Duurzaam | BNR

Kunnen we naar een duurzame economie zonder groei? Dat vragen we aan Sandra Phlippen, hoofdeconoom van ABN AMRO. Ze noemt true pricing als één van de instrumenten om dit voor elkaar te krijgen. Maatschappelijke en ecologische aspecten moeten in de kostprijs van producten verrekend worden. Toch mogen we ook regulering niet uitsluiten, benadrukt Philippen. Verder maakt ze zich grote zorgen om sentimenten in de samenleving, over de betaalbaarheid van duurzamere alternatieven. Ons Groene Geweten is Muriel Arts. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De wetenschap is duidelijk: extra maatregelen zijn nodig om binnen de 1,5 graden opwarming te blijven. Toch zijn die tijdens de klimaattop in Sharm-el Sheikh niet gemaakt. Laurens Dassen van Volt en Aniek Moonen van de Jonge Klimaatbeweging waren erbij in Egypte. Ook zij zagen dat er een wereldwijd fonds komt voor landen die extra kwetsbaar zijn voor de gevolgen van klimaatverandering. Maar extra maatregelen om die opwarming tegen te gaan zijn dus niet aangekondigd. Wij vragen ons af of het organiseren van zo’n klimaattop eigenlijk nog wel zin heeft. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Veel aandacht is er duurzaam opgewekte energie. Terecht! Maar de transitie naar een circulaire economie waarbij grondstoffen continu worden hergebruikt is minimaal net zo belangrijk. We zenden deze keer uit vanaf de Circulaire Beurs in de Fokker Terminal in Den Haag. Te gast zijn Marinke Marinke Wijngaard en Sanne Westra. Wijngaard doet bij TNO veel onderzoek naar de circulaire economie, Westra geeft als beleidsmedewerker van het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat vorm aan nieuwe wetgeving. Dat is hard nodig, want na een hoopgevende start komt de versnelling naar een circulaire economie nog niet echt op gang.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Plastic zonder aardolie. Er wordt volop mee geëxperimenteerd, maar het zal nog zeker twee decennia duren voordat deze bio-plastics aan de winnende hand zijn. Dat stelt Karin Molenveld, expertiseleider bij Wageningen Food & Biobased Research. Wereldwijd is nog maar 1 procent van de plastics biobased, met suikerriet, maïs en suikerbieten als belangrijkste olievervangers. Deze aflevering van BNR Duurzaam wordt gemaakt vanuit de eerste Nederlandse bio-based plastic pop-up store, op station Rotterdam Centraal. Hier kunnen bezoekers kennismaken met plastics gemaakt van suikerriet.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kleine boerderijen die voedsel verbouwen zonder kunstmest en pesticiden. Wouter Veer bouwt met Lenteland aan een duurzamer alternatief voor de landbouwsector. Je vindt er een voedselbos en zelfoogsttuin met noten, fruit en diverse soorten groenten. Grote machines die het land bewerken zijn er niet. De boeren laten de natuur zoveel mogelijk hun werk doen. Dit is hoe het er aan toe gaat op de twee boerderijen van Lenteland. Als het aan Wouter Veer ligt, komen er nog honderden van deze - wat hij noemt - toekomstboeren bij. Daarvoor is zijn social enterprise nu bezig met een crowdfundingcampagne.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Om de circulaire economie op grote schaal in beweging te krijgen, moeten we het belastingstel aanpassen. Dat stelt Cecile van Oppen, de mede-eigenaar van Copper8. Dat adviesbureau bestudeerde dit jaar vier circulaire bouw-cases. Met als centrale vraag: hoe je die financieel competitief kunt krijgen ten opzichte van lineaire projecten. Het bedrijf draaide daarvoor aan een paar knoppen, waaronder de belasting op arbeid. Wat blijkt? Met een paar aanpassingen wordt de circulaire economie ook financieel de meest interessante optie. