Radio Wnet

Stan ekologiczny Zatoki Puckiej jest zły – alarmują samorządowcy i ekolodzy. Podczas posiedzenia sejmowej komisji padły ostre słowa o degradacji środowiska i zaniku ryb.

Integrowana Produkcja to rozwiązanie, które ma wzmocnić pozycję polskich rolników i zaoferować konsumentom żywność o podwyższonej jakości i pełnej identyfikowalności.W rozmowie poruszony jest temat rozwijającego się w Polsce systemu jakości Integrowanej Produkcji (IP), który nakłada na rolników bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące ochrony roślin, nawożenia i kontroli procesu produkcji niż standardowe regulacje obowiązujące w Unii Europejskiej. Punktem wyjścia była informacja o spotkaniu przedstawicieli Stowarzyszenia Wspólna Rola z zarządem Młynów Stoisław, podczas którego omawiano możliwość wprowadzenia na rynek mąki oraz pieczywa powstających wyłącznie z polskiego ziarna certyfikowanego w systemie IP.

Wystąpienie sekretarza stanu USA na konferencji bezpieczeństwa w Monachium nie oznacza zmiany kursu Waszyngtonu - ocenia Łukasz Warzecha. Publicysta wskazuje też na „intelektualną bezradność” elit UE.

Dlaczego Wanda Telakowska jest postacią zapomnianą? Czemu porzuciła działalność plastyczną na rzecz pracy urzędniczej? Co zawierał jej sztambuch? Wyjaśnia to Katarzyna Rzehak, autorka biografii pt. "Wanda Telakowska. Piękno dla wszystkich, czyli jak powstało polskie wzornictwo przemysłowe".

Olga Siemaszko (Wilno): coraz silniejsza presja Putina na Łukaszenkędr Sofia Budko (Charków): prezentacja książki „Dzienniki czasów wojny"Jakub Pieńkowski (Polski Instytut Spraw Międzynarodowych): około jedna trzecia Mołdawian deklaruje, że zagłosowałaby za zjednoczeniem z RumuniąWojciech Górecki (Ośrodek Studiów Wschodnich): wizyta J.D Vance'a w Armenii to nie tylko deklaracja intencji, to zapowiedź konkretnych projektów.

Mikołaj Valencia, reżyser i filmowiec o polsko-peruwiańskich korzeniach, opowiada o dramacie swojej rodziny. Po 5 latach życia w Polsce żona straciła prawo stałego pobytu z powodu „rażącego błędu".

Platforma X zapowiada kolejną, już piątą falę walki z botami. Sztuczna inteligencja ma analizować nie tylko treść, ale i sposób korzystania z aplikacji.

. Największe emocje przyniósł bieg na 10 000 metrów, w którym po srebro sięgnął Władimir Semirunni. – To efekt ciężkiej pracy i ogromnej odporności psychicznej – podkreśla b. panczenista Jaromir Radke

Karol Rabenda, wiceminister w Kancelarii Prezydenta, ocenił, że obecna fala publikacji i komentarzy dotyczących Marty Nawrockiej wpisuje się w schemat znany jeszcze z kampanii. Jak mówił, w jego ocenie nie chodzi o realne zainteresowanie tym, kim jest pierwsza dama, tylko o „otoczkę” i „złośliwości”.„To, że będą ataki na rodzinę pana prezydenta, na pierwszą damę, to wywiedzieliśmy…”

„Nie powinniśmy po raz drugi, bo już raz byśmy weszli w taką pułapkę, jaką był KPO, w to wchodzić” – mówił w Radiu Wnet dr Jacek Saryusz-Wolski, doradca prezydenta Karola Nawrockiego ds. europejskich, komentując unijny program SAFE.W jego ocenie problemem rozstrzygającym nie są nawet ograniczenia dotyczące swobody zakupów uzbrojenia, ale mechanizm wbudowany w unijne rozporządzenie.Zasadniczego i wystarczającego powodu: w tym programie jest zapisany (…) warunkowość w punkcie 35– wskazywał.Jak podkreślał, to zapis, którego „nie można zmienić” ani „wynegocjować odejścia od niego”.

Bronisław Wildstein w rozmowie na antenie odniósł się do głośnych sporów ideologicznych w Europie, wskazując, że nie są one jedynie elementem bieżącej debaty politycznej, ale mogą świadczyć o głębszych przemianach cywilizacyjnych. Jego zdaniem publiczne dyskusje i głosowania dotyczące podstawowych kwestii antropologicznych pokazują zmianę sposobu myślenia o prawdzie i rzeczywistości. Komentował m.in. głosowanie Parlamentu Europejskiego nad dokumentem z zaleceniami UE na sesję ONZ dotyczącą statusu kobiet. W trakcie prac pojawiła się poprawka ze zdaniem w rodzaju: „tylko biologiczna kobieta może zajść w ciążę / urodzić dziecko”, ale została odrzucona.„To głosowanie jest przejawem nie tylko absurdu. Jest przejawem uderzenia w fundament naszej cywilizacji, zakwestionowania takich zasadniczych dystynkcji, idei prawdy. Można to wymieniać dalej”.

Mira Modelska-Creech wspomina niedawno zmarłego bohatera Powstania Warszawskiego – Michała Jasińskiego ps. Michaś. Oprócz tego zdaje relację z reakcji po pokazie filmu Zapomniany sprawiedliwy – historia Tadeusza Modelskiego, bohatera, który uratował 5000 Żydów w czeskiej Pradze. W kolejnej odsłonie cyklu Krucjaty radiowe dr Bartłomiej Dźwigała – zainspirowany niedawną podróżą redaktora Konrada Mędrzeckiego do Cambridge – opowiada o średniowiecznej historii kultury katolickiej w Anglii. Prof. Jerzy Miziołek mówi o ostatnich dniach Michała Anioła oraz przybliża, co się działo z jego ciałem po śmierci, czyli jak wyglądał jego pochówek i gdzie spoczywa.

