NIVOZ Podcast

In deze aflevering van de NIVOZ-podcastserie duiken we in de wereld van gepersonaliseerd leren en de rol van technologie in het onderwijs. Te gast zijn Maarten van Keulen en Jasper Roelofsen.Maarten is mede-oprichter van eJournal, een platform voor ontwikkeling en beoordelingsportfolio’s. Jasper is de oprichter van BrainBoost, een bijlesschool opgericht door echte docenten, waar zelfvertrouwen en zelfinzicht in leren centraal staan om leerlingen optimaal door hun schooltijd te begeleiden.Samen werken Maarten en Jasper aan de ontwikkeling van een AI-leermodel dat de gezamenlijke krachten bundelt om leerlingen nog beter te begeleiden en ondersteunen in passend maatwerk op leergebied. In dit gesprek vertellen ze over hun drijfveren, de achterliggende visie en de impact die ze hopen te maken. Samen bespreken zij hoe AI en innovatieve onderwijsvormen leerlingen kunnen ondersteunen om het maximale uit zichzelf te halen.Met voorbeelden uit hun praktijk vertellen ze over de impact van persoonlijke leertrajecten, de kracht van maatwerk, en hoe technologie de docent kan versterken zonder het menselijke aspect te verliezen. Maar ook over de uitdagingen: wat betekent het voor een kind als onderwijs steeds meer gericht is op data en minder op persoonlijke interactie? En hoe voorkom je dat technologie een extra drempel wordt in plaats van een brug?Deze aflevering biedt een inspirerend en kritisch perspectief op de toekomst van het (aanvullend)onderwijs. Van persoonlijke leercoaches tot de dromen en dilemma’s van een AI-gedreven aanpak: luister mee naar dit boeiende gesprek dat de kern raakt van wat leren écht betekent.Links:eJournal: https://ejournal.app/Brainboost: https://brainboost.nl/

In deze bijzondere aflevering duiken we diep in de kern van wat school werkelijk de school maakt. Jan Masschelein en Maarten Simons, beiden verbonden aan de Katholieke Universiteit Leuven, nemen ons mee in hun visie op de school als een plek van vrijheid, gelijkheid en vorming. Ze belichten hoe scholen nieuwe generaties de kans bieden zich tot werelden te verhouden, voorbij de dominante prestatiedrang en het efficiëntiedenken.Na een kritisch-pedagogische fase besloten Masschelein en Simons te pleiten voor een herwaardering van de school als een fysieke, sociale én publieke ruimte die van fundamenteel belang is voor de democratie. In een tijdperk van toenemende digitalisering en personalisering door AI, stellen zij dat het juist nu cruciaal is om die unieke eigenschappen van de school te beschermen die élk individu de ruimte geeft om diens eigen toekomst vorm te geven. Hoe kan AI een plaats krijgen binnen het onderwijs zonder de vrijheid, gelijkheid en vorming te ondermijnen?Deze aflevering biedt stof tot nadenken over de toekomst van onderwijs in een wereld waar technologische vooruitgang en maatschappelijke verwachtingen soms botsen met pedagogische idealen. Een inspirerende oproep om opnieuw ruimte te maken voor echte aandacht, fysieke aanwezigheid, en de mogelijkheid om als mens in vrijheid te zijn en worden.

In deze aflevering is Richard Hulsebos te gast. Als innovatiecoördinator binnen Stichting VierTaal, een cluster 2-bestuur, zet Richard zich in om technologische en andere innovaties op verantwoorde wijze in het onderwijs te integreren. Hij werkt nauw samen met scholen en leerkrachten om onderwijspraktijken te versterken en leerlingen met taalontwikkelingsstoornissen of gehoorproblemen beter te ondersteunen.Tijdens het gesprek vertelt Richard over de unieke uitdagingen en kansen binnen het cluster 2-onderwijs. Hij deelt inzichten over hoe technologische hulpmiddelen zoals tablets en adaptieve software een meerwaarde kunnen bieden, maar waarschuwt ook voor de risico’s van blind vertrouwen op systemen. Vanuit zijn persoonlijke ervaring benadrukt hij het belang van goed geïnformeerde leerkrachten die de regie behouden, vooral in een tijd waarin generatieve AI steeds nadrukkelijker aanwezig is in het onderwijs.Ook verkent Richard de rol die AI kan spelen in de transitie naar passend onderwijs, waarin leerlingen dichter bij huis en in een reguliere schoolomgeving onderwijs zouden moeten volgen. Hij vertelt over innovatieve ideeën zoals AI-ondersteuning in de klas, digitale tools voor logopedie, en nieuwe manieren om leerkrachten en ouders te betrekken bij de digitale opvoeding van kinderen.Met praktische voorbeelden en een kritische blik toont Richard hoe balans en pedagogische verantwoordelijkheid centraal staan in zijn werk. Zijn verhaal biedt inspirerende handvatten voor scholen die middenin de technologische transformatie van het onderwijs staan.

