NRC Onbehaarde Apen

Een laag opleidingsniveau, hoge bloeddruk, roken, overgewicht, depressie, lichamelijke inactiviteit, diabetes, overmatig alcoholgebruik, hersenbeschadiging en luchtvervuiling zorgen allemaal voor een verhoogde kans op dementie, maar geen een zoveel als gehoorverlies. Hoe heeft minder horen te maken met minder onthouden? Samen met medisch redacteur Sander Voormolen duiken we via onze oorschelp onze hoofden in.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Mensen die gezond leven hebben minder last van chronische ziekten. En als ze corona krijgen, belanden ze minder vaak op de IC. Gezondheid heeft bovendien veel te maken met kansengelijkheid. Dat pleit allemaal voor preventie, zou je zeggen. Maar moeten we dat eigenlijk wel willen? En hoe onderzoek je eigenlijk wat 'gezond leven' precies is? Martine Kamsma en Niki Korteweg verdiepten zich in het leefstijlonderzoek. Presentatie: Gemma VenhuizenGasten: Martine Kamsma en Niki KortewegProductie en montage: Mirjam van ZuidamLees hier over de basisschool in Landgraaf waar Martine langsging: https://www.nrc.nl/nieuws/2021/02/26/ongelijkheid-op-school-zit-ook-in-het-lunchtrommeltje-a4033403En hier over het effect van gezond leven op chronische ziekten, door Niki: https://www.nrc.nl/nieuws/2020/01/03/ontzieken-gezond-gaan-leven-als-medicijn-a3985651Of verdiep je in de discussie over keuzevrijheid tussen diabetes-arts Hanno Pijl en schrijfster Marian Donner: https://www.nrc.nl/nieuws/2020/07/24/ik-ben-heel-aardig-voor-mezelf-als-ik-domme-dingen-heb-gedaan-a4006779 Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Jaarlijks stranden er honderden bruinvissen op de Nederlandse kust. Utrechtse onderzoekers willen weten waarom deze kleine walvis op het strand terecht komt. Wetenschapsredacteur Anne van Kessel neemt ons mee naar de snijtafel, waar het mysterie van de gestrande walvis wordt ontrafeld.Presentatie: Lucas BrouwersGast: Anne van KesselProductie en montage: Nina van HattumZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Dat de stijgende zeespiegel een dreiging is voor ons laaggelegen Nederland, is bekend. Maar ons land komt op veel plekken ook steeds láger te liggen. Heel Holland Zakt, soms wel met meters per eeuw. Dat heeft natuurlijk gevolgen voor de natuur, maar ook voor de steden waarin we wonen, weten Marcel aan de Burgh en Arjen Schreuder. Wat richt bodemdaling voor schade aan? En valt er iets aan te doen?Presentatie: Gemma VenhuizenGasten: Marcel aan de Brugh en Arjen SchreuderProductie en montage: Mirjam van ZuidamMeer weten over bodemdaling? Marcel schreef over wegzakkende grond wereldwijd: https://www.nrc.nl/nieuws/2021/01/15/door-bodemdaling-zakt-de-grond-weg-onder-onze-voeten-a4027718Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De afstandsbediening, je elektrische fiets of je smartphone. De batterij is niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Batterijtechnologie ontwikkelt zich razendsnel en iedereen lijkt op zoek naar de superbatterij. In deze aflevering legt wetenschapsredacteur Laura Wismans ons alles uit over hoe batterijen werken en neemt techredacteur Marc Hijink ons mee naar Tesla's batterijfabriek. Want wat gaat de batterij in de toekomst betekenen?Presentatie: Lucas BrouwersGast: Laura Wismans & Marc HijinkProductie en montage: Nina van HattumMeer lezen over batterijen?Lees hier de column van Marc Hijink: We wonen op een superbatterijOf bekijk het artikel van Laura Wismans: Elektrisch rijden zonder tergend lange laadtijd komt eraanZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Van alle jagende roofvogels in Europa is de zeearend de grootste en de sterkste. En hij broedt sinds kort in Nederland. Hoe kan het dat deze imposante roofvogel besloot neer te strijken in de Nederlandse natuur terwijl we denken dat het daar helemaal niet zo goed mee gaat? Presentatie: Lucas BrouwersGast: Nienke Beintema en Hendrik SpieringProductie en montage: Elze van DrielMeer lezen over de zeearend? Nienke schreef dit boek: https://www.atlascontact.nl/boek/de-zeearend/Marcel aan de Brugh onderzocht of ze rivieren nog meer ruimte nodig hebben: https://www.nrc.nl/nieuws/2021/02/12/het-water-komt-ook-via-de-achterdeur-binnen-a4031574Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Brood is in ons hoekje van de wereld niet van tafel af te slaan. Maar hoe en waar is brood eigenlijk