Dr Bartłomiej Dźwigała przybliża zapomnianą historię Kościoła Katolickiego i kultury katolickiej w Anglii.

Sędzia Kamila Borszowska-Moszowska ostrzega przed „prawyborami” do KRS bez podstawy prawnej. „W prawie publicznym: nie masz kompetencji – nie robisz” – mówi.

Jestem niezwykle wzruszony i szczęśliwy. To piękny występ i w ogóle piękna historii - mówi po "srebrnym" biegu ekspert łyżwiarstwa szybkiego Paweł Ruszkiewicz.

Rozmowa dotyczy decyzji prezydenta Donalda Trumpa o odejściu USA od restrykcyjnej polityki klimatycznej i powrocie do energetyki węglowej oraz kontrastującego z tym kierunku Unii Europejskiej, która podnosi cel redukcji emisji CO₂ do 90 proc. Goście Radia Wnet krytycznie oceniają unijną transformację energetyczną, wskazując na jej biznesowe podłoże, ryzyko utraty konkurencyjności przemysłu oraz brak realnych decyzji inwestycyjnych w Polsce, zwłaszcza w obszarze energetyki jądrowej.

Ponad 44 mld euro dla Polski w ramach programu SAFE ma wzmocnić obronność. Jednak - jak podkreślają przedstawiciele sektora prywatnego - środki są obwarowane niejasnymi warunkami.

Monachijska Konferencja Bezpieczeństwa rozpoczęła się w atmosferze niepokoju i redefinicji dotychczasowego ładu międzynarodowego. W rozmowie na antenie Radia Wnet dziennikarka Gabriela Masztafiak wskazała, że tegoroczne obrady to coś więcej niż coroczny przegląd zagrożeń – to moment symbolicznego przełomu.Zdaniem Masztafiak kluczowe znaczenie miały słowa kanclerza Niemiec.„Myślę, drodzy Państwo, że warto przede wszystkim chyba hasłem tegorocznej konferencji uczynić słowa samego kanclerza Niemiec, Friedricha Merza, który stwierdził w swoim przemówieniu, że to koniec porządku światowego, który znamy do tej pory”.Jak podkreśliła, Merz mówił o „nowym koncercie mocarstw” rozgrywającym się między Chinami, Rosją i Stanami Zjednoczonymi, a także o osłabieniu amerykańskiego przywództwa. Tegoroczne motto konferencji – „under destruction” – Masztafiak określiła jako „niepokojące”, wskazujące na destrukcję dotychczasowego ładu.„Dzisiejszy pejzaż polityczny jest o wiele, o wiele bardziej poważny, o wiele bardziej skomplikowany niż było to w poprzednich dekadach nawet”.Niemcy i autonomia strategiczna EuropyW ocenie ekspertki wystąpienie kanclerza było również próbą przesunięcia środka ciężkości przywództwa w Europie.„Niemcy chcą budować własną pozycję, chcą wzmacniać własne przywództwo w Europie poprzez podkreślanie tego, że to przywództwo Stanów Zjednoczonych jest obecnie osłabione”.Masztafiak przypomniała, że koncepcja „autonomii strategicznej” i budowy silniejszego europejskiego filaru NATO jest od lat obecna w niemieckiej debacie. Jednocześnie postawiła pytanie, czy Europa — nawet pod przywództwem Berlina — jest w stanie realnie konkurować w grze wielkich mocarstw.„Czy Europa w obecnym kształcie i pod ewentualnym przywództwem Niemiec miałaby swoje miejsce w tej grze jako podmiot, a nie tylko przedmiot? Ja mam tutaj ogromne wątpliwości”.Ważnym wątkiem konferencji jest obecność prezydenta Ukrainy. Masztafiak zwróciła uwagę na ukraińsko-niemiecką inicjatywę produkcji dronów oraz spotkania bilateralne Wołodymyra Zełenskiego.„Zełenski traktuje bezpieczeństwo europejskie jako wspólną sprawę, także Ukrainy, ale jednocześnie próbuje przekonać europejskich i światowych liderów, że to bezpieczeństwo bez Ukrainy jest o wiele bardziej kruche”.Ekspertka podkreśliła, że narracja Kijowa opiera się na tezie, iż ukraińskie doświadczenie frontowe jest dziś realnym wzmocnieniem dla całego NATO.SAFE: 150 miliardów euro i 40 lat spłatyRozmowa zeszła również na program SAFE — unijny instrument wsparcia obronności o wartości 150 miliardów euro. Polska ma otrzymać z tej puli około 43,7 mld euro.Masztafiak przypomniała jednak, że chodzi o pożyczkę:„Pożyczka, która ma być spłacana przez okres 40 lat z dziesięcioletnią karencją spłat kapitału. Oprocentowanie takiej pożyczki szacowane jest na 3–4%”.W jej ocenie kontrowersje budzi brak pełnej jawności listy projektów finansowanych z SAFE.„Jeśli ta jawność nie jest zapewniona, no to możemy domniemywać, że będzie to w dużej mierze dominowała uznaniowa forma wyboru projektu”.Pojawiają się też obawy, że program może stać się — jak wskazują krytycy — „dodatkową linią kredytową” dla niemieckiego sektora zbrojeniowego./fa

Symulacja rosyjskiego ataku na Litwę. Rozmowy techniczne ws. zawieszenia broni na Ukrainie i stan zagrożenia w elektrowniach jądrowych. Koniec konfliktu o Górski Karabach.

Rozmowa Milo Kurtisa z dr. Krzysztofem Jabłonką to barwna, momentami ironiczna podróż przez historię, język i tożsamość. Punktem wyjścia są igrzyska olimpijskie.

W tym wydaniu Studia Dublin Tomasz Wybranowski rozmawia z Bogdanem Feręcem o kontrowersyjnych decyzjach europejskich polityków i dramatycznej sytuacji na irlandzkim rynku mieszkaniowym.

