Bureau Buitenland

En de Spaanse prinses Leonor legt eed aan de grondwet af, maar niet iedereen is daar blij mee. (00:46) VN versneld weg uit Mali De blauwhelmen van de MINUSMA-missie vertrekken sneller dan gepland uit Mali. Gewapende groepen als Al Qaeda, maar ook lokale rebellen, vormen een bedreiging voor het VN-personeel. Correspondent Joost Bastmeijer over de gevolgen van dit versnelde vertrek. (08:42) Kolonistengeweld op de Westelijke Jordaanoever Terwijl de oorlog in Gaza voortduurt, voltrekt zich een ander drama op de bezette Westelijke Jordaanoever. Joodse kolonisten voeren aanslagen uit op Palestijnen. De Israëlische mensenrechtenorganisatie B'Tselem zegt dat de kolonisten hun kans grijpen nu de internationale gemeenschap de andere kant op kijkt. Midden-Oostenkenner en NRC-journalist Lucia Admiraal over de angst waarin Palestijnen leven. Antropoloog en filmmaker Esther Hertog volgt de kolonistengemeenschap én de Palestijnse buren op de Westbank. Ze maakte onder meer de documentaire Skies Above Hebron. (21:27) Buitenland Uitgelicht: Spanje De Spaanse prinses Leonor heeft dinsdag, op de dag van haar 18e verjaardag, tijdens een plechtige ceremonie de eed afgelegd aan de grondwet. Op dit bijzondere moment hangt Madrid vol met vlaggen van de troonopvolgster. Maar niet iedereen is daar even blij mee in de Spaanse hoofdstad, legt journalist Carlijn Teeven uit. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:37) Ook christenen steeds vaker doelwit van geweld in India Afgelopen zondag vond een bomaanslag plaats op een bijeenkomst van Jehova’s getuigen in Kerala, in het zuiden van India. De aanslagpleger, zelf een voormalig Jehova’s getuige, verklaarde dat de religieuze stroming een gevaar vormt voor de Indiase staat. In het hindoe-nationalistische India van Modi worden religieuze minderheden vaker als bedreiging gezien. Dat uit zich in geweld tegen verschillende religieuze minderheden, en steeds vaker tegen christenen. We bespreken het met correspondent Lisa Dupuy. (12:03) Hoe is het een maand na de ramp in de Libische stad Derna? Het is nu ruim een maand sinds ten zuiden van de Libische stad Derna twee dammen na hevige regenval doorbraken en het gebied overstroomde. Een groot deel van de stad spoelde weg, en duizenden inwoners kwamen om het leven. En dat terwijl deze ramp volgens critici voorkomen had kunnen worden. Een conferentie moet ervoor zorgen dat er internationale steun op touw wordt gezet om aan de wederopbouw van Derna te beginnen. Correspondent Ruth Vandewalle praat ons bij. (22:03) Buitenland Uitgelicht: Zuid-Korea Vandaag reizen we af naar Zuid-Korea, waar een aantal Russen al lange tijd op een luhcthaven moeten leven. Daarover correspondent Ifang Bremer. Presentatie: Sophie Derkzen

En een Canadese zangeres raakt in opspraak bij oorspronkelijke bewoners van het Noord-Amerikaanse land. (00:38) Israëlische tanks naderen Gaza-stad Op een door Al Jazeera geverifieerde video zijn volgens ooggetuigen Israëlische tanks te zien, in de buurt van een belangrijke hoofdweg van Noord- naar Zuid-Gaza. Auto’s die proberen over de weg te rijden, zouden volgens ooggetuigen worden beschoten. Volgens Hamas zouden de Israëlische tanks zich inmiddels gedwongen hebben moeten terugtrekken. We bespreken de laatste ontwikkelingen met defensie-deskundige en VRT-journalist Jens Franssen. (08:40) Commerciële drones steeds belangrijker voor Oekraïne In de oorlog in Oekraïne spelen drones een steeds belangrijkere rol. Gisteren zou Rusland 36 Oekraïense drones hebben neergehaald, boven de Zwarte Zee en de Krim, zo meldt het Russische ministerie van Defensie. En aan Oekraïense kant zijn het niet zelden burgers die zelf zulke gevechtsdrones bouwen. Daarover onze verslaggever Michiel Driebergen. (22:17) Buitenland Uitgelicht: Canada In de rubriek Uitgelicht aandacht voor een Canadese zangeres, die in opspraak is geraakt bij oorspronkelijke bewoners van het Noord-Amerikaanse land. Daarover correspondent Tom Bijvoet. Presentatie: Sophie Derkzen.

En: Özcan Akyol vertelt over Kemal Atatürk. (01:00) Turkije verdeeld over steun Palestijnen President Erdogan verraste vriend en vijand door Hamas een bevrijdingsorganisatie te noemen. De Turkse leider koos na de aanslagen van 7 oktober juist voor een bemiddelende rol in het conflict. Maar de laatste tijd lijkt de toon van Erdogan scherper te worden tegen Israël. Onder de Turkse bevolking is er juist verdeeldheid over de vraag of Palestijnen door Ankara gesteund moeten worden, legt VPRO-journalist Cevahir Varan uit. (14:08) Nationaal Eiwitplan Denemarken Denemarken komt als eerste land ter wereld met een Nationaal Actieplan voor meer plantaardige eiwitten op het bord. Volgens het ‘Food Action Plan’ moet de klimaatvoetafdruk van de landbouw naar beneden. Denemarken-kenner René Passet over dit ambitieuze plan en de voortrekkersrol van de Denen in Europa. (21:48) Europa draait door: Honderdjarig jubileum Turkije Deze week ontvangen Tim de Wit en Arend-Jan Boekestijn televisiemaker Özcan Akyol. Hij vertelt over de rol van de nationale held Kemal Atatürk, die nog altijd belangrijk is in het moderne Turkije. Presentatie: Chris Kijne

En Orkaan blaast flamingo's tot aan Wisconsin. (00:52) Amerikaanse lessen voor Israël De Israëlische krijgsmacht lijkt de Gazastrook met grondtroepen te willen invallen. Vannacht was er de eerste gerichte operatie met tanks ter voorbereiding naar de “volgende fase van de gevechten”. Israëlische commandanten zeggen dat Amerikaanse officieren betrokken zijn bij de planning. Het Amerikaanse leger voerde in het Iraakse Falluja zelf een bloedige stadsguerrilla in 2004. VRT-journalist en defensie-deskundige Jens Franssen volgde toen de gevechten. Aan hem vragen we wat we ons bij zo'n stadsoorlog moeten voorstellen. (12:36) Sprankje hoop op vrede in Soedan Na zes maanden gaat de machtsstrijd in Soedan nog onverminderd door. Maar toch lijken de vechtende partijen bereid om elkaar te spreken. Beiden sturen een afvaardiging naar het Saudische Jeddah om te praten. Thirsa de Vries, van vredesorganisatie PAX, over de gevechten en de kans op vrede. (21:03) Buitenland Uitgelicht: Amerika Vogelaars in de VS gaan uit hun dak. Door orkanen worden vogels weleens meegesleurd naar andere delen van het grote land, ver buiten hun leefgebied. Dit keer keken de natuurliefhebbers wel heel gek op toen ze een roze vogel op lange poten voorbij zagen vliegen. VPRO-journalist Christianne Alvarado over dit merkwaardige fenomeen en de hype erom heen. Presentatie: Tim de Wit.

En een bijzonder nieuw woordenboek in Japan. (01:00) Russische spionnen ongemoeid in Brussel Belgische inlichtingendiensten waarschuwen voor spionageactiviteiten van Russische diplomaten bij de Europese Unie. En toch worden de Russen ongemoeid gelaten door de EU. Onderzoeksjournalist Lars Bové zocht voor de Belgische krant De Tijd uit waarom. (10:24) Groeiende anti-Israëlkritiek in VS Amerika staat van oudsher bekend als een loyale bondgenoot van Israël. President Joe Biden benadrukte dat nog eens tijdens zijn recente bezoek aan Tel Aviv. Maar niet iedereen is daar even blij mee: grote groepen studenten en liberale joden in de VS keren zich tegen het huidige Israëlbeleid. Correspondent Karlijn van Houwelingen over de trend in Amerika. Buitenland Uitgelicht: Japan Een nieuw Japans woordenboek voor het vocabulaire in manga en anime. Liefhebbers hebben nu eindelijk een document om moeilijke woorden op te zoeken. Anoma van der Veere over dit bijzondere initiatief. Presentatie: Chris Kijne