ontstaan? Hoe kwam het in onze supermarkt terecht? En waarom zijn er zulke sterke meningen over wat nou het beste brood is? Martine Kamsma en Hendrik Spiering nemen ons mee in de wereld van brood.Presentatie: Lucas BrouwersGast: Martine KamsmaProductie en montage: Mirjam van ZuidamMeer lezen over het alleroudste brood? Hendrik schreef over 14.000 jaar oud broodkruim: https://www.nrc.nl/nieuws/2018/07/16/brood-dat-ouder-is-dan-de-landbouw-a1610238Wat is oerder oerbrood? Ciabatta, rogge of naan? Martine zocht het uit: https://www.nrc.nl/nieuws/2021/02/05/wat-is-het-oerste-oerbrood-a4030719Nieuwsgierig naar het geheim van een goede zuurdesem? Hendrik beschreef de complexe biochemie: https://www.nrc.nl/nieuws/2021/02/04/de-complexe-biochemie-van-desem-a4030539Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Ineens duiken overal varianten op van het pandemische virus SARS-Cov-2. Het begon met de Britse, maar inmiddels hebben virologen het over Zuid-Afrikaanse, Braziliaanse en Amerikaanse varianten. Dat het coronavirus muteert klinkt eng, maar is dat het ook? Moeten we ons zorgen maken? En kunnen vaccins en onze eigen immuunsystemen de snel-evoluerende virussen wel bijhouden? Medisch redacteur Sander Voormolen praat ons bij over de coronavarianten.Presentatie: Lucas BrouwersGast: Sander VoormolenProductie & Montage: Nina van HattumZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De ruimte betreden is al moeilijk. En om dan verre planeten of planetoïden te bereiken is nog moeilijker. Maar om op zo'n ver hemellichaam te landen en er dan ook nog een stukje op te halen en mee te nemen terug naar aarde, dat is het moeilijkste van alle ruimtemissies. Maar het is wel iets wat steeds vaker lukt. Wat hebben wij aan die informatie?Presentatie: Lucas BrouwersGast: Hendrik Spiering en Bruno van WayenburgProductie: Mirjam van Zuidam en Elze van DrielMontage: Mirjam van Zuidam en Elze van DrielZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Poep, we spoelen het snel door en op straat lopen we er met een grote boog omheen. Maar wie beter kijkt, vindt in elke drol of keutel duizenden kleine beestjes, bacteriën, schimmels en virussen. Wat leeft er allemaal in onze ontlasting en wat zegt dat over de gezondheid van onszelf en de natuur?Presentatie: Lucas BrouwersGast: Nienke Beintema en Gemma VenhuizenProductie: Nina van HattumMontage: Mirjam van ZuidamZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Een vondst in Peru zet het beeld van de jagende man en de zorgende vrouw op zijn kop. Hoe komt het dat we nog steeds denken in patriarchale termen? Hoe terecht is dat en hoe komen we er van af? Hendrik Spiering duikt in de oercliché's van Man the Hunter.Presentatie: Lucas BrouwersProductie: Mirjam van ZuidamMontage: Nina van Hattum en Yeppe van KesterenZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Welkom in 2021. Sinds vandaag mogen we onze mouw oprollen voor een vaccin tegen het coronavirus. Het zal ongetwijfeld nog een poos duren voordat we bevrijd zijn van het virus, maar het eindspel is hiermee ingezet. Een goed moment om met medisch redacteur Niki Korteweg de balans op te maken. Wat weten we nu over vaccins, en hoe veilig is een inenting op dit moment?Presentatie: Lucas BrouwersGast: Niki KortewegProductie: Mirjam van ZuidamMontage: Yeppe van KesterenLees ook Niki's interview met vaccinmaker Hanneke Schuitemaker: https://www.nrc.nl/nieuws/2020/12/23/hanneke-schuitemaker-vaccinmaker-we-wisten-dat-we-niet-de-eerste-zouden-zijn-a402468912:52Of leer alles over de veiligheid van het mRNA-vaccin van Pfizer: https://www.nrc.nl/nieuws/2020/12/20/wat-belandt-er-straks-in-je-arm-a402461512:55En bekijk hier de vaccintracker die NRC sinds eind augustus bijhoudt: https://www.nrc.nl/nieuws/2020/08/28/volg-de-wereldwijde-race-naar-een-vaccin-a4010139Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Nu we met de feestdagen thuis moeten vieren zijn gezelschapsspellen de ideale manier om je te vermaken. Maar waarom spelen we die eigenlijk? Is spelletjes spelen typisch iets voor mensen of kunnen dieren het ook? Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering, Gemma VenhuizenProductie: Kim Kabbedijk, Mirjam van Zuidam@lucasbrouwers // @hendrikspiering // @GemmaJVZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Sneeuwwitje en de zeven dwergen, Doornroosje, Roodkapje: wie kent ze niet? Hoe komt het dat sprookjes zo in ons collectieve geheugen zitten en wie heeft deze ooit bedacht? Wat maakt juist deze verhalen zo bijzonder? En wie is ooit op het idee gekomen dat je kruimeltjes moet strooien om de weg terug naar huis te vinden? Presentatie: Lucas Brouwers, Karel Knip, Hendrik SpieringProductie: Mirjam van Zuidam en Kim Kabbedijk@lucasbrouwers // @hendrikspieringZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Na de val van het Romeinse Rijk begonnen de grote volksverhuizingen, zo leren we dit in de geschiedenisles. Landkaarten vol pijlen geven de trektochten aan die de Barbaren, Bourgondiërs, Hunnen en vele andere Europese volkeren afleggen tussen de vierde en zesde eeuw. De wildemannen tegenover de beschaafde Romeinen die beetje bij beetje hun macht kwijt raken. Maar dit is een misverstand: het zijn geen volkeren en om een verhuizing ging het ook niet. Maar hoe zit het dan wel? Deze aflevering is het vervolg op: #34: Waarom Rome niet in één dag viel: https://www.nrc.nl/nieuws/2019/02/06/onbehaarde-apen-waarom-rome-niet-in-een-dag-viel-a3652957Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Voor toeristen is het ‘de parel van de Balkan’ en voor wetenschappers is het een uniek natuurlijk archief dat bijna anderhalf miljoen jaar terug gaat in de geschiedenis: Lake Ohrid. Presentatie: Gemma Venhuizen, Marcel aan de BrughProductie: Kim Kabbedijk@GemmaJVWord lid van onze Facebookgroep!https://www.facebook.com/groups/nrconbehaardeapenZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Een verkoudheid was altijd al vervelend, maar in tijden van Covid-19 is het extra verdacht wanneer het snot uit je neus loopt. Toch speelt dit slijmerige goedje een grote rol in het bestrijden van ziekteverwekkers. En daarbij deinst het niet terug voor geweld.Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen , Nienke BeintemaProductie: Kim Kabbedijk@lucasbrouwers // @GemmaJV // @nienkebeintemaZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Jezelf heb je altijd bij je, denken we. Maar wie of wat dat zelf eigenlijk is, dát weten we nauwelijks. In eerdere afleveringen (seizoen 1, #10 en seizoen 2, #12) zijn we al eens naar ons "zelf" op zoek gegaan, en twee jaar later zijn we een stuk verder. Want bestaat dat zelf eigenlijk wel?Presentatie: Lucas BrouwersGast: Hendrik SpieringProductie: Mirjam van ZuidamLees ook het artikel dat Hendrik over het zelf schreef: https://www.nrc.nl/nieuws/2020/10/30/we-hebben-geen-zelf-virtual-reality-zet-het-ego-op-losse-schroeven-a4018068Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Gedichten, opiniestukken, interviews.. Geef aan GPT-3 een paar beginzinnen en hij maakt het af. Al jaren zijn wetenschappers bezig met het ontwikkelen van een robot die teksten kan schrijven net als een mens en met dit algoritme lijkt dat gelukt. Welke techniek zit hierachter en wat betekent dit type kunstmatige intelligentie voor de toekomst? @lucasbrouwers // @marchijinkNRC // @BennieMolsMeer weten over kunstmatige intelligentie? https://www.nrc.nl/nieuws/2020/10/23/de-nieuwste-ai-robot-is-onbetrouwbaar-gammel-en-bewonderenswaardig-a4017171https://www.nrc.nl/nieuws/2018/11/14/onbehaarde-apen-waar-slimme-algoritmes-toch-heel-dom-in-zijn-a275517Zelf experimenteren met AI?https://www.synthesia.io/Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Als je nu een boswandeling gaat maken, struikel je er over: paddenstoelen. Je vind ze ook in onze sprookjes, pastasaus en coffeeshops. Toch is er maar verdacht weinig bekend over deze schimmels. Biologieredacteur Gemma is al jaren gefascineerd door deze bijzondere levensvorm die zich bevindt op het grensgebied tussen plant en dier. Samen met Lucas en Hendrik duikt Gemma in de wereld van de paddenstoel.Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering, Gemma VenhuizenProductie: Kim Kabbedijk@lucasbrouwers // @hendrikspiering // @GemmaJVMeer weten?Lees hier artikelen die Gemma heeft geschreven over Paddenstoelen: https://www.nrc.nl/nieuws/2020/09/20/een-enkel-exemplaar-kan-al-fataal-zijn-a4012819https://www.nrc.nl/nieuws/2020/10/09/de-ontdekker-van-het-rietsplijtmondje-a4015369Volledig gegrepen door de mysterieuze paddestoel? Kijk dan eens naar deze leestips van Hendrik:Het artikel van Toporov: https://www.semanticscholar.org/paper/On-the-semiotics-of-mythological-conceptions-about-Toporov/37a039c99f88e49f915fc03588b666eb167d721fHet boek van de man die paddestoelen vergelijkt met olifantentestikels, Mushrooms: A Natural and Cultural History. http://www.reaktionbooks.co.uk/display.asp?ISB=9781780237435Ben je benieuwd naar de Oorlog van de Paddestoelen? Luister dan hier naar het (Russische) lied van StravinskyZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het is herfst, de natuur is in verval. Bladeren vallen van de bomen en verrijken de bodem. Ook lichamen ontbinden als je ze in de natuur laat liggen. Wetenschappers willen weten hoe verschillende omstandigheden die ontbinding beïnvloeden. Presentatie: Lucas Brouwers en Hendrik SpieringGast: Anne van KesselProductie: Mirjam van Zuidam, Kim Kabbedijk@lucasbrouwers // @hendrikspiering // @annevkesselWord lid van onze Facebookgroep!https://www.facebook.com/groups/nrconbehaardeapenZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Waar de meeste mensen zonder nadenken een koekje eten, een extra boterham naar binnen schuiven en daarna op de fiets springen moet luisteraar Maaike Helmer al 20 jaar flink vooruit plannen om dit soort dingen te doen. Door haar diabetes type 1 heeft iedere schommeling van haar suikerspiegel flinke invloed op haar leven. Sinds een paar jaar leeft ze een stuk vrijer: haar insulinepomp berekent via een algoritme hoeveel insuline ze nodig heeft. Maar hoe is het om je gezondheid volledig in handen te leggen van een algoritme?'Presentatie: Gemma Venhuizen, Laura WismansProductie: Mirjam van Zuidam, Kim Kabbedijk@GemmaJV // @wismansWord lid van onze Facebookgroep!https://www.facebook.com/groups/nrconbehaardeapenZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Optogenetica maakt het mogelijk om met licht heel gericht hersencellen aan of uit te zetten. Zo kunnen wetenschappers het gedrag van proefdieren besturen. Met een druk op de knop valt een rustig scharrelende muis opeens een krekel aan. Een ‘godsgeschenk’ volgens hersenonderzoekers, omdat ze nu op celniveau kunnen zien hoe het mysterieuze brein werkt.Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering, Niki KortewegProductie: Kim Kabbedijk@lucasbrouwers // @hendrikspiering // @nikikortewegZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De Nobelprijs voor Scheikunde is woensdag toegekend aan Jennifer Doudna en Emmanuelle Charpentier voor de ontwikkeling van dna-kniptechniek CRISPR-Cas. Medisch redacteur Sander Voormolen praat je bij over de winnaars en hun onderzoek.Presentatie: Lucas Brouwers, Sander VoormolenProductie: Kim Kabbedijk@lucasbrouwers // @SanderVoormolenWord lid van onze Facebookgroep!https://www.facebook.com/groups/nrconbehaardeapenWij zijn genomineerd voor een Dutch podcast award. Is Onbehaarde Apen jouw favoriete podcast? Breng dan hier je stem uit:https://podcastawards.nl/stem#tech-wetenschapZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De Nobelprijs voor Natuurkunde is dinsdag toegekend aan Roger Penrose , Reinhard Genzel en Andrea Ghez voor hun onderzoek aan zwarte gaten. Penrose krijgt de helft van de prijs, Genzel en Ghez delen de andere helft. Natuurkundejournalist Dorine Schenk praat je bij over de winnaars en hun onderzoek.Presentatie: Lucas Brouwers, Dorine SchenkProductie: Kim Kabbedijk@lucasbrouwers // @SanderVoormolenWord lid van onze Facebookgroep!https://www.facebook.com/groups/nrconbehaardeapenWij zijn genomineerd voor een Dutch podcast award. Is Onbehaarde Apen jouw favoriete podcast? Breng dan hier je stem uit:https://podcastawards.nl/stem#tech-wetenschapZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde is maandag toegekend aan drie ontdekkers van het hepatitis C-virus. De ontdekking van het virus, eind jaren 80, heeft geleid tot veilige bloedtransfusies en sinds kort ook behandeling die het virus kan opruimen. Toch overlijden er jaarlijks nog 400.000 mensen aan een infectie door hepatitis C. Medisch redacteur Niki Korteweg praat je bij over de ontdekking van het virus.Presentatie: Lucas Brouwers, Niki KortewegProductie: Kim Kabbedijk@lucasbrouwers // @nikikortewegWord lid van onze Facebookgroep!https://www.facebook.com/groups/nrconbehaardeapenWij zijn genomineerd voor een Dutch podcast award. Is Onbehaarde Apen jouw favoriete podcast? Breng dan hier je stem uit:https://podcastawards.nl/stem#tech-wetenschapZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Sinds zijn verschijning in de middeleeuwen is koning Arthur nooit meer uit het collectieve geheugen verdwenen. Verhalen over de ridders van de Ronde Tafel, de heilige graal, tovenaar Merlijn, het zwaard in de steen en het overspel van Lancelot met koningin Guinevere blijven films, boeken en tv-series inspireren. Wat is de magie van deze vertellingen en waar komt deze rijkdom aan verhalen vandaan? Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering, Bart FunnekotterProductie: Kim Kabbedijk@lucasbrouwers // @hendrikspiering // @BartFunnekotterWij zijn genomineerd voor een Dutch podcast award. Is Onbehaarde Apen jouw favoriete podcast? Breng dan hier je stem uit:https://podcastawards.nl/stem#tech-wetenschapMeer weten over Koning Arthur? Lees dan dit:https://www.nrc.nl/nieuws/2017/10/27/koning-arthur-in-een-wereld-vol-verarmde-ridders-en-verwarde-verliefden-13703901-a1578983https://www.nrc.nl/nieuws/2013/09/28/een-definitief-en-bevrijdend-inzicht-koning-arthur-1298028-a1214469Word lid van onze Facebookgroep!https://www.facebook.com/groups/nrconbehaardeapenZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Tuinvogels, bijen, waterdiertjes, spinnen en de jaarrondtelling. In Nederland kunnen we eindeloos beestjes blijven tellen. Al deze waarnemingen leveren veel gegevens op, maar heeft de wetenschap er ook iets aan? Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering, Gemma VenhuizenProductie: Kim Kabbedijk@lucasbrouwers // @hendrikspiering // @GemmaJVMeer Onbehaarde Apen luisteren over diersoorten? Luister dan deze aflevering:https://www.nrc.nl/nieuws/2018/10/10/onbehaarde-apen-waarom-lucas-een-soortenblog-bijhoudt-a2417441?fbclid=IwAR0BU5PnWXkJ1hOYN34Zrwzr-_HcSUeJVfQVATjWZtXpbBPObENbpLmfeo4Word lid van onze Facebookgroep!https://www.facebook.com/groups/nrconbehaardeapenZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Volgens sommige kenners staan we aan de vooravond van een revolutie in zonne-energie. Flexibele, doorzichtige en efficiënte zonnecellen zijn binnen handbereik dankzij een bijzonder kristal: perovskiet@lucasbrouwers // @wismansMeer weten over perovkiet? Lees deze artikelen:https://www.nrc.nl/nieuws/2020/07/31/het-zonnepaneel-is-volwassen-leve-de-zonnefolie-a4007521https://www.nrc.nl/nieuws/2020/08/12/giftig-lood-is-terug-te-winnen-uit-zonnecelmateriaal-a4008588Word lid van onze Facebookgroep:https://www.facebook.com/groups/nrconbehaardeapen/Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De band tussen mens en hond is oersterk en vele duizenden jaren oud. Deze zomer bleek uit onderzoek dat 10.000 jaar geleden sledehonden het al mogelijk maakte voor mensen om te leven in barre poolstreken. Maar waar begon onze nauwe vriendschap met honden en hoe komen we van een grote boze wolf uiteindelijk uit bij moderne honden zoals Maltipoodles en bulldogs? Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering, Nienke BeintemaProductie: Kim Kabbedijk@lucasbrouwers // @hendrikspiering // @nienkebeintemaMeer weten over (slede) honden?https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/25/sledehond-helpt-mens-al-10000-jaar-a4004096Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Zonder de zon geen warmte, licht of leven. We zoeken de zon op, vereren hem, maar nemen hem ook voor lief. Onbehaarde Apen brengt nu een zomers eerbetoon. Wanneer is de zon ontstaan? Hoe maakte hij complex leven mogelijk en werd hij echt vereerd als god?Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen, Hendrik SpieringProductie: Kim Kabbedijk@lucasbrouwers // @GemmaJV // @hendrikspieringMeer weten over de zon? Lees de zomerserie van de wetenschapsredactie. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Waarom denken we hardop? Waarom hebben hermelijnen zwart puntjes aan hun witte staart? En waarom hebben Tibetanen minder last van hoogteziekte? Voor deze laatste afvering voor de zomer gaat de wetenschapsredactie op zoek naar verrassende vragen met onverwachte antwoorden.Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma Venhuizen, Hendrik Spiering, Sander Voormolen, Bart Funnekotter, Marcel Aan de Brugh, Laura Wismans, Niki KortewegProductie: Kim Kabbedijk@lucasbrouwers // @GemmaJV // @hendrikspiering // @SanderVoormolen // @BartFunnekotter // @wismans // @nikikortewegWord lid van onze Facebookgroep:https://www.facebook.com/groups/nrconbehaardeapen/Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Met de hulp van technologieën ingrijpen in het klimaat om zo de opwarming van de aarde tot stilstand te brengen klinkt steeds aanlokkelijker. Het klimaatdoel om niet boven de 1,5 graad stijging uit te komen lijkt steeds verder uit bereik en met de beperking van de CO2-uitstoot wil het maar niet vlotten. Maar wat zijn dit voor technologieën en is het wel verstandig om in te willen grijpen in het klimaat? @lucasbrouwers // @wismansMeer weten over geo-engineering? Lees deze artikelen:https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/19/knutselen-aan-het-klimaat-a4003371https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/19/wie-mag-er-straks-draaien-aan-de-aardse-thermostaat-a4003374Word lid van onze Facebookgroep:https://www.facebook.com/groups/nrconbehaardeapen/Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

“In een crisis als deze moeten we met 50% van de kennis, 100% van de besluiten nemen” zei premie Mark Rutte op 12 maart, vlak voor Nederland in lock-down ging. De stroom wetenschappelijke publicaties neemt elke dag toe, maar nog steeds zijn veel vragen onbeantwoord en het ongeduld groeit. Wat weten we nu over het coronavirus en kan de wetenschap ons de antwoorden geven die we nodig hebben?Meer weten over het coronavirus?https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/15/nederland-neemt-gok-in-wereldwijde-race-naar-het-vaccin-a4002905https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/16/britten-claimen-vondst-medicijn-dat-sterfte-covid-19-verlaagt-a4002999https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/05/hoesten-niezen-zingen-niemand-kent-het-gevaar-van-kleine-druppels-a4001919Word lid van onze Facebookgroep:https://www.facebook.com/groups/nrconbehaardeapen/Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Ons land snakt naar water. Volgens het KNMI is het neerslagtekort ondertussen zo opgelopen dat de kans bestaat dat 2020 de boeken in zal gaan als het ‘droogste jaar ooit’. Hoewel februari dit jaar nog extreem nat was valt er inmiddels veel te weinig regen. Waarom is het zo droog? Hoe schadelijk is het? En hoe moeten we Nederland inrichten als het zo droog blijft in de toekomst?Presentatie: Lucas Brouwers, Arjen Schreuder, Marcel aan de Brugh@lucasbrouwers // @arjenschreuder //Meer weten over droogte? Lees deze artikelen:https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/10/een-hogere-muur-van-water-houdt-het-grondwater-uit-de-maas-a4002283https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/09/wat-te-doen-tegen-droogte-a4002282https://www.nrc.nl/nieuws/2020/05/27/grote-zorgen-over-de-droogte-die-dit-jaar-vroeg-begint-a4001010Meer weten over bosbranden? Luister deze aflevering:https://www.nrc.nl/nieuws/2020/02/26/staat-de-natuur-vaker-in-brand-a3991778Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Bemande capsules bouwen is de eredivisie van de ruimtevaarttechniek. Waarom is het zo gevaarlijk en duur? En hoe kan het dat juist een commercieel bedrijf als SpaceX de grote ruimtevaartorganisatie NASA voorbijstreeft?Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering, Bruno van WayenburgProductie: Kim Kabbedijk@lucasbrouwers // @hendrikspiering // @brunchikZelf de Crew Dragon besturen? Vind hier de simulator:https://iss-sim.spacex.com/Meer Onbehaarde Apen luisteren over ruimtevaart? Luister dan ook deze afleveringen:Wie is geschikt voor een reis naar Mars? https://www.nrc.nl/nieuws/2018/06/27/nrc-onbehaarde-apen-14-wie-is-geschikt-voor-een-reis-naar-mars-a1608108Wanneer gaan we terug naar de maan? https://www.nrc.nl/nieuws/2018/12/05/onbehaarde-apen-wanneer-gaan-we-terug-naar-de-maan-a3059541Was de maanlanding 1 grote PR stunt? https://www.nrc.nl/nieuws/2019/07/17/waarom-de-maanlanding-uitstekende-pr-was-a3966785Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Ze zijn niet te stoppen en hebben een onstilbare honger. Met miljoenen tegelijk bewegen sprinkhanen zich over de akkers van Oost-Afrika en verslinden daarbij alles wat op hun pad komt. Wat maakt de sprinkhaan zo’n succesvo zwermdier en is hij nog wel te bestrijden?Presentatie: Lucas Brouwers, Gemma VenhuizenGast: Koert LindijerProductie: Misha Melita en Kim Kabbedijk@lucasbrouwers // @GemmaJV // @KoertLindijerMeer weten over de sprinkhanenplaag in