Występy Polaków w short tracku przyniosły zarówno nadzieje, jak i rozczarowania. Upadki i decyzje sędziowskie znów stały się tematem numer jeden. Szczególnie w kontekście startów Natalii Maliszewskiej

Temat bezpieczeństwa w Berlinie powrócił w rozmowie z Janem Bogatką przy okazji przywołanych danych o liczbie przestępstw. W stolicy Niemiec – liczącej ok. 3,7 mln mieszkańców – w 2024 roku odnotowano ponad pół miliona przestępstw, czyli więcej niż w całej Polsce w tym samym okresie.Publicysta wskazuje, że różnica jest znacząca i widoczna zarówno w statystykach, jak i w codziennym funkcjonowaniu miasta.„Zagrożenie ze strony klanów jest gigantyczne”Jan Bogatko podkreśla, że problem bezpieczeństwa jest zauważany także przez władze Berlina, a jednym z jego źródeł jest działalność zorganizowanych środowisk przestępczych.„Różnica jest kolosalna. Nawet aktualny rząd miasta landu Berlina mówi o tym, że zagrożenie ze strony klanów arabskich w tym mieście jest gigantyczne. Oni coraz bardziej w tym mieście zachowują się tak, jakby byli u siebie na Bliskim Wschodzie”.Poczucie bezpieczeństwa w praktyceZdaniem Bogatki skala zjawiska jest odczuwalna także dla przyjezdnych. Jak mówi, osoby odwiedzające centrum miasta mogą mieć zupełnie inne wrażenie niż po wejściu w mniej reprezentacyjne okolice.„To jest szokujące dla wielu przybyszów do tego miasta nawet, którzy zamieszkają w luksusowym hotelu przy Bramie Brandenburskiej i zapuszczą się nieopatrznie parę ulic w bok. To nie jest miłe i można stracić nie tylko zegarek, jak to się mówiło kiedyś, tylko coś innego także”.

Prawo i Sprawiedliwość odzyskuje inicjatywę wokół programu SAFE, Donald Tusk zaostrza narrację, a decyzja prezydenta może stać się politycznym punktem zwrotnym. W tle - ambasadorowie USA i Niemiec.

Sejm uchwalił ustawę wdrażającą unijny program SAFE, który ma umożliwić Polsce korzystanie z preferencyjnych pożyczek na rozwój obronności i przemysłu zbrojeniowego. Za przyjęciem przepisów głosowało 236 posłów, przeciw było 199, czterech wstrzymało się od głosu. Program o wartości 150 mld euro ma wspierać modernizację armii i wspólne zakupy sprzętu w Europie, a Polska może być jednym z jego głównych beneficjentów – jak przekonują jego zwolennicy.Posłuchaj całej audycji: Tomasz Grodecki, dziennikarz i publicysta portalu Niezależna.pl, ocenia, że przyjęte rozwiązania niosą poważne ryzyka – zarówno finansowe, jak i polityczne – a debata nad projektem była zbyt krótka jak na skalę zobowiązań.Koszt długu: „łańcuch na 40 lat”Grodecki przekonuje, że SAFE w praktyce oznacza długoterminowe zadłużenie, a realne oprocentowanie może być wyższe, niż sugeruje rząd. Wskazuje, że mechanizm kredytu jest powiązany z rynkiem europejskich obligacji, co – w jego ocenie – ogranicza przewidywalność kosztów.„Zaciągamy bat na szyję. Łańcuch na 40 lat. Polska wchodzi w wcale nie tak nisko procentowany kredyt, bo on jest związany z obligacjami europejskimi. Rząd mówi, że to będzie 3 proc. pożyczki, tylko niestety szczegóły są takie, że w zapisie jest warunkowość powiązania z kursem europejskich obligacji, które średnio wynosi dużo ponad 3 proc., nawet pod 4 proc., więc to nie jest takie korzystne, jak rząd mówi”.Warunkowość i ograniczenia: „może się skończyć jak z KPO”Publicysta zwraca uwagę na ryzyko „warunkowości” – czyli możliwości wstrzymania środków w zależności od decyzji instytucji unijnych. Jego zdaniem przyjęcie takiego mechanizmu może uderzyć w stabilność planowania modernizacji armii. Dodatkowo podnosi kwestię ograniczeń zakupowych, które – jak rozumie projekt – mogą kierować zamówienia w stronę dostawców europejskich.„To jest bardzo niebezpieczny mechanizm. Mówi się, że to jest wielkie dobrodziejstwo dla polskich przedsięwzięć obronnych. No wcale nie. (…) Może się skończyć jak z KPO, czyli te pieniądze, mimo że już zaczniemy je próbować wydawać, mogą być wstrzymane i cały nasz przemysł obronny, całe nasze plany obronne runął”.

W rozmowie na antenie Radia Wnet Piotr Semka komentował wątek dotyczący Włodzimierza Czarzastego, który publicznie krytykował prezydenta USA Donalda Trumpa, w wyniku czego ambasador Stanów Zjednoczonych zerwał z nim oficjalne kontakty. Publicysta przekonywał, że sprawa nie przyniosła wicemarszałkowi Sejmu politycznego wzmocnienia, ale została „przykryta” przez logikę bieżącego sporu politycznego.Semka: to element „wojny polsko-polskiej”Zdaniem publicysty temat został szybko wchłonięty przez podział na obóz anty-PiS i jego przeciwników.„Ten epizod stał się elementem wojny polsko-polskiej. I w tym sensie Czarzasty przyłączył się do rydwanu obozu antykaczyzmu i dostał dyspensę od Tuska pod takim hasłem: kto jest prorosyjski decyduję ja.”

Black Biceps i „Daj mi gotować” – kulinarny manifest wolności z Wilna! Polsko-litewska energia, ogień sceny i smak Eurowizji. Czy to przepis na reprezentowanie Litwy?