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bedrijven doen zich vaak duurzamer voor dan ze daadwerkelijk zijn. Mag dat eigenlijk wel? We vragen het aan Willemijn van Dolen, hoogleraar marketing aan de Universiteit van Amsterdam. Ze vertelt dat veel vage claims geen beschermd karakter hebben. Bedrijven mogen zichzelf dus vrij eenvoudig als milieuvriendelijk, eco of groen bestempelen. Nieuwe Europese regelgeving moet daar een eind aan maken. Zo mag je je product straks bijvoorbeeld niet meer duurzaam noemen, terwijl het om slechts een klein deel gaat.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op steeds meer daken in Nederland liggen zonnepanelen. Met nog een paar maanden te gaan hebben we het zonne-energie record van 2021 al verbroken. Dat is goed nieuws, toch benutten we volgens Wiep Folkerts nog lang niet al het potentieel. Hij is programmamanager zonne-energie bij TNO. Te veel nieuwbouwhuizen hebben geen of slechts een handjevol zonnepanelen, terwijl er ruimte is voor meer. Hij benadrukt het belang van een sterke regierol door de overheid, ook om de problemen op het overvolle stroomnet aan te pakken.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het was de afgelopen maanden snikheet en kurkdroog. Maar zet je schrap, dit was één van de koelste zomers van de rest van je leven. Jelmer Mommers is klimaatjournalist bij De Correspondent. Hij maakte een digitale kaart met de 200 meest extreme weersgebeurtenissen van de afgelopen zomer. Van droogte in Californië tot heftige bosbranden in Spanje. Die drukt ons met de neus op de feiten en laat zien welke impact klimaatverandering nu al heeft. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het overgrote merendeel van de Nederlanders ergert zich aan zwerfafval. Toch gooit bijna één op de vijf mensen zelf ook weleens wat op straat. Dirk Groot voert al jaren een strijd tegen afval op straat, langs snelwegen en in parken. Elk stukje zwerfafval wordt door hem gedocumenteerd. En wat blijkt? Het zijn met name de slecht recyclebare drankverpakkingen die hij in de natuur tegenkomt. Wel blijkt de invoering van statiegeld op kleine plastic flesjes succesvol. Er ligt dit jaar tot 70 procent minder van deze rommel in zijn bolderkar. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na jarenlang ontwerpen, rekenen, bouwen en aanpassen gingen de plastic soep-bezems van The Ocean Cleanup dit jaar eindelijk echt aan de slag. Daarmee is de droom van Boyan Slat in een nieuwe fase van opschalen terecht gekomen. De afgelopen zomer viste zijn Ocean Cleanup op één dag maar liefst 100.000 kilo plastic uit het water tussen Hawaii en Californië. Toch is er nog heel veel werk te verrichten. In deze zogeheten Great Pacific Garbage Patch ligt namelijk 80 miljoen kilo plastic in het water.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Van plastic rommel tot giftige bestrijdingsmiddelen. Het is nog steeds niet goed gesteld met de kwaliteit van ons water. We bungelen in Europa zelfs helemaal onderaan. Dat kan over een paar jaar tot stikstof-achtige toestanden leiden, vertelt Annemarie van Wezel. Ze is hoogleraar Environmental Ecology aan de Universiteit van Amsterdam. Vanaf 2027 gaan er namelijk strengere Europese normen gelden waar ook Nederland zich aan moet houden. Van Wezel pleit voor meer inzicht in lozingen en het verbeteren van waterzuiveringsinstallaties.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij een duurzame wereld hoort natuurlijk ook schone lucht. Zonder zwavel, fijnstof en andere rommel die slecht is voor mens en natuur. De lucht die we in Nederland inademen is een stuk schoner dan 30 jaar geleden. Toch verliest een mens hier gemiddeld acht maanden van z’n leven door luchtverontreiniging. En dan zijn er natuurlijk ook nog de grote hoeveelheden stikstof die onze natuur om zeep helpen. Martin Smit is de mede-oprichter van Caeli, een Nederlands bedrijf dat in Nederland en ver daarbuiten de luchtkwaliteit meet.