En ophef over de verdachte vrijgevigheid van grote Chileense bedrijven. (00:49) Duitse 'nieuwkomer' Wagenknecht populair Sahra Wagenknecht was tot voor parlementslid voor de radicaal-linkse Die Linke, maar sinds gisteren heeft ze zich met een aantal van haar collega-volksvertegenwoordigers afgesplitst. Ze begint aan een nieuwe beweging op teleurgestelde Duitse kiezers. En die lijken volgens de laatste peilingen hiervoor te porren. Duitslandkenner en journalist Ulrike Nagel over de populaire politicus. (10:53) Eén jaar Sunak: de eerste barsten Rishi Sunak zit in al een jaar aan het roer als minister-president van zijn land. De Britse politicus is gekozen na een roerige periode binnen zijn conservatieve regeringspartij. Maar onder leiding van Sunak dalen de Tories in de peilingen. Er klinkt ook onvrede bij zijn partijgenoten, zeker nu aartsrivaal Labour twee districten afsnoept in tussentijdse parlementsverkiezingen. Oud-correspondent Verenigd Koninkrijk Hieke Jippes over de spanningen binnen Sunaks partij. (21:42) Buitenland Uitgelicht: Chili Teletón, de jaarlijkse inzameling voor Chilenen met een handicap is elk jaar heel populair in het land. Maar dit jaar ontstond er ophef over de verdachte vrijgevigheid van grote Chileense bedrijven. Correspondent Boris van der Spek legt uit waarom het Latijns-Amerika hierover valt. Presentatie: Tim de Wit.

En Italië is in rep en roer over een blauwe krab! (00:51) Zowel Rusland als Oekraïne intensiveren eigen offensieven De winter nadert en in Oekraïne voelen ze dat nu heel nabij. De Russen zetten vol in op de verovering van de Oostelijke stad Avdiivka. En Oekraïners slaan op hun beurt toe met aanvallen langs de Dnipro-rivier. Intussen maakt president Zelensky zich op voor een belangrijke vredestop in Malta om de steun te winnen van landen in de Global South. Met Oost-Europa verslaggever Michiel Driebergen bespreken we de laatste ontwikkelingen. (09:03) Hoever durft Iran te gaan in confrontatie met Israël? Na de bloedige aanval van Hamas op het Israëlische muziekfestival sprak de Iraanse leider Khamenei zijn bewondering uit. En sindsdien klinkt er weer volop dreigende taal richting aartsvijand Israël. Via steun aan Hezbollah en Hamas mengt Iran zich volop in de oorlog, maar blijft zelf nog buiten zicht. Hoeveel controle heeft Iran over de bondgenoten in de regio? En wat betekenen de oplopende spanningen voor Libanon, waar de strijd tussen Israël en Hezbollah grote gevolgen heeft? Te gast zijn Iran-kenner Peyman Jafari en Nieuwsuur-verslaggever Zainab Hammoud, net terug uit Zuid-Libanon. (21:43) Buitenland Uitgelicht: Italië De spaghetti alle vongole komt in gevaar, door een ongewenste indringer in de Italiaanse lagunes. Collega Sonja Pleumeekers, die voor Bureau Buitenland Italië volgt, vertelt er meer over. Presentatie: Tim de Wit

En hoe populair is Hamas in de Gazastrook? (01:15) Argentijnse Trump doet gevestigde orde beven Argentijnen maken zich op voor de belangrijkste verkiezingen in tijden. Het land zucht al jaren onder economische malaise. Nu is er een presidentskandidaat die zich afzet tegen de gevestigde traditionele partijen: Javier Milei belooft op radicalewijze het land op sleeptouw te nemen. Geroemd om zijn Trumpiaanse stijl is deze politieke outsider grote kanshebber om straks het roer over te nemen. We blikken vooruit op de Argentijnse presidentsverkiezingen met correspondent Remi Lehmann. (11:23) Stemmen uit Gaza De Gazastrook wordt nu al bijna twee weken lang gebombardeerd door het Israëlische leger na de bloedige aanval van Hamas. Het dodenaantal blijft oplopen, ook is er gebrek aan water, voedsel en stroom. Dat laatste zorgt ervoor dat families en hulporganisatie soms dagenlang geen contact kunnen krijgen met hun geliefde en werknemers in Gaza. Verslaggever Edwin koopman laat stemmen uit het oorlogsgebied horen. (20:23) Buitenland Uitgelicht: Europa draait door In de nieuwe aflevering van onze podcast Europa draait door is voormalig Israël-correspondent Derk Walters te gast. Daarin aandacht voor de macht van Hamas: hoe populair is Hamas nou in Gaza zelf? Presentatie: Tim de Wit.

En in Engeland liggen veel dialecten op sterven. (00:32) Zal Hezbollah ingrijpen in de oorlog tussen Israël en Hamas? ‘Als de tijd voor actie komt, zijn wij er klaar voor’, zei de militante groepering Hezbollah over de mogelijkheid dat zij mee zou strijden aan de zijde van Hamas. Nu de onrust aan de grens tussen Libanon en Israël toeneemt, stijgt ook de vrees voor escalatie. Hoe groot is de kans dat Hezbollah zich echt in de oorlog zal mengen? En hoe nauw is de samenwerking met Iran? Daarover Reinoud Leenders, Hezbollah-deskundige en onderzoeker verbonden aan het King's College in Londen. (14:05) Argentijns dorp in Calabrië In het zuiden van Italië hoor je steeds vaker Spaans. Hele groepen Argentijnen strijken neer in Calabrië. Correspondent Angelo van Schaijk zocht deze nieuwe Italianen op in San Lucido, die via hun voorouders aanspraak maken op een Italiaans paspoort. (22:39) Buitenland Uitgelicht: VK Het Yorkshire dialect is aan het uitsterven, net als veel andere Engels dialecten. Correspondent Anne Saenen vertelt over een poging om dat tegen te gaan. Presentatie: Sophie Derkzen.

En wie gaat Maduro verslaan? (00:27) Bombardement Gazaans ziekenhuis leidt tot woede en protest in regio Het is inmiddels ruim 15 uur geleden dat het bombardement op het Al Ahli-ziekenhuis in de Gazastrook die volgens lokale autoriteiten tot zeker 500 doden leidde. Hoewel de precieze toedracht nog onduidelijk is, zorgt deze ramp tot veel woede en protest in omringende landen. Daarover correspondent Ruth Vandewalle. (07:56) Oorlogswetgeving voor Hamas én Israël Oud-hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof Luis Moreno Ocampo twittert dat allebei de partijen in het gewapend conflict in Gaza en Israël zich schuldig lijken te maken aan het schenden van het internationaal recht. Maar hoe onderzoek je zulke misdaden? En hoe reëel is het om te verwachten dat verdachten zich moeten melden bij het Internationaal Strafhof in Den Haag? Hoogleraar militair recht Marten Zwanenburg is hierover te gast. (16.21) Wie gaat Maduro verslaan? Venezuela staat aan de vooravond van voorverkiezingen van de gezamenlijke oppositiepartijen, komende zondag. Dan moet duidelijk worden wie het volgend jaar namens de hele oppositie gaat opnemen tegen de almachtige Nicolas Maduro. Regering en oppositie in Venezuela hebben namelijk een akkoord bereikt over het houden van vrije presidentsverkiezingen eind volgend jaar. Verslaggever Edwin Koopman stapte in de auto met politicoloog Carlos Romero en maakte een politieke roadtrip langs de partijkantoren in de hoofdstad Caracas. Presentatie: Sophie Derkzen

En een Turks model komt in de problemen na rondlopen in bikini. (00:34) Oekraïne wil Amerikaanse steun niet verliezen Nu alle ogen gericht zijn op de oorlog tussen Israël en Gaza en een mogelijke uitbreiding van het conflict, begint men zich zorgen te maken in Kyiv. Kan Oekraïne straks nog wel rekenen op Amerikaanse steun, die zo belangrijk is in de oorlog tegen Rusland? Vooral nu de Verenigde Staten struikelen over binnenlandse thema’s. Daarover Oost-Europa verslaggever Michiel Driebergen en Casper Thomas, oud-correspondent Amerika voor de Groene. (20:48) Buitenland Uitgelicht: Turkije In onze rubriek Uitgelicht aandacht voor een Turkse bikini-activiste die vrouwenrechten op de kaart wil zetten. Collega Cevahir Varan praat ons bij. Presentatie: Tim de Wit.