Prezydent Karol Nawrocki po raz drugi zawetował ustawę dotyczącą „języka śląskiego”. W rozmowie na antenie Radia Wnet publicysta Piotr Semka oceniał, że decyzja głowy państwa zatrzymuje – przynajmniej na jakiś czas – projekt, który jego zdaniem miał prowadzić do dalszych roszczeń środowisk ślązakowskich.„Krok do uznania języka – potem mniejszości”Semka argumentował, że uznanie „języka etnicznego” byłoby w praktyce etapem przejściowym, służącym później do forsowania tezy o odrębności językowej.„Musiałem pogratulować panu prezydentowi decyzji, że nie przyłożył ręki do hucpy, która się kolejny raz powtarza. To znaczy próby wykreowania godki śląskiej, która jest gwarą języka polskiego. To miał być krok do przeforsowania tego potem jako język (…) a za tym pójdzie hasło uznania Ślązaków za osobną mniejszość narodową.”

W kolejnym odcinku "Prawa bez cenzury" prof. Krystyna Pawłowicz rozprawia się z mitem unijnej FLAGI. W argumentacji prawnej dowodzi, że nie sposób przypisywać takiego statusu "unijnej chorągiewce".

Na froncie mijający tydzień upłynął pod znakiem działań ofensywnych ukraińskiej armii w południowej części kraju. Jak relacjonował ze Lwowa Artur Żak, informacje o operacjach są bardzo ograniczone, bo wprowadzono całkowitą ciszę informacyjną.„Jeżeli chodzi o działania na froncie, to tydzień minął w kluczu ukraińskiej ofensywy w obwodzie zaporoskim i dniepropietrowskim. Tym razem wprowadzono całkowitą ciszę informacyjną. Większość informacji o ruchach wojsk mamy z rosyjskich źródeł. Według ich doniesień Ukraina rzuciła na ten kierunek jedne z najbardziej skutecznych oddziałów – siły desantowo-szturmowe i specjalne. Na razie trudno mówić o sukcesach czy porażkach, ale wszystko wskazuje na to, że efekty tych działań wkrótce będą widoczne.”Żak zaznaczył, że działania mają na razie charakter taktyczny, choć niektórzy obserwatorzy mówią już o skali operacyjnej.Rosyjskie ataki na energetykęZ kolei Dmytro Antoniuk podkreślał, który relacjonował sytuację z Kijowa, mówił że sytuacja związana z bombardowaniami pozostaje bardzo trudna, a rosyjskie ataki koncentrują się przede wszystkim na infrastrukturze energetycznej.„Z perspektywy bombardowań prawie nic się nie zmieniło. Rosja kontynuuje na wielką skalę próbę zniszczenia naszej infrastruktury energetycznej. Praktycznie codziennie mamy ataki rakietowe na Kijów. Doszło do uderzenia w jedną z ciepłowni na lewym brzegu miasta, która może być już prawie całkowicie zniszczona. Ataki są też w Odessie, obwodzie sumskim, Krzywym Rogu i w całym obwodzie dniepropietrowskim. Chersoń jest obecnie całkowicie pozbawiony prądu, a sytuacja energetyczna w wielu regionach jest bardzo ciężka.”

W Poranku Wnet prof. Andrzej Nowak ocenia działalność Piotra Zychowicza jako skrajną manipulację prawdą historyczną, zbieżną z propagandą Władimira Putina i Niemiec.

Administracja Donald Trump ogłosiła decyzję określaną jako największy akt deregulacji w historii USA, polegający na wycofaniu wcześniejszego uznania emisji gazów cieplarnianych za zagrożenie dla zdrowia publicznego. Zmiana unieważnia podstawę wielu regulacji klimatycznych, szczególnie w motoryzacji. Według władz ma to obniżyć koszty produkcji i ceny aut oraz przynieść duże oszczędności dla gospodarki i konsumentów.Decyzja USA i jej znaczenieOgłoszona przez Donalda Trumpa szeroka deregulacja w obszarze polityki klimatycznej była – zdaniem prof. Ziemowita Malechy – krokiem, którego można było się spodziewać. Ekspert podkreśla, że administracja amerykańska już wcześniej sygnalizowała zmianę podejścia, a najnowsze decyzje są konsekwencją wcześniejszych analiz i działań.„To była raczej nieunikniona decyzja w Białym Domu, bo już wcześniej podejmowano działania w tym kierunku. Wprowadzono nową narrację dotyczącą zmian klimatycznych, pokazując na twardych danych, że Stany Zjednoczone nie są zagrożone przez zmiany klimatyczne, a przez politykę klimatyczną. To jest naturalna konsekwencja.”Profesor zwraca uwagę, że jednym aktem uchylono wiele regulacji, które przez lata kształtowały amerykańską politykę gospodarczą. Jego zdaniem pokazuje to skalę sprawczości państwa.„To jest ta sprawczość, którą w Stanach Zjednoczonych mamy i możemy się tego uczyć. Nawet nie chodzi o całkowite wycofywanie się z transformacji energetycznej, ale choćby o zniesienie podatku ETS. Wtedy ceny energii drastycznie by spadły i wiele procesów zaczęłoby się regulować samo.”

Adam Bielan (PiS), który łączył się ze Strasburga, przekonywał, że kluczowym problemem UE są wysokie ceny energii i konsekwencje polityki klimatycznej. Wskazywał na rosnący kontrast między Europą a Stanami Zjednoczonymi, gdzie – jak podkreślał – administracja Donalda Trumpa przyspiesza odejście od wcześniejszych regulacji.„To nie kto inny niż Ursula von der Leyen rozpoczęła zmiany, które spowodowały, że dzisiaj cena energii w Europie jest trzy razy większa niż w Stanach Zjednoczonych. (…) W cenach energii przede wszystkim i w zbyt dużej regulacji, choćby sztucznej inteligencji, widzę kajdany, które obejmują europejską gospodarkę.”