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zes procent van de volwassen Nederlanders gelooft nog altijd niet in klimaatverandering. Dat zijn ruim 850.000 mensen. De argumenten die ze daarbij aanvoeren zijn bekend. Het was vroeger nog veel warmer op aarde en in de wetenschap zou helemaal geen consensus zijn over de relatie tussen CO2 en het opwarmen van onze planeet. Wij bieden je eerste hulp bij het voeren van zo’n lastige discussie, met concrete feiten en cijfers. Te gast is Bart Verheggen, klimaatwetenschapper en auteur van een boek ‘Wat iedereen zou moeten weten over klimaatverandering’.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Energie is peperduur, stikstof splijt de maatschappij en dan is er natuurlijk ook nog dat klimaat. Is dit dan de systeemcrisis waar Jan Rothmans ons eerder voor waarschuwde? Een maatschappij veranderen doet pijn, riep de hoogleraar een half jaar geleden al in onze uitzending. Maar de chaos die ermee gepaard gaat moeten we omarmen, er kan namelijk iets moois uit ontstaan. Jan heeft dan ook nog een tip voor onze politici: hou vast aan de stikstofdoelstellingen. Door nu te gaan polderen, maken we volgens hem de problemen op termijn alleen maar erger.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als het aan het kabinet ligt, wordt de Noordzee het groene stopcontact van Nederland. Maar kan het leven onder water al die drukte wel aan? De ambitie is om in 2030 ruim 22 gigawatt aan windenergie op te wekken, goed voor 75 procent van de totale stroombehoefte in ons land. Maar al die honderden windturbines in de Noordzee hebben wel effect op de ecologie in het gebied. Denk aan heiwerkzaamheden en stromingen die veranderen. Zo wordt hiermee bijvoorbeeld de populatie bruinvissen bedreigd. We spreken erover met Luca van Duren van Deltares. Ons groene geweten is Kelly Ruigrok.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Direct Air Capture betekent CO2 filteren uit de lucht. De technologie staat nog in de kinderschoenen, maar kan op termijn wel bijdragen aan het leefbaar houden van de planeet. We verkennen dit domein met energiedeskundige en emeritus hoogleraar Wim Turkenburg. Hij vertelt dat de technologie al op diverse plaatsen in de wereld wordt toegepast. Hier in Nederland pioniert het Brabantse bedrijf Carbyon met een machines die CO2 uit de lucht kan filteren. Er kleeft nog wel een nadeel aan Direct Air Capture: de technologie vreet namelijk energie en dat maakt dit proces vooralsnog erg duur. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe wordt het vrachtvervoer over land en zee nou écht duurzamer? We gaan hierover in gesprek met Richard Smokers van TNO. De elektrificatie van personenauto's komt aardig op gang, maar het vrachtverkeer en de scheepvaart zijn zo ver nog niet. Voor vrachtwagens die lange afstanden moeten afleggen, ziet TNO vooral een toekomst met waterstof. Grote schepen zullen het waarschijnlijk gaan doen met biobrandstof. Landen hebben hierover geen harde afspraken gemaakt, wel komen er vanuit de sectoren zelf steeds meer goede initiatieven.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De bouw geldt als één van de CO2-superspreaders van de planeet. De sector is verantwoordelijk voor bijna 40 procent van de wereldwijde uitstoot. Hoog tijd voor verandering, vindt Pablo van der Lugt van de TU Delft. Hij schreef het boek Tommorow’s Timber, waarin hij een toekomst voorschotelt met hout als één van de belangrijkste bouwmaterialen. Dat is een stuk duurzamer in productie dan staal, beton en stenen. Volgens Van der Lugt komt deze transitie in Nederland maar langzaam op gang, mede door de sterke lobby van de staalsector en betonindustrie. Ons Groene Geweten is Marjet Rutten.