En Gambiaanse rapper met groene plannen. (00:43) Politieke omslag in Polen Het werden de belangrijkste verkiezingen in Polen sinds de val van het communisme genoemd, en de opkomst doet daar eer aan. Sinds 1989 gingen niet zoveel mensen het stemhokje in. Met als resultaat dat regeringspartij PiS flink moet inleveren. Dat is goed nieuws voor de oppositie, want de kans is groot dat zij nu een regering kunnen vormen om hun beloofde koerswijzigingen door te voeren. We bespreken het met journalist Dore van Duivenbode. (09:27) Woede op Netanyahu In Israël groeit de druk op premier Netanyahu. Veel Israëli's nemen het hem kwalijk dat het leger de bloedige aanval van Hamas niet zag aankomen. Progressief-liberale Israëli's, die al veel langer kritisch zijn op Netanyahu en zijn extreemrechtse beleid, zijn zelfs tegen een mogelijk grondoffensief, en pleiten voor een andere oplossing voor het conflict. Daarover is te gast Erella Grassiani, een Nederlands-Israelische antropoloog aan de UvA en medeoprichter van platform Gate 48, dat oproept tot een einde aan de bezetting van Palestijnse gebieden. (21:31) Buitenland Uitgelicht: Gambia In de rubriek Uitgelicht aandacht voor een Gambiaanse rapper met groene plannen. Daarover correspondent Joost Bastmeijer. Presentatie: Tim de Wit.

(00:53) Wat de scenario's voor het Midden-Oosten zijn Het Israëlische leger waarschuwt ruim 1 miljoen Palestijnen te vertrekken uit het noorden van Gaza. Binnen 24 uur moeten de Gazanen zich dus naar het zuiden van de nauwe strook zien te verplaatsen. Maar ook de regio is in beweging. Een verdere escalatie dreigt waarbij regionale partijen worden meegezogen in het gewapend conflict. Midden-Oosten-analist Joost Hiltermann van denktank International Crisis Group over de scenario's. (16:05) Straatverkopers van New York Migrantenstad New York vangt zoveel nieuwe migranten op, dat de stad het niet meer aankan, volgens de burgemeester. New Yorkers zien veel meer straatverkopers en sommigen klagen daarover. Correspondent Karlijn van Houwelingen zocht deze straatverkopers op. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:45) Spanning stijgt op Westbank Alle ogen zijn gericht op Gaza waar de oorlog in alle ellendigheid voortduurt. Intussen stijgt ook de spanning op de Westbank, daar worden de ontwikkelingen met argusogen gevolgd. Hoe is de situatie daar? We vragen het VRT-journalist Jens Franssen die het gebied bezocht. In Israël wordt ondertussen een eenheidsregering gevormd, we praten erover met correspondent David de Jong. (13:22) Radio Polska #5: hoe straks verder? Wat de Polen aanstaande zondag in het stemhokje kiezen, kan veel veranderen voor hen maar ook voor ons in Europa. In onze verkiezingsserie Radio Polska kijken we daarom vooruit, met aandacht voor hoe de partijen het doen in de peilingen en de mogelijke coalities. Welke kleinere partijen worden straks van groter belang? En wat kan Brussel verwachten van een nieuwe regering in Polen? Met natuurlijk ook het laatste nieuws, want in de week voor de verkiezingen stapt de Poolse legerleiding op, en dat lijkt een politiek statement te zijn. Te gast zijn onze vaste panelgasten journalist Dore van Duivenbode en kunstenaar Marek van de Watering. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:52) Israël en Palestijnse strijdgroepen maken zich op voor lange stadsoorlog De oorlog gaat zijn vijfde dag in, en Israël zegt 'de rug van Hamas te willen breken' na de bloedige raids van afgelopen weekend. Met de massale mobilisatie aan Israëlische kant lijkt alles erop te wijzen dat een grondoffensief aanstaande is. Ook Palestijnse strijdgroepen zoals Hamas en Islamitische Jihad lijken zich voor te bereiden op oorlog in de dichtbevolkte Gazastrook. VRT-journalist en defensie-expert Jens Franssen over de uitdagingen van de stadsoorlog. Arabist Leo Kwarten over de bondgenoten van Hamas en eventuele uitbreiding van het aantal fronten. De Palestijns-Nederlandse Leila Jaffar onderhoudt contacten met mensen in Gaza en de Westelijke Jordaanoever, waar het aantal slachtoffers toeneemt. (21:20) Buitenland Uitgelicht: India en Pakistan De twee aartsrivalen India en Pakistan gunnen elkaar weinig. Maar cricket lijkt toch een uitzondering te vormen op de langdurige haatverhouding tussen de buren. Correspondent Lisa Dupuy over hoe sport soms wel kan verbroederen.

(00:41) Noodhulp-dilemma’s na de aardbeving in Afghanistan Het is een ramp waarvan we de omvang nog niet kennen, zo vertellen ooggetuigen na de aardbeving die west-Afghanistan afgelopen zaterdag trof. Inmiddels is het dodental de tweeduizend gepasseerd, en gevreesd wordt dat dat nog verder op zal lopen. Ook omdat het uiterst moeilijk blijkt om noodhulp te leveren. Want hoe lever je humanitaire hulp aan een land dat onder internationale sancties valt? We bespreken het met Afghaans-Nederlandse arts en voorzitter van de diasporavereniging Keihan, Niloufar Rahim. (09:01) Ook in Beieren blijkt de AFD uiterst populair Bij de regionale verkiezingen in de Duitse deelstaten Hessen en Beieren behaalde de rechts-radicale AfD de grootste overwinning ooit in een voormalig West-Duitse deelstaat. Hoe kan het dat de partij nu ook buiten de vertrouwde machtsbasis in het oosten van het land steeds populairder wordt? Te gast is Marja Verburg van het Duitsland Instituut. (19:01) Israël-Hamas door Egyptische ogen De geheime dienst van Egypte beweert Israël herhaaldelijk te hebben gewaarschuwd voor ‘iets groots’ vanuit Gaza, maar premier Netanyahu ontkent in alle toonaarden. Intussen is Egypte bereid op korte termijn Palestijnse vluchtelingen op te vangen, maar zal dat geen vrijbrief betekenen voor Israël om te blijven bombarderen? Daarover correspondent Ruth Vandewalle. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:39) Oorlog Israël en Hamas Ruim twee dagen na de aanval van Hamas op Israël wordt het menselijk leed steeds zichtbaarder. Intussen heeft Israël 300.000 reservisten opgeroepen, in wat de grootste mobilisatie van het land ooit is. En maakt het land van premier Netanyahu zich op voor een grote invasie. Hoe is het Hamas gelukt om zo’n aanval uit te voeren,en welke gevolgen heeft dit voor Israël? Maar ook bijvoorbeeld voor Libanon waar ze angstig meekijken of Hezbollah zich in de strijd gaat mengen. We bespreken het met Bart Wallet, hoogleraar Joodse studies aan de Universiteit van Amsterdam, de Nederlands-Palestijnse onderzoeker en Midden-Oosten-deskundige Mouin Rabbanien journalist Farah Kanaan vanuit Libanon. Presentatie: Sophie Derkzen.

En: Het gaat slecht met de Chinese economie (00:58) Balkanconflict Servië en Kosovo escaleert De spanningen tussen Servië en Kosovo zijn weer opgelopen. Zodanig dat de Verenigde Staten aan de alarmbel hebben getrokken, nadat ze melding maakten over grote militaire inzet aan de grens met Kosovo. Wat zit hier achter? We vragen het politicoloog en Balkankenner Geert Luteijn. (10:18) Eerste Oeigoerse roman naar het Nederlands vertaald Met Perhat Tursuns De achterstraten is vanaf volgende week voor het eerst een Oeigoerse roman te lezen in het Nederlands. Een bijzonder moment, aangezien de Oeigoerse cultuur door de Chinese onderdrukking in de regio Xinjiang ernstig onder druk staat. Zo verdween de vooraanstaande auteur Perhat Tursun zelf in 2018 om onduidelijke redenen in een Chinees heropvoedingskamp. We bespreken het boek met Ahmedjan Kasim, die als Oeigoer zelf opgroeide in Xinjiang, en met sinoloog Stijn Deklerck van Amnesty International. (24:12) Buitenland Uitgelicht: Europa draait door In de nieuwe aflevering van onze podcast Europa draait door is China-correspondent Sjoerd den Daas te gast. Het gaat slecht met de Chinese economie: de miraculeuze groeicijfers van de afgelopen decennia worden maar moeilijk gehaald. En dus zie je vaak, dat als het slecht gaat in het binnenland, leiders op zoek gaan naar een succes in het buitenland. Misschien wel door Taiwan binnen te vallen? Presentatie: Tim de Wit