W rozmowie na antenie prof. Maria Jolanta Olszewska podkreślała, że wizerunek Kazimierz Przerwa-Tetmajer jako poety schyłku i melancholii jest dziś zbyt jednostronny. – „Kazimierz Przerwa-Tetmajer został wpisany w taki schemat poety dekadenta, schyłkowca, którego wiersze są przepełnione melancholią. A w rzeczywistości można powiedzieć, że Kazimierz Przerwa-Tetmajer czeka na swoje odkrycie” – zaznaczyła literaturoznawczyni.Nie tylko „Koniec wieku XIX”Tetmajer urodził się w 1865 roku w Ludźmierzu, w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych. Był absolwentem Liceum św. Anny w Krakowie i Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. – „To nie był dyletant. Był człowiekiem oczytanym, znającym języki, związanym z Wiedniem” – przypomniała profesor.Choć powszechnie kojarzony jest z dekadenckim manifestem „Koniec wieku XIX”, jego dorobek obejmuje osiem serii poetyckich, a także prozę, dramat i eseistykę. Wśród najważniejszych utworów Olszewska wymieniła m.in. „Melodię mgieł nocnych”, „Widok ze Świnicy do Doliny Wierchcichej” czy „Anioł Pański”.– „W te tomy wchodzą te najważniejsze wiersze, jak ‘Koniec wieku’, dzisiaj znany jako ‘Koniec wieku XIX’, manifest dekadentyzmu. (…) Ale też przecież mamy wiersze, które wchodzą w krąg poezji tatrzańskiej” – podkreśliła.Poeta Tatr i wielkiej miłościSilny związek z Tatrami był jednym z najważniejszych doświadczeń pisarza. Tetmajer był aktywnym taternikiem, zdobywał szczyty i wędrował z Klimkiem Bachledą. Jego nazwisko nosi nawet przełęcz pomiędzy Gerlachem a Zachodnim Gerlachem.Owocem tej fascynacji były m.in. „Na skalnym Podhalu” oraz „Legenda Tatr”. Profesor przypomniała również o jego liryce miłosnej: – „Nikt tak chyba od takiej strony erotycznej nie ujął tych wątków. (…) ‘Lubię, kiedy kobieta’ to jest taki wręcz wiersz kultowy”.Dramaturg i satyrykTetmajer był także autorem dramatów, m.in. „Zawiszy Czarnego”, który wywarł wpływ na Stanisława Wyspiańskiego. – „Ten Zawisza Czarny, czyli rycerz i ta scena z poetą, to jest scena inspirowana dramatem Kazimierza Przerwy-Tetmajera” – zaznaczyła Olszewska.W jego dorobku znalazły się również powieści, w tym „Koniec epopei” oraz satyryczny „Romans Panny Opolskiej z Panem Główniakiem”, który – jak mówiła profesor – „nie ustępuje powieściom Gombrowicza”.Tragiczny finałOstatnie lata życia poety naznaczone były chorobą i biedą. – „Zmarł na raka przysadki mózgowej. Zmarł właściwie z nędzy, w opuszczeniu. I gdyby nie dobra wola społeczeństwa polskiego, on by umarł z głodu” – mówiła profesor.Początkowo pochowany na Powązkach, dziś spoczywa na zakopiańskim Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku – symbolicznie w miejscu, które ukochał najbardziej.Na zakończenie rozmowy prof. Olszewska wyznała. – „Chyba tym moim jednak ulubionym wierszem jest ‘Widok ze Świnicy do Doliny Wierch Cichej’” – przyznała.

W rozmowie na antenie Radia Wnet dr Grzegorz Krzeszowski, ekspert ds. bezpieczeństwa międzynarodowego z Uniwersytetu Rzeszowskiego, odniósł się do słów sekretarza generalnego NATO Marka Rutte, który zapowiedział „natychmiastową i druzgocącą” reakcję NATO w razie zagrożenia w rejonie przesmyku suwalskiego. Zdaniem eksperta, sama narracja o przesmyku wymaga dziś szerszego spojrzenia.„Rosja ma dużo większy dylemat niż jedynie sam przesmyk suwalski. Jeżeli mówimy o aktywnej obronie, to podstawowym czynnikiem jest neutralizacja obwodu królewieckiego.”Krzeszowski zwraca uwagę, że od czasu przystąpienia państw bałtyckich do NATO, a zwłaszcza po wejściu do Sojuszu Szwecji i Finlandii, układ sił w regionie Bałtyku uległ fundamentalnej zmianie.„Gdybyśmy nie mieli Litwy, Łotwy i Estonii w Pakcie Północnoatlantyckim, sytuacja wyglądałaby diametralnie źle dla państwa polskiego i dla sojuszników z NATO.”Ekspert podkreśla, że rozszerzenie NATO na północy – szczególnie o Finlandię, która posiada najdłuższą lądową granicę Sojuszu z Rosją – całkowicie przetasowało dotychczasową równowagę.„Przystąpienie takich państw jak Szwecja i Finlandia kompletnie przetasowało układ sił. Ciężar nie pozostaje wyłącznie po polskiej stronie.”W jego ocenie państwa nordyckie mają bezpośredni interes w obronie regionu bałtyckiego, co wzmacnia potencjał logistyczny i operacyjny NATO.„Jesteśmy już w wojnie hybrydowej”Odnosząc się do scenariuszy rosyjskich działań, Krzeszowski nie ma wątpliwości, że jesteśmy tak naprawdę w tej wojnie hybrydowej.Ekspert zaznacza, że współczesne konflikty nie zaczynają się formalnym wypowiedzeniem wojny, lecz rozwijają się etapami – poprzez testowanie struktur państwa, destabilizację informacyjną, presję gospodarczą i operacje psychologiczne.„Każde uderzenie jest czytaniem naszych procedur – jakie są reperkusje społeczne, gospodarcze, polityczne.”Kluczowe – jego zdaniem – jest budowanie asymetrii i niepewności po stronie przeciwnika.Pytany o to, czy Europa Środkowo-Wschodnia właściwie rozumie rosyjską kulturę strategiczną, ekspert wyraża sceptycyzm.„My rozumiemy Rosję tylko z perspektywy zagrożenia.”Krzeszowski wskazuje, że Rosja historycznie skutecznie zarządzała podległymi terytoriami poprzez podsycanie antagonizmów społecznych i sterowanie emocjami.„Potrafią doskonale profilować społeczności. A emocje w demokracji są bardzo często wszystkim – emocje są władzą.”Ekspert zwrócił także uwagę na strategiczne uzależnienie Rosji od Chin po 2022 roku. W jego ocenie Moskwa, choć zacieśniła współpracę z Pekinem, nie chce pełnej zależności.„Rosjanie obawiają się zagrożenia ze strony Chin i tego uzależnienia, które poszło bardzo głęboko.”Krzeszowski zauważa, że Stany Zjednoczone próbują pozostawić Moskwie „furtkę”, oferując alternatywę wobec całkowitego wejścia w orbitę Pekinu – analogicznie do amerykańskiego otwarcia na Chiny w czasach Richarda Nixona./fa

