Bureau Buitenland

In de zuidelijke regio van Marokko is er discussie over een volkstraditie. (00:43) Shanghai-top 2023 Morgen komt de Shanghai-top bij elkaar. In Europa is de club minder bekend. Maar op het wereldtoneel is het een behoorlijke speler. Vooral ook omdat Rusland en China daarmee invloed willen uitoefenen. We kijken naar het belang voor ons metHaroon Sheikh, filosoof en verbonden aan de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid. (10:17) Dansen op de rand van de vulkaan Een supervulkaan in de buurt van de Italiaanse stad Napels, is dicht bij een uitbarsting. Dat vormt een potentieel gevaar voor ongeveer drie miljoen mensen. Correspondent Angelo van Schaik waagde zich tussen de kraters. (20:12) Uitgelicht: Marokko In de zuidelijke regio van Marokko is er discussie over een volkstraditie. Correspondent Samira Jadir praat ons bij. Presentatie: Tim de Wit.

En Helga Salemon neemt de krankzinnige week in Rusland door. (00:32) Franse volkswoede teken van verwaarlozing De derde nacht op rij zijn er rellen in Franse voorsteden. Aanleiding is de dood van de 17-jarige tiener Nahel door een politieagent. Maar wat schuilt er precies achter de maatschappelijke woede in Frankrijk? En leidt die onrust tot een nieuwe politieke crisis voor president Emmanuel Macron? We vragen het oud-Frankrijk correspondent Stefan de Vries. (11:16) Britse erfgenamen slavenhandelaren willen excuses Recent weigerde Premier Rishi Sunak nog officieel excuses te maken in het parlement voor de Britse betrokkenheid in de slavenhandel. Toch zwelt de roep om dit te doen aan, en wel uit opvallende hoek. Een groep Britse erfgenamen, wiens voorouders betrokken waren bij de slavenhandel, vragen King Charles de stap te nemen. Een van hen is David Lascelles. Correspondent Anne Saenen zocht hem op. (22:29) Uitgelicht: Europa Draait Door Vanuit hun vakantieadressen hebben Arend-Jan Boekestijn en Tim de Wit in allerijl een nieuwe podcast opgenomen. Met Helga Salemon nemen ze de krankzinnige week in Rusland door. Presentatie: Sophie Derkzen.

En in Amerika zoeken ze een pil tegen racisme. (00:40) Wat wordt Europa’s China-strategie? In Brussel komen de EU-leiders bij elkaar voor een tweedaagse zomertop. Naast migratie en de oorlog in Oekraïne, staat ook de relatie met China op de agenda. Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen wil Europese economieën laten doorlichten op veiligheidsrisico's uit China. Krijgt ze de rest van de EU mee in haar ambitieuze plannen? Daarover spreekt Brussel-correspondent Clara van der Wiel. (09:21) Saudi-Arabië flirt met Israël en Amerika Saudi-Arabië praat openlijk over het aangaan van diplomatieke betrekkingen met Israël. De Saudische erkenning van Israël zou een historisch grote stap voor het Arabische koninkrijk, maar kroonprins Mohammed bin Salman wil dat alleen als de Amerikaanse regering een aantal van zijn wensen wil voldoen. Over dit toenaderingsspel en de belangen van de betrokken landen is arabist Leo Kwarten te gast. (20:22) Uitgelicht: Verenigde Staten Een pil tegen racisme klinkt als toekomstmuziek, maar een opmerkelijk experiment met MDMA lijkt die doorbraak te suggereren. De Amerikaans-Nederlandse journalist en collega-radiomaker bij de VPRO Christianne Alvarado is er voor ons ingedoken. Presentatie: Eric Arends