(00:29) President Sisi dreigt Egypte te overspoelen met drugs Oud-generaal Sisi heeft zich voor de derde keer kandidaat gesteld voor het presidentschap. De Egyptische leider maakt begin deze week zijn kandidatuur bekend voor de verkiezingen van begin december. Onder zijn leiding groeide de armoede in zijn land en klinkt inmiddels luid onvrede op straat. Sisi zelf lijkt zich geen zorgen te maken. Hij rekende op de staatstelevisie uit hoe makkelijk het is om Egyptenaren verslaafd te maken aan drugs. Correspondent Ruth Vandewalle over de opmerkelijke campagneretoriek van president Sisi. (12:30) Droogte in Cordoba Sinds april komt er bij tienduizenden mensen in het Spaanse Cordoba geen drinkwater meer uit de kraan. Het waterbassin droogde op en water uit een ander bassin bleek niet geschikt voor consumptie. Carlijn Teeven ging langs in het dorp Pozoblanco, waar inwoners hun drinkwater uit een vrachtwagen halen. (20:55) Uitgelicht: Duitsland In het kader van de Dag van de Duitse eenheid reist een zwart-rood-goude telefooncel door het land, die is omgebouwd tot een opnamestudio. Daarin kunnen zowel Oost- als West-Duitsers hun herinneringen delen aan de tijd van de Wende. Presentatie: Sophie Derkzen

En een Turkse influencer met sprookjesleven in opspraak. (00:48) Historisch aftreden voorzitter Huis van Afgevaardigden De Republikein Kevin McCarthy is afgezet als voorzitter van het Huis van Afgevaardigden. Het is de eerste keer in de geschiedenis van de VS dat zoiets gebeurt. De recente samenwerking van McCarthy en het Witte Huis is een doorn in het oog van de Republikeinse rechterflank. Deze minderheid heeft nu een grote winst gehaald door de voormalige voorzitter af te straffen. Voormalig Amerika-correspondent van De Groene Casper Thomas over dit Republikeinse achterhoedegevecht en de gevolgen voor Amerika én steun aan Oekraïne. (10:26) Radio Polska #4: verkiezingsstrijd in volle gang Met nog anderhalve week te gaan voor de Poolse verkiezingen, is de campagnestrijd aan het opwarmen. PiS kondigde een stop aan van wapenleveranties aan Oekraïne, en de oppositiepartij Burgerplatform organiseerde een historisch groot protest in Warschau. Beide partijen uiten ondertussen over en weer beschuldigingen over buitenlandse inmenging bij de ander. In onze verkiezingsserie Radio Polska bespreken we deze verhitte strijd met VPRO-journalist Dore van Duivenbode. Ook schakelen we met journalist Malgorzata Bos-Karczewska in Gdańsk, die verslag doet van de campagnesfeer ter plaatse. (21:14) Buitenland Uitgelicht: Turkije Een Turkse influencer die haar sprookjesleven met miljoenen volgers deelt is in opspraak geraakt. De Turken raken er niet over uitgepraat. Journalist Cevahir Varan over de beschuldigingen aan het adres van de sociale media-celebrity. Presentatie: Tim de Wit

En een epidemie van winkeldiefstallen in het Verenigd Koninkrijk. (00:40) Docu 'Godvergeten' gaat als schokgolf door Vlaanderen De Vlaamse documentaireserie Godvergeten zorgt voor veel ophef in België. Met indringende en persoonlijke getuigenissen wordt het verhaal verteld van systematisch kindermisbruik binnen de Vlaamse Katholieke Kerk, terwijl de geestelijken ondertussen alles in de doofpot stopten. Vandaag praat het Vlaamse parlement over het instellen van een onderzoekscommissie, want het politieonderzoek dat al sinds 2010 loopt, heeft nog niets opgeleverd. VRT-journalist en presentator Ivan de Vadder volgt het schandaal en schuift aan. (11:12) Guerrillagroepen gaan ontbossing tegen in Colombia Een van de speerpunten van de linkse Colombiaanse president Gustavo Petro is de strijd tegen ontbossing in zijn land. Er worden ook steeds minder bomen gekapt in de Colombiaanse Amazone. Maar is dat wel de verdienste van de regering? Bram Ebus, criminoloog en onderzoeksjournalist, ontdekte dat Petro hulp krijg uit onverwachte en ongewenste hoek: criminele guerrillastrijders. (20:13) Buitenland Uitgelicht: Verenigd Koninkrijk Een epidemie van winkeldiefstallen wordt het al genoemd in de Britse kranten. Met name etenswaren en medicijnen zijn populair onder de graaiers, vertelt VPRO-journalist Nina van Raay in Bureau Buitenland. Presentatie: Tim de Wit.

En ook de Belgen steggelen over statiegeld op kleine flesjes! (00:43) Bescheiden winst Oekraïne, maar is het genoeg om het offensief te redden? Voor het eerst lukte het de Oekraïners de afgelopen weken om met pantserwagens tot achter de eerste Russische verdedigingslinie te komen. En ook rondom Bachmoet boekt Kiev een kleine winst. Maar sinds de start van het tegenoffensief zijn de linies maar weinig opgeschoven en lijkt ook militaire hulp uit de Verenigde Staten steeds minder vanzelfsprekend te worden. Wie heeft de langste adem in Oekraïne? Te gast is VRT-journalist Jens Franssen. (09:56) Ook Duitsland kampt met een lerarentekort Overspannen docenten en uitvallende lessen: net als Nederland kampt ook Duitsland met een enorm lerarentekort, dat de komende jaren alleen maar groter dreigt te worden. Hoe heeft het zover kunnen komen, en wat is de Duitse regering van plan om de klassen weer gevuld te krijgen met nieuwe docenten? Daarover Duitslanddeskundige Ulrike Nagel en Marion Veenman, docent op een Middelbare School in het Duitse Kleve. (21:11) Buitenland Uitgelicht: België In de rubriek Uitgelicht dalen wij af naar onze zuiderburen, want ook daar liggen er concrete plannen om statiegeld op kleine flesjes in te voeren. Maar dat gaat niet zonder slag of stoot, en de discussie loopt opnieuw langs de oude Waals-Vlaamse breuklijn. Daarover België-correspondent Annelies Bontjes. Presentatie: Tim de Wit

En: smeltend poolijs en naderende Russen in Spitbergen. (00:51) Europa kijkt met spanning naar Slowaakse verkiezingen Meer zakendoen met Rusland, minder steun aan Oekraïne en zich niet zoveel aantrekken van Brussel. Dat zijn de verkiezingsbeloftes van politicus Robert Fico in aanloop naar de Slowaakse verkiezingen. Hij doet een gooi naar het premierschap en kan dit weekend wel eens de nieuwe Orbán van Slowakije gaan worden. Iets waar ze in Brussel zich nu al zorgen over maken. Aan tafel is journalist en kenner van het land Laura Postma. (11:37) Komt een olifant bij de rechter Walvissen, bevers en prairiehonden: zomaar wat dieren die je misschien niet in de betonnen jungle verwacht, maar die er wel zijn. Correspondent Karlijn van Houwelingen deed voor Bureau Buitenland al uitgebreid verslag over het wildleven in New York. Nu is er ook een boek over deze bijzondere dieren in de miljoenenmetropool. (23:28) Buitenland Uitgelicht: Europa draait door Saskia Dekkers is net terug uit Spitsbergen, waar het poolijs steeds meer terugtrekt en de Russen juist dichterbij komen. Presentatie: Sophie Derkzen.

(00:00:40) Visumschandaal zet relatie Duitsland-Polen op scherp Duitsland is per direct begonnen met strengere grenscontroles aan de grens met Polen en Tsjechië, in de hoop de sterk toegenomen illegale migratie uit deze landen in te perken. Er waren al spanningen tussen Duitsland en Polen, sinds bondskanselier Olaf Scholz opheldering eiste over het clandestien verstrekken van visa door medewerkers van Poolse consulaten. Regeringspartij PiS is woedend over de Duitse aantijgingen. Correspondent Guy Hoeks over de gevolgen van deze ruzie. (08:59) Radio Polska #3: Poolse cultuurstrijd Een minister die een filmregisseuse beschuldigt van ‘nazipraktijken’: in Polen is het deze week onderwerp van gesprek. De prijswinnende film van Agnieszka Holland neemt de situatie met migranten aan de Pools-Belarussische grens onder de loep, en dat is tegen het zere been van de huidige regering. Zo wordt ook cultuur onderdeel van de verkiezingsstrijd. In onze reeks Radio Polska, in aanloop naar de Poolse verkiezingen, is kunstenaar Marek van de Watering bij ons te gast. (21:03) Buitenland uitgelicht: Ecuador Latijns-Amerika redacteur Edwin Koopman neemt ons mee naar Ecuador, waar een drugsbaron wordt bezongen in een gezellige polka. Presentatie: Sophie Derkzen

En rumoer in de Zweedse vechtsport. (00:41) Geweld laait opnieuw op in Mali Het geweld laait op in Noordelijk Mali, waar naast jihadistische groeperingen nu ook Toearegstrijders opnieuw de wapens opnemen. Op sociale media circuleren beelden van lange karavanen strijders die zich klaar lijken te maken voor oorlog. Intussen houden jihadisten de stad Timboektoe al weken afgesneden van de wereld. Hoe hangt deze chaos samen met de terugtrekking van VN-troepen uit het land? Daarover Afrika-correspondent Joost Bastmeijer. (08:35) Wederopbouw Marokko na aardbeving Het is alweer ruim twee weken geleden dat Marokko werd opgeschrikt door een verwoestende aardbeving. Het leed is nog vers. En het puin is nog niet overal weg. Intussen heeft de Marokkaanse overheid grote plannen gepresenteerd voor het herstel van het zwaar getroffen gebied. Te gast zijn correspondent Samira Jadir en Suying Lai, hoofd humanitaire hulpverlening bij Oxfam Novib. (21:12) Buitenland Uitgelicht: Zweden In de rubriek Uitgelicht aandacht voor rumoer in de Zweedse vechtsport. Daarover correspondent Tjade Michels. Presentatie: Sophie Derkzen.