In deze aflevering van de NIVOZ-podcast duiken we in het uitdagende spanningsveld tussen onderwijs en technologie met Barend Last, schrijver, spreker en onderwijsmaker.Mentioned in this episode:Nivoz.nl/podcastDeze podcast is een productie van Stichting NIVOZ. Meer verhalen en series over onderwijs en pedagogiek vind je op nivoz.nl/podcast.

Inge Molenaar is directeur van het Nationaal Onderwijslab AI (NOLAI) en leidt het wetenschappelijk programma. Ze onderzoekt de pedagogische, maatschappelijke en sociale consequenties van intelligente digitale onderwijsinnovaties.Mentioned in this episode:Nivoz.nl/podcastDeze podcast is een productie van Stichting NIVOZ. Meer verhalen en series over onderwijs en pedagogiek vind je op nivoz.nl/podcast.

Jan Jaap Hubeek en Eva Vesseur bevragen Marleen, oprichter, directeur en bestuurder van Waag Futurelab, over de invloed van de BigTech op ons onderwijs.

In deze aflevering is Remco Pijpers te gast. Remco is Strategisch adviseur digitale geletterdheid en ethiek bij Kennisnet.

Een serie portretten van onderwijsmensen erin slagen de leerling in de ogen te kijken, te zien, en (ook) in de ogen van de leerling het goede te doen. In deze aflevering: Rini, docent Aardrijkskunde op het St. Oelbert Gymnasium in Oosterhout.

Een serie portretten van onderwijsmensen erin slagen de leerling in de ogen te kijken, te zien, en (ook) in de ogen van de leerling het goede te doen. In deze aflevering: Mike, pedagogisch conciërge op de Thorbecke Talentschool in Nieuwerkerk.

Een serie portretten van onderwijsmensen erin slagen de leerling in de ogen te kijken, te zien, en (ook) in de ogen van de leerling het goede te doen. In deze aflevering: Wim, leerkracht groep 5 op basisschool de KeizersKroon in Pijnacker.

Hoe leren jongeren nou op sociale media? Welke vormen van leren ontdekken ze daar met elkaar? En wat kunnen we daarvan opsteken voor het onderwijs? Over deze vragen boog Zowi Vermeire zich tijdens haar promotieonderzoek aan de Universiteit van Utrecht.

Peter en Daniel hebben workshops ontworpen om kinderen van 8 tot en met 16 jaar kennis te laten maken met de fascinerende wereld van kunstmatige intelligentie.

Een serie portretten van onderwijsmensen erin slagen de leerling in de ogen te kijken, te zien, en (ook) in de ogen van de leerling het goede te doen. In deze aflevering: Kareem, cultureel ondernemer en docent Sociaal Werk bij Curio, Breda.

‘Het echte leven op en na een democratische school’. Het is de ondertitel van het boek ‘Je moet het wel durven’. In deze NIVOZ-podcast luisteren we naar drie schoolleiders die aan de wieg staan van het democratisch onderwijs in Nederland.

Een serie portretten van onderwijsmensen erin slagen de leerling in de ogen te kijken, te zien, en (ook) in de ogen van de leerling het goede te doen. In deze aflevering: Jaimy, locatiedirecteur van Kindercampus De Piloot.

Een serie vertragende gesprekken over welke verantwoordelijkheid de snelle ontwikkelingen van generatieve AI aan de leraar én het onderwijs vraagt. In deze aflevering is theoretisch pedagoog en onderwijskundige Pieter Boshuizen te gast.