En wat doen 50 Chinezen in een geheime bitcoin mijn in Libië? (00:34) Het Oekraïense tegenoffensief Met onze verslaggever ter plaatse, Michiel Driebergen en VRT-journalist en defensiedeskundige Jens Franssen maken we de balans op van de vorderingen en verliezen van de Oekraïners aan het front. (11:16) Venezolaanse oppositie heeft een nieuwe leider Oppositieleiders in Venezuela voeren volop campagne voor de voorverkiezingen. In oktober moet duidelijk worden wie het volgend jaar gaat opnemen tegen Nicolas Maduro. De voormalige leider Juan Guaidó is gevlucht naar de VS, dus telt niet meer mee. En nu is er een nieuwe ster aan de hemel: de rechtse Maria Corina Machado. Verslaggever Edwin Koopman sprak met haar. (20:55) Uitgelicht: Libië De Libische politie keek raar op toen ze vijftig Chinezen in een afgeschermde ruimte met tientallen superdure computers aantroffen. De Aziaten bleken heimelijk Bitcoins te delven in het Noord-Afrikaanse land. Hoe dit precies zit legt Abdou Bouzerda uit. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:31) AfD bemachtigt voor het eerst bestuursfunctie In Duitsland heeft voor het eerst een politicus van de radicaal-rechtse partij Alternative für Deutschland een regionale verkiezing gewonnen. Nog niet eerder lukte het de partij om een bestuursfunctie in te nemen. En ook landelijk staat de AfD in de peilingen op recordhoogte, nog vóór de partij van bondskanselier Scholz. Is deze regionale overwinning een opmars naar meer succes? Correspondent Derk Marseille is te gast. (12:49) België kan Syrische beulen niet opsporen Syriërs die gemarteld of mishandeld zijn door het Syrische regime lopen kans hun voormalige beul in België tegen het lijf te lopen. Verscholen tussen de ongeveer 25.000 Syrische vluchtelingen lukt het handlangers van Bashar al-Assad door de asielprocedure heen te glippen. Volgens de Belgische autoriteiten gaat het om enkele tientallen, maar ze kampen met een flink probleem: er zijn nauwelijks mensen om ze op te sporen. Verslaggevers Ellen van den Berg en Fernande van Tets namen polshoogte. (21:59) Uitgelicht: Turkije In Turkije zorgt een nieuwe serie van staatsomroep TRT voor een boel commotie, collega Cevahir Varan praat ons bij. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:42) Barsten in het Poetin-bastion De gewapende opstand van huurlingengroep Wagner in Rusland, wijst op reële barsten in de autoriteit van Poetin. Het zijn de harde woorden van Anthony Blinken, de Amerikaanse minister van Buitenlandse zaken. Is dit het begin van het einde van het Poetintijdperk? Daarover spreken we met Moskou-correspondent Eva Cukier voor het NRC, Rusland-kenner Hubert Smeets van Raam op Rusland en defensie-deskundige Jens Franssen van VRT. (21:06) Uitgelicht: Zweden In Zweden neemt de roep tot een boycot van het favoriete chocolademerk in het land flink toe. Correspondent Tjade Michels praat ons bij. Presentatie: Atze de Vrieze

En in Europa Draait Door gaan Arend Jan Boekestijn en Tim de Wit in gesprek met historicus en Europa-kenner Mathieu Segers. (00:48) Nieuwe geweldsexplosie op Westelijke Jordaanoever Een nieuwe escalatie van het geweld in de Palestijnse gebieden. De week begon met een felle confrontatie tussen het Israëlische leger en Palestijnse militanten in de stad Jenin. Ook werd er een aanslag gepleegd op kolonisten. Gewapende Joodse extremisten trokken op hun beurt door een Palestijnse stad en lieten een spoor van vernieling achter. Midden-Oostendeskundige Lucia Admiraal over het geweld tussen Palestijnen en Israëli’s. (11:27) Oekraïens counteroffensief tegen corruptie De nationale anti-corruptiewaakhond in Kyiv maakt serieus werk van een heuse counteroffensief tegen corruptie. Juist nu er veel geld beloofd is door donorlanden voor wederopbouw, maken de Oekraïners er serieus werk van. Verslaggever Michiel Driebergen vertelt over de oorlog tegen corruptie in Oekraïne. (22:22) Uitgelicht: Europa Draait Door Deze week een speciale aflevering van Europa Draait Door. Vanuit poptempel Het Paard in Den Haag gingen Arend Jan Boekestijn en Tim de Wit in gesprek met historicus en Europa-kenner Mathieu Segers. Presentatie: Atze de Vrieze

En in Glasgow laat een man zijn slangen uit in het park. (00:42) Reizen door de jungle van Myanmar Twee jaar na de staatsgreep in Myanmar, is het geweld in het Aziatische land nagenoeg uit het nieuws verdwenen. Dit terwijl de militaire junta in een felle strijd verwikkeld is met de verzetsmilitie People's Defence Force (PDF) en de legers van verschillende etnische groepen. Schrijver en journalist Minka Nijhuis trok door de jungle om de strijd tegen de dictatuur van dichtbij op te tekenen. (13:50) Nu al fraude in Guatemala Guatemala dreigt af te glijden naar een verkapte dictatuur. De aankomende verkiezingen hadden de redding kunnen zijn, maar corruptie en machtsmisbruik staan een eerlijk verloop in de weg. Verslaggever Edwin Koopman sprak erover met Guatemala-kenner Marlies Stappers van de organisatie Impunity Watch. (21:35) Uitgelicht: Verenigd Koninkrijk Slangen in het Verenigd Koninkrijk worden massaal als huisdier gehouden. Niemand lijkt meer op te kijken van een reuzenslang als gezelschapsdier. Maar in het Schotse Glasgow maakt een man het wel heel bont, legt journalist Nina van Raay uit. Presentatie: Sophie Derkzen