En Sardinië komt met een ingenieus plan. (00:42) Armenië in de mangel Er is een ware exodus op gang gekomen uit Nagorno-Karabach. Etnische Armeniërs verlaten met duizenden tegelijk de enclave die vorige week werd ingelijfd door buurland Azerbeidzjan. Intussen zet de president van Azerbeidzjan alweer de volgende stap om de regio naar zijn hand te zetten, en hij heeft daarbij de steun van machtige vrienden. We spreken erover met correspondent Eva Cukier, net terug uit de regio. (12:44) Zweedse bendes ronselen steeds jongere leden Zweden kijkt verbijsterd toe hoe criminele bendes steeds vaker kinderen inzetten als moordenaars. Ook de leeftijd van kinderen die vermoord worden in de bendeoorlog kruipt naar beneden: Milo was 13-jaar toen hij vorige week werd doodgeschoten en gedumpt in een bos. Hoe is het om nu op te groeien tussen al dat geweld? Correspondent Tjade Michels loopt twee weken mee bij de lokale voetbalclub in de wijk Farsta in Stockholm. Kinderen hoeven er geen wedstrijd te spelen en mogen gratis lid worden. Alles om ze maar uit de klauwen van de bendes te houden. (21:20) Buitenland Uitgelicht: Italië In onze rubriek Uitgelicht aandacht voor Sardinië, waar de vergrijzing hard toeslaat. En dat heeft grote gevolgen voor de fameuze kaasproductie op het eiland. Daarom komt het lokale bestuur nu met een ingenieus plan. Daarover collega Sonja Pleumeekers, die Italië volgt. Presentatie: Tim de Wit.

En in onze rubriek Uitgelicht aandacht voor onbegrip tussen generaties in de Spaanse horecasector. (00:33) Ruzie India & Canada over moord Sikh-leider escaleert In India groeit de boosheid op Canada. Dat heeft alles te maken met de beschuldiging aan het adres van India. Dat land zou achter de moord zitten op een Canadees-Indiase Sikh-leider. Intussen escaleert de diplomatieke ruzie tussen beide landen. We duiden de laatste ontwikkelingen met Lisa Dupuy, NRC-correspondent in India. (10:15) Hoogopgeleide Nigerianen willen weg, en sommige landen willen ze maar al te graag hebben Stijgende benzineprijzen, voedsel dat onbetaalbaar wordt, en toenemende onveiligheid: Nigeria verkeert in een 'perfect storm' en kampt met crisis op crisis. Om die reden willen steeds meer, met name hoogopgeleide, Nigerianen het land verlaten. In een groeiend aantal westerse landen met personeelstekorten worden deze jonge arbeidskrachten met open armen ontvangen. En dus springen Nigeriaanse 'reisbureaus' in op die behoefte. Een reportage van correspondent Femke van Zeijl. (21:21) Buitenland Uitgelicht: Spanje In onze rubriek Uitgelicht aandacht voor horkerige horecabazen in Spanje. Daarover correspondent Carlijn Teeven. Presentatie: Sophie Derkzen.

En Eva Hartog spreekt over Rusland in Europa draait door. (01:03) Vraagtekens rondom wapenlevering van Polen aan Oekraïne Grote verwarring over de Poolse wapenleveranties aan Oekraïne. Eerst zei de Poolse premier dat zijn land gaat stoppen met de leveranties, nu heeft de president weer gezegd dat er een misverstand is. De discussie komt midden in een grote ruzie over de export van Oekraïens graan naar Polen. Verliest Oekraïne de Poolse steun, of zijn het de Poolse verkiezingen die het discours bepalen? En wat kan een conflict tussen beide landen betekenen voor het verloop van de oorlog? We praten erover met correspondent Michiel Driebergen. (09:54) Diplomatiek schaakspel VS in het Midden-Oosten De Verenigde Staten voeren diplomatieke gesprekken op hoog niveau met Saudi-Arabië en Israël. Inzet is een brede veiligheidsovereenkomst in het Midden-Oosten. Over dit diplomatieke schaakspel en de kans op succes spreken we met VRT-journalist Majd Khalifeh. (20:37) Buitenland Uitgelicht: Europa draait door In de nieuwe aflevering van onze podcast Europa draait door is Rusland-correspondent Eva Hartog te gast. Zij spreekt onder andere over het Russische leger, dat gróte verliezen lijdt en dus aan alle kanten probeert om nieuwe manschappen aan te trekken, onder andere in het buitenland. Presentatie: Tim de Wit

En in de VS mogen senatoren nu ook in hoodies naar hun werk. (00:46) Sunak maakt onverwachte klimaatdraai Vanwege uitgelekte documenten kondigde de Britse premier Rishi Sunak eerder dan gepland zijn aangepaste klimaatplannen aan. Het vertragen van eerder vastgestelde maatregelen zou volgens hem een ‘realistischer’ pad vormen op weg naar het doel om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Het is een breuk met de lijn van zijn partij zoals die door zijn voorgangers is uitgezet. Vanwaar deze draai? Vanuit Londen correspondent Anne Saenen. (09:31) Frontlinie: De val van Khartoem In een nieuwe aflevering van Frontlinie reconstrueert Bram Vermeulen de val van de Soedanese hoofdstad Khartoem half april. Hij onderzoekt daarbij specifiek de rol van de Nederlandse ambassade, die ondanks duidelijke signalen niet voorbereid was op de oorlog die uitbrak. Hierdoor zijn tientallen Soedanezen in levensgevaarlijke situaties terechtgekomen. (22:12) Buitenland Uitgelicht: VS Geen nette pakken meer, maar gewoon in korte broek naar het werk. In de VS hoeven senatoren zich voortaan niet meer strikt aan de kledingvoorschriften te houden. En dat zorgt voor opschudding. Met Amerika-correspondent Karlijn van Houwelingen. Presentatie: Tim de Wit

En we hebben het over een omstreden Turkse filmlegende. (00:37) Wapenstilstand Nagorno-Karabach Op dag twee van de militaire operatie van Azerbeidzjan in de omstreden enclave Nagorno-Karabach is een staakt-het-vuren afgekondigd. Maar hoe hoopgevend is dat echt? En valt het goed in Armenië, waar de roep om een hardere lijn tegen Azerbeidzjan juist toeneemt? Vanuit Jerevan praat NRC-correspondent Eva Cukier ons bij over de Armeense reactie en de rol van Rusland als vredesbemiddelaar en partner van Armenië. (08:49) Radio Polska #2: Een Poolse krant onder vuur Polen is in de ban van een visumschandaal: in ruil voor een paar duizend euro werden Poolse visa over de hele wereld verkocht. Zowel de regeringspartij als de oppositie grijpen het verhaal met beide handen aan en gebruiken het als munitie in hun verkiezingscampagne. Journalist Dore van Duivenbode was de afgelopen maanden op de redactie van de Poolse krant die dit verhaal naar buiten bracht. In onze reeks Radio Polska, in aanloop naar de Poolse verkiezingen, aandacht voor de televisieserie Gazeta, de Poolse krant onder vuur. Met als grote vraag: kan in een land waar persvrijheid onder druk staat, de stembusgang eigenlijk wel eerlijk verlopen? (22:09) Buitenland Uitgelicht: Turkije Turkije is verwikkeld in een fel cultuurdebat over een van de meest beroemde filmmakers uit de Turkse geschiedenis. Cevahir Varan over de iconische acteur, die in ongenade lijkt te vallen. Presentatie: Tim de Wit

En we gaan op bezoek bij de grootste horken van Italië! (00:35) Is voor Oekraïne de race tegen de klok begonnen? De tijd dringt voor Oekraïne om successen te boeken op het slagveld. Althans, dat stellen de Amerikanen: volgens de hoogste generaal van de Amerikanen hebben de Oekraïners nog slechts een krappe drie weken om gebieden terug te veroveren, voordat we een periode van hevige regenval kunnen verwachten. Maar ondertussen boeken de Oekraïners steeds meer 'kleine succesjes' op het slagveld. Vanuit het oosten van Oekraïne onze verslaggever Michiel Driebergen. (10:26) Slaat de vlam weer in de pan in Nagorno-Karabach? In het betwiste Nagorno-Karabach blijven de spanning oplopen tussen Armenië en Azerbeidzjan. Sinds december werden de 100.000 overwegend Armeense inwoners van Nagorno-Karabach grotendeels afgesneden van voedsel en hulpgoederen. Dit weekend werd er tussen beide landen een deal gesloten, waardoor het weer mogelijk wordt om het gebied te bevoorraden. Toch is de kou allerminst uit de lucht, zo duiken video’s op van grote militaire colonnes van het Azerbeidzjaanse leger die naar de regio onderweg lijken te zijn. Slaat de vlam opnieuw in de pan? Daarover Jarron Kamphorst, correspondent Rusland, Kaukasus en Centraal-Azië. (20:23) Buitenland Uitgelicht: Italië Waar in Italië zijn ze het minst beleefd? Daarover correspondent Angelo van Schaik.