Een serie portretten van onderwijsmensen erin slagen de leerling in de ogen te kijken, te zien, en (ook) in de ogen van de leerling het goede te doen. In deze aflevering: Mohamed, opleidingsmanager van het Zadkine Startcollege in Capelle aan de IJssel.

Een serie vertragende gesprekken over welke verantwoordelijkheid de snelle ontwikkelingen van generatieve AI aan de leraar én het onderwijs vraagt. In deze aflevering is Rob Martens te gast.

Een serie portretten van onderwijsmensen erin slagen de leerling in de ogen te kijken, te zien, en (ook) in de ogen van de leerling het goede te doen. In deze aflevering: Djen, theatermaker en activiteitenbegeleider bij Stichting Middin.

In deze aflevering gaan Rob Kickert en Jan Jaap Hubeek bij Haitske op bezoek om te onderzoeken of AI een materiaal kan zijn om de leerling te begeleiden 'het zelf te kunnen' doen.

Een serie portretten van onderwijsmensen erin slagen de leerling in de ogen te kijken, te zien, en (ook) in de ogen van de leerling het goede te doen. In deze aflevering: Monique, hoofddocent Pedagogiek en Didactiek aan de Hogeschool Rotterdam.

Een serie vertragende gesprekken over welke verantwoordelijkheid de snelle ontwikkelingen van generatieve AI aan de leraar én het onderwijs vraagt. In deze aflevering is psycholoog, universitair docent en toetsdeskundige Rob Kickert te gast.

In deze aflevering is Guido Paap te gast.Guido verliet zes jaar geleden als docent beeldende vorming de lerarenopleiding in Leiden om zich te storten op het herstel van het koraal aan de Afrikaanse oostkust.Vanuit educatie leert Guido al zes jaar lokale Afrikaanse bevolking meer in balans te leven met het kwetsbare koraal.Ik ben benieuwd hoe Guido kijkt naar de enorme vervuilende footprint van AI op het klimaat en welke vraag dat genereert aan het Nederlandse onderwijs.

Een serie vertragende gesprekken over welke verantwoordelijkheid de snelle ontwikkelingen van generatieve AI aan de leraar én het onderwijs vraagt. In dit gesprek is muzikant, audio-technicus en programmeur Hubert Jan Hubeek te gast.

Een serie vertragende gesprekken over welke verantwoordelijkheid de snelle ontwikkelingen van generatieve AI aan de leraar én het onderwijs vraagt. In deze aflevering is pedagogisch troubadour Jelle Ris te gast.

Een serie vertragende gesprekken over welke verantwoordelijkheid de snelle ontwikkelingen van generatieve AI aan de leraar én het onderwijs vraagt. In deze aflevering spreken we Bram van Mil op Kindcentrum Snijders.

In deze aflevering is Jochem van der Padt te gast. Jochem is onderwijskundige in de faculteit Educatie aan de hogeschool Leiden, daarnaast is Jochem mede-initiator en ontwikkelaar van de relatief nieuwe lerarenopleiding Spring.Bij Spring, richt je je op vormend en vernieuwend onderwijs. Je wordt opgeleid om les te geven op scholen waarin de pedagogiek centraal staat.Hoe kijkt Jochem aan tegen de snelle ontwikkelingen van AI? En wat vraagt dat van een lerarenopleider voor vernieuwend onderwijs?

In deze aflevering is Luis Duarte te gast. Luis is een ervaren leerkracht, trainer van de opleiding Pedagogisch Tact én scheidsrechter.

In deze aflevering is Aljosja Jacobs te gast. Aljosja is een marketing analytics engineer bij iO.AI neemt een steeds grotere rol in te nemen in ons dagelijks leven. Rob Kickert en Jan Jaap Hubeek zijn nieuwsgierig wat wij in het onderwijs kunnen leren van AI, of wat het van ons in het onderwijs vraagt om er goed mee te gaan. In deze aflevering verkennen wij dit vraagstuk vanuit de marketing.Vanuit de datakant én marketing ervaring van Aljosja zijn zij nieuwsgierig naar hoe bepalend AI is, wat het in de marketing voor invloed heeft, en of de mensheid door de big data opgegeten kan worden.

