Marianne Zwagerman | BNR

De platformen met veruit de meeste publicaties hébben helemaal geen hoofdredacteur. Facebook kwam lange tijd nog weg met het verweer een technologiebedrijf te zijn in plaats van een mediabedrijf, maar de politieke druk op de Amerikanen om verantwoordelijkheid voor de inhoud te nemen zwelt aan. Nu gaat af en toe een rechter op de stoel van de ontbrekende hoofdredacteur zitten en dat moet eigenlijk niemand willen. Alleen al vanwege de willekeur. Vorige week deed de rechtbank uitspraak over de aangiften van Sylvana Simons tegen grofgebekten die zich op Facebook en Twitter hadden laten gaan. Ze kregen vrijwel allemaal een taakstraf of geldboete. De rechter kon zich voorstellen dat de tweeëntwintig verdachten zich de kop van jut voelden. Nu ja, dat waren ze ook. Van de duizenden berichten werden die van hen eruit gepikt. Want iedereen vervolgen is niet haalbaar. Tegen datzelfde probleem loopt Facebook aan. Er is simpelweg te veel content om te controleren. The Guardian publiceerde zondag uit uitgelekte interne handleidingen die Facebookmedewerkers richting moeten geven in het weren van porno, discriminatie, geweld en terrorisme. Er is zelfs voorzien in een richtlijn over kannibalisme. Het interpreteren van berichten op sociale media is lastig, zei de rechter in de Sylvana-zaak. Ja, het is een vak, inschatten hoe lezers de boodschappen zullen opvatten. Facebook worstelt daar ook mee. De streaming-videodienst werd al een paar keer gebruikt om mensen live mee te laten kijken met moorden en verkrachtingen. In de richtlijnen staat dat videos van gewelddadige sterfgevallen niet altijd offline gehaald hoeven worden, omdat ze aandacht kunnen genereren voor geestesziekten. Videos van abortussen en zelfverminking mogen ook, als er maar geen geslachtsdelen in beeld zijn. Kindermishandeling vindt Facebook ook toelaatbaar, als het maar niet sadistisch is. Je mag van Mark Zuckerberg niet zeggen: Laat iemand Trump doodschieten, maar Laten we dikke kinderen in elkaar slaan is geoorloofd. Onze Nederlandse rechter vond vies vuil wijf als benaming voor Sylvana al over de grens gaan van wat in het openbaar kan worden gezegd. Want het levert geen bijdrage aan het maatschappelijk debat, dus valt het niet onder de vrijheid van meningsuiting. Ik denk dat het maatschappelijk debat over die vrijheid op internet nauwelijks is begonnen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Nederland wordt het nauwelijks verspreid, bleek al snel nadat Nu.nl en de Universiteit Leiden de verantwoordelijkheid op zich namen om nepnieuws op Facebook te checken. Dat weerhield mediamensen er niet van om gisteren op initiatief van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek maar weer eens te debatteren over dit ernstige fenomeen. En ik heb het er nu ook weer over. Zo wordt nieuws gemaakt. Nieuws wordt altijd gemaakt namelijk. Of iets nieuws is of niet, is het resultaat van keuzes die journalisten maken, het is geen objectief gegeven. Journalisten gebruikten altijd al een trechtertje om te bepalen welke gebeurtenissen nieuws worden en welke niet. Is het actueel, valt het op? Staat het dichtbij de lezer of kijker? Is er een conflict? Gaat het over machtige mensen of instituten? En meer van dat soort afwegingen. Maar we leven nu in een tijd van kluitjesjournalistiek. De belangrijkste factor is tegenwoordig: hebben andere media het erover? Dit papegaaiencircuit wordt ook benoemd in het rapport 15 minutes of fame, dat een oordeel velt over de invloed van Nederlandse media tijdens de recente verkiezingscampagne. De vergrote concurrentie op de mediamarkt sinds de digitalisering wordt als oorzaak aangewezen voor de napraatziekte. Best raar. Je zou denken dat een markt met sterke concurrentie een meer divers aanbod zou opleveren, maar in de media werkt dat anders. 'Toenemende concurrentie stimuleert dat journalisten zich spiegelen aan elkaar. Ze willen niet missen wat de ander heeft, wat leidt tot imitatiegedrag', staat in het rapport. Dominante onderwerpen bepalen daardoor nu al de helft van het nieuws. De ombudsman van de NPO becijferde dat de publieke omroep 221 uur tv maakte over de Tweede Kamerverkiezingen, nog buiten de Journaaluitzendingen. De NPO formuleerde vooraf de doelstelling om er deze keer minder een wedstrijdverslag van te maken. Maar naarmate de strijd vorderde vielen de programmamakers toch in de valkuil van peilingen en ronkende voor- en nabeschouwingen. De verslaggeving op tv ging behoorlijk vaak over de campagne zelf en niet over de politieke inhoud. En omdat kiezers bij een winnaar willen horen beïnvloedt dat de uitslag. Misschien een idee om de papegaaiensnaveltjes iets anders af te stellen nu de formatie de tweede ronde in gaat.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ik deed dat onlangs nog op deze zender. Er is alles mis met het onder druk zetten van adverteerders om hun boodschappen terug te trekken van media waar ze met overtuiging aanwezig zijn. Zeker als je zelf hoofdredacteur bent, zoals een aantal van de vrouwen die de oproep aan adverteerders tegen GeenStijl tekenden. Juist in het huidige mediatijdperk moet je als hoofdredacteur ver wegblijven van de suggestie dat adverteerders zich met de inhoud van publicaties zouden kunnen bemoeien. Er is grensoverschrijdend veel mis als de minister van media deze oproep steunt. In ons vrije land gaan maar twee mensen over de inhoud van publicaties, de hoofdredacteur en uiteindelijk de rechter. Als Jet Bussemaker dat niet begrijpt moet ze per direct aftreden. Toen ik GeenStijl in 2006 inlijfde bij de Telegraaf was de site net zo snoeihard en nodeloos kwetsend als vandaag, een katalysator in het debat en een wapen tegen politieke correctheid. De overname was nauwelijks afgerond of de eerste oproep tot een adverteerderboycot was een feit. Gelukkig stond de Raad van Bestuur altijd pal achter mij en de site. Je zou hopen dat ze dat nu weer doen. Maar er is geen Raad van Bestuur bij TMG. En dat is geen toeval. De eigenaar van NRC, de krant die de huidige hetze tegen GeenStijl begon en aanjaagt, het Vlaamse Mediahuis, is TMG aan het overnemen. Peter Vandermeersch, de NRC-hoofdredacteur overleeft nauwelijks het idee dat hij met de Privé in een bedrijf moet, maar met GeenStijl is helemaal een brug te ver. Dat vuiltje moet opgelost worden. De mannen van GeenStijl gooien graag olie op het vuurtje want sinds al hun getrouwen uit de TMG-directie vertrokken voelen zij zich er ook niet meer zo senang. Machtsspelletjes, daar houden mannen van. John de Mol is Nederlands kampioen in deze discipline. De kartelwaakhond ACM doet onderzoek naar zijn macht op de radiomarkt, na kritiek van Q-Music eigenaar van Christian van Thillo. Wraakzuchtig en competitief als de Mol is manipuleerde hij de belangrijkste succesfactor van Q-Music, Mattie en Wietze, uit elkaar. Zo lieten twee dj's, twee ministers en honderd mediavrouwen zich als speelbal gebruiken op het schaakbord van de mediamacht van John, Peter, Guus, Gert en Christian. Daar werd geen vrouw beter van.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat zegt oud-officier van justitie Aldo Verbruggen in het FD. 'Onder druk van de publieke opinie en media raakten we ervan doordrongen dat bedrijfsmatige criminaliteit zeker zo normbedervend is als andere criminaliteit', zegt hij. Het OM laat zich dus beïnvloeden door wat media tot norm verheffen. Daar kun je niet tegen zijn; de journalistiek heeft nu eenmaal een gewichtige functie in de trias politica. Ik wil het alleen even met u hebben over de normen die media stellen. De norm dat geld verdienen niet mag omdat het smerig en verwerpelijk is bijvoorbeeld. Journalisten en columnisten stellen zich vaak op als nivelleringsactivisten. In een interview in de FD-weekendbijlage kwamen drie ondernemers er zaterdag eerlijk voor uit dat geld verdienen hun drijfveer is. Ze worden daarom verketterd op sociale media en in hun omgeving. Oud-dj Michael Pilarczyk vertelde dat hij drie miljoen euro ontving voor de verkoop van zijn bedrijf. Ik zette als kopende directeur van de Telegraaf mijn handtekening op die cheque maar bracht het bedrag nooit naar buiten. Zelfs beursgenoteerde bedrijven maken overnamedetails namelijk zelden bekend. Een ondernemer is niet verplicht om journalisten inzicht te geven in zakendeals. Ook niet als ze naast hun crematie MKB-bedrijf een vrijwilligersbaantje hebben bij een politieke partij. Je zou het bijna vergeten nu een klassieke trial by media casus zich ontrolt over de deal waarmee VVD-voorzitter Keizer op zeer lucratieve wijze de lijkverbrandingskoning van Nederland werd. Hij nodigde de pers uit om de overname toe te lichten, maar liet hem onwelgevallige journalisten niet binnen. De journalistenvakbond noemt de actie VVD-onwaardig. 'Dit moet niet kunnen, dit moet niet mogen', zegt de bond. Nou, dat mag dus wel. De VVD nam geen bedrijf over, dat deed een ondernemer die jaren later VVD-voorzitter werd. Er was geen sprake van politieke belangenverstrengeling of misbruik van politieke macht. De VVD had vorige week communicatieschade kunnen voorkomen. Maar hoe bizar zou het zijn als een politieke partij moet of wil toezien op zakendeals van hun leden? Zo jaag je de enkele ondernemer die nog durfde de politiek uit. En houden we een land over dat wordt gerund door risicomijdende beleidsmedewerkers en schooljuffen. Een kapotgenivelleerd land waar niemand meer wat mag verdienen. In zon land heb je geen journalisten meer nodig als nagel aan de doodskist van ondernemers.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er is geen radioster gekilled door video. Als u het mij vraagt, maakt video ook helemaal niks dood, maar juist meer levend. Nieuwsbedrijven-die-we-vroeger-kranten-noemden bijvoorbeeld. De Telegraaf ruimde vorige week de halve voorpagina in voor de aankondiging van zijn langverwachte videoplatform VNDG, dat samen met Talpa is ontwikkeld. 'Vandaag begint de tv van morgen' kopte de krant bij een foto van de tv-studio met nieuwe presentatrices zoals Monique Smit en Danie Bles. 'Het wordt een nieuw, groot, machtig platform' zei Telegraaf hoofdredacteur Paul Jansen. Tekst die me terugvoerde naar 2005, toen John de Mol met iets te veel poeha zijn tv-zender aankondigde. Daar houden Nederlanders niet zo van, die les zou men langzamerhand toch geleerd moeten hebben. Het oogt ook allemaal een beetje als de tv van gisteren eerlijk gezegd. Een beetje te weinig made for web en te veel het Journaal en RTL4 nadoen. Made for web, die term leende ik van video-ondernemer Marko van Kampen. Hij verkocht zijn bedrijf Makers Channel in november vorig jaar zonder veel ophef aan de Persgroep. Op dat moment maakte het bedrijf al een tijdje online tv-series met mensen als Ryan Babel, Lil Kleine en Fajah Lourens. Vorige week kwam het nieuwe Persgroep-onderdeel, inmiddels omgedoopt tot MyChannels, even op de radar omdat het voor het AD de serie Achter Buurten maakt met de zogenoemde Zaanse 'tuigvlogger' Ismail Ilgun. Eerder deze maand kondigden ze al een nieuw culinair digitaal videoplatform aan, samen met 24Kitchen. Zelf geloof ik meer in deze aanpak dan die met grote studios en veel tromgeroffel. Maar het maakt niet zoveel uit wat ik geloof, als iedereen maar in video gelooft. Vorig jaar groeide de markt van online video advertenties met vijfentwintig procent, terwijl de advertentieomzet in kranten al jaren sterk daalt. Video vermoordde niemand, maar blaast wel nieuw leven in de krant.