rest van Nederland? Voor het antwoord op die vraag heeft NOGEPA, branchevereniging van de olie- en gassector, onderzoek laten doen. Met algemeen directeur Arendo Schreurs praat ik over de resultaten van dat onderzoek en over de positie van aardgas in Nederland.

1.55 Dutch Podcast Awards 3.31 EDF ‘zeer geïnteresseerd’ in bouw nieuwe kerncentrale in Nederland 15.50 parlement wil meer…schaliegas 18.20 Jesse Klaver gooit ETS onder de bus, of snapt het niet 29.59 Klimaatdag 32.59 Startanalyse aardgasvrije buurten (PBL) 42.04 aanpak 'van gas los' verschuift 45.11 het Nationale Klimaattop 2016-mysterie 57.44 vooruitblik

EXTRA Bontenbal & de Boer EXTRA by Studio Energie

1.21 Prinsjesdag 6.14 Wet CO2-heffing 14.38 EU 55% reductie 20.56 RWE & suikerriet 23.22 een kolencentrale sneller dicht? 29.05 metamorfose BP 36.45 kernenergie weer op de kaart? 1.00.56 vooruitblik

Op 1 januari voert het kabinet de veelbesproken CO2-heffing in; een extra, nationale heffing bovenop wat bedrijven nu voor hun uitstoot betalen onder het Europese emissiehandelssysteem (ETS). Wat zijn voor een internationaal chemiebedrijf als Dow de gevolgen? Daarover – en over de Nederlandse heffing in internationaal perspectief – praat ik met Anton van Beek, de baas van DOW in Groot-Brittannië, Frankrijk, Spanje, Portugal, Scandinavië en de Benelux.

Vorig maand verscheen: 'MEER – Hoe overvloed de wereld juist duurzamer en welvarender maakt’. In dit boek staat ook een hoofdstuk geschreven door Marco Visscher over energie. Visscher is auteur en spreker op het gebied van klimaat & energie. Eerder publiceerde hij onder meer het boek ‘De energietransitie - Naar een fossielvrije toekomst, maar hoe?’. Ik praat met Visscher over zijn ecomodernistische kijk op energie, klimaat en de rol van kernenergie.

6.41 PBL-rapport Woonlastenneutraal koopwoningen verduurzamen 20.32 Amsterdam: van het gas af kost 7 tot 14 miljard 27.09 afscheidsinterview Peter Vermaat (ceo Enexis) 39.31 'Elektrische auto blijkt langer mee te gaan dan gedacht' 40.32 Milieudefensie niet in debat met Shell 47.13 partijen lijnrecht tegenover elkaar over warmtenetten 56.04 vooruitblik

Nederland krijgt veel meer warmtenetten, zo is in het Klimaatakkoord afgesproken. Maar inmiddels is een felle discussie losgebarsten tussen de warmtebedrijven en een coalitie van energiebedrijven, netbeheerders, woningcorporaties en de natuur- en milieufederaties. Wat is de kern van dat conflict, vraag ik Helma Kip, beleidsadviseur bij warmtebedrijf Ennatuurlijk. En hoe kan het dat partijen die allemaal verduurzaming hoog in het vaandel hebben zó tegenover elkaar staan?

Aan de alternatieven voor fossiel kunnen we sinds kort de biomeiler toevoegen. Zo’n moderne variant van de composthoop zet biologisch afval uit de land- en tuinbouw om in duurzame warmte en compost. Biologisch tuinbouwbedrijf BioVerbeek wil zo’n biomeiler bouwen ter vervanging van de 3 miljoen m3 aardgas die het nu nog jaarlijks gebruikt. Met Fons Verbeek praat ik over het plan én het verzet ertegen.

#32 Bontenbal & de Boer (week 35) by Studio Energie

#9 BLIK OP OLIE EN GAS by Studio Energie

#8 BLIK OP OLIE EN GAS by Studio Energie