Een serie vertragende gesprekken over welke verantwoordelijkheid de snelle ontwikkelingen van generatieve AI aan de leraar én het onderwijs vraagt. In deze aflevering is docent én AI-expert Robbert van Empel te gast.

Een bezield gesprek met Mathijs van Alstein over het wezen van techniek, het pedagogisch appel, en de kruispunten tussen Heidegger, Steiner en Kurzweil.In deze aflevering gaan Wouter Modderkolk en Jan Jaap Hubeek in gesprek met Mathijs van Alstein, priester binnen de Christengemeenschap en filosoof, die promoveerde op het werk van Martin Heidegger. Vanuit zijn proefschrift ‘Luisteren naar het zijn’ neemt hij ons mee in een diepgaand gesprek over de vraag wat het betekent om mens te zijn in een tijdperk van kunstmatige intelligentie. Zijn wij machines, algoritmisch gestuurd en gevormd? Of zijn wij bezielde wezens, opgenomen in een groter kosmisch verhaal?Van Alstein weeft in het gesprek de denklijnen van Heidegger, Rudolf Steiner en Ray Kurzweil door elkaar: van het ‘gestel’ en het wezen van techniek, via de antroposofie en het vrije schoolonderwijs, naar Kurzweils visioen van een nabije toekomst waarin de menselijke intelligentie overvleugeld wordt door een post-biologische orde. Maar is die intelligentie wel zo artificieel? Of toont AI ons juist dat intelligentie altijd al aanwezig was in de wereld — van zonnestraal tot regenbui?Een filosofisch en spiritueel geladen gesprek over de toekomst van mens en opvoeding, over vrijheid en incarnatie, en over de vraag welk mensbeeld aan ons onderwijs ten grondslag ligt. Een aflevering die vraagt om stil te staan, te luisteren en je opnieuw te verhouden tot het zijn.

In deze aflevering is Martijn Verhagen te gast.Martijn is docent, teamleider opleidingen stichting NIVOZ; filosoof; andersdenker en -doener; en hij neemt ons mee vanaf Foucault tot aan AI.Martijn heeft het boek van Michel Foucault meegenomen over de gevangenis, “Surveiller et punir: Naissance de la prison” (1975), dit gaat over de ontwikkeling van het moderne gevangenissysteem en de veranderende vormen van disciplinering in de samenleving. Foucault onderzoekt hoe strafpraktijken zich hebben verplaatst van lijfelijke straffen en openbare executies naar subtielere, systematische vormen van toezicht en controle.De kern van het boek draait om discipline en toezicht (surveillance) als machtstechnieken die niet alleen in gevangenissen, maar ook in scholen, kazernes, fabrieken en ziekenhuizen worden toegepast. Hij bespreekt hoe macht wordt uitgeoefend door mensen te observeren, te registreren en te disciplineren, en hij introduceert het concept van het panopticum – een ideaal type gevangenis waarin iedereen altijd zichtbaar kan zijn en zich daardoor gedraagt alsof hij voortdurend bekeken wordt.Essentie van Foucaults analyse:“De moderne maatschappij heeft lijfstraffen vervangen door het disciplineren van het lichaam en de geest door middel van toezicht. Dit leidt tot een samenleving waarin individuen zichzelf reguleren uit angst voor mogelijke observatie.”

In gesprek met Ben van der Hilst over zijn nieuwe boek, waarin hij docenten, schoolleiders en bestuurders laat zien welke ruimte er ligt om het VO mooier te maken.

Een serie vertragende gesprekken over welke verantwoordelijkheid de snelle ontwikkelingen van generatieve AI aan de leraar én het onderwijs vraagt. In deze tweede aflevering over 'hoe AI het onderwijs uitdaagt' is Joop Berding te gast.