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Factcheck, nepnieuws en bullshitdetector staan in het meest verse lijstje van nieuwkomers. Op die laatste ben ik best een beetje trots, als medeoprichter van omroep PowNed. Een nieuwe omroep moet iets toevoegen aan de bestaande omroepen om een uitzendvergunning te krijgen. PowNed beloofde radio en tv te gaan maken voor mensen met een ingebouwde bullshitdetector. Of dat gelukt is laat ik maar even buiten beschouwing, maar het woord heeft in elk geval een vlucht genomen en bestaat nu ook officieel. Ik wilde eigenlijk zeggen: bestaat nu ook echt. Maar daar komen we op een lastig thema. Wanneer is iets echt en wanneer nep? Van Dale beschrijft het nieuw opgenomen nepnieuws als volgt: veelal suggestief nieuws dat niet berust op feiten, maar ontsproten is aan iemands fantasie, met name bedoeld om de publieke opinie te beïnvloeden. Maar dat soort nieuws lees, hoor en zie ik dagelijks in alle media. Van lafjes overgetikte persberichten tot elkaar napratende journalisten die de oorspronkelijke bron niet even bellen of nazoeken. Of dat media steeds doen alsof Jesse Klaver de winnaar van de verkiezingen is, terwijl hij net zo weinig zetels heeft als de SP! De mainstreammediacomplotdenkers noemen dat graag politiek correct nieuws of propaganda. Ik ga uit van het goede in de mensen en wijt het meestal aan luiheid. Bovendien is waarheid een rekbaar begrip. Al googlend kun je zo een avond besteden aan het napluizen van alle mogelijke definities en varianten. Je belandt al snel in filosofische en religieuze bespiegelingen. Je zag het in de verkiezingscampagne waar tijdens de debatten live factchecks werden gedaan door verschillende partijen. De uitkomst was niet altijd gelijk. Er zijn altijd wel aanvullende feiten te vinden of weg te laten zodat de uitkomst weer past bij je eigen waarheidsbeeld. Of bij je eigen belang. Want lang niet alle media pretenderen ongekleurd te zijn. Maar sommigen moeten dat zijn. Zoals de NOS bijvoorbeeld. Noem mij maar naïef, maar ik wist niet dat NOS-weerman, Gerrit Hiemstra, als ondernemer ook bedrijven adviseert over de gevolgen van extreem weer en klimaatverandering. Nu we met betrekking tot het klimaat toch al lijden aan massahysterie lijkt het me beter dat de NOS geen mensen met belangen het nieuws laat brengen, ook niet het weernieuws. Qua beïnvloeding. Van de publieke opinie.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zonder plan, zonder strategie, zelfs zonder toekomstdroom. Ik zie de toenmalige topman nog verschrikt naar de journalisten kijken die op de persconferentie van hem wilden weten wat de tijdschriftenmaker nou toch met tv-zenders moest. 'Euh nou ja video heeft de toekomst', stamelde hij. Daar had hij geen ongelijk in. Maar hoewel de glijbaan nog niet zo steil stond afgesteld als tegenwoordig, waren traditionele lineaire tv-zenders toen toch ook al echt over the hill. Het was een beetje als de Telegraaf Media Groep die Hyves kocht. Alleen bleef de schade daar beperkt tot een kleine 50 miljoen euro, de Finse bladenmakers verbrandden honderden miljoenen met hun crossmediale flop. Na zes jaar krijgen ze van John de Mol nog zon 237 miljoen euro voor hun tweederde aandeel in het tv-station en ze mogen het Veronica blaadje houden. De zoveelste dure praktijkles die uitwijst dat crossmedia een hoax is. Kijkers zitten er niet op te wachten, lezers niet en adverteerders al helemaal niet. De theorie van sterke merken die elkaar nog sterker maken als ze op verschillende mediaplatformen te zien zijn is een mooie droom, een religie zonder waarheid. Terwijl Talpa, Sanoma en SBS ronddoolden in de crossmediakerk werd Netflix vanuit het niets in een paar jaar tijd een van de sterkste mediamerken van Nederland. Zonder grote campagnes, zonder enorm Nederlands mediahuis achter zich. Een kwart van de Nederlandse huishoudens betaalt al een tientje per maand om Netflix te kijken. Een kwart! De Volkskrant beschreef uitgebreid hoe ze dat flikten. Niet bezuinigen op het laten maken van heel goede series maar daarnaast vooral techniek, techniek, techniek. Net als Facebook en Google geldt voor Netflix ook, het is vooral een heel goed technologiebedrijf. John de Mol koopt nog steeds maniakaal aandelen van een krant. Ik denk dat hij beter een paar honderd retegoeie techneuten en programmeurs aan kan nemen. Want dan heeft video wel toekomst.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Niet alleen de redacteuren verslikten zich in de bitterballen, op Twitter buitelde men hinnikend over elkaar heen om die domme Mens. Zondag monteerde Arjen Lubach Mens naast Trump in een klimaathysterisch item. Nou ben ik net als Mens een klimaatoptimist, maar tien jaar is een beetje snel. Feit is wel dat het ijs op de Noordpool smelt, zoals we elke dag wel kunnen lezen, maar op de Zuidpool neemt het de laatste jaren vooral toe. Die ongemakkelijke boodschap wordt liever weggemoffeld. Mens zit er afgezien van de periode waarschijnlijk niet zo naast met zijn voorspelling. Professor geologie Salomon Kroonenberg, zegt ongeveer hetzelfde. IJstijden komen en gaan. De Noordpool was ooit een woestijn. De temperatuur op aarde fluctueert al meer dan vier miljard jaar en wij passen ons prima aan sinds we hier rondlopen. Ik keek op YouTube ademloos naar een college waarin hij dat allemaal uitlegt op de TU Delft, anderhalf jaar geleden. Studenten protesteerden tegen het college van Kroonenberg en een andere klimaatoptimist, Marcel Crok. Mensen die niet klimaathysterisch zijn verdienen geen podium op de universiteit, vonden studenten die demonstratief wegbleven. Want over het klimaat mag geen debat meer gevoerd worden. Er wordt ons één waarheid door de strot geduwd en ervan afwijken is verboden. Wat mij verbaast is dat media daar zo makkelijk in meegaan. Zelfs mensen die zich onderzoeksjournalist noemen zijn niet geïnteresseerd in de hele waarheid en eventuele nieuwe inzichten in deze heel jonge tak van wetenschap. Terwijl de waarheid wordt gepredikt door de Verenigde Naties, een politiek instituut dat per definitie argwaan van journalisten verdient. De Nederlandse hoogleraar klimaateconomie Richard Tol schrijft mee aan de klimaatrapporten van de VN maar liet in 2014 luidkeels weten dat hij zijn naam niet vermeld wilde hebben op de samenvatting die de VN naar journalisten en politici stuurt. Omdat het veel te alarmistisch was en er achterlijke dingen in werden gezegd over zogenaamde 'klimaatvluchtelingen', die in werkelijkheid oorlogsvluchtelingen zijn. Ik zou als onderzoeksjournalist aan minder genoeg hebben om te gaan graven naar de echte waarheid. Maar ze lachen klimaatoptimisten liever uit en gedragen zich als de pr-afdeling van de Verenigde Naties. Dat is best wel gek.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dus hoe blij ik ook ben met deze grote sprong voorwaarts, ik vind dat we nog steeds een veel groter luisterpubliek verdienen. Maar BNR is er niet voor iedereen, wij zijn selectief! Ons moederbedrijf, de FD mediagroep, ronkte tevreden dat BNR de zender is met de hoogste selectiviteit in de zakelijke doelgroep. Driekwart van onze luisteraars bevindt zich in de hogere welstandsklassen. U bent een ambitieus, hardwerkend en ondernemend mens, u houdt de economie draaiend! Selectiviteit, dat woord voerde me even terug naar het begin van deze eeuw toen ik nog in de directie van de grootste krant van Nederland zat. Toen selectiviteit en umfeld nog begrippen waren waarmee je adverteerders kon overtuigen hun geld bij jouw mediabedrijf onder te brengen. Adverteerders vonden het belangrijk dat hun boodschap in een context stond die goed voelde, die paste en versterkend werkte. Die tijden zijn voorbij sinds geld van adverteerders vooral naar Facebook en Google verdwijnt. Sindsdien weten merken niet meer waar hun advertenties terecht komen. Ze gooien hun campagne-euros in een soort gokmachine en hopen er het beste van. Via een digitaal veilingsysteem worden vraag en aanbod van bannerposities bij elkaar gebracht, programmatic advertising noemen de nerds dat. Advertenties duiken sindsdien op de gekste plekken op. Naast filmpjes met kinderporno bijvoorbeeld. Of als pre-roll voor een YouTube filmpje met onthoofdingen in het Midden-Oosten. Dat moet een bedrijf toch niet willen zou je denken? Tot nu toe kwamen Facebook en Google ermee weg maar er lijkt nu eindelijk een kentering te komen. In Amerika trokken grote adverteerders voor miljoenen dollars hun campagnes terug van YouTube toen na onderzoek door de Times bleek dat ze vrolijk werd vertoond voor gewelddadige filmjes van IS-aanhangers en Nazi-fans. Google voert ter verdediging aan dat er elke minuut vierhonderd uur video wordt ge-upload. Dan is een beetje rottig umfeld bijna niet te voorkomen. Tja. Op het gevaar af dat ik als een azijnpissende WC eend klink, ik zou wat selectiever met mijn merk omgaan als adverteerder.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ze zaten slechts één advocaat verwijderd van de CEO van Talpa, dat voelde op zijn minst ongemakkelijk. Er was een schrijnend beeld ontstaan van een directie die absoluut zijn plaats niet kent zei de advocaat van TMG tegen de rechter. In opdracht van John de Mol begon zijn advocaat aan een lange tirade tegen de grootaandeelhouder van TMG, de familie Van Puijenbroek. Zij zouden niet in TMG willen investeren, alleen maar uit zijn op dividend en met een dubbele pet op als commissaris cijfers het pand uit smokkelen ten behoeve van het Belgische Mediahuis dat TMG in wil lijven, tegen de zin van Talpa in. Ik werd er een beetje misselijk van. De familie Van Puijenbroek kocht in 1951 de eerste aandelen in de Telegraaf, voor 160.000 gulden. Als ze hadden willen cashen hadden ze dat echt al veel eerder kunnen doen. En nu werden ze hier neergezet als uitvreters. Tuinen rechters daarin? Ik weet het niet. Beeldvorming is zon ongrijpbaar ding. Zelfs na bijna twintig jaar in de media snap ik soms niet hoe het werkt. Nu Thierry Baudet twee Kamerzetels veroverde buitelen media over elkaar heen om hem als een vrouwenverkrachter neer te zetten. Omdat hij in een roman een personage beschreef met een harde hand in bed. Maar diezelfde media hoorde ik niet over Jesse Klaver die op de uitslagenavond na een tenenkrommend toneelstukje (over beeldregie gesproken) zijn campagneleider Wijnand Duyvendak juichend op het podium hees. Duyvendak, die in 2008 nog moest aftreden als Kamerlid nadat de grond hem te heet onder de voeten werd. De Telegraaf had diverse onthullingen gedaan over zijn banden met de terroristen van RaRa. Hij is nooit veroordeeld, ondanks zijn bekentenis over een inbraak bij het Ministerie van Economische Zaken en het faciliteren van bedreigingen van ambtenaren. Toen Klaver nog secretaris was van de jongerenafdeling DWARS werd er een bom gevonden in zijn kantoor. Het kleeft allemaal niet aan GroenLinks. Baudet is een engerd en Klaver de verlosser. Dat is het beeld dat we moeten geloven. Ik word er een beetje misselijk van.