Oost-Afrika?https://www.nrc.nl/nieuws/2020/04/22/combinatie-sprinkhanenplaag-en-corona-breekt-oost-afrika-op-a3997620https://www.nrc.nl/nieuws/2020/03/03/alleen-maar-meer-sprinkhanen-a3992398Meer weten over de sprinkhaan?https://www.nrc.nl/nieuws/2020/02/21/als-ze-samen-zijn-gebeurt-er-iets-geks-met-sprinkhanen-a3991258Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Grote mannen met gevlochten baarden op drakenschepen: het beeld van de Vikingen is een cliché dat wordt herhaald in films, kinderseries en games. Maar in hoeverre klopt dat stereotype met de geschiedenis? Presentatie: Lucas Brouwers, Bart Funnekotter en Hendrik SpieringProductie: Misha Melita en Kim Kabbedijk@lucasbrouwers // @BartFunnekotter // @HendrikSpieringMeer weten over de band tussen de Friezen en de Vikingen? https://www.nrc.nl/nieuws/2019/10/22/ook-friezen-gingen-soms-op-viking-a3977615https://www.nrc.nl/nieuws/2016/02/20/en-daar-is-ubbi-de-fries-met-zijn-gevreesde-sche-1590020-a127629Nieuwsgierig geworden naar vrouwelijke Vikingstrijders? https://www.nrc.nl/nieuws/2017/09/11/krijger-in-graf-uit-vikingtijd-was-vrouw-12946528-a1573026Lees hier meer over de Vikingen in historisch perspectief: https://www.nrc.nl/nieuws/2016/09/16/een-viking-kan-je-prima-vertrouwen-4308080-a1521918https://www.nrc.nl/nieuws/2014/10/18/karel-de-grote-was-de-grootste-viking-maar-dan-zo-1429210-a1123157https://www.nrc.nl/nieuws/2018/05/31/oer-ijslanders-waren-ook-weer-niet-zo-scandinavisch-a1604946Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In zijn tijd was hij een beroemde wetenschapper en ontdekkingsreiziger, nu zijn we hem haast vergeten. Toch wordt Alexander von Humboldt (1769-1859) gezien als de grondlegger van de ecologie en inspireerde hij bekende tijdgenoten als Goethe en Darwin. Waarom is hij weggezakt in het collectieve geheugen? En wat kunnen we vandaag de dag leren van deze Pruisische wetenschapsheld? Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering en Gemma Venhuizen.Productie: Misha Melita@lucasbrouwers // @hendrikspiering // @GemmaJVZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Kraaien, chimpansees, olifanten, papegaaien én octopussen: allemaal dieren die intelligent gedrag vertonen. Maar de octopus is extra bijzonder omdat hij evolutionair heel ver van ons afstaat, met zijn autonome armen en een huid als een videoscherm. Waaraan dankt dit weekdier zijn slimheid? En hoe slim is de octopus precies?Presentatie: Lucas Brouwers en Hendrik SpieringProductie: Misha Melita@lucasbrouwers // @hendrikspieringLees hier het interview van Lucas Brouwers met Peter Godfrey-Smith:https://www.nrc.nl/nieuws/2017/04/28/hoe-de-octopus-over-zichzelf-denkt-8458823-a1556416Lees hier de ode die Lucas Brouwers eerder schreef over de octopus:https://www.nrc.nl/nieuws/2014/07/26/armen-zijn-alles-1403744-a1096345Lucas Brouwers legt uit waarom de octopus bijna een alien is:https://www.nrc.nl/nieuws/2017/11/02/waarom-de-octopus-bijna-een-alien-is-a1579358Bekijk hier de Abdobus octopus in BBC Earth:https://www.youtube.com/watch?v=ebeNeQFUMa0Bekijk hier hoe een octopus een kokosnoot als schild gebruikt:https://www.youtube.com/watch?v=Y2EboVOcikIBekijk hier het fragment van de octopus die een schroefdoppot opent:https://www.youtube.com/watch?v=GJor1sk_JDIZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Van Q-koorts tot salmonella, en van het nieuwe coronavirus tot ebola: allemaal zijn het ziekten die ooit begonnen met een overspringende bacterie of virus van dier op mens. Hoe ontstaan deze zoönosen precies? En waarom zijn vleermuizen zo vaak de bron? Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering en Gemma Venhuizen.Productie: Misha Melita@lucasbrouwers // @hendrikspiering // @GemmaJVBenieuwd naar de TED talk van David Quammen uit 2013? https://www.youtube.com/watch?v=rI11hHOya34Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Bij de oerknal ontstond in een keer heel veel materie én antimaterie, in theorie zelfs evenveel. Maar om ons heen is bijna alleen nog maar materie. Hoe kan dat? Waar is al die antimaterie naartoe? Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering en Dorine Schenk.Productie: Misha Melita@lucasbrouwers // @hendrikspiering // @dorineschenkZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het coronavirus is onderwerp van ieder journaal, gesprek en krant. Maar voor kinderen is de informatie over corona niet altijd even toegankelijk. Daarom deden wij een oproep: wat willen jullie eigenlijk weten? In deze aflevering van Onbehaarde Apen geven we antwoord op de vragen van kinderen over het coronavirus.Presentatie: Lucas Brouwers, Sander Voormolen, Gemma Venhuizen, Hendrik Spiering en Niki KortewegProductie: Misha Melita@SanderVoormolen // @lucasbrouwers // @GemmaJV // @nikikorteweg // @HendrikSpieringZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Acht 130.000 jaar-oude arendsklauwtjes werden waarschijnlijk door Neanderthalers als ketting gedragen. Een nieuw bewijs dat Neanderthalers een complexere mensensoort waren dan lange tijd werd gedacht. Of moeten we niet zoveel waarde hechten aan een klauwenketting? Presentatie: Lucas Brouwers en Hendrik SpieringProductie: Misha Melita@lucasbrouwers // @hendrikspiering Lees hier het artikel van Lucas Brouwers over de arendsklauwenketting uit 2015:https://www.nrc.nl/nieuws/2015/03/12/vogelklauw-als-oersieraad-1474249-a1011195Benieuwd naar het onderzoek van Edwin van Leeuwen naar chimpansees? Lees er hier over:https://www.nrc.nl/nieuws/2015/06/17/ja-apen-apen-andere-apen-na-1504897-a215880Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Onbehaarde Apen verschijnt nog steeds iedere week in je feed met verhalen uit de volle breedte van de wetenschap. Dat vinden we belangrijk. We willen niet elke week een podcast over het coronavirus uitbrengen: daarover wordt al zo veel gezegd en geschreven. Maar voor kinderen maken we graag een uitzondering. Er zijn veel vragen en antwoorden zijn niet altijd duidelijk. Daarom willen wij van jullie, kinderen of mensen die kinderen kennen, weten welke vragen jullie hebben. Stuur een WhatsApp voice-bericht met je naam, leeftijd, woonplaats en vraag naar 0685650259. Dan duiken wij erin!Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Een reservoir voor broeikasgassen of een schatkamer vol mammoetfossielen: zo komt permafrost vaak in het nieuws. Maar wat is permafrost precies? En wat gebeurt er als de dooi doorzet door klimaatverandering?Presentatie: Lucas Brouwers & Gemma VenhuizenOp afstand: Marcel aan de BrughProductie: Misha Melita@LucasBrouwers // @GemmaJVZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Honderd jaar geleden had de wereld ook te maken met een pandemie: de Spaanse griep eiste uiteindelijk tientallen miljoenen levens. Kunnen we nu iets leren van die uitbraak en hoe er toen op gereageerd werd?Presentatie: Lucas Brouwers en Bart FunnekotterProductie: Misha MelitaEditor: Julie Blussé@lucasbrouwers // @BartFunnekotterZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Eind elfde eeuwen trokken tienduizenden West-Europeanen richting het Midden-Oosten om Jeruzalem te ‘bevrijden’. Een bizarre onderneming maar ze slaagden erin, tegen alle verwachtingen, en stichten er een feodaal koninkrijk dat tweehonderd jaar bleef bestaan. Nu wordt er vaak romantisch en ideologisch teruggekeken op de kruistochten. Waarom eigenlijk? Presentatie: Lucas Brouwers en Hendrik SpieringOp afstand: Bart FunnekotterProductie: Misha Melita@lucasbrouwers // @hendrikspiering // @BartFunnekotterZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

James Lovelock (100) stelt de aarde voor als een zelfregulerend systeem, waarin stenen, atmosfeer en leven één systeem vormen dat de boel in evenwicht houdt. De Gaia-theorie werd in de jaren ’70 populair in de milieubeweging en kritisch benaderd door evolutiebiologen. Maar is deze theorie van Lovelock vandaag nog relevant?Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering en Gemma Venhuizen.Productie: Misha Melita@lucasbrouwers // @hendrikspiering // @GemmaJVZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Je kunt ze niet zien, ze vliegen dwars door de aarde heen en op de bodem van de Middellandse zee hangen bollen met gevoelige camera’s naar ze te loeren: neutrino’s. Maar hoe jaag je op deze onzichtbare deeltjes? En wie bedacht als eerste dat dit deeltje zou kunnen bestaan? Presentatie: Lucas Brouwers, Hendrik Spiering en Dorine Schenk.Productie: Misha Melita@lucasbrouwers // @hendrikspiering // @dorineschenkLees hier het stuk van Dorine Schenk over antimaterie: https://www.nrc.nl/nieuws/2020/02/20/nieuwe-lasertest-met-antimaterie-bevestigt-het-perfecte-spiegelbeeld-en-versterkt-daarmee-het-raadsel-van-de-verdwenen-antimaterie-a3991142Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.