De kracht van Algoritmen!In deze aflevering duiken we in de fascinerende wereld van kunstmatige intelligentie en haar impact op ons dagelijks leven. Van de digitale transformatie tijdens de coronacrisis tot de controverses rond de Amerikaanse presidentsverkiezingen en de mediastorm rond de rechtszaak van Johnny Depp – hoe sturen algoritmen onze keuzes en beïnvloeden ze ons gedrag?• “AI biedt geen neutrale spiegel; het versterkt onze vooroordelen en blinde vlekken.” – Shannon VallorMet spraakmakende voorbeelden zoals het Cambridge Analytica-schandaal en de psychologische manipulatie via sociale media, onderzoeken we de ethische uitdagingen van AI. Wat kunnen we leren uit het verleden om technologie beter te benutten in opvoeding, onderwijs en samenleving?• “Hoe zorgen we ervoor dat technologie ons dient, zonder onze autonomie te ondermijnen?”Een aflevering vol inzichten, kritische reflecties en praktische vragen voor de toekomst. Bronnen: Zie ondertekst aflevering 1

We verkennen hoe deze vooruitgang ons bracht naar nieuwe hoogten, zoals de overwinning van de supercomputer Deep Blue op Garry Kasparov en de baanbrekende prestaties van AlphaGo. Maar de technologische reis stopt niet bij het verslaan van grootmeesters in spellen. In deze aflevering bespreken we naar een van de meest complexe uitdagingen die technologie heeft helpen oplossen: het ontrafelen van eiwitstructuren door AlphaFold, een mijlpaal die de toekomst van wetenschap en geneeskunde transformeert.Wat betekent deze explosieve vooruitgang voor ons onderwijs en de opvoeding van onze kinderen? Hoe leren we jongeren omgaan met een wereld waarin technologie alles doordringt? En hoe bewaken we de balans tussen technologische mogelijkheden en de menselijke waarden die we willen behouden? Dat, en meer, staat centraal in deze aflevering.Bronnen: zie ondertekst vorige aflevering.

Het is geen normale tijd voor jongeren om in op te groeien, stelt lector Stijn Sieckelinck. Samen met jongerenwerker Melvin Kolf verkent hij hoe scholen en jongerenwerkers beter kunnen samenwerken om leerlingen te ondersteunen.

Wat hebben kunstvakken voor effect op leerlingen, op de ouders van die kinderen en op andere betrokkenen in de school? Reyer Ploeg deed onderzoek en presenteert zijn bevindingen in de aanloop naar symposium ‘Kunst in Onderwijs’, op 1 oktober in A'foort.

In gesprek met Nadia Kuipers, juf in groep 3 van basisschool De Globe in de Tarwewijk, Rotterdam Zuid. Juist omdat ze hier zelf is opgegroeid, wil ze op deze plek het verschil makenWat vraagt het van docenten om les te geven in een grootstedelijke context? Over die vraag buigt Ella Krol zich tijdens haar stage-onderzoek bij NIVOZ. Voor een verkenning bezocht ze Nadia Kuipers, juf in groep 3 van OBS De Globe in de Tarwewijk. Juist omdat Nadia zelf in Rotterdam-Zuid is opgegroeid, wil ze op deze plek het verschil maken.Naast het lesgeven werkt Nadia bovenschools voor Stichting BOOR om waardevol onderzoek naar de praktijk te vertalen, blogt ze om collega's te inspireren en onder andere via het Instagram-account @kijkje.in.groep3 probeert ze ouders bij haar lespraktijk te betrekken.Samen met redacteur Marco Martens spreekt Ella met Nadia over taalontwikkeling, schoolcultuur en de rol die zijzelf als docent inneemt.

In deze serie geven Rotterdamse jongeren hun visie op onderwijs. Deze extra aflevering is gemaakt in samenwerking met het UTC voor de Kinderen van Rotterdam-tentoonstelling in Timmerhuis Rotterdam.

We luisteren naar drie Pabo-studenten, verbonden aan NHL Stenden in Groningen en Assen. Laurens, Amber en Thomas ronden momenteel hun opleiding af en kijken met podcastmaker Rob van der Poel terug en vooruit.

In deze podcast spreekt socioloog en onderzoeker Iliass El Hadioui over zijn eigen schooltijd en zijn recente werk op scholen om een cultuur te bouwen met veel vertrouwen. ‘Iedere hervorming begint met definiëren wat je wilt behouden.’

HBO-studenten leren denken over conflicterende waarden, maar Pamela den Heijer miste aandacht voor gevoelens en emoties die daarbij meespelen. In deze podcast-aflevering vertelt ze over haar promotieonderzoek.