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Its true. Maar in een vrij en tolerant land mogen ook mensen wonen die katten houden. Er mogen boeken over katten in boekwinkels liggen. Er mogen bijeenkomsten georganiseerd worden waar mensen elkaar hun kat laten zien. In supermarkten ligt speciaal kattenvoer. Er mogen zelfs vrouwen in protestmarsen meelopen met mutsjes met kattenoren op hun hoofd. Maar moet de publieke omroep wel ruimte bieden aan geleuter over katten? Nee, was de mening van zichzelf belangrijk achtende journalisten. Schande dat Geert Wilders kritiekloos zendtijd kreeg, zonder presentator die hem met opgeheven vinger en vuurspuwende ogen na elke drie woorden onderbrak. Overigens sprak Wilders tussen het kattengeneuzel door ook over Turkije. Laten we niet vergeten dat hij in 2004 uit de VVD stapte omdat hij fel tegenstander was van onderhandelingen met Turkije over toetreding tot de EU. Dat was nog niet zon achterlijke mening, kunnen we met de kennis van nu wel vaststellen. Ondertussen liep de Facebookpagina van het tv-programma vol met reacties van mensen die blij waren dat Geert weer een kat heeft. De 2,5 miljoen PVV-stemmers betalen ook mee aan de publieke omroep, maar krijgen avond aan avond Pechtold en Klaver door de strot geduwd. Zij hebben er ook recht op hun lijsttrekker eens aan het woord te zien zonder verdediging schild. Ze betalen overigens ook mee aan de 140 miljoen euro waarmee de regionale omroepen gefinancierd worden. Blijkbaar was dat niet genoeg om zaterdagavond mee te kunnen kijken hoe de Turkije-rel zich ontrolde in Rotterdam. We hebben 13 dure directeuren bij regionale omroepen, maar voor live beeld waren we aangewezen op Turkse zenders. De NOS was met straalwagen, producer, cameramannen en verslaggevers ter plaatse, maar zond liever een rugbywedstrijd uit. Toen in de nacht dan eindelijk live naar Rotterdam werd geschakeld was de NOS-verslaggever zijn cameraman kwijtgeraakt zodat hij moest inbellen naar de studio. Met een telefoon. Gelukkig gebruikte BNR-verslaggever Jeroen Stans ondertussen zijn telefoon om filmpjes te streamen via social media. Zo zagen we toch nog live het konvooi van de Turkse minister vertrekken. We moeten na 15 maart nog maar eens goed nadenken over de publieke nieuwsvoorziening.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De dagelijkse krachtmetingen met hun gelijken winnen ze jaar in jaar uit. Zij komen bovendrijven en de uitdaging in het zakenleven neemt steeds verder af. Dus lonkt de strijd met de natuur. De wind en de golven zijn voor hen waardige tegenstanders: between human will and natures force' staat er niet voor niets op mijn zeiltas. John de Mol houdt niet van zeilen voor zover ik weet. 'Ik zou heel verdrietig worden als ik 's morgens alleen maar hoef te bedenken onder welke boom ik die dag ga liggen', zei hij laatst in de Telegraaf; de krant die hij graag wil inlijven in zijn mediabedrijf. Zijn strijd met de andere grote aandeelhouder van de Telegraaf Media Groep, de familie Van Puijenbroek wordt met de dag grimmiger en lijkt niet heel kansrijk. Waarom geeft De Mol deze strijd niet op?, willen journalisten weten. Het antwoord is simpel. De Mol houdt niet van zeilen en niet van verliezen. Van Puijenbroek liet zijn spindoctor er gisteren maar weer eens een persbericht uitgooien. Alleen zijn bod samen met het Belgische Mediahuis kan slagen, stond er met vette letters boven. Als je dure pr-bureau dat zo hard moet roepen ben je er misschien niet zo zeker van. Eén ding is wel zeker: De Mol kan niet verliezen. De kans dat hij keurig zijn aandelen overdoet aan de Belgen lijkt me nihil. Er zijn drie mogelijkheden: Het lukt hem om het proces zodanig te rekken en verstoren dat de Belgen afhaken en van Puijenbroek met hem verder moet. Of zijn powerplay leidt ertoe dat hij een plek verwerft als aandeelhouder in de nieuwe combinatie met de Belgisch/Nederlandse mediafamilies, zodat hij zich ook met de multi-mediale plannen van de andere titels zoals NRC en De Standaard kan gaan bemoeien. Of hij sleept er een vette productiedeal uit voor de videokanalen van TMG én alle aandelen van het radiobedrijf waarvan hij nu al ruim 75 procent in handen heeft, TMG heeft de rest. Voor zover ik weet houdt Van Puijenbroek ook niet van zeilen. Dat kan nog een heftige krachtmeting worden. Hopelijk zonder drenkelingen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het gaat dan ook goed met vrouwen in de politiek. Vijf van de elf ministers in het kabinet van Rutte zijn vrouw en die doen behoorlijk goed hun werk. In de Tweede Kamer werken diverse uitstekende vrouwelijke volksvertegenwoordigers en ook al is de man/vrouw verhouding niet 50/50, je kunt toch stellen dat politiek bij vrouwen in goede handen is. Een vrouwenquotum is dan ook niet nodig, behalve in de verkiezingsdebatten. Dat heeft omroep WNL goed begrepen. Zij nodigden zondagochtend niet de lijsttrekkers maar de nummers twee van de meest kansrijke partijen uit voor een debat bij Rick Nieman, allemaal vrouwen. Vrouwen die het in vrijwel alle gevallen beter deden dan hun mannelijke lijsttrekker. Renske Leijten van de SP is getalenteerder dan Roemer, ze beheerst de dossiers én snapt wel de cijfers van de eigen plannen. De D66 mevrouw hield vaak haar mond wat ten opzichte van Pechtold een enorme verademing is. En Jeanine Hennis was geloofwaardiger in het 'doe normaal of pleur op' debat dan haar politieke baas Rutte en pareerde rustig en bijna koninklijk de aanvallen van de andere dames. Die er geen van allen een kippenhok van maakten trouwens. Dit jaar mogen 850.000 jongeren voor het eerst naar de stembus. Welk signaal geven de pratende stropdassen af aan de ruim 400.000 jonge vrouwen die gemotiveerd moeten worden om te gaan stemmen. 'Begin maar een webshopje en dan regelt papa het land wel eventjes?' Dat kan toch niet! De andere omroepen moeten dan ook het voorbeeld van WNL volgen. Gewoon eisen dat er vrouwen mee debatteren. Laat ze maar lootjes trekken wie er een vrouw stuurt. Want het initiatief van WNL was leuk, maar geen partij nam het serieus. Niet een van de lijsttrekkers riep zijn twittervolgers zondagochtend op om de tv even aan te zetten voor zijn vrouwelijke collega. Alleen Geert Wilders slingerde achteraf nog een compliment voor Fleur Agema zijn timeline in. D66 kamerlid Kees Verhoeven twitterde notabene tijdens de WNL uitzending: 'vanavond het eerste tv-debat'. Zo serieus nemen de pratende stropdassen hun vrouwelijke collegas dus. Dat mogen media niet toestaan. Op het podium met die vrouwen!See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er is altijd wel weer een riskmanager aan het bedenken of onze toch al totaal veilige samenleving nog veiliger kan. Er botst een automobilist op een andere auto omdat hij tijdens het rijden zat te whatsappen? Laten we in elke auto verplicht een smartfoonblocker zetten! En ook maar direct een alcoholslot als we toch bezig zijn. Innovatie is prachtig en maakt ons leven elke dag beter, maar we hebben ons ook gevangen laten nemen door het streven naar vooruitgang, vaak afgemeten aan efficiency en grootschaligheid. Daardoor zijn mooie dingen gesneuveld. Kleine scholen bijvoorbeeld, of ziekenhuizen waar je nog op de fiets naartoe kunt en niet verdwaalt in oneindige gangen. Soms moet je dan ook achteruitstrevend durven innoveren. Achteruitstrevend is niet hetzelfde als terug naar waar je vandaan kwam. Heimwee mag nooit je drijfveer zijn. De kunst is om iets van het goede uit het verleden naar de huidige tijd te trekken in een nieuwe vorm, bijvoorbeeld door nieuwe technologie in te zetten. Ik was dan ook blij en teleurgesteld tegelijkertijd toen de VARA aankondigde dat het Lagerhuis even terugkeert op TV. Een programma dat eigenlijk nooit had moeten stoppen. Een programma waar we nu minimaal net zoveel behoefte aan hebben als 20 jaar geleden. De eerste A in VARA stond ooit voor arbeider maar zagen we er na Lagerhuis-icoon Henk Bres ooit nog een in beeld bij de arbeidersomroep? Nee! Maar waarom nou toch in het heimwee format van DWDD? Terwijl binnen de BNN tak van dezelfde omroep Tim Hofman zich druk maakt over de 850.000 jongeren die dit jaar voor het eerst naar de stembus mogen, is de oude Paul Witteman weer uit de mottenballen getrokken om het te presenteren. En waarom bij een live programma niet de interactie gezocht met de twitterende kijkers? Wat een ideeën- en talentarmoede! Neemt allemaal niet weg dat het een prima programma blijft. Het debat tussen politici en het goed gecaste panel was fris en voegt wat toe. Blaas de heimwee-component er na de verkiezingen er even af en houd het op de buis. Een achteruitstrevende verrijking.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mediabeleid is natuurlijk meer dan alleen steggelen over het budget voor de publieke omroep. Ik trek de scope daarom even wat breder.De markt functioneert prima, er zijn nog steeds veel krantentitels die ook digitaal de route te pakken hebben. Initiatieven als Blendle en De Correspondent bewijzen dat consumenten nog steeds willen betalen voor nieuws. Commerciële nieuwssites behoren tot de best bezochte sites van Nederland. Er zijn talloze commerciële radio- en tv-zenders, zowel bij SBS als RTL en BNR is er een goedbekeken en -beluisterde nieuwsvoorziening van een hoog niveau. Netflix is in Nederland ongekend populair en YouTube vult de rest van de amusementsbehoefte aan.Laten we dus alleen geld vrijmaken voor zaken waar de markt niet in voorziet (eens met Mark). Dat is onderzoeksjournalistiek, nieuws, documentaires, educatie en cultuur. Daarover gnuift NPO-directeur Shula Rijxman dat de slager dan moet betalen voor de omroep van de advocaat. Een beetje mal argument. Slagers zijn ook geïnteresseerd in nieuws en journalistiek. Bovendien is de gedachte achter belasting heffen nou juist dat je ook meebetaalt aan zaken die je niet gebruikt. Zoals ik aan kinderbijslag en openbaar vervoer. Geen punt, graag gedaan.Hoeveel geld is er nodig? De Persgroep zet in Nederland ongeveer 700 miljoen euro om. Prima budget voor een volwaardige publieke informatievoorziening. Als het helemaal moet kan 500 euro miljoen ook wel.Waar moet het geld naartoe? We heffen de hele NPO op (eens met Geert). We houden alleen een logistieke voorziening overeind, een soort ProRail. Dat kan prima worden ondergebracht bij de STER. Die zorgt ervoor dat de content op alle lineaire en digitale platformen te zien en te horen is en haalt de poen binnen van adverteerders. Het programmageld komt volledig ten goede aan programmamakers. Zij dienen een businessplan in, financieren liefst zelf ook een deel. De Raad voor Cultuur beslist wat wel en niet gemaakt wordt, met periodieke toetsing door een panel van kijkers en luisteraars.Was dat nou zo moeilijk?