En in Europa draait door aandacht voor het EU-kandidaat-lidmaatschap van Servië. (00:37) In Libië beginnen ze met vingers te wijzen De omvang van de ramp in het Libische kustgebied is nog steeds niet te bevatten. De internationale hulp begint druppelsgewijs op gang te komen. Ook zijn er een aantal buitenlandse verslaggevers die het rampgebied bezoeken, waaronder VRT-journalist Jens Franssen. Correspondent Ruth Vandewalle onderhoudt contacten met haar netwerk in de getroffen stad Derna en omgeving. Zij hoort dat Libiërs nu beginnen met vingers wijzen. (10:45) Op zoek naar de laatste neushoorn Schrijver en journalist Erik van Zwam ging voor zijn nieuwe boek ‘De laatste neushoorn’ op reis naar Zuid-Afrika en Azië om te kijken hoe het daar met de neushoorn voorstaat. Het leefgebied van dit imposante zoogdier wordt steeds kleiner en stropers die voor lucratieve bedragen op dit iconische dier jagen worden met de jaren ook meedogenlozer. Gelukkig zijn er ook mensen die de bescherming van de neushoorn op een creatieve manier op zich nemen, vertelt de schrijver in Bureau Buitenland. (21:52) Buitenland Uitgelicht: Europa draait door Deze week met journalist en Balkankenner Marjolein Koster. Daarin uitgebreid aandacht voor het EU-kandidaat-lidmaatschap van Servië. Presentatie: Sophie Derkzen

En in de Chileense hoofdstad krijgen straten nieuwe namen. (00:55) Radio Polska #1: Welke kant gaat Polen op? Deze week zijn in Polen de campagnes begonnen voor de parlementsverkiezingen van volgende maand. Ook voor ons staat er veel op het spel. Economisch en militair speelt Polen binnen Europa een leidende rol, en sinds de oorlog in Oekraïne speelt Polen ook geopolitiek een sleutelrol. De komende weken presenteert Bureau Buitenland daarom Radio Polska. Journalist Dore van Duivenbode en kunstenaar Marek van de Watering gidsen ons daarbij door de verkiezingscampagne en langs de peilingen naar het moment van de waarheid op 15 oktober. Vandaag de introductie: waarom zijn deze verkiezingen zo belangrijk? (21:55) Uitgelicht: Een straatnaam voor Chileense Pinochet-slachtoffers De Chileense hoofdstad Santiago gaat een aantal straten en pleinen omdopen; ze krijgen de namen van slachtoffers van de dictatuur van Augusto Pinochet. Het besluit werd genomen in aanloop naar de herdenking van de staatsgreep van Pinochet, deze week 50 jaar geleden. Collega en Latijns Amerika journalist Edwin Koopman vertelt wat er met de straten gaat gebeuren. Presentatie: Sophie Derkzen

En in Frankrijk gaan lelijke winkelcentra op de schop! (00:42) Opmerkelijke speech EU-Commissievoorzitter Von der Leyen Het is voorlopig de laatste State of the Union van de Duitse politica Ursula von der Leyen. Het was niet alleen een toespraak over behaalde resultaten, maar vooral eentje met ambities voor de toekomst. De Commissievoorzitter was opvallend scherp tegen Beijing en Brussel start zelfs een anti-subsidieonderzoek naar elektrische voertuigen die uit China komen. Over dit beleidsvoornemen en andere opmerkelijke citaten uit de speech correspondent Clara van der Wiel (NRC). (08:38) Londen in rep en roer door spionageschandaal Een spionageschandaal houdt de gemoederen in het Verenigd Koninkrijk flink bezig. Twee mannen zijn aangehouden op verdenking van spionage voor China, dat heeft de Londense politie bevestigd. Eén van hen was parlementsmedewerker. Beide mannen zijn intussen weer vrijgelaten op borg. De regering van Sunak is in flinke verlegenheid gebracht en er klinkt ook gemor binnen de eigen gelederen van de Britse premier, legt oud-correspondent en Verenigd Koninkrijk-kenner Hieke Jippes uit. (22:11) Buitenland Uitgelicht: Frankrijk Frankrijk wil de zogenaamde zones commerciales opknappen. Deze anonieme terreinen waar supermarkten en andere winkels gevestigd zijn barsten van het asfalt en beton en worden niet als heel gezellig ervaren. Correspondent Eva Rammeloo over het Franse plan. Presentatie: Sophie Derkzen.

(00:47) Overstromingen in Libië De stad Derna in het oosten van Libië is hard geraakt door een storm, waardoor grote delen van de stad zijn overstroomd. Het dodental is inmiddels al de tweeduizend gepasseerd, en er wordt gevreesd dat dat aantal nog verder zal oplopen. In Libië woedt al jaren een bloedige machtsstrijd tussen twee rivaliserende partijen, waardoor hulp maar moeilijk op gang komt. Collega Abdou Bouzerda volgt de Arabische wereld en vertelt over de situatie. (8:50) Na tien jaar in Rusland kreeg correspondent Eva Hartog zes dagen om te vertrekken Afgelopen zomer moest journalist Eva Hartog plots Rusland verlaten, nadat haar visum niet werd verlengd. Ze werkte tien jaar in het land, als hoofdredacteur van internetkrant The Moscow Times en later als correspondent voor onder andere Politico en De Groene Amsterdammer. Ze kreeg zes dagen om haar spullen te pakken en te vertrekken. Wat merkte zij tijdens haar werk als journalist in Rusland al van de repressie? En hoe is het om een land te moeten verlaten waar je óók van houdt? Eva is te gast en vertelt over haar ervaring en die van andere journalisten die hetzelfde overkwam. Buitenland Uitgelicht is helaas komen te vervallen. Presentatie: Tim de Wit

En een opvallend klimaatplan leidt tot weerstand in Zwitserland. (00:33) Wordt de Israëlische rechtsstaat definitief de nek omgedraaid? Het is al maandenlang onrustig in Israël, nadat de regering van premier Netanyahu plannen presenteerde die de macht van het Hooggerechtshof zouden inperken. Het leidde tot massaprotesten, en de onvrede is nog lang niet uit de weg. Uitgerekend dat Hooggerechtshof zelf moet zich morgen buigen over de plannen. De uitkomst daarvan kan verstrekkende gevolgen hebben voor het land. Daarover Bart Wallet, hoogleraar Joodse Studies aan de Universiteit van Amsterdam. (13:53) 50 jaar na staatsgreep in Chili stijgt de populariteit van Pinochet Chili herdenkt vandaag dat vijftig jaar geleden een staatsgreep een einde maakte aan de regering van Salvador Allende. Wat volgde was een dictatuur, die ruim drieduizend mensen het leven kostte. Tot op de dag van vandaag zijn nog zeker 1100 mensen vermist. Nabestaanden van deze vermisten blijven zoeken naar hun geliefden. Tegelijkertijd kijken steeds meer Chilenen, ook de jongere generaties, positief terug op die periode. Pinochet is voor hen een held. Een reportage van correspondent Boris van der Spek. (20:48) Buitenland Uitgelicht: Zwitserland In onze rubriek Buitenland Uitgelicht neemt correspondent Renske Heddema ons mee naar een opvallend klimaatplan in Zwitserland, dat tot veel weerstand leidt. Presentatie: Sophie Derkzen