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Grote fossiele reuzen blijven doen wat ze al deden: veel geld verdienen ten koste van de planeet. En politici slagen er maar niet in om beleid te maken dat hier snel een einde aan maakt. Daarover gaan we in gesprek met Rick van der Ploeg, professor Environmental Economics aan de UVA en Oxford. Directe aanleiding is een bericht uit The Guardian, waaruit blijkt dat grote oliebedrijven nog steeds nieuwe projecten plannen die de klimaatdoelstelling van anderhalve graad definitief onhaalbaar maken. Van der Ploeg pleit opnieuw voor het beprijzen van CO2-uitstoot.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er is in de natuur een massaslachting aan de gang. In recordtempo sterven insectensoorten uit en dat heeft grote impact voor het leven op aarde. Overal waar klimaatverandering en grootschalige landbouw samenkomt, nam het aantal insecten de afgelopen jaren met de helft of meer af. Dat blijkt uit Brits onderzoek. Maar ach, een paar bijen die er niet meer zijn of een vlinder minder. Maakt dat wat uit? Nou, dat doet het zeker, vertelt Menno Schilthuizen van Naturalis. Hiermee dreigt namelijk een catastrofale ineenstorting van ecosystemen die de planeet leefbaar maken. Ons Groene Geweten is Klaske Kruk.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De komende acht tot tien jaar moeten zo’n anderhalf miljoen woningen van het gas af. Maar hoe pak je dat eigenlijk aan? Nederland telt nu ruim zestig proeftuinen waar wordt geëxperimenteerd met aardgasvrije alternatieven. In de Haarlemse wijk Ramplaankwartier zijn ze daar al best ver mee. Er ligt een concreet plan met een zogeheten zonnewarmtenet waarvoor onlangs een miljoenensubsidie is toegekend. Eelco Fortuijn is kwartiermaker van het project en legt uit waar hij en zijn team in Haarlem allemaal tegenaan lopen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is kurkdroog in Nederland. En dat laat maar weer eens zien dat klimaatverandering nu al aan het gebeuren is. Hasse Goosen is van Climate Adaptation Services, het instituut achter de Klimaateffectatlas en klimaatadaptatienederland.nl. Die website staat vol met concrete cijfers en modellen over klimaatverandering. Dat leidt in Nederland de komende 30 jaar tot minimaal 180 miljard euro schade, zo is berekend. Hij pleit voor veel meer landelijke regie als het om klimaataanpassing gaat, dat is nu namelijk nog erg lokaal gericht en blijft vaak beperkt tot tegelwippen in tuinen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

KLM investeert in de productie van duurzame kerosine. Maar in hoeverre kan schonere brandstof echt een verschil gaan maken? Dat vragen we aan Remona van der Zon, director Sustainable Strategy bij de blauwe zwaan. Luchtvaart is verantwoordelijk voor minimaal 3 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot. Dé grote uitdaging bij duurzame kerosine draait om grondstoffen en productiecapaciteit. Elk jaar tanken vliegtuigen wereldwijd namelijk zo'n 360 miljard(!) liter kerosine. Ook vragen we haar naar de toekomst van elektrisch vliegenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Microplastics vinden we inmiddels overal. Op land, onder water en zelfs in ons lijf. Wetenschappers ontdekken intussen steeds meer over de schadelijke gevolgen van dit spul. Er is als mens geen ontkomen aan, piepkleine stukjes plastics zitten werkelijk overal. In cosmeticaproducten en tandpasta bijvoorbeeld. In een potje huidzalf vind je met gemak 1,5 miljoen stukjes nanoplastics. Recent onderzoek laat zien dat er inmiddels zelfs microplastics in ons bloed te vinden is. Hoog tijd voor een goed gesprek met Maria Westerbos van The Plastic Soup Foundation. Ons Groene Geweten is Aniek Moonen van de Jonge Klimaatbeweging.