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Die oproep deed een van de initiatiefnemers van de Belgische nacht van de persvrijheid. Een suggestie die ik van harte ondersteun voor de Nederlandse opleidingen. Sterker nog, ik pleit al langer voor de invoering van het vak weerbaarheid op alle scholen. Lafheid is een hardnekkige tegenstander en ieder mens zou een leven lang moeten leren hoe je ertegen vecht. De onverschrokkenheid moet terug in onze maatschappij. Journalisten die hun nek uitsteken krijgen veel shit over zich heen, zegt de Belg. Ze werken meestal freelance en genieten niet meer de bescherming van een grote krant of een goede verzekering, als ze in juridische of andere problemen komen. Dat kan leiden tot meer voorzichtigheid dan goed is voor de persvrijheid. Helemaal mee eens. Maar er is nog een ander type moed dat journalisten moeten leren, juist degenen die al lang geleden werden afgeleverd door de opleidingen. De moed om even in de helikopter te stappen en van een afstandje te kijken naar je eigen morele kader. En eerlijk onder ogen te zien of dat niet wat te knellend is. Ik hoorde op de radio laatst een mooi gesprek over het trainen van docenten die moeten leren omgaan met gevoelige themas in de klas, zoals de holocaust, islam fobie, vluchtelingen en politiek. Docenten voelen zich vaak verwijderd van de leefwereld van hun leerlingen, zei de trainer. Een belangrijk onderdeel van de training is leraren zich te laten oriënteren op hun eigen morele kader. Die les gun je journalisten ook. Als je met een lawine van berichten over het beleid van Donald Trump maar een miezerige tweeduizend mensen naar het Malieveld weet te krijgen moet je misschien eens onderkennen dat je lijdt aan dezelfde aandoening als die leraren: je begrijpt niets van de leefwereld van je publiek. Na de verkiezing van Trump was er even een schokgolf in de mediawereld. Hoe kon het toch dat ze het allemaal niet hadden gezien? Ze zouden ervan leren. Nu, luttele maanden later vraag ik me af hoe ze zelf vinden dat het gaat. De docenten leren ook hoe je niet al te leidend vragen stelt. Ik bied bij deze aan de kosten van de opleiding te betalen voor de Nieuwsuur verslaggever die op beschuldigende toon van Geert Wilders wilde weten hoe hij dacht dat de mensen zich voelen die worden opgesloten op luchthavens omdat ze uit een bepaald land komen. Hij vergat vast even dat Wilders zelf al jaren als een gevangene leeft. Zijn morele kader knelde zo dat zijn microfoon ervan trilde.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Binnen de kortste keren werden er plaatjes van concentratiekampen en ander naars in mijn Twittergezicht geduwd, voorzien van beschuldigingen van fascisme en erger. Op zondagochtend! Mijn onschuldige mijmering werd direct door de chronisch verontwaardigden, die opduiken in elke discussie die naar discriminatie riekt, uitgelegd als mijn steun voor het immigratiebeleid van Trump. Een gevolg van de massapsychose waaraan we lijden. Ik dacht oprecht dat Twitter dit weekend mijn landinstellingen had gewijzigd. Mijn héle timeline stond vol met Trump. Elke tweet ging over Amerika! Nu moet u weten dat ik eigenlijk alleen maar Nederlandse mediamensen volg op Twitter. Journalisten en aanverwant volk. Ze gingen zelfs in het Engels twitteren. Ja, The Donald zou eens meelezen en niet weten hoe Google Translate werkt! Dan zouden al hun adviezen zomaar aan hem voorbijgaan. Ik had zo gehoopt dat we het na de overdreven, maandenlange aandacht voor die verkiezingen eindelijk weer eens over onszelf konden hebben. Over ónze verkiezingen, en die in Frankrijk en Duitsland. Maar nee, elke pennenstreek in de Oval Office is hier reden voor dagenlange opwinding in de media. Journalisten lijden massaal aan liefdesverdriet. Ze verkeren in die wanhopige uitzichtloze toestand die je overvalt nadat je hart is gebroken. Het roze brilletje bruut van hun hoofd gerukt. Amerika blijkt niet alleen Meryl en Michelle te zijn, maar ook die Texaan die zijn geweer pakt om iedereen van zijn erf te schieten als het hem niet zint. En die het prima vindt dat Trump de grenzen dichtgooit. Wanhopig proberen ze vast te houden aan het frame waarin zij Amerika willen blijven zien. En iedereen die anders denkt, of zelfs maar de verdenking op zich laadt, wordt op hoge toon ter verantwoording geroepen. Stephen Bannon, de strategiechef van Trump zei vorige week dat media nog steeds niet begrijpen waarom de president gekozen is. Ik vrees dat hij gelijk heeft. Geen mensensoort zo hardleers als de journalist.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In een van de meest vrije landen ter wereld, waar elke vrouw op dat grote veld de kans heeft om zelf president te worden, demonstreren voor gelijke rechten! Maar welke dan? Alle rechten zijn allang gelijk getrokken. En als het je gaat om niet gezien te worden als een stuk vlees, want dat is blijkbaar de aanklacht, waarom dan een pussy-mutsje op het hoofd en een gebreide vagina om je lijf geknoopt? Maar vooral begreep ik het enorme aantal vrouwen niet. Ik had wel gezien dat de Facebook-pagina van het evenement meer dan 400.000 likes had. Maar de Facebook-generatie kenmerkte zich toch juist door alleen het lafjes opsteken van een duimpje, in plaats van echt op pad te gaan? Wat deden die mensen dan allemaal ineens in een real life demonstratie? In de kou? Buiten? Ik bestudeerde de fotos nog eens en toen viel me op dat de gemiddelde leeftijd vrij hoog lag, de pussies waren nogal grijs. Eigenlijk net als op Facebook tegenwoordig. Steeds pregnanter stijgt er zon verpleeghuisluchtje op als je op de blauwe app met witte F klikt, zon vage pisgeur. De geur van geweest. Steeds vaker struikel je er over zwart-wit fotos van hoe het vroeger was in het dorp. Langs het tuinpad van mijn vader. Waarheen leidt de weg? Mijn weg leidt daardoor al een tijdje weg van Facebook. Ik kom er al steeds minder vaak en graag. Gisteren werden de jaarlijkse social media cijfers gepubliceerd en daarin vond ik de definitieve bevestiging. Maar liefst 61% van de tachtigplussers zit op Facebook. Van de TACHTIGplussers! De Dolle Mina werd via Facebook uit een lange winterslaap gewekt om onder leiding van de strakgetrokken maar overjarige zangeres Madonna in een laatste stuiptrekking nog een keer te demonstreren voor rechten die al lang geregeld zijn. Ik vestig mijn hoop op de eerste vrouwelijke Snapchat president.See omnystudio.com/listener for privacy information.

En als je geen gewas te oogsten hebt en je verplaatst in een fatsoenlijke 4WD is het ook een beetje mal om te willen weten wat voor weer het wordt. Dat media die onzin verspreiden is schadelijk, twitterde boekhandelaar Erik van Doorn. De hysterische weerberichten, voorzien van alarmerende codes, kosten hem en andere winkeliers handel. 15 tot 25 procent van zijn klanten blijft weg als er weer een code wordt afgekondigd. Helaas blijft de voorspelhysterie niet beperkt tot het weer. Het leven is een grote voorbeschouwing geworden, het Journaal en Nieuwsuur als Studio Sport. Bij voetbal is dat nog niet zo erg. Voetbal gaat nergens over en nergens naartoe; ongevaarlijk entertainment. Maar bij de grote onderwerpen draagt de voorspelverslaving van media bij aan de angstcultuur in ons rubberentegelparadijs. Media moeten wegblijven uit de bangmakerijbusiness en weer terugkeren naar hun oorspronkelijke taak. Journalisten zijn zo druk met peilen, vooruitkijken, voorspellen en speculeren dat ze vergeten verslag te doen. Dit weekend waren er vier politieke congressen. Dus radio aan, kranten lezen. Maar over de politieke plannen en koersen kom ik zo niks te weten. Ik moet de tweets van politici en de sites van de partijen raadplegen om bijvoorbeeld de prachtige tekst over lankmoedigheid van SGP-leider van der Staaij te kunnen lezen. In de media struikel ik alleen maar over hijgerige voorspellingen. Als uitslag zus dan misschien coalitie zo mogelijk. Wie wil met wie en wie sluit wie uit en wat betekent dat dan in de eerste kamer en bla bla bla. Het is hoog tijd voor een nabeschouwing door journalisten. Van hun eigen werk. Want vrijwel nooit komt er iets uit van de voorspellingen die zij zo gretig de wereld in slingeren. De Britse economie na de Brexit, de verkiezing van Trump, de werkgelegenheid en het consumentenvertrouwen sinds zijn verkiezing. Nooit klopt er iets. Nieuwsuur keek laatst terug op het jaar na het faillissement van V&D. Al het zwartkijken van een jaar eerder bleek voor niets geweest. De werknemers vonden andere banen, er kwam nieuw leven in de winkelstraten. Een groot lichtpunt. Verslaggever, stop met speculeren, ga weer verslag geven.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Maar waarom gaat hij dan voorop in de protestmars tegen de Telegraaf? Een haat- en lastercampagne, gestart op Twitter nadat de krant in een serie artikelen de koppen 'Asielplaag' en 'Asieltuig' gebruikte. Een serie artikelen over criminelen die in Nederland op stoelen gaan zitten en in bedden gaan liggen die bedoeld zijn voor mensen die voor oorlog moesten vluchten. Illegaal tuig dat op rooftocht gaat in de gemeenten waar ze ten onrechte- gastvrij en liefdevol worden opgevangen. Wat drijft De Vries? Die vraag houdt me bezig, fascineert me zelfs. Wat maakt toch dat deze misselijkmakende vorm van criminaliteit met de mantel der liefde bedekt moet worden? 'Gevaarlijke stemmingmakerij' noemde hij de Telegraaf-artikelen. Zijn bericht werd meer dan duizend keer geretweet en zette de sluis open voor duizenden tweets met de hashtag StopXenoFoobTelegraaf. Met xenofobie hadden de artikelen in de Telegraaf niets te maken. Wel met criminaliteit waartegen de overheid onmachtig blijkt. Typisch een thema waarmee de Telegraaf gewoontegetrouw uitpakt, ongeacht de daders. Toen de Telegraaf zich maandenlang vastbeet in fraudeschandalen bij accountantskantoor KPMG hoorde ik niemand gillen, behalve de accountants. Hoezo is criminaliteit onderzoeken en beschrijven ineens 'gevaarlijke stemmingmakerij' notabene uit de mond van de man die daar al jaren zijn vak van maakt? Waarom wordt xenofobie er met de haren bijgesleept? Waar zijn de schreeuwers bang voor? Waarom zijn ze banger voor mensen die feiten naar buiten brengen dan voor de mensen die crimineel en gewelddadig zijn en onze veilige samenleving destabiliseren? Die vraag houdt me bezig, fascineert me zelfs. In de lastercampagne tegen de Telegraaf, die zover ging dat adverteerders en medewerkers werden opgeroepen zich tegen de krant te keren, werd herhaaldelijk de jodenvervolging erbij gesleept. Daar zit dus het antwoord. De schreeuwers zijn bang om fout te zijn in een volgende oorlog. Hoe bang ben je dan voor jezelf?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met een jonge frisse hoofdredacteur aan het bewind die jongere lezers moet binnenhengelen bij het journalistieke monument. Het eerste wapenfeit van deze Ward Wijndelts is het aanstellen van een vrouwelijke redacteur van onder de 30. 'Want', zei frisse, jonge Ward in een interview: 'ik was met mijn 41 jaar de junior. De redactie van Vrij Nederland bestaat uit louter mannen van zekere leeftijd.' Ja, in de mediawereld kunnen wij veertigers ons nog lekker jong voelen. Bij een krant word je ook met twintig jaar werkervaring nog als een snotneusje behandeld. Maar Ward mag kappen in het dorre hout en jong bloed laten binnenstromen. Eerder deed Paul Jansen dat ook al bij de Telegraaf toen hij de wandelstok overnam van Sjuul Paradijs. Hij ontsloeg bijvoorbeeld een oudere heer die al jaren de krant volzeverde met huishoudtips, plukte de 29-jarige Lise Witteman van een omroep-redactievloer en stuurde haar naar het Binnenhof om de democratie te bewaken. Ze twitterde laatst vrolijk filmpjes vanaf het congres van politieke partij 50Plus waar de duifgrijze volkszanger Ben Cramer de aanwezige bejaarden opzweepte met het nummer: 'Blijf van mijn poen af'. Deze week interviewde ze Henk Krol. 