En hoe de Mexicaanse Big Brother een gevoelig taboe weet te doorbreken. (00:42) Lukt het Biden om India in 'Westers kamp' te trekken bij bezoek Modi aan VS? Een hartelijk ontvangst bij het Witte Huis, een staatsbanket en een speech in het Amerikaanse congres: de Indiase premier Modi wordt met alle egards ontvangen als hij deze week de VS bezoekt. Biden trekt alles uit de kast om India in 'zijn Westerse kamp' te krijgen. Maar valt India, met meer dan 1,4 miljard inwoners en enorme economische groei, wel zo makkelijk te paaien? Daarover Casper Thomas, die jarenlang correspondent was in zowel de VS als India. (11:30) Iran en VS praten achter gesloten deuren Iran en VS hebben achter de schermen uiterst geheime gesprekken gevoerd. Terwijl beide landen vorig jaar er niet in slaagden om de nucleaire deal nieuw leven in te blazen, lijken ze nu uit op een verstandhouding. Wat houdt die in en kan het een opmaat zijn naar een hernieuwd nucleair akkoord? We vragen het historicus Peyman Jafari. (22:04) Buitenland Uitgelicht: Mexico Een Mexicaanse versie van Big Brother is veranderd in een privé-show van één van de deelnemers: Wendy, een luidruchtige influencer die en passant een voor macholand moeilijk onderwerp op de agenda zet. Collega Edwin Koopman keek mee. Presentatie: Sophie Derkzen

En in Servië wordt het Cyrillische schrift bedreigd. (00:43) Wie trekt de portemonnee voor het klimaat? Donderdag start in Parijs de zogenaamde Summit for a New Global Finance Pact. Het belangrijkste punt op de agenda: wie draait erop voor de kosten van klimaatverandering wereldwijd? En hoe gaan we dat regelen? Want hoewel klimaatverandering een globaal probleem is, is de solidariteit nog altijd ver te zoeken. Daarover Sara Murawski van Sustainable Finance Lab. (09:42) De groene ambities van de grote vervuilers En dan is er ook nog die andere grote klimaattop, de jaarlijkse COP 28. Ditmaal reizen wereldleiders en klimaatgezanten af naar de Verenigd Arabische Emiraten. En, je zou het misschien niet verwachten in dit land van loeiende airco’s en brullende Lamborghini’s, maar de Verenigde Arabische Emiraten hebben enorme groene ambities. Net als de grote buur Saudi-Arabië. Waar werken ze aan? En vallen die groene beloftes een beetje te vertrouwen? Daarover klimaatjournalist Bernice Notenboom. (21:15) Uitgelicht: Servië In onze rubriek Uitgelicht reizen we af richting Servië, waar het Cyrillische schrift wordt bedreigd. Daarover journalist Arja van den Bergh. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:47) Veel vragen over Griekse bootramp Heeft de Griekse kustwacht zich schuldig gemaakt aan een illegale pushback? Dat is de vraag die boven de markt hangt naar aanleiding van de boot die vorige week kapseisde op de Middellandse Zee bij Griekenland. Daarbij kwamen tientallen migranten om het leven, en er zijn nog velen vermist. In de nasleep van de ramp stelt de BBC bewijs te hebben dat flinke twijfels oproept bij de officiële verklaring van de Griekse autoriteiten. Daarover Klaas van Dijken van Lighthouse Reports en correspondent Bruno Tersago. (10:54) Blijft China de belangrijkste handelspartner van Duitsland? Vandaag ontvangt de Duitse Bondskanselier Olaf Scholz de Chinese Premier Li Qiang in Berlijn. Sinds de coronapandemie en de Russische invasie in Oekraïne staat de westerse afhankelijkheid van China ter discussie. Over het belang van het bezoek en de kwesties die op tafel liggen zijn NRC-correspondent Nynke van Verschuer en de directeur van de Nederlands-Duitse Handelskamer Günter Gülker te gast. (21:53) Buitenland Uitgelicht: Japan In onze rubriek Uitgelicht aandacht voor een bijzondere Japanse comedian. Daarover correspondent Anoma van der Veere. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:54) Malinese coupplegers willen af van staatsgrepen De militaire junta in Mali zegt haar belofte na te willen komen: het West-Afrikaanse land moet uiteindelijk weer een democratische regering krijgen. Zondag mogen de Malinezen alvast over een nieuwe grondwet stemmen. Opmerkelijk detail van de nieuwe constitutie is dat staatsgrepen verboden worden. Brengt het referendum het veelgeplaagde land uit de geweldspiraal? Of spelen de militaire machthebbers een politiek spelletje? We vragen het VRT-journalist Stijn Vercruysse. (11:13) Uitzichtloos Venezuela Venezuela, het stiefkindje van Latijns-Amerika telt weer helemaal mee in de wereld. Twee weken geleden schudde president Nicolas Maduro handen op een regionale top, daarna reisde hij het Midden-Oosten af en deze week ontving hij de president van Iran. Maar met de Venezolanen zelf gaat het minder florissant. Collega Edwin Koopman is net terug uit het land en vertelt erover in de studio. (20:04) Uitgelicht: Stad in Oorlog De podcast Stad in oorlog: Charkiv een jaar onder vuur van Bureau Buitenland en NPO Radio 1 heeft de Zilveren Reissmicrofoon gewonnen. We laten daarom een fragment uit onze winnende vierdelige podcast-serie horen. Presentatie: Tim de Wit