En correspondent Heleen D'Haens neemt het migratiebeleid van de Italiaanse premier Giorgia Meloni onder de loep. (00:44) India in centrum van de wereld India maakt zicht zich op voor de prestigieuze G20-top. Dit is het moment waarop de ogen van de wereld op gastland India gericht zijn. Maandenlang is het Zuid-Aziatische land al bezig met de voorbereidingen. Premier Modi wil de wereld en zijn inwoners laten zien dat India er toe doet op het wereldtoneel. Hoogleraar Haroon Sheikh van de Vrije Universiteit Amsterdam over de ambities van New Delhi. (10:37) Ontvoerde piloot zet conflict in West-Papoea op scherp In West-Papoea laait het geweld tussen onafhankelijkheidsstrijders en het Indonesische leger de laatste jaren steeds verder op. Zeven maanden geleden ontvoerden de rebellen een Nieuw-Zeelandse piloot, die nog steeds in hun handen is. De voorwaarde voor vrijlating: een onafhankelijk West-Papoea. Raki Ap is woordvoerder van de Free West Papua Campaign en zet zich vanuit Nederland in voor de onafhankelijkheid van West-Papoea. In Bureau Buitenland geeft hij zijn visie op het decennia oude, maar onderbelichte conflict in de voormalige Nederlandse kolonie. (20:58) Buitenland Uitgelicht: Europa Draait Door In een nieuwe aflevering van Europa Draait Door neemt correspondent Heleen D'Haens het migratiebeleid van de Italiaanse premier Giorgia Meloni onder de loep. Presentatie: Tim de Wit.

En Egyptenaren in de hitte vanwege stroomonderbrekingen. (00:40) Kyiv kijkt vol verwachting - én frustratie - naar bondgenoten Blinken belooft tijdens zijn bezoek aan Zelensky voortdurende steun aan Kyiv. De Amerikanen leveren dit keer munitie met verarmd uranium - tot ongenoegen van Moskou. Ondertussen wachten de Oekraïners ongeduldig op de Taurus-rakketten vanuit Duitsland, dat andere belangrijke donorland. Over het politieke gesteggel in Berlijn over het wel of niet zenden van die gewenste kruisrakketten spreken we Duitsland-correspondent Guy Hoeks. Aan het front lijken de Oekraïners een nieuw succes geboekt te hebben: de tweede verdedigingslinie van de Russen zou bereikt zijn. Verslaggever Michiel Driebergen is net terug uit het oorlogsgebied en vertelt over de immens grote verliezen aan beide kanten. Militair deskundige en VRT-journalist Jens Franssen duidt het belang van de Oekraïense doorbraak. (22:17) Buitenland Uitgelicht: Egypte De stroomonderbrekingen in Eypte hebben een nieuw kookpunt bereikt. De situatie is zodanig dat veel Egyptenaren er inmiddels de spot mee drijven. Correspondent Ruth Vandewalle praat ons bij. Presentatie: Tim de Wit

En Erdogan neemt het op voor een LHBTI-volleybalster. (00:44) Donkere wolken boven de Chinese economie De internationale krantenkoppen staan er vol van. Er hangen donkere wolken boven de Chinese economie. Die begint steeds meer te haperen. En dat terwijl China juist werd geroemd als de motor van de wereldeconomie. Wat betekent dat voor het land dat zich zo graag projecteert als de nieuwe grootmacht? En moet de rest van de wereld zich ook zorgen maken? We vragen het Frank Pieke, hoogleraar moderne China studies aan de Universiteit Leiden. (11:31) Queers onder druk in het Midden-Oosten Mensenrechtenorganisaties waarschuwen al maanden over de verslechterende situatie voor de LHBTI-gemeenschap in het Midden-Oosten. Zelfs in Libanon, voorheen een veilige baken voor queers binnen de Arabische wereld, is een zelfverklaarde militie opgestaan die vorige maand nog een gaybar aanviel. We bespreken de ontwikkelingen met correspondent Farah Kanaan. (22:14) Buitenland Uitgelicht: Turkije Een succesvolle Turkse volleybalster is het doelwit van een haatcampagne tegen LHBTI'ers. Nu krijgt ze steun uit onverwachte hoek, van niemand minder dan president Erdogan. VPRO-journalist Cevahir Varan praat ons bij. Presentatie: Tim de Wit.

(00:43) Clashes tussen Eritrese diaspora Dit weekend gingen in de Israëlische stad Tel Aviv honderden Eritreërs op de vuist, en dat is niet de eerste keer. De afgelopen maanden liep het onder andere in Zweden, Duitsland en Noorwegen bij 'speciale festivals' volledig uit de hand. Wat zit er achter deze geweldsuitbarsting in de Eritrese diaspora? Daarover Mirjam van Reisen, hoogleraar Internationale Relaties aan de Universiteit Tilburg. (09:12) Ontbossing Bosnië door corruptie De houtsector is een van de meest winstgevende industrieën in Bosnië en Herzegovina. Maar de winst belandt vooral in de zakken van de politieke elite en hun connecties, blijkt uit een uitgebreid onderzoek van journalisten Marjolein Koster en Ingrid Gercama. En ook wij in Europa kopen dit illegale hout. (21:37) Buitenland Uitgelicht: Japan In onze rubriek Buitenland Uitgelicht reizen we af naar Japan, waar het spelen van traditionele drummuziek steeds populairder wordt onder vrouwen. Daarover correspondent Anoma van der Veere. Presentatie: Tim de Wit

En we gaan parkeren in Marokko. (00:32) Zelfs Meloni weet het: Italië heeft migranten nodig De Italiaanse rechts-radicale premier Giorgia Meloni sprak in de oppositiebanken nog van een vooropgezet plan "om de Italiaanse etniciteit te vervangen”. Maar nu is ze van plan om bijna een half miljoen migranten aan te trekken om haar economie een spurt te geven. Ondertussen zet ze juist keihard in op het terugdringen van illegale migratie via de Middellandse Zee. Toch bereikten de afgelopen maanden juist veel meer bootvluchtelingen Italië dan een jaar geleden. Weet Meloni haar kiezers nog tevreden te houden? Te gast is Arthur Weststeijn, Italië-kenner en historicus aan de Universiteit Utrecht. (10:52) Historische rechtszaak in Zweden In Zweden zijn alle ogen gericht op een historische rechtszaak. Twee topmannen van een Zweedse oliereus moeten voor de rechter verschijnen. Zij worden beschuldigd van medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden tijdens de burgeroorlog in Soedan, eind jaren negentig. De Zweedse zaak volgt onder meer naar aanleiding van het rapport dat vredesorganisatie PAX schreef over het Zweedse oliebedrijf, en kan mogelijk grote gevolgen hebben voor vergelijkbare zaken. Egbert Wesselink schreef dat rapport en blikt in Bureau Buitenland vooruit op de rechtszaak. (21:13) Buitenland Uitgelicht: Marokko In onze rubriek Uitgelicht aandacht voor opdringerige Marokkaanse parkeerwachters. Daarover correspondent Samira Jadir. Presentatie: Sophie Derkzen

En Bram Vermeulen schuift aan in Europa Draait Door! (00:50) Krim lonkt naar Oekraïense strijdkrachten De Oekraïense buitenlandminister Dmytro Koeleba is klaar met alle kritiek over het Oekraïense tegenoffensief. Het westen en met name Washington vindt dat het allemaal moeizaam verloopt. Deze week veroverden de Oekraïners het dorpje Robotyne in het zuiden van het land. En daarmee lijkt er nu wél vaart te komen. Onze verslaggever Michiel Driebergen is net terug uit Oekraïne. (08:35) Wat is de hoofdstad van Indonesië? Voorlopig is Jakarta nog even de hoofdstad. Maar over minder dan een jaar is dat Nusantara. Dat is het megaproject van de Indonesische regering die zo snel mogelijk af moet zijn. Onderzoeksjournalist Ole Chavannes is net terug uit Indonesië en doet verslag over de voortgang van het miljardenplan. (18:44) Buitenland Uitgelicht: Europa Draait Door In een nieuwe aflevering vertelt journalist Bram Vermeulen waarom de golf van staatsgrepen in Afrika ook deels de schuld van Europa is. Presentatie: Chris Kijne

En verwarring over alcoholverbod in Istanbul. (00:34) Afrikaanse putschkoorts verspreidt zich verder Voor de negende keer in drie jaar tijd is er weer een staatsgreep gepleegd in een land in West- of Centraal-Afrika. Deze keer is het de beurt aan het olierijke Gabon waar tot voor kort vader- en zoon Bongo sinds ’67 de macht stevig in handen hadden. Beide presidenten waren trouwe bondgenoten van Frankrijk. Voor Parijs is dit het zoveelste signaal van het failliet van Françafrique- de van oudsher sterke invloedssfeer van Frankrijk in Afrika. Voor Bureau Buitenland aanleiding om het Franse project op het Afrikaanse continent tegen het licht te houden. Correspondent Eva Rammeloo met de laatste reacties en duiding vanuit de Franse hoofdstad. Vanuit West-Afrika de antropoloog Mirjam de Bruijn van Universiteit Leiden. Zij doet jarenlang onderzoek naar radicalisme in West-Afrika. Aan haar vragen we of jihadisten nu hun kans ruiken in deze instabiele periode. Annick van Lookeren is beleidsadviseur bij Oxfam Novib en vertelt ons over de laatste ontwikkelingen en de worsteling van van de regio met deze dominoreeks aan coupes. (21:18) Buitenland Uitgelicht: Turkije De inwoners van Istanbul zijn dol op hun glaasje sterke drank. Dus al een gouverneur zich met de alcoholconsumptie van de inwoners gaat bemoeien zijn de reacties niet mals. Journalist Cevahir Varan over deze controverse in de Turkse miljoenenstad. Presentatie: Sophie Derkzen.