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Willen we de planeet redden, dan moet ons gedrag veranderen. Dat blijkt alleen zo eenvoudig niet.  De lange rijen voor de incheckbalies op Schiphol lieten dat afgelopen weekend nog maar weer eens zien. Van vliegschaamte lijkt in Nederland nog weinig sprake. We praten erover met hoogleraar Marc Davidson, die onderzoek doet naar morele kwesties die spelen bij het klimaatvraagstuk. We voeren met hem een filosofisch gesprek over welvaart, gedrag en schuldgevoelens naar volgende generaties. Ons Groene Geweten is Yvette Watson. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het wordt alsmaar drukker op het elektriciteitsnet en dat zit de transitie naar groene energie flink dwars. Meer investeren in local grids kunnen opstoppingen tegengaan. Dat stelt Ardo Leijen van Eaton, specialist in Powermanagement. Toch zijn er in ons land nog relatief weinig lokale energienetwerken, waar de duurzame stroom die wordt opgewekt meteen wordt afgenomen. Technisch gezien is er volgens Leijen al veel mogelijk. Trage wetgeving en de hoeveelheid verschillende partijen die voor local grids nodig zijn maken een snelle uitrol lastig.    See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er rijden in Nederland steeds meer elektrische auto’s. En dat klinkt heel duurzaam, maar rijden die niet gewoon op kolenstroom? En hoe zit dat met de productie van die accu? We vragen het aan Auke Hoekstra van de TU Eindhoven, die veel onderzoek doet naar nieuwe vormen van mobiliteit. De eerste drie maanden van dit jaar werden er ruim 12.000 nieuwe elektrische auto's geregistreerd. Met Hoekstra nemen we alle aspecten van die elektrische bolide onder de loep, van productie tot gebruik. En iedere keer maken we de vergelijking met de benzine-auto. Het resultaat van die rekensom hoor je in deze uitzending.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een weiland vol met bijen, vlinders en fluitende vogels. Of een berm waar het krioelt van de insecten en inheemse bloemen. We zien het op steeds minder plekken in ons land. Een aflevering over biodiversiteit, die stond al lang op het verlanglijstje van Harm. Dat het niet goed gaat met ons klimaat is bekend, maar veel minder mensen weten dat het verlies aan biodiversiteit een crisis is die daar qua impact niet voor onderdoet. Onze gast Franciska de Vries van de Universiteit van Amsterdam noemt het de bron van al het leven op aarde. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Houden we de temperatuurstijging binnen 1,5 graden? Om daarachter te komen, hanteren wetenschappers klimaatmodellen.  Die worden steeds nauwkeuriger, vertelt Peter Sigmund. Hij is natuurkundige en werkt als klimaatwetenschapper voor het KNMI. Sigmund legt uit hoe hij en zijn collega's naar al die grafieken, getallen en formules kijken en waarom die in grote mate iets zeggen over het klimaat over twintig, vijftig of zelfs honderd jaar. Ons Groene Geweten is Muriel Arts van IMPACTING.Today.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is een energiebron waar we oneindig veel van hebben en de CO2-uitstoot is vrijwel nul. Is thorium de route om grootschalig groene stroom op te wekken? We vragen het aan Jan-Leen Kloosterman, hoogleraar Kernreactorfysica aan de TU Delft. Thorium is nu nog een bijproduct van mijnbouw. Met de hoeveelheid die jaarlijks wordt gewonnen, kan de wereld 40 jaar(!) van stroom worden voorzien. China opent dit jaar de eerste test-faciliteit, maar daarmee zijn we er nog lang niet. Volgens Kloosterman is er nog zeker twintig jaar onderzoek nodig om de eerste grote thorium-centrale echt operationeel te krijgen. Ons Groene Geweten is Charlotte Exercatte, van Transform4C.