'Zijn de mensen die nu beginnen met werken niet vooral de klos als ze enorme premies en belastingen moeten ophoesten omdat de andere helft van de bevolking met pensioen is?', wilde ze weten. 'Blijf van mijn poen af' had nog niet zo lang geleden een kop op de voorpagina van de Telegraaf kunnen zijn, maar nu kefte de jonge frisse verslaggeefster tegen Krol: 'Vindt u dan dat een gezin met twee kinderen, met een modaal inkomen, geld had moeten inleveren om een stel van 75 bij te plussen?' Het komt goed. Het komt allemaal goed met journalistiek. Ik weet het zeker. Oh, en de man van de huishoudtips staat nu bij 50Plus op de lijst. Kan hij straks in de Tweede Kamer ijveren voor lagere BTW op schoonmaakazijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het probleem met luisteren is natuurlijk dat niet iedereen hetzelfde hoort. Ik hoorde de Koning namelijk zeggen: 'De vrede waarnaar we zo verlangen, komt niet dichterbij als mensen afhaken en zich ingraven.' Huh? Is er oorlog in Nederland? Ik lig weliswaar al een weekje ziek op bed, maar dat kan ik toch niet gemist hebben? Ik sloeg de Volkskrant er maar even op na en las ook daar buitengewoon dreigende taal. 'De krant heeft nu de taak zich te verzetten', stond er met dikke letters in de kop. Geschrokken speurde ik naar de details. Was Poetin binnengevallen zonder dat ik het merkte? Waren er al mensen afgevoerd naar kampen in Siberië? Oh gelukkig, het verzet waartoe de Volkskrant oproept is tegen het in de digitale soep verdwijnen van de hiërarchische verhoudingen tussen de kwaliteitspers en activistische online media'. Ah ja, hun filterbubble is geknapt, net als die van de Koning, die ook al met een bezorgd gezicht vaststelde dat 'het extreme het nieuwe normaal lijkt te worden.' Nou dat is niet zo erg hoor, want het huidige normaal is ook best een beetje gek. Wie de kwaliteitspers volgt zou namelijk zomaar kunnen geloven dat de verkiezingen in maart maar om twee kandidaten draaien: Sylvana Simons en Alexander Pechtold. Het Achtuurjournaal opende met het nieuws dat mevrouw Simons de 82e (!) partij blijkt te vertegenwoordigen bij de verkiezingen, nadat de Volkskrant daar al paginagroot mee uitpakte zaterdagochtend. Zonder enige vorm van wederhoor bij de vorige partij van Simons. Dat er voor dat soort nieuws minder luisteraars zijn lijkt me niks om je tegen te verzetten, integendeel! Op naar een mooi nieuw jaar! See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vorige week lanceerden de betrokken ideële reclamemensen The Good Life Agency om aandacht te vragen voor hun nieuwe campagne. Een nep-imagobureau dat mensen helpt hun online leven op te poetsen met nepfotos van leuke nepfeestjes en mooie nepvakanties. Want mensen doen zich online beter voor dan ze zijn ontdekten ze bij SIRE. 'Perfectie lijkt tegenwoordig de norm en van deze ratrace worden we ongelukkig', oreren de reclame-idealisten. 'De plicht tot perfectie is op alle fronten inmiddels een serieus maatschappelijk probleem.' En dus starten ze een tegencampagne om de mensen duidelijk te maken dat ze minder mislukt zijn dan ze zich voelen. Het is alsof de cokedealer een afkickkliniek begint. Jullie, ja jullie, ideële reclame-weldoeners, bouwden die perfecte nepwereld waar we in moeten geloven. Jullie maken de commercials waarin alle families gezellig onder de kerstboom zitten, terwijl uit onderzoek van een notarissenorganisatie blijkt dat in een kwart van de families in Nederland de leden elkaar de tent uitvechten over geld, waardoor er helemaal niet samen kerst wordt gevierd. Jullie, ideële reclame-welzijnswerkers hangen in advertenties kleding voor volwassen vrouwen op sprieterige meisjes van 13 jaar zodat gewone vrouwen zich elke dag moddervet en lomp voelen. Het is jullie nepwereld die ons ongelukkig maakt.Maar goed, reclamemensen mogen, nee móeten liegen en hypocriet zijn. Onwaarheden verspreiden is hun verdienmodel. Wat erger is, in het bestuur van SIRE zitten ook mediabedrijven. En die werken mee aan deze onzin. RTL en Sanoma gingen akkoord met het plan om het nepbericht over The Good Life Agency via de media te verspreiden, ze spanden zelfs LINDA, RTL Boulevard en RTL Late Night voor het reclamekarretje. Een bijzonder domme beslissing in deze tijd waar de geloofwaardigheid van media zo onder vuur ligt en nepnieuws hét thema is. De redactie van de NOS vroeg SIRE meerdere keren of zij achter de Good Life Agency zaten. SIRE ontkende en verspreidde dus, met medeweten van Sanoma en RTL, nepnieuws. Mediabedrijven zou beter moeten weten. Je bent een rund als je met je geloofwaardigheid stunt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Natuurlijk was Kok eerst en vooral een crimineel, een moordenaar die zeventien jaar in de cel doorbracht. Maar in zijn laatste jaren was hij een nieuwsjager en dus, in mijn woordenboek, een journalist. Als er iets was gebeurd in het criminele circuit, zoals een afrekening of een andere gruwelijke moordpartij, wist je dat je op zijn site binnen de kortste keren de goorste fotos vanaf plaats delict kon vinden. Rauw en ongecensureerd, met de namen van de daders en slachtoffers erbij, ook als die nog maar op geruchten gebaseerd waren. Aan balkjes over de ogen deed Kok niet. Dat hij zich niet hield aan de journalistieke mores van hoor en wederhoor, respecteren van privacy en het checken van meerdere bronnen, maakte zijn misdaadsite voor mij juist favoriet. Want juist daardoor wemelde het bij hem van de scoops, die de mensen die zichzelf wel journalist vinden als een haas overtypten. Ondanks hun morele superioriteit ten opzichte van dit soort ongepolijste nieuwsjagers moeten journalisten erkennen dat bijna de helft van de Nederlanders ze niet vertrouwt. Dat lijkt me voldoende reden om eens te bekijken of je werkwijze nog wel deugt, in plaats van gnuivend te oordelen over burgerjournalisten. Want dat was Kok. Een criminele burgerjournalist die zijn contacten en wortels in de wereld van de misdaad volop benutte. Professionele journalisten leven, zelfs nu nog steeds, te veel in hun eigen bubbel. Al maanden hebben we het over de kloof tussen de journalistiek en de - al dan niet boze - burgers, terwijl het juist nu makkelijker dan ooit is om te weten wat er bij de mensen speelt en hun kennis aan te boren. Uit onderzoek door het Stimuleringsfonds van de Journalistiek blijkt dat dit nog maar mondjesmaat gebeurt. Journalisten doen niets met de reacties van lezers op nieuwsberichten en sociale media, terwijl die vaak essentiële aanknopingspunten, tips en andere invalshoeken bevatten. Journalist ben je als je ogen en oren open zijn. Daar had Martin Kok geen onderzoek voor nodig.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wereldheerschappij was zon droom. Het stond boven het document dat in 2006 op mijn bureau landde. Ik had de twee mannen van GeenStijl gevraagd op papier te zetten wat ze van plan waren met hun weblog, op dat moment nog een hobbyproject. Toen ik het een paar maanden later had ingelijfd bij de Telegraaf Media Groep was ik de strenge directeur die zei: 'ja, mooie droom hoor, de democratie vernieuwen, maar we gaan eerst maar even gewoon een redactie opbouwen en wat geld verdienen.' De tijden waren anders; Google en Facebook hadden nog niet al het advertentiegeld opgeslokt. Er waren zelfs vier gratis dagbladen, een businessmodel dat nu niet meer houdbaar is. Wetgeving moest een te grote macht van de Telegraaf blokkeren, politici waren bang voor 'Berlusconi-achtige toestanden'. Grappig genoeg spelen de politieke ambities pas op nu het bedrijf in de touwen hangt; het vastgoed staat te koop en drukpersen werden in de eigen krant ter veiling aangeboden. Media bedrijven Oud-hoofdredacteur Sjuul Paradijs loopt zich warm voor een ministerspost namens de verongelijkte bejaardenpartij en GeenStijl heeft een kruiwagen vol kikkers het Binnenhof op gereden. Als ik er nog over ging zou ik het weer tegenhouden. Mediabedrijven moeten media bedrijven, daar ben ik streng in. Bovendien hebben we misschien wel een nieuwe democratie nodig, maar vooral nieuw socialisme. De mediawereld is al zo hard getroffen door de ongekende vraatzucht van Facebook en Google dat mediamensen nu zelfs de blauwe Haagse bankjes als toevluchtsoord zoeken. Maar daar stopt het niet. Wetenschapper Steven Hawking waarschuwde in The Guardian voor het doorgeschoten kapitalisme, in wat hij het gevaarlijkste tijdperk voor onze planeet noemt. 'Internet heeft het mogelijk gemaakt dat een kleine groep personen enorme winsten kan maken zonder banen te creëren. Dat is vooruitgang, maar sociaal destructief', zegt Hawking. Het creëert een in de geschiedenis ongekende ongelijkheid, waar ongekende ellende van zal komen. Tenzij iemand ingrijpt, want dat kan. Een nieuw economisch systeem, nieuw socialisme, nieuwe gelijkheid. Dat is de jongensdroom die we nodig hebben. Dringend. Maar die komt helaas niet van minder snuggere jongetjes op hun crossfietsje.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het mislukte, maar hoe zou ons medialandschap eruitzien als niet Amsterdam, maar Tilburg het epicentrum van de landelijke journalistiek en opiniemakerij was geworden? Want op papier is Hilversum wel de mediastad, maar de kloof tussen de 'gewone' Nederlander en de media, die de laatste weken zo heftig onderwerp van discussie is, wordt veroorzaakt door de grote focus op Amsterdam. Daar wonen veel mediamensen en er worden steeds meer programmas gemaakt. Amsterdam is geen Nederland. Het wereldbeeld van Amsterdammers is anders, dat is nu precies waar het allemaal misgaat in het vervreemden van de kijker en luisteraar van de publieke omroep. Dus ligt de oplossing die NPO-baas Shula Rijxman zoekt in de regio. In de regio wonen de gewone mensen die haar omroepen niet meer weten te vinden en vertegenwoordigen. Gisteren kwam tijdens het debat in Tweede Kamer over de mediabegroting de mislukte poging van staatssecretaris Sander Dekker om de dertien regionale omroepen te reorganiseren ter sprake. Wij, de belastingbetalers, investeren jaarlijks een miljard euro in de publieke nieuws- en informatievoorziening. Daarvan mogen de regionale omroepen 140 miljoen euro verdelen. Een flink deel gaat op aan, en ik citeer Sander Dekker: 'dertien dure directeuren, dertien P&O afdelingen en dertien afdelingen financiën'. Het mislukte reorganisatieplan had moeten leiden tot besparingen, maar ook tot meer samenwerking met de landelijke publieke omroep. Er werken 1.300 mensen bij de regionale omroepen. Ze noemen zichzelf daarmee de meest uitgebreide binnenlandredactie van Nederland en als het Rijxman lukt ze eindelijk eens volwaardig in die rol te benutten, in plaats van wat weggemoffelde samenwerkingsprojectjes, komt het misschien nog eens goed met de pluriformiteit in Hilversum. VVD'er Ton Elias pleitte gisteren voor een dagelijks regiovenster bij de NPO. Maar ja, in een peperduur advies van de Boston Consulting Group uit 2011 stond de pijn al in een bijzin: meer landelijke zendtijd voor producties uit de regio gaat ten koste van zendtijd (en dus geld) voor de machtige en mondige landelijke omroepen. Mag u één keer raden wie deze stoelendans wint. See omnystudio.com/listener for privacy information.