(00:41) Beveiligers WK Qatar kampen met schulden Al bijna een half jaar geleden werd in Qatar de laatste WK-wedstrijd gespeeld. Maar nog steeds kampen honderden beveiligers die werden ingevlogen uit onder andere Nepal en Ghana met de gevolgen van de slechte werkomstandigheden tijdens het toernooi. En hoe kan het dat sommige van hen na maanden zwoegen terugkwamen met niks anders dan torenhoge schulden? Floor Beuming van Amnesty International is hierover te gast. (08:10) Afrikaanse vredesmissie in Europa De leiders van zes Afrikaanse landen gaan op vredesmissie in Oekraïne en Rusland. De leiders van Senegal, Oeganda, Egypte, Democratische Republiek Congo, Zambia en Zuid-Afrika vertrekken morgen richting Moskou en Kyiv. Wat kunnen we verwachten van deze vredesmissie? Daarover is te gast Bram Vermeulen, die jarenlang correspondent was in Zuid-Afrika. (21:19) Uitgelicht: Verenigde Staten De Amerikanen zijn in de ban van buitenaards leven. Een familie in Las Vegas beweert namelijk een ufo te hebben gespot en vervolgens in hun achtertuin oog in oog te hebben gestaan met twee aliens. Daarover correspondent Karlijn van Houwelingen. Presentatie: Sophie Derkzen

En hoe in China de draak wordt gestoken met witte-mensen-voedsel. (00:55) Geheimzinnige burgermilitie Senegal Senegal beleefde een ongekende golf van geweld, nadat de belangrijkste oppositiepoliticus van het land werd veroordeeld tot 2 jaar cel. Burgermilities schoten toen met scherp op demonstranten. Correspondent Aida Grovestins legt uit dat die burgermilities nog steeds actief in het West-Afrikaanse land. (11:23) Zweden ontevreden over volgen Turkse wensen De regering in Zweden maakt serieus zaak van het vervolgen van radicale Koerdische activisten. Dit tot tevredenheid van Ankara. Zweden hoopt dat de Turken instemmen met hun NAVO-lidmaatschapsverzoek. Maar hier zijn niet alle Zweden niet blij mee, legt correspondent Tjade Michels uit. (20:44) Uitgelicht: China In China wordt de draak gestoken met witte-mensen-voedsel. Manya Koetse over deze trending topic op de Chinese socials.

(00:52) Bureau Buitenland special: Het Oekraïense offensief Er werd al lang over gespeculeerd, maar nu, vlak voor de zomer, lijkt toch eindelijk het Oekraïense offensief van start gegaan. Vooral in het zuiden van het land claimen de Oekraïense strijdtroepen al kleine dorpjes terug veroverd te hebben. Wat is er gebeurd in de afgelopen dagen? Hoe reageert Rusland, en misschien wel het allerbelangrijkste: wat betekent dit voor de Oekraïners zelf? Daarover spreken we uitgebreid met Ruslandkenner Hubert Smeets van Raam op Rusland, VRT-journalist Jens Franssen en met onze correspondent Michiel Driebergen. (21:46) Buitenland Uitgelicht: Algerije In onze rubriek Uitgelicht aandacht voor Algerije, waar ieder jaar het internet wordt afgesloten tijdens de examenweken. Daarover collega Abdou Bouzerda. Presentatie: Tim de Wit