En in Tsjechië is het afgelopen met de ongelimiteerde spermadonaties. (01:03) Duitse coalitie worstelt met economie én met zichzelf Volgens het gezaghebbende Britse weekblad The Economist is Duitsland ziek en moeten er snel drastische hervormingen plaatsvinden. Vandaag kondigt bondskanselier Scholz alvast een pakket belastingverlagingen aan voor het bedrijfsleven van ruim 7 miljard euro om de kwakkelende Duitse economie te stimuleren. Maar of dit genoeg is, is nog maar de vraag. Ondertussen worstelt de regeringscoalitie zich van de ene naar de andere ruzie, die ook nog eens openlijk wordt uitgevochten. Met Hanco Jürgens van het Duitsland Instituut en correspondent Guy Hoeks een gesprek over de problemen bij onze oosterburen. (21:36) Buitenland Uitgelicht: Tsjechië De Tsjechen willen hun in het buitenland populaire 'sperma-industrie' reguleren. Het moet afgelopen zijn met het onbeperkt doneren. Hoe dat precies zit, legt correspondent Laura Postmauit. Presentatie: Sophie Derkzen

En een nieuwe Hollywoodfilm over het Saoedische oliebedrijf Aramco. (00:40) Armenen in Nagorno Karabach dreigen te verhongeren Wandelen als énige manier van verplaatsen door het gebrek aan transport, uren wachten op brood en water: het is de dagelijkse realiteit voor de ruim 100.000 Armeniërs in de regio Nagorno Karabach. Sinds Armenië en buurland Azerbeidzjan in 2020 een bloedige oorlog uitvochten om het gebied, is het nog maar via één weg mogelijk om de Armenen in dat gebied te bevoorraden, maar ook die weg wordt steeds verder afgeknepen. Om die reden kondigt de Franse president Macron een nieuw ‘diplomatiek initiatief’ aan om de spanningen te laten bekoelen. Maar hoe happig zijn beide landen daarop? Daarover Jarron Kamphorst, Rusland, Kaukasus & Centraal-Azië correspondent voor Trouw. (10:40) Protesten in Syrië houden aan Onvrede over de torenhoge inflatie, stijgende brandstofprijzen en slechte sociale voorzieningen leiden tot nieuwe protesten tegen de Syrische president Assad. Het protest houdt al negen dagen aan en verspreidt zich door het Westen van het land. Ook in gebieden waar Assad juist jarenlang op steun kon rekenen. Komt de machtspositie van Assad in gevaar? We bespreken het met arabist Leo Kwarten. (20:45) Buitenland Uitgelicht: Saoedi Arabië In onze rubriek Uitgelicht duiken wij in de plannen voor een nieuwe Hollywood-Bioscoopkraker. Er moet namelijk een film gemaakt worden over het Saoedische oliebedrijf Aramco. Waarom juist over dat bedrijf een film gemaakt wordt, vertelt collega en kenner van het Midden Oosten Abdou Bouzerda. Presentatie: Sophie Derkzen.

En in China is er een run op keukenzout. (00:37) Westerse nervositeit over Oekraïens offensief Oekraïne meldt successen aan het zuidelijke front in de oorlog tegen Rusland. Het komt op een moment dat het Westen juist de Oekraïners achter de broek aan zit. Topmilitairen uit het VK en de VS vinden dat de oorlogsstrategie anders moet. We bespreken de laatste ontwikkelingen met Tom Simoens, luitenant-kolonel, verbonden aan de Koninklijke Militaire School in Brussel. (11:01) Kirgistan: de post-Sovjet generatie Ingeklemd tussen de andere ‘-stans’ en grote buur China ligt Kirgistan, een land met hoge bergketens, eindeloze vlaktes én, in de hoofdstad Bishkek, een levendige nachtcultuur. Journalist en fotograaf Thijs Broekkamp verhuisde naar Bishkek en sprak maandenlang met jongeren uit het hele land. Hoe kijken zij aan tegen de vele Russische vluchtelingen, de conservatieve president en de band met Rusland? En waar kan je in Bishkek een beetje behoorlijk de techno club in duiken? (20:55) Buitenland Uitgelicht: China In China is onrust ontstaan in verschillende supermarkten, en dat heeft alles te maken met een controversiële beslissing van buurland Japan. Daarover China-watcher Manya Koetse. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:42) Migratiedeal Tunesië: een maand later Het was groot nieuws toen het ‘EU-migratietrio’ bestaande uit de Italiaanse premier Giorgia Meloni, EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen én onze eigen Mark Rutte vol trots wereldkundig maakten dat ze een migratiedeal hadden gesloten met de Tunesische president Saied. Wat zijn tot zover de effecten van die deal? En hoe vergaat het de migranten? En kunnen we eigenlijk überhaupt wel spreken van een echte deal? We maken de balans op met Tunesië-correspondent Faïrouz ben Salah, EU-correspondentClara van de Wiel en Kasper Goethals, journalist bij de Belgische krant De Standaard. (21:17) Uitgelicht: Europa Draait Door In een nieuwe aflevering van Europa Draait Door vertelt Oost-Europadeskundige Bob Deen onder meer wat de dood van Prigozjin betekent voor Wagner.

En waarom deze Balkanzanger in de ban is gedaan in Moldavië. (00:51) Een wereld zonder Prigozjin Wagner-leider Yevgeny Prigozhin is waarschijnlijk omgekomen toen zijn privévliegtuig neerstortte. Zijn vermoedelijke dood roept vooralsnog vooral vragen op: zat hij echt in het vliegtuig en wat kan de oorzaak zijn van het neerstorten? En wat zou zijn dood betekenen voor de verhoudingen in Rusland, de oorlog in Oekraïne en de stabiliteit in Afrika, waar zijn Wagnergroep actief is? Te gast zijn NRC-buitenlandredacteur en Ruslandkenner Michel Krielaars, voormalig Afrika-correspondent Bram Vermeulen en Oekraïne-correspondent Michiel Driebergen. (19:05) Buitenland Uitgelicht: Balkanzanger in de ban De bekende muzikant Goran Bregovic uit Bosnië en Herzegovina, die door velen in de Balkan wordt gezien als een levende legende, mag Moldavië niet in voor een festival. En dat leidt tot de nodige ophef. Correspondent Arja Mari legt uit wat er gaande is. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:36) NRC-reis naar Saudi-Arabië leidt tot ophef 'Saudi-Arabië: wereldrecord moderniseren', stond eerder deze week bij een advertentie voor een georganiseerde reis in NRC. Zo'n titel verwacht je misschien niet over een land dat journalisten in stukjes hakt, minderheden nog altijd zwaar onderdrukt en, zo bleek eerder deze week, verantwoordelijk lijkt te zijn voor de moord op honderden Ethiopische vluchtelingen. Daarom is het nog opmerkelijker dat columnist Carolien Roelants bij dezelfde krant als gids meegaat op deze reis. (11:02) Zimbabwe: de jacht op grondstoffen Zimbabwe gaat vandaag naar de stembus. En vanuit Washington, Beijing en Europese hoofdsteden kijken ze nieuwsgierig toe. Het Zuidelijk-Afrikaanse land herbergt veel grondstoffen, zoals lithium, die belangrijk zijn voor de groene transitie. Maar het land wordt ook gerund door Emmerson Mnangagwa, die geen oppositie duldt. Over de verkiezingen en de internationale jacht op grondstoffen Hugo Knoppert te gast. Hij volgt het Afrikaanse land voor Zimbabwe Europe Network. (20:25) Uitgelicht: Zweden De anti-vakantie is een begrip in het Scandinavische land. Maar het fenomeen begint steeds meer toeristen aan te trekken, en dat is ook weer niet de bedoeling, legt correspondent Tjade Michels uit. Presentatie: Chris Kijne