En dus gaat Mark er wat aan doen. Ja, nu wel. Waar was je Mark, toen er wat gedaan moest worden tegen jihadisme en radicalisering, gefaciliteerd door jouw platform? Waar was je Mark, toen er wat gedaan moest worden tegen mensensmokkelaars die jouw platform gebruiken om klanten te werven? En waar was je Mark, toen duidelijk werd dat jouw hebzucht naar advertentiedollars het businessmodel van de journalistiek zon dreun toebracht dat echt, gedegen, goed gecheckt nieuws steeds moeilijker werd om te maken? Het is blijkbaar allemaal minder erg dan een president die je niet aanstaat. Laten we niet vergeten dat Facebook de rol overnam van de melkboer en de postbode die met de laatste roddels bij jouw huis kwamen, vaak uit de zesde hand. Nepnieuws is er altijd geweest en zal er altijd zijn. Elke politicus heeft een spindokter. Elk groot bedrijf heeft een afdeling vol mensen die maar een doel hebben: ons beeld van hen te manipuleren. Tabloid-journalistiek was er lang voordat internet bestond. Als Hillary was gekozen kraaide er geen haan naar nepnieuws. Nepnieuws op Facebook is een zegen. Precies wat de serieuze journalistiek nodig heeft. Na de verkiezing van Trump stijgen voor het eerst sinds tijden de oplagecijfers van kranten weer. Zelfs in Nederland zorgde zijn overwinning voor recordbezoeken aan de serieuze nieuwssites. Het bevestigt de overtuiging die ik al jaren predik: mensen zijn nog steeds bereid te betalen voor goede journalistiek. Maak het en zet het goed in de markt. Als Trump een marketingtool blijkt te zijn voor journalistiek: prima. Het laatste wat journalistieke bedrijven moeten willen is dat Facebook zich gaat bemoeien met wat wel en niet klopt. Dat is óns vak. Het vak van mediabedrijven. Het vak van journalisten. Laten we het terugclaimen. Dan kan Facebook zich weer lekker met kattenfilmpjes bezighouden. Desnoods van nepkatten.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Slecht nieuws? De lange knappe voetballer in zijn oranje shirt wacht volgens de krant een nóg grotere toekomst. Ik heb er niet van geslapen, ik ben zo bang dat er oorlog komt zei het meisje met grote bange ogen. Oh dit ging niet over voetbal, ik was even vergeten dat de wereld van het zichzelf moreel superieur achtende deel van de bevolking was ingestort door de verkiezing van de in hun ogen- verkeerde president in een ander land. Het wordt geen oorlog hoor, stelde ik haar gerust. Dat is het al sinds 9/11, als direct gevolg van twintig jaar falend buitenlandbeleid door de Verenigde Staten. Er komt nu iemand aan de leiding die alles anders gaat doen en dat geeft de grootste kans op verbetering. Veel meer dan doorgaan op een heilloze weg. Vijf minuten later had ik haar overtuigd. U heeft mij helemaal gerustgesteld. Waarom hoor ik deze dingen niet op tv? vroeg ze. Ja, dat vroeg de baas van de Publieke Omroep, Shula Rijxman zich gisteren ook af in de Volkskrant. Zij moet ervoor zorgen dat de NPO er voor iedereen is en dat is nu duidelijk niet het geval. Gelukkig trekken ze die conclusie zelf ook. Rijxman wil dat haar organisatie eindelijk eens het hele verhaal gaat vertellen en groepen met elkaars opvattingen gaat confronteren. Ik hou mijn hart vast. De jacht op de boze burger is begonnen. Pauw opende de aanval afgelopen vrijdag al door buitengewoon vals- een van de beste debaters van Nederland, de burgerminachtende D66 lijsttrekker Pechtold, los te laten op een groep teleurgestelde Nederlanders. Live op tv. Hoe oneerlijk! Rijxman beheert honderden miljoenen euros productiebudget. Bij alle TV producenten zijn de verloven ingetrokken. Er wordt druk gebrainstormd over formats om de boze burger in beeld te brengen. Lekker aapjes kijken. Dat een analyse van de statistieken van de stemmers in de VS laat zien dat de winst van Trump helemaal niet te danken was aan boze witte mensen boeit al niemand meer. Trump haalde maar 1% meer witte stemmen binnen dan zijn voorganger Romney in 2012. Maar wij gaan lekker op aapjesjacht! Van belastinggeld.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De vrijheid van meningsuiting is niet onbeperkt, de grens is vastgelegd in het Wetboek van Strafrecht. Maar strafrecht is geen exacte wetenschap, ook rechtspraak is subjectief en niet vrij van emotie. Volgens de grondwet is ieder mens gelijk, maar het strafrecht maakt wel onderscheid. Voor het roepen van 'minder minder minder Amerikanen zou niemand voor de rechter worden gesleept' betoogde professor Paul Cliteur vorige week in het proces tegen Wilders. Ik keek met gespitste oren naar zijn college rechtsfilosofie in de rechtbank. Artikel 137 in het Wetboek van Strafrecht, strafbare belediging van minderheidsgroepen, werd door hem geduid. Een artikel dat op gespannen voet staat met de vrijheid van meningsuiting. Over meningsuiting gesproken: de NOS probeerde de getuigenis van de professor buiten beeld te houden, want 'journalistieke keuzes', maar bij RTL Nieuws is er ruim anderhalf uur video terug te zien op de website: een dwingende kijktip voor iedereen die meer verdieping aandurft dan de waan van de talkshow-dag. Cliteur waarschuwde de rechtbank om niet in het kader van racisme van alles strafbaar stellen. Juist in deze tijden van wat de professor 'theo-terroristen' noemt staan rechters voor de keuze: buigen zij mee met extremisten of gaan zij pal staan voor de vrijheid van meningsuiting. 'Verdraagzaamheid,' doceerde Cliteur, 'is meningen verdragen waarmee je het niet eens bent.' Het wordt tegenwoordig vaak andersom geïnterpreteerd door beledigden. Zij zijn van mening dat mensen begrip en verdraagzaamheid moeten betrachten met hun onverdraagzaamheid en gebrek aan incasseringsvermogen. Artikel 147 over smalende godslastering is uit het strafrecht geschrapt nadat toenmalig Minister van Justitie Donner zichzelf in de voet schoot door na de moord op Theo van Gogh te pleiten voor een strengere aanpak van godslasteraars. Want gekwetsten moeten beschermd worden tegen woorden vond hij. Nu gekwetst en beledigd zijn in Nederland een dagbesteding, een carrière is geworden is het wat mij betreft hoog tijd om in de politiek en de media weer eens een fundamenteel debat aan te gaan over het schrappen van artikel 137. Want woorden moeten beschermd worden tegen gekwetsten.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ja, want populisme, zo vlak voor de verkiezingen, dat moeten we natuurlijk niet willen met zijn allen nu Mark Rutte nog altijd doende is de drol door te slikken die Oekraïne-referendum heet. En zich in Amerika de laatste fase van het horrorscenario voltrekt dat Donald Trump misschien wel tot aan de knoppen van de kernbommen kan brengen. Moet de Nederlandse pers wel aandacht besteden aan al die matrozenhoedjes en andere gekkies in het publieke debat? zal vanavond de vraag zijn, of moeten we naar een cordon sanitaire zoals in België ooit was rondom het Vlaams Blok en in de jaren 80 in Nederland - weliswaar iets minder georganiseerd - rondom Hans Janmaat. Ik zal er zelf niet bij zijn vanavond want later deze maand schuif ik in debatcentrum de Nieuwe Liefde aan in een soortgelijke discussie, waar het gaat over de vraag: Wat is de rol van de media, moeten zij polariseren of verbinden? Nou, volgens mij allebei niet. Media moeten wat mij betreft vooral informeren, duiden, graven naar misstanden en nieuwswaardigheden. De werkelijkheid is helaas een heel andere. De Volkskrant publiceerde zaterdag een interview met de ontslagen PVV-woordvoerder Michael Heemels. Vijf (5!) hele paginas in de krant en bijna de helft van de voorpagina werden ingeruimd om deze stelende cocaïnejunk aan het woord te laten. Vijf paginas! Vijf! Vijf! Volkskrant-paginas lang mocht de Limburger uithuilen over zijn nare baas Geert Wilders die hem zo hard liet werken dat hij niet anders kon dan een kleine twee ton stelen uit de partijkas om de cocaïne en wodka te kopen die hij nodig had om zich door zijn ellendige baan heen te zuipen en snuiven. Vijf (!) paginas om een dader neer te zetten als slachtoffer van die akelige Geert, uiteraard met een uitgebreide beschrijving door Heemels als ooggetuige, van het tot stand komen van de gewraakte minder minder minder-uitspraak, waar Wilders - uiteraard geheel toevallig qua timing- deze week voor terecht staat. Framing heet dat, of belasteren in goed Nederlands. Klinkt iets minder sjiek dan cordon sanitaire. En dat het is het ook.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Telefoonabonnementen verkopen is iets anders dan tv maken. En toch is het een golfbeweging die we al jaren zien. KPN ging aan het begin van deze eeuw ook in media, maar later toch weer niet. En nu toch maar weer wel. In Amerika leidde diezelfde zoektocht van telecom- en distributiebedrijven deze week tot een overname van mediabedrijf Time Warner door telecombedrijf AT&T. Vijfentachtig miljard dollar betaalde de telecommer voor het moederbedrijf van CNN, HBO en Warner Bros. Ik durf een kruiwagentje vol wijnflessen te verwedden op eenzelfde afloop als Telefonica en Endemol. De wegen zullen weer scheiden. Het DNA komt simpelweg niet overeen. En los daarvan zijn mediabedrijven gebaat bij uitbundige distributie. Alle platformen inzetten om de consument te bereiken, in plaats van beperkt te worden door een nieuwe moeder die de producties wil inzetten als marketingvehicle voor de verkoop van telefoon- en tv-abonnementen. Toch is de overname goed nieuws. Het bevestigt nog maar eens de stelling die ik al jaren luidkeels verkondig, dat mediamakers tot de winnaars behoren van de grote verschuivingen in de mediawereld. Content is king riepen mediabedrijven elkaar een decennium geleden nog bemoedigend toe op allerlei congressen. Maar juist nu dit soort enorme overnamedeals bewijzen hoe waar die stelling is, lijken de mediamakers er zelf niet meer in te geloven. Ze liggen op hun rug met de pootjes in lucht en geven hun handel gratis weg aan slimmeriken als Mark Zuckerberg die er wel geld mee weten te verdienen, zonder 1 dollar te investeren in redacties. In plaats van vertrouwen op de waarde van hun producten voor kijkers en lezers vallen ze in het zwaard van de sensatie en laten ze zich verleiden tot het verspreiden van platte waardeloze clickbaitcontent met flinke schade voor hun merk en geloofwaardigheid. Dit weekend haalden Esquire en Happinezartikelen offline na massale kritiek op sociale media. Het stijlvolle mannenblad Esquire riep verkapt op tot aanranding van beschonken vrouwen en het succesvolle Happinez werd het middelpunt van een onaangename discussie over inenten van kinderen. Lieve mediamakers, leer alsjeblieft van John de Mol: maak jezelf niet waardeloos.