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Extreme hitte in oceanen is het nieuwe normaal geworden, blijkt uit nieuw onderzoek door ecologen. Verontrustend, want dit water speelt een centrale rol in onze klimaathuishouding. Te gast is Gert-Jan Reichart van het NIOZ, het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee. Oceanen zijn met afstand ‘s werelds grootste CO2-buffers. Eenderde van al het extra CO2 dat de mensheid uitstoot wordt opgenomen door dit water. Voor de toegenomen warmte geldt zelfs een percentage van 97(!) procent. De vraag is alleen hoelang oceanen dit nog volhouden.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Van aerosolen in de lucht tot spiegels in de woestijn. Wetenschappers onderzoeken hoe we de temperatuur op aarde kunnen beïnvloeden met cosmetische ingrepen. Climate-engineering noemen we dit. En Herman Russchenberg is als hoogleraar Atmosferisch Onderzoek aan de TU Delft deskundige op dit gebied. Hij vertelt over de mogelijkheden van deze technische noodrem en welke risico’s daar mogelijk aan kleven. Daarnaast pleit hij voor een internationale organisatie die climate-engineering op grotere schaal gaat onderzoeken.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De permafrost is aan het ontdooien. Nederlandse onderzoekers hopen snel weer naar Siberië te kunnen afreizen om daar verder onderzoek te kunnen doen. Eén van hen is Runa Magnusson, promovenda aan de Wageningen University and Research. Permafrost is de permanent bevroren grond in delen van Rusland, Groenland, Alaska en Canada. Door de opwarming van de aarde dreigen er enorme hoeveelheden CO2 vrij te komen, dat grote gevolgen heeft voor het leven op aarde.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ons stroomnet raakt alsmaar voller en dat zit de aanleg van nieuwe zonnepanelen danig in de weg. Alle ballen op de thuisbatterij, zou je denken. Regeringspartijen CDA en ChristenUnie pleiten nu zelfs voor een subsidie. Maar biedt dit apparaat inderdaad een oplossing? Specialist van duurzame energie Vincent Dekker heeft zo z’n twijfels. Hij ziet meer heil in de nieuwe generatie Vehicle-to-Grid laadpalen, waarmee de elektrische auto straks ook als batterij voor thuis kan fungeren. Ons Groene Geweten is Geertje Zeegers van Too Good To Go.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Natuurinclusief Bouwen moet de nieuwe norm worden in Nederland. Die oproep komt van een brede coalitie van bouwbedrijven en natuurorganisaties.  Geen wijk meer zonder extra groen en geen huis meer zonder voorzieningen voor vogels en vleermuizen. Dat staat te lezen in de petitie die eerder deze maand is aangeboden aan minister Hugo de Jonge. Eén van de ondertekenaars is Wageningen University and Research. Marian Stuiver leidt daar het programma Green Cities leidt en vertelt hoe ze onderzoek doen naar de invloed van bomen, planten en struiken in steden. Ons Groene Geweten is Lodewijk Hoekstra.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Onze planeet stikt zo langzamerhand in de plastics en chemicaliën. Dat bedreigt inmiddels hele ecosystemen die nodig zijn om de aarde leefbaar te houden.  Tijd voor een verhelderend gesprek met Martina Vijver, hoogleraar Ecotoxicologie aan de Universiteit Leiden. Ze vertelt hoe we steeds meer leren over de schadelijke gevolgen van chemicaliën. Als we niet meer inzetten op hergebruik, kan dit uitgroeien tot misschien wel de volgende grote milieucrisis. Ons Groene Geweten is Martijn Dekker van Perpetual Next.See omnystudio.com/listener for privacy information.