W rozmowie na antenie Radia Wnet poseł koła Demokracja Bezpośrednia Jarosław Sachajko skupił się niemal wyłącznie na jednym temacie – unijnym instrumencie SAFE. Jego zdaniem projekt, który ma wspierać finansowanie bezpieczeństwa i przemysłu obronnego państw członkowskich, w praktyce może stać się dla Polski poważnym zagrożeniem finansowym i politycznym.Czym jest SAFE?SAFE (Security Action for Europe) to unijny instrument finansowy przewidujący wieloletnie, preferencyjne pożyczki dla państw członkowskich na inwestycje w obronność – m.in. rozwój przemysłu zbrojeniowego, modernizację armii i wspólne projekty wojskowe w ramach UE. Środki miałyby być udostępniane na bardzo długi okres – nawet do 45 lat – i finansowane wspólnym mechanizmem zadłużenia na poziomie unijnym.Program jest powiązany z mechanizmem warunkowości, czyli możliwością wstrzymania środków w przypadku naruszeń zasad praworządności. Polska wnioskowała o dofinansowanie na kwotę 43,7 mld euro.„To jak kredyty frankowe na 45 lat”Sachajko porównał SAFE do kredytów walutowych.„Ten międzynarodowy instrument jest bardzo podobny do kredytów frankowych. Na 45 lat zadłużamy się w obcej walucie, czyli jesteśmy narażeni na ryzyko kursowe.”W jego ocenie Polska wchodziłaby w wieloletnie zobowiązanie finansowe, którego realny koszt może znacząco wzrosnąć w przypadku zmian kursowych lub kryzysów gospodarczych. Poseł zwrócił szczególną uwagę na powiązanie SAFE z mechanizmem praworządności.„Komisja Europejska chce założyć nam stryczek na szyję, powie: nie dostaniecie pieniędzy, bo macie nie taki rząd, jak się Brukseli podoba. Będziecie posłuszni – będziecie mieć pieniądze. Nie będziecie – będziecie spłacać odsetki, aż się nie zmieni rząd.”Zdaniem Sachajki oznacza to, że Polska mogłaby spłacać zobowiązania finansowe, nie mając pełnej gwarancji dostępu do środków inwestycyjnych.Alternatywa: obligacje obronne dla PolakówPoseł zaproponował inne rozwiązanie – emisję krajowych obligacji obronnych.„Polacy mają ogromne oszczędności w bankach. Odsetki trafiałyby do polskich rodzin, a nie do międzynarodowych bankierów.”W jego ocenie finansowanie bezpieczeństwa powinno opierać się na kapitale krajowym, co zmniejszyłoby ryzyko uzależnienia od instytucji zewnętrznych.Sachajko jednoznacznie zapowiedział swoje stanowisko.„Ja tej ustawy nie poprę, bo jest ona naprawdę niebezpieczna.”W jego ocenie bezpieczeństwo militarne jest kluczowe, ale nie może być budowane kosztem długoterminowego uzależnienia finansowego od decyzji Brukseli./fa