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Want we vonden Floortje maar hypocriet. Lekker het hele jaar op vakantie van ons belastinggeld voor de - inmiddels ter ziele - omroep Llink, die pretendeerde groen en duurzaam te zijn.Het jaar daarvoor reisde zij door Syrië, en de beelden daarvan versmolt ze met nieuw materiaal in de tweedelige serie 'Floortje terug naar Syrië', die de Vara recent uitzond. Een prachtig document, op de Floortje-manier gemaakt, dus met voldoende rust, niet hijgerig, maar wel oprecht geïnteresseerd. Zij laat het gewone leven zien in Damascus en Homs. De echte levens van de echte mensen die weer proberen wat op te bouwen na het luwen van de oorlog. Ze sprak een Nederlandse vrouw die in Damascus woont en een bonbonfabriek runt. We hebben vanaf hier toch allemaal het gevoel dat er in Syrië geen fatsoenlijk leven meer mogelijk is, maar deze Nederlandse leeft daar betrekkelijk normaal. Floortje zat op haar balkon en vroeg haar waarom ze niet weer gewoon in Nederland gaat wonen. De vrouw keek haar een beetje meewarig aan en zei: 'Ja, maar ik woon hier. Mijn gezin woont hier. Mijn bedrijf is hier.' Alle clichés blijken waar. Het leven gaat door. De enorme verwoestingen, bijvoorbeeld van Palmyra, de Stad van Duizend Zuilen, zijn natuurlijk al veel vaker in beeld gebracht. Maar Floortje keek ernaar vanuit menselijk perspectief. Hoe bouw je binnen zon verwoeste stad toch weer een leven op? Indringend, de manier waarop de beelden uit 2008 vervlochten zijn met de puinhopen van nu. Een paar dagen nadat Floortje in die prachtige jurk met die prachtige speech haar zeer verdiende Televizierring in ontvangst nam vertrekt ze alweer naar Chili. Ik denk om weer een 'Floortje naar het einde van de wereld' te maken. Maar ik hoop zo dat Floortje meer in de richting blijft van 'Naar het einde van de oorlog'. Hoe mooi ook gemaakt, de verhalen aan het einde van de wereld zijn nu wel verteld. Ik weet nu wel dat er op elke afgelegen zandkorrel in de Stille Zuidzee nog een moedig mens met een verhaal te vinden is. Maar ik wil de kippenvelverhalen. Time to move on Floortje.See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Mag het natuurlijk niet zeggen, maar onze verkiezingscampagne kan ook wel wat sex, lies & videotape (s) gebruiken. Iemand nog 'n opname?', vroeg hij. Nou Pieter, dat mag je dus wel zeggen. Want we deden allemaal wel van tut tut tut toen Rutger Castricum voor een draaiende camera aan Mark Rutte vroeg: 'Hebben we nog geneukt?', maar geef het maar eerlijk toe: u en ik zaten bij zomergasten ook naar de tv te schreeuwen: 'Vraag Het Hem Dan!' Thomas Erdbrink kon ons niet hard genoeg zitten wroeten in het privéleven van Rutte. Donald Trump is minder schijnheilig. Hij is altijd volstrekt helder geweest over zijn seksisme in de talloze radio- en tv interviews die hij gaf voordat hij politieke belangen moest dienen. Was Hillary maar zo eerlijk. De enige reden dat zij bij Bill bleef na alles wat hij uitvrat was: haar carrière. Ze wilde het Witte Huis niet uit. En prima, maar laten we er dan niet omheen draaien: mannen en vrouwen gebruiken elkaar. Allemaal. Elke dag. Het maakt Hillary geen haar beter dan Melania die - daar kunnen we ook heel kort over zijn - maar om één reden bij Donald is. En dat is niet zijn kapsel. Seksisme is de smeerolie van het zakenleven, van de politiek, van de maatschappij. Als de schepper geen seksisme had gewild had hij geen mannetjes en vrouwtjes gemaakt. Of had hij voorgeschreven dat de mannetjes of de vrouwtjes zich zouden moeten bedekken in lange gewaden. Dat moet toch niemand willen! Bovendien was het feitelijk juist wat Trump zei. Ik woon al mijn hele leven in het Gooi en sleet heel wat uren in radio- en tv-studios en ik kan u verzekeren: when you're a star, you can grasp the pussy. Dat weet iedereen in mijn wereld. Ja, maar je kunt seksisme toch niet toejuichen! Seksisme houdt vrouwen op achterstand! Welnee, Trump doet een wanhoopspoging om van een vrouw te winnen. Welke achterstand precies? De manier waarop de voorzitter van het huis van afgevaardigden zijn afkeuring voor Trump verwoordde was pas misselijkmakend: 'Vrouwen moeten verdedigd en gekoesterd worden', zei hij. Gekoesterd? Als een spinnend poesje in een mandje met roze pluche? Kom maar snel door met die sextape Pieter Klein!See omnystudio.com/listener for privacy information.

"Iemand die bij wijze van spreken haar werk van negen tot vijf doet. Ze vindt het belangrijk om ook veel tijd met haar gezin door te brengen", sneerde hij er achteraan. Ik schreef het al in mijn eerste boek, over het mutsenparadijs: 'Als Mark mij voor deze functie had gebeld zou ik beledigd zijn geweest. Verkeer is al jaren een excuustruus-ministerie. Er werden de afgelopen decennia alleen wegen aangelegd toen een man minister was.' Daar bracht Schultz ondanks haar kennelijke gemuts toch maar even mooi verandering in. Afgelopen weekend rolde de nieuwe spoorbrug op de A1 op indrukwekkende wijze op zijn plek en ik zoef als tevreden VVD-stemmer met 130 kilometer per uur over de A2. Nee, dan even over dat andere ministerie, Defensie. Defensie is een hoax, een leugen. We kunnen ons helemaal niet verdedigen. We lieten ons in de Tweede Wereldoorlog in vier dagen onder de voet lopen en er is niemand die gelooft dat we nu in staat zijn om langer stand te houden. We hebben vier gammele onderzeeboten op een totale marinevloot van maar liefst 28 (!) schepen, zon honderd minder dan in de jaren 50, en we bakkeleien al vijftien jaar over het vervangen van een paar straaljagers. De opkomstplicht is bijna twintig jaar geleden opgeschort, dus laten we ons ook geen illusies maken over de capaciteiten van onze bevolking om zich te weren. Doen alsof we een defensie hebben is weer een mooi staaltje van de schijnveiligheid waarop ons rubberentegelparadijs is gebouwd. In dat licht bezien is Jeanine Hennis de juiste vrouw op de juiste plek. Ik was ooit fan van Jeanine. We wonen in hetzelfde dorpje en delen een liefde voor paaldanslaarzen. Maar als de paaldanslaars afleidt van de inhoud moet je hem uitdoen, daar ben ik streng in. Hennis leuterde zaterdag het halve Volkskrant Magazine vol over pantys en over posters van haarzelf aan de muur in de soldaten-barakken. Ze werd geportretteerd als het giechelende blonde meisje dat zomaar ineens minister bleek te zijn. Ik nam je ooit serieus Jeanine. Met paaldanslaarzen en alles. Wanneer ga je dat zelf ook weer eens doen? Stuur zon verslaggever voortaan naar huis en ga het land verdedigen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De verleiding is groot om op deze Internationale Dag van de Persvrijheid los te gaan op de Turkse president die zijn grootheidswaan de vrije loop laat en met zijn lange arm zelfs aan onze journalisten zit. De verleiding is groot om op deze Internationale Dag van de Persvrijheid met tien vingers naar het buitenland te wijzen en onszelf op de borst te slaan. In Nederland zijn persvrijheid en het vrije woord vanzelfsprekend ronkt de site van het Festival van het Vrije Woord. Ja, we leven in een van de meest vrije landen ter wereld. Maar wat doen we met al die vrijheid? Die vieren we een keer per vijf jaar, op een dag die de overheid aanwees. En verder zijn Nederlanders elke dag bijna wanhopig bezig met het inperken van hun vrijheid. Ze ketenen zich vast in relaties, banen, gezinnen, hypotheken, verzekeringen, contracten en knellende mores. De angst om kwijt te raken wat we hebben regeert. Die basale angst trof me ook in de eerste aflevering van De Pen & Het Zwaard door Fidan Ekiz, over persvrijheid in Turkije. Het draaide bij veel journalisten niet zozeer om doodsangst of angst voor lange gevangenisstraffen. Maar veel meer om de angst om je baan kwijt te raken. Je zekerheid kwijt te raken. Verlinkt te worden door je naaste collegas. Die beklemmende sfeer voel ik ook in ons vrije land, waar we elkaar de hele dag als enge spionnen in de gaten houden. Een like of retweet door de vijand, op een feestje zijn met een vijand. Het is allemaal genoeg voor de schandpaal. We veroordelen de Turkse kliklijnen maar zijn zelf geen haar beter. We speuren sociale media af naar afvalligen. De ridders van het vrije woord veranderen direct in aanklagers als iemand het waagt kritisch te zijn over achterhaalde kinderfeestjes of herdenkingen waar je in dit vrije land verplicht aan mee moet doen. Dan blijken onze tenen net zo lang als die van de Turkse president. Wij kunnen Raif niet vrij krijgen of Erdogan in de spiegel laten kijken. Maar we kunnen wel zelf moediger worden, weer leren incasseren. En het vrije woord écht vrijlaten. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ebru Umar zei het wel. Toen andere media nog hooguit meewarig over Erdoan schreven alsof hij die beetje excentrieke oom uit Turkije was, ging Umar al vol in de aanval en beschreef ze de politicus die wij nu steeds beter leren kennen. Ze kent de ontwikkelingen in Turkije goed, ook met betrekking tot de persvrijheid. Als je vanuit je Turkse huis #fuckErdogan twittert, een paar dagen nadat het Turkse consulaat een oproep doet om Nederlanders die Erdoan beledigen te rapporteren, weet je dat de pakkans gelijk is aan met 200 kilometer per uur over de A2 bij Vinkeveen rijden. Natuurlijk wist Umar dat. Vrij Nederland schetste laatst de impact van onwelgevallige tweets en publicaties in een ontluisterend interview met de door Erdoan afgezette hoofdredacteur van de Turkse krant Todays Zaman. Ze was ooit een trouw aanhanger van Erdoan, maar werd veroordeeld tot anderhalf jaar voorwaardelijk voor reacties van anderen (!) op een van haar tweets. De rechters stelden dat ze die reacties maar had moeten zien te voorkomen. Vorige maand kwam haar krant onder de controle van Erdoan en moest ze Turkije ontvluchten. Het bracht 2000 betogers op de been, geen volksopstand. BNR ging de straat op en registreerde onder Turkse Amsterdammers veel instemmende geluiden over de arrestatie van Umar. Het gaat veel verder dan alleen instemming. Ik ken de jaloersmakende schoenencollectie van La Umar, maar zou niet in haar hoge hakken willen staan. Die vrouw incasseert doorlopend de meest afschuwelijke bedreigingen. Maar haar aanhouding werd op sociale media ook bijna als een overwinning gevierd door tegenstanders van vluchtelingenopvang. Zie je wel! Moslims zijn niet te vertrouwen. Dictator Erdoan bewijst het maar weer eens. Juist deze "Zie je wel" roepers zijn degenen die veroorzaken dat Europa zich door Turkije laat gijzelen, met vluchtelingen als pionnen voor een geopolitiek spel. Dat krijg je als angst gaat regeren. #fuckErdogan zeggen betekent ook: zelf een oplossing voor vluchtelingen bedenken en accepteren. Ik wil niet in de schoenen van Ebru Umar staan, maar die van Angela Merkel zitten ook niet lekker.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Telegraaf-CEO Geert-Jan van der Snoek wil in elk geval iets met webvideo en is blijvend fan van GeenStijl, maar twijfelde verder in een interview dat ik laatst met hem had nog alle kanten op. Waar van der Snoek zijn twijfels nog probeerde te verpakken in managementjargon is Persgroep eigenaar Christian van Thillo in zijn laatste jaarverslag duidelijker: Ondanks het feit dat we al vele jaren digital actief zijn, is mijn aanvoelen dat we nu pas zien hoe we een multimediaal verdienmodel kunnen ontwikkelen zei hij. Hij memoreerde dat de echte transformatie van zijn bedrijf nu pas van start gaat. Wij hebben daar nog een lange weg af te leggen zei hij eerlijk. Is het erg? Dat ze nog geen idee hebben? Dat hun transformatie nu eigenlijk nog steeds moet beginnen? Wat gaan we innoveren? vraag ik altijd aan bedrijven die mij invliegen om ze helpen met hun toekomststrategie. Moeten de jaknikkers geïnnoveerd worden of gaan jullie windmolens bouwen? Want ook als je, naar analogie van Shell, besluit om gewoon olie te blijven pompen tot de laatste druppel uit de grond is, zal je moeten innoveren. De Persgroep deed dat. Zij vergrootten hun veld met jaknikkers, door alle kranten die in Nederland de laatste jaren te koop kwamen op te kopen. Met die schaalvergroting kopen ze nog even tijd. Ook al weten ze dat ze olie een keer op is. De geplande investeringen in IT en digitale ontwikkeling hadden we met de vroegere Persgroep nooit kunnen dragen. zei van Thillo daarover. Je zou door het lage slaagpercentage van 25 procent anders vermoeden, maar innoveren is helemaal niet ingewikkeld. Je moet weten waar je naartoe wilt en zorgen dat je er komt. Maar als je niet weet waar naartoe, kan je beter even tijd kopen. Van Thillo haalt Amazon oprichter Jeff Bezos aan in het voorwoord van zijn jaarverslag: Mensen hebben geen idee hoeveel impact internet nog gaat hebben en dat het nog steeds Day 1 is in such a big way. En zo is het natuurlijk ook. Er is nog wel even tijd. Als je gaat rennen zonder te weten waar naartoe bouw je windmolens die, net als Hyves weet u nog, al na een paar jaar weer vergeten op de zeebodem liggen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op zijn account was het weer even zoals in 2009. Warmte, liefde, fotos en herinneringen. Dingen die we tegenwoordig op whatsapp delen, al lang niet meer op Facebook. En toch zitten we massaler dan ooit op Facebook, ja ook de jongeren nog steeds bleek weer uit recent onderzoek. Facebook is een nutsvoorziening geworden. Allerlei accounts zijn eraan gekoppeld, Je kunt niet eens meer weg. Door de opkomst van Twitter en Facebook zijn media totaal gedemocratiseerd, roep ik altijd. Iedereen heeft nu zijn eigen podium en kan gehoord worden. Maar hoe is het dan toch mogelijk dat we elkaar minder te lijken begrijpen dan ooit. Kunnen media en de politiek dan echt geen manier vinden om die democratische media goed te gebruiken en te horen wat er dwars zit bij hun kiezers, kijkers en lezers? Dat referendum heeft toch aangetoond (nog een keer) dat je met dat internet best wat voor elkaar kunt krijgen. Ik volg zelf zon Facebookgroep van bezorgde burgers in Hilversum die minder asielzoekers willen. De boze burger begrijpen is helemaal niet moeilijk. Het is net als bij de bakker op zaterdag, ze willen niet dat iemand voordringt of iets gratis krijgt waar zij voor moeten betalen. De beheerders van die groep proberen het ergste gescheld een beetje te kanaliseren en de reacties samen te bossen tot iets coherents. Maar toen ze vorige week op een inspreekavond bij de gemeente een reactie wilden komen geven kregen ze vijf minuten spreektijd. Vijf! Een groep die 6.500 leden heeft! Dan héb je de mogelijkheid om met 6.500 burgers in contact te komen en dan pak je hem niet. Natuurlijk moeten bestuurders zich zelf eens achter de oren krabben hoe ze sociale media veel beter een rol kunnen geven in de lokale democratie. Een inspreekavond! Net zo muf, oldskool en achterhaald als een V&D-winkel. Misschien kan Facebook, als nutsvoorziening, iets beters ontwikkelen. Ze hebben de nagedachtenisfunctie al gebouwd. En de meld-je-veilig-bij-rampen functie. Misschien kunnen ze, in plaats van alleen maar achter geld aan te jagen en mensensmokkelaars te faciliteren ook nog iets nuttigs bijdragen aan de democratie!See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ook als je hem nooit een wedstrijd zag spelen, voelt Cruijff als een buurman of een oom. Sociale nabijheid heet dat in de wetten van de nieuwsjournalistiek, die de NOS aanhaalde bij het antwoord op de vraag of een dode Belg soms meer waard is dan een dode Turk. De fysieke afstand speelt een rol bij de bepaling van de hoeveelheid aandacht voor een nieuwsfeit. Maar de sociale afstand, hoe dichtbij staan de mensen die het betreft, is ook een bepalende factor. En daar knelt het aan verschillende kanten in dit geval. Bijna opgetogen werd in veel media benadrukt dat het om homegrown terroristen ging, in een reactie op de (herhaalde) oproep van Wilders om de grenzen dicht te gooien. Een onzinnig plan, want ze zijn gewoon in Brussel geboren en getogen, dus een van ons zoals ik meerdere presentatoren, journalisten en deskundigen hoorde zeggen. Kunnen we dat misverstand voor eens en voor altijd uit de weg ruimen? Het feit dat terroristen "hier" zijn geboren maakt ze nog niet "een van ons". Ik neem daar afstand van. Als zij zich echt een van ons hadden gevoeld waren ze geen terrorist geworden. Als wij hen echt als een van ons hadden gezien waren ze geen terrorist geworden. Maar hoe hadden wij en zij dat moeten bewerkstelligen? Gelukkig is er altijd wel een cabaretier te vinden die dat even wil komen duiden. Cabaretiers zijn namelijk de cultuurfilosofen van onze tijd. Het lag vooral aan Trump en Wilders leerde ik bij de Vara. Bijzonder is dat toch. De gretigheid waarmee politici die nog nooit aan de macht waren nu de schuld krijgen toegeschoven van radicalisering. In Humo vertelde de Vlaamse journaliste Hind Fraihi over haar twee maanden undercover in Molenbeek. Elf jaar geleden (!) schreef ze daar al het boek Undercover in Klein-Marokko over. Ze werd verketterd. Niemand nam haar bevindingen serieus: Er werd er een karaktermoord op mij gepleegd. Ik spoorde zogezegd niet, speelde in de kaart van rechts. zegt Fraihi daarover. Homegrown. Misschien geeft Wilders het plantje water. Maar wie moffelde het zaadje onder de grond?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als je op dat ene pootje staat en denkt: WOW! Aan de andere kant van de U heb ik veel meer kansen, meer winst, een mooier leven. Wat je drijfveer ook maar mag zijn. Je springt en verzint een list om tegen dat steile pootje aan de overkant omhoog te klimmen. Hongerig naar het avontuur dat daar op je wacht. Hoe anders is dat voor mensen en bedrijven die niet springen, maar eraf vallen. Die durven vaak niet eens te geloven dat het een U is. Misschien is het wel een I en vallen ze te pletter. Misschien is er helemaal geen overkant. Ze proberen al tijdens hun val terug te klimmen tegen het pootje waar ze vandaan kwamen. Ik zie uitgevers van kranten en tijdschriften dat doen. Ze waren ooit bang dat hun lezers alles gratis zouden willen. Die angst bleek ongegrond maar de andere 60% van hun inkomsten, van adverteerders, is inmiddels bijna verdampt. En die komt nooit meer terug. Adverteerders vonden simpelweg betere, goedkopere en efficiëntere manieren om consumenten te bereiken. Als je nieuw in deze markt komt is dat een enorme kans. Consumenten die willen betalen voor jouw journalistieke product en je kunt adverteerders, met al hun belangen en de arbeidsintensieve bewerking van de adverteerdersmarkt links laten liggen. Een feest voor journalisten. Zeker nu je geen dure papieren infrastructuur meer nodig hebt om die lezer te bedienen. Maar het voelt anders als je van dat pootje van de U werd geduwd. Je hébt die dure papieren infrastructuur nog steeds en je verlangt terug naar waar je vandaan kwam: veel geld uit de advertentiemarkt. Je zint op een terugkeer. Brandend content, medialabs, native advertising. Er worden verschillende kreten voor bedacht maar vrijwel elke papieren uitgever heeft inmiddels wel een clubje opgetuigd om op een andere manier geld bij adverteerders weg te halen. Volkskrant hoofdredacteur Philippe Remarque ging zaterdag met de billen bloot om uit te leggen hoe zijn moederbedrijf, de Persgroep, dat doet. Dichter op een vertrekkende adverteerder kruipen, met het risico je te vervreemden van de nog altijd de portemonnee trekkende lezer. Misschien beklim je dan het verkeerde pootje van de U. Reken het businessmodel van de overkant ook eens door!See omnystudio.com/listener for privacy information.