We hebben de olie- en gasbedrijven hard nodig om de planeet te vergroenen. Dat stelt althans Ronald de Zoete van Oilexpert.nl. Harm heeft zo zijn bedenkingen. Want hebben bedrijven als Shell, ExonMobil en BP’s zich niet veel te lang stilgehouden? En waarom investeren ze nog steeds een groot deel van hun budget in fossiele brandstoffen? Volgens De Zoete moeten ze wel, omdat we anders in de kou komen en de wereldeconomie tot stilstand komt. Hun kennis hebben we bovendien hard nodig in de transitie naar een echt groene economie.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Duizenden bedrijven in de Benelux gebruiken de B Corps-methode om hun impact te meten, te sturen en te verbeteren.  Hubertine Roessingh neemt na zeven jaar afscheid als directeur Benelux van B Lab Europe. Volgens haar staan er honderden bedrijven in de startblokken om een B Corp te worden. Ze zag het sentiment in de boardrooms de laatste jaren duidelijk veranderen en roept bedrijven op om eigen business leaders voortaan af te rekenen op hun groene prestaties.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Milieudefensie eist van de 29 grootste vervuilers van Nederland binnen drie maanden een concreet klimaatplan. Doen ze dat niet, volgt een rechtszaak. Maar werkt deze nieuwe manier van actievoeren wel? En mag een rechter zich over deze kwestie uitspreken, aangezien de genoemde bedrijven de wet niet overtreden? Donald Pols is directeur van Milieudefensie en vindt in ieder geval van wel. Hij legt uit waarom het tijd is voor deze volgende stap. Ons Groene Geweten deze keer is Klaske Kruk.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland gaat CO2 opslaan in lege gasvelden onder de Noordzee. Maar hoe werkt deze technologie eigenlijk en waar staan we in dat proces? Catrinus Jepma is hoogleraar Energie & Duurzaamheid aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij riep tien jaar geleden al dat we niet om Carbon Capture Storage heen kunnen, als tijdelijke oplossing tegen het klimaatprobleem. De technologie heeft zich volgens hem inmiddels bewezen en zonder grote tegenslagen zal binnen een paar jaar het eerste gas naar de Noordzee worden gepompt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Paul Polman stond tien jaar lang aan het roer van Unilever en legde daar de basis voor een veel duurzamer bedrijf. De omzet verdubbelen, de ecologische voetafdruk halveren. Met die ambitie lanceerde Polman in 2010 het Sustainable Living Plan, dat Univer moest klaarstomen voor een gezonde, duurzame toekomst. Over deze transitie schreef hij een boek dat nu ook in het Nederlands verkrijgbaar is: Netto Positief. Polman is te gast in de BNR-studio, samen met ons Groene Geweten Muriel Arts van Impacting Today.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Uw presentator van dienst zet zich al jarenlang in voor een groene planeet. Wat drijft hem en wie is zijn voorbeeld?  In deze ietwat ongewone aflevering van BNR Duurzaam zijn de rollen een keer omgedraaid en is het Harm zelf die wordt geïnterviewd. Een reis naar Spitsbergen in 1999 bleek de aanzet voor zijn groene missiewerk. Hij doet zijn verhaal, vertelt wie hem inspireert en deelt een documentaire die hem nog steeds kippenvel bezorgt. Ons Groene Geweten deze keer is Yvette Watson.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het nieuwe kabinet trekt 35 miljard euro uit voor het klimaat. Ook krijgen we - tot grote blijdschap van Harm - een minister van Klimaat & Energie. Judith Maas is voorzitter van SDG Nederland. Zij is enthousiast over de ambities, maar had graag gezien dat de Sustainable Development Goals waren meegenomen in het nieuwe regeerakkoord. Namens de Jonge Klimaatbeweging zit Aniek Moonen aan tafel. Ze zag tot haar grote blijdschap dat het nieuwe kabinet een klimaatautoriteit en een generatietoets wil invoeren. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederlandse Bedrijven zien volop kansen om de CO2-uitstoot terug te brengen. Dat blijkt uit de enorme belangstelling voor de SDE++ regeling dit najaar.  Toch vissen veel duurzame projecten achter het net. Zo is er deze keer voor een bedrag van 12 miljard euro aangevraagd, terwijl er maar 5 miljard in de pot zit. Met name voor warmte-oplossingen blijkt de SDE++ geen uitkomst. Marc Londo is van de Nederlandse Vereniging voor Duurzame Energie. Hij pleit voor meer budget en een andere opzet van deze bekende subsidiepotSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Van klimaatverandering tot verlies aan biodiversiteit. Er komt veel onheil op ons af. Volgens hoogleraar Jan Rotmans zitten we op een kantelpunt in de geschiedenis van de mensheid. In zijn nieuwste boek ‘Omarm de chaos’ beschrijft Rotmans de moeilijke periode waarin we nu zitten. Oude patronen loslaten doet immers pijn en zorgt voor veel onzekerheid. Verandering krijgt pas echt vaart als we een kantelpunt bereiken. Daarvoor moet minimaal een kwart van een bedrijf, sector of land erachter gaan staan. Dan is de transitie volgens zijn berekeningen niet meer te stoppen. Het goede nieuws? Daar zijn we bijna. Ons Groene Geweten deze keer is Kelly Ruigrok.See omnystudio.com/listener for privacy information.

We hebben bomen nodig in de strijd tegen klimaatverandering. In Glasgow beloofden wereldleiders te stoppen met de ontbossing. Gaat het er deze keer dan toch echt van komen? Eerder afspraken hierover bleken namelijk boterzacht. Deze keer zeggen landen als Indonesië en Brazilië ook mee te doen, al is niet helemaal duidelijk op welke manier we ze daaraan kunnen houden. In Nederland moeten de komende jaren ook veel bomen bij komen. Voor het jaar 2030 minimaal 10 procent meer bos is het doel, omgerekend gaat het om 37.000 hectare. De vraag is nog wel even waar we die in dit overbevolkte landje gaan planten.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Van fossiel naar circulair. In veel boardrooms doen ze dat heel voorzichtig, stapje voor stapje. De Amerikaanse tapijttegelfabrikant Interface laat zien dat het ook met reuzensprongen tegelijk kan. De oprichter van het bedrijf, Ray Anderson, riep al in de jaren negentig dat het roer om moest. Met vallen en opstaan is het uiteindelijk gelukt om Interface echt te verduurzamen. Wat heet, het bedrijf is nu zelfs klimaatpositief. Over deze gedaanteverandering is nu een film gemaakt: Beyond Zero. Janneke Leenaars is duurzaamheidsmanager van Interface Noord-West-Europa en vertelt wat andere bedrijven kunnen leren van deze case. Het Groene Geweten is Klaske Kruk van Circularities.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Perpetual NextTe gast is Bernice Notenboom, klimaatjournalist en documentairemaker. Ze woonde in de Schotse hoofdstad onder meer een conferentie over luchtvaart bij, waar ook haar film SKY GODS werd vertoond. Met Notenboom blikken we terug op de resultaten van twee weken Glasgow met als belangrijkste vraag: blijven we straks onder die belangrijke anderhalve graad opwarming? Ons Groene Geweten is deze keer Yvette Watson van The 2B Collective. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: Perpetual NextTe gast is Aniek Moonen, voorzitter van de Jonge Klimaatbeweging. Ze is net terug uit de Schotse hoofdstad waar ze afgelopen zaterdag nog meeliep in de klimaatmars. Landen hebben al afspraken gemaakt over het stoppen van ontbossing en het terugdringen van methaanuitstoot. Maar of die ver genoeg gaan en of landen zich daar aan zullen houden? Dat zal moeten blijken. Ook kijken we vooruit naar deze tweede week waarin hoogstwaarschijnlijk tot in het weekend wordt onderhandeld. Ons Groene Geweten is Joris Lohman van Foodhub.See omnystudio.com/listener for privacy information.