Afera Jeffreya Epsteina to jeden z największych skandali obyczajowych i kryminalnych XXI wieku. Epstein – amerykański finansista i skazany za wykorzystywanie seksualne nieletnich – zmarł w 2019 roku w więzieniu, gdzie czekał na proces za handel ludźmi i przestępstwa na tle seksualnym.W ostatnich dniach Departament Sprawiedliwości USA opublikował ponad trzy miliony nowych stron akt na mocy Epstein Files Transparency Act, podpisanej przez Donalda Trumpa. Ujawnione materiały – obejmujące dokumenty, nagrania i zdjęcia z postępowań FBI oraz spraw Epsteina i Ghislaine Maxwell – nie anonimizują osób publicznych, ale mogą zawierać treści fałszywe lub niezweryfikowane, przekazane do śledczych przez osoby trzecie.Nowe informacje w sprawie afery komentował dziennikarz Adam Gniewecki. Zwrócił uwagę na przełomowy moment w sprawie: dostęp amerykańskich kongresmenów do pełnych, nieocenzurowanych akt.„Od poniedziałku kongresmeni amerykańscy otrzymali dostęp do nieobrobionych, niezamaskowanych czarnymi paskami dokumentów z afery Epsteina. Kilku z nich powiedziało, że teraz dopiero zacznie się lawina – że tam są rzeczy straszne i że poleci lawina głów wśród polityków amerykańskich, a także światowych.”Według publicysty opublikowane dotąd dokumenty nie przynoszą jeszcze przełomu, ale sam fakt ujawnienia pełnych materiałów może wywołać polityczne trzęsienie ziemi.Krąg nazwisk: elita polityczna i biznesowaW rozmowie padły nazwiska znane z pierwszych stron gazet – od polityków po celebrytów. Gniewecki podkreślał jednak, że pojawianie się nazwiska w aktach nie oznacza automatycznie winy.„Nazwisko Donalda Trumpa pojawia się w tych aktach dziesięć tysięcy razy, co nie znaczy, że cokolwiek złego mu udowodniono. Po prostu pojawia się w najróżniejszych kontekstach.”Wymieniono także m.in. Billa Clintona, Elona Muska, Billa Gatesa czy byłego księcia Andrzeja. W przypadku brytyjskiego arystokraty sprawa była jednak poważniejsza – z zarzutami wykorzystania nieletniej Virginii Giuffre, która złożyła pozew, a później popełniła samobójstwo.„Książę Andrzej jest kompletnie wyklęty z rodziny królewskiej. Pozbawiony tytułów i funkcji.”Epstein – agent Mosadu czy FSB?Jednym z kluczowych wątków rozmowy była kwestia ewentualnej współpracy Epsteina z wywiadami. Gniewecki przedstawił własną hipotezę:„Z materiałów, które zebrałem, wynika dla mnie, że Epstein został zwerbowany i pracował głównie dla wywiadu izraelskiego, ale na boku dorabiał dla Rosjan.”Publicysta wskazywał na bliskie relacje Epsteina z izraelskimi politykami, w tym z byłym premierem i szefem Mosadu Ehudem Barakiem. Jednocześnie przypomniał o kontaktach z rosyjskimi elitami i wizytach w Rosji, także w mieście zamkniętym Sarow – ośrodku badań nuklearnych.„Doradzał Rosjanom, jak obchodzić sankcje za aneksję Krymu. To była działalność bardzo grubego kalibru.”Mimo to – jak podkreślał – twardych dowodów szpiegowskich wciąż brak.W końcowej części rozmowy Gniewecki nadał sprawie wymiar moralny i systemowy.„Z tej sprawy można zrobić oczyszczenie świata. Kto nami rządzi? Kto nam mówi, jak żyć i co jest piękne, a co brzydkie?”W jego ocenie afera Epsteina może stać się momentem katarsis – ujawnieniem mechanizmów kompromatów, zależności i szantaży na najwyższych szczeblach władzy.To dopiero początekZapowiedziano kolejne odsłony tematu – w tym wątki polskie, analizę ofiar, rolę prokuratury oraz możliwe konsekwencje dla rządów w Wielkiej Brytanii i USA.Sprawa Epsteina, jak wynika z rozmowy, nie jest zamkniętym rozdziałem. To raczej początek nowej fazy – z dostępem do pełnych akt i rosnącą presją opinii publicznej./fa

Jednym z głównych tematów były baśnie braci Grimm, do których Elżbieta Murawska tworzyła ilustracje. Goście podkreślali, że pierwotne wersje tych opowieści były znacznie bardziej surowe i symboliczne niż ich późniejsze, „złagodzone” edycje. Krzysztof Jabłonka zwrócił uwagę na historyczny kontekst powstawania zbiorów Grimmów i ich znaczenie dla kształtowania tożsamości kulturowej. Rozmowa pokazała, że baśnie nie są jedynie literaturą dziecięcą, lecz nośnikiem archetypów, wspólnych doświadczeń i pamięci zbiorowej.Ważnym wątkiem była także książka Beaty Sekuły „Siła marzeń i wartości”, w której przedstawione zostały sylwetki wybitnych postaci świata kultury, w tym państwa Murawskich. Rozmówcy podkreślali, że sztuka – niezależnie od formy – buduje wspólnotę ducha i pozwala ludziom odnajdywać sens w zmieniającej się rzeczywistości.Osobisty ton rozmowie nadał wątek wieloletniego małżeństwa Elżbiety i Mariana Murawskich – wspólnej drogi twórczej, opartej na wzajemnym wsparciu, miłości i szacunku dla pracy artystycznej. Ten element stał się naturalnym odniesieniem do zbliżających się walentynek i refleksji nad trwałością wartości w życiu prywatnym i zawodowym.Na zakończenie zaproszono słuchaczy na wystawę Elżbiety Murawskiej pt. „Kobieta w czerwieni i gęstość myśli”, prezentowaną w siedzibie Związku Polskich Artystów Plastyków przy ul. Mazowieckiej w Warszawie. Ekspozycja potrwa miesiąc i będzie okazją do bezpośredniego spotkania z twórczością artystki.Cała rozmowa była afirmacją kultury jako przestrzeni dialogu, pamięci i budowania wspólnoty – nie siłą, lecz wyobraźnią, wrażliwością i konsekwencją w podążaniu za wartościami./fa

Damian Żurek zajął czwarte miejsce w olimpijskim biegu na 1000 metrów, przegrywając brąz o zaledwie 0,07 s. " Trzeba być bardzo mocnym, a jeszcze mieć trochę szczęścia" – komentuje b. panczenista.

„To jest zatrważające” – tak mec. Adam Gomoła komentuje odsunięcie sędziego Dariusza Łubowskiego od funkcji kierownika sekcji ds. międzynarodowych Sądu Okręgowego w Warszawie.

Poseł Konfederacji Bartłomiej Pejo mówi o niedosycie odpowiedzi ze strony rządu i domaga się pełnej transparentności ws. pożyczki SAFE.

Robert Hernand komentuje newsa Radia Wnet o pozyskiwaniu przez Prokuraturę Krajową opinii nt. pozaustawowego odwołania z funkcji zastępców prokuratora generalnego, w tym samego Hernanda.

Wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak w rozmowie z Krzysztofem Skowrońskim skomentował przebieg i wyniki czwartkowej Rady Bezpieczeństwa Narodowego. Ocenił to wydarzenie jako rekordowe pod kątem skali.

Plan zakupu pociągów dużych prędkości przez rząd budzi sprzeciw części opozycji. Michał Moskal, poseł Prawa i Sprawiedliwości, ocenia, że sposób przygotowania przetargów może wykluczać polskich producentów z udziału w największych inwestycjach kolejowych.Polityk wskazuje, że decyzja o docelowej prędkości składów – przekraczającej 300 km/h – w praktyce faworyzuje zagraniczne koncerny i nie przynosi znaczących korzyści dla pasażerów.„Te kontrakty zakładają, że pociągi będą jeździć z prędkością 320 km na godzinę. Po pierwsze jest to mało racjonalne, bo kosztem polskiego przemysłu skracamy czas przejazdu o kilka minut w skali kraju. Warunki przetargu ustawiono tak, że każdy producent musiał wykazać się doświadczeniem przy składach jeżdżących 250 km/h. Gdyby wykonano elementarną analizę rynku, wiadomo byłoby, że żaden polski producent nie spełni tego wymogu. To oznacza, że nikt nawet nie próbował sprawdzić możliwości polskich firm albo ktoś z góry założył, kto ma ten przetarg wygrać.”

Jacek Protasiewicz ocenia, że Donald Tusk próbuje zmienić oś politycznego sporu, stawiając w centrum prezydenta Karola Nawrockiego. Były europoseł mówi też o wolności po odejściu z polityki.

Spotkanie w Pałacu Prezydenckim, koncepcja „Rady Pokoju” Donalda Trumpa oraz unijny program SAFE – to główne tematy rozmowy z Mariuszem Błaszczakiem na antenie Radia Wnet. Były wicepremier i minister obrony ocenił, że Polska powinna prowadzić aktywną politykę zagraniczną i wzmacniać współpracę ze Stanami Zjednoczonymi.Brak stanowiska rządu ws. „Rady Pokoju”Błaszczak mówił, że nie może ujawniać szczegółów spotkania ze względu na jego charakter, ale – jak podkreślał – kluczowe było pytanie o kierunek polityki zagranicznej Polski. W jego ocenie rząd nie przygotował formalnego stanowiska w sprawie inicjatywy Donalda Trumpa.„Rada Bezpieczeństwa Narodowego obradowała pod klauzulą, więc nie mogę powiedzieć o szczegółach (…) natomiast pytanie zasadnicze dotyczy tego, czy Polska ma prowadzić aktywną politykę zagraniczną, czy ma być podwykonawcą polityki unijnej, czytaj niemieckiej”Polityk podkreślał, że jego środowisko opowiada się za współpracą ze Stanami Zjednoczonymi, które – jak mówił – pozostają liderem NATO i kluczowym gwarantem bezpieczeństwa.

Marcin Chludziński – były prezes KGHM, Gaz-Systemu i PARP, dziś prezes Fundacji Centrum Strategii Rozwojowych – komentował w Radiu Wnet decyzję Parlamentu Europejskiego o celu 90 proc. redukcji emisji CO2 do 2040 roku. Jego zdaniem to kierunek, który uderza w konkurencyjność europejskiej gospodarki, a szczególnie w Polskę, gdzie koszty energii są wysokie.„To rujnuje gospodarkꔄJest to rzecz, która absolutnie rujnuje europejską i polską gospodarkę. (…) Już w tej chwili redukcje emisji CO2 powodują, że w polskim modelu energetycznym energia dla przemysłu jest najdroższa w Europie.”

W programie również podsumowanie startów Inter Europol Competition w Asian Le Mans oraz Aleksandra Ruty w drugiej rundzie Formula Winter Series na torze Portimao.Gość programu:Jakub 'Colin' Brzeziński - rajdowy mistrz Polski, trener kierowców rajdowych.Prowadzą Kamil Kowalik i Piotr Nałęcz.Z wszystkimi wydaniami audycji „Czas na Motorsport” można się zapoznać tutaj.Audycja „Czas na Motorsport” w każdy wtorek o godzinie 20.00 na antenie Radia Wnet. Zapraszamy!

Na lotnisku Ben Guriona w Tel Awiwie doszło do nietypowej interwencji izraelskich służb. Z grupy dziennikarzy lecących z premierem Benjaminem Netanjahu do Stanów Zjednoczonych wyprowadzono mężczyznę przedstawiającego się jako reporter. O kulisach zdarzenia opowiadał w Radiu Wnet Cezary Gmyz.Zdaniem dziennikarza sytuacja była nagła i zdecydowana.„Ta historia wydarzyła się dokładnie na lotnisku Ben Guriona w Tel Awiwie. Benjamin Netanjahu udawał się w podróż do Stanów Zjednoczonych i jak to zwykle bywa, zabierał ze sobą dziennikarzy. Na listę wpisał się człowiek przedstawiający się jako dziennikarz rosyjsko-izraelski. Tuż przed odlotem na pokład wkroczyli oficerowie Szin Betu, kazali mu się zabrać ze swoimi rzeczami, odprowadzili go do namiotu, zrobili mu totalną kontrolę i poinformowali, że tym samolotem nie poleci.”

15-lecie działalności stowarzyszenia Solidarni 2010 stało się punktem wyjścia do rozmowy o wydarzeniach z ostatnich lat i powodach dalszego działania środowiska skupionego wokół wyjaśnienia tragedii smoleńskiej. O doświadczeniach, działaniach i swojej ocenie sytuacji mówiła w Radiu Wnet Ewa Stankiewicz.Reżyserka i działaczka podkreślała, że przez lata zrealizowano wiele inicjatyw społecznych i edukacyjnych, ale podstawowy powód działalności pozostał niezmienny.„Z jednej strony bardzo dużo się wydarzyło – wiele wykładów historycznych i kulturalnych, marszów, pikiet, walka o uczciwe wybory, powołanie ruchu kontroli wyborów, wiele przyjaźni. Ale przede wszystkim był to protest przeciwko bezkarności i bezradności państwa wobec zabicia polskiego prezydenta na terenie Rosji i niemal całego dowództwa polskiej armii. To się niestety nie zmieniło i stąd potrzeba dalszego działania.”