En waarom zorgde de Braziliaanse zangeres Anitta voor controverse in Turkije? (00:41) Politieke erfenis Berlusconi De Italiaanse oud-premier Silvio Berlusconi is zojuist op 86-jarige leeftijd overleden. Maar liefst vier keer was hij premier van Italië, zijn politieke carrière staat bol van schandalen en intriges. Hoe groot is de schaduw van Berlusconi op de Italiaanse politiek? Daarover zijn te gast correspondent Angelo van Schaik en oud-correspondent Marc Leijendekker. (12:16) Geen voedselhulp aan Ethiopië Het Wereldvoedselprogramma (WFP) en het Amerikaanse overheidsprogramma USAID zetten voedselhulp aan Ethiopië tijdelijk stil. Volgens beide organisaties komt het voedsel niet aan bij de mensen die het nodig hebben. En wordt het zelfs illegaal op markten verkocht. Wat betekent dat voor de miljoenen mensen die dat voedsel hard nodig hebben? Daarover Mirjam van Reisen, hoogleraar Internationale Relaties aan de Universiteit van Tilburg. (21:02) Uitgelicht: Turkije Het bezoek van de Braziliaanse zangeres Anitta aan Turkije zorgde voor controverse in het land. Collega Cevahir Varan praat ons bij.

En Correspondent Olaf Koens te gast bij Europea Draait Door over de damdoorbraak bij Kherson. (00:39) Oekraïens tegenoffensief Het langverwachte Oekraïens lijkt nu echt te zijn begonnen. Het Oekraïens leger zou op verschillende plekken aan het front de aanval hebben ingezet. Vooral aan het zuidelijke front zijn er volgens berichten heftige gevechten gaande. Correspondent Michiel Driebergen is in Oekraïne en duidt de laatste ontwikkelingen. (09:14) Nog geen einde aan gewapend conflict Soedan Honderdduizenden vluchtelingen in Soedan hebben sinds het uitbreken van het geweld daar huis en haard verlaten. Want hoewel het langzaam uit de media is verdwenen, gaan de gevechten in Soedan nog altijd door. En dat maakt dat het Afrikaanse land veel humanitaire hulp nodig heeft. Maar is het nog wel veilig om die hulp te leveren? We vragen het aan Derk Segaar, directeur Internationale Hulp van het Nederlandse Rode Kruis (21:55) Uitgelicht: Europa Draait Door In de nieuwe aflevering van Europa Draait Door is Correspondent Olaf Koens te gast over de damdoorbraak bij Kherson.

En moet de Egyptische 'Stad van de Doden' in Caïro plaatsmaken voor een nieuwe brug? (00:44) EU-asielakkoord dichtbij Na jaren van gesteggel lijkt er misschien dan toch een akkoord te komen over de verdeling van asielzoekers. Ook proberen de 27 lidstaten het eens te worden over een grensprocedure die moet gaan gelden voor mensen die zonder identiteitspapieren aankomen in de EU. Maar of ze er in Brussel ook daadwerkelijk uit gaan komen blijft spannend. NRC-correspondent Clara van der Wiel over deze gevoelige onderhandelingen. (08:35) Rumble in the Republican Jungle Het is nog ruim een jaar tot de Amerikaanse presidentsverkiezingen, maar de strijd om de vraag wie de Republikeinse kandidaat gaat worden is al helemaal op de wagen! Deze week maakte voormalige vicepresident Mike Pence zijn kandidatuur bekend, en dus is de kaartenbak geschud. Journalist en Amerika-journalist Laila Frank over de race. (22:36) Uitgelicht: Egypte Ruth Vandewalle over de historische Stad van de Doden in Caïro die plaats moet maken voor een nieuwe brug. Presentatie: Sophie Derkzen

En waarom Spanjaarden hun burgerplicht aankomende zomer proberen te ontlopen. (00:47) Ecocide in Oekraïne Vanuit het getroffen gebied doet onze verslaggever Michiel Driebergen verslag van de gevolgen van de verwoesting van de Kachovka-dam. In Kyiv klinkt het verwijt dat Russen ecocide plegen: het bewust vernietigen van ecosystemen. Wim Zwijnenburg van vredesorganisatie PAX onderzoekt de milieuschade als gevolg van de oorlog, hij is te gast. (12:40) ‘Betrek het mondiale Zuiden bij vredesonderhandelingen Oekraïne’ India, Brazilië en Indonesië werpen zich op als mogelijke bemiddelaar bij vredesonderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne. Europa mag deze handreiking niet negeren, stelt geopolitiek analist Alex Krijger. (21:55) Uitgelicht: Spanje In Spanje worden burgers ingeloot om te werken op het stembureau. Nu de verkiezingen in de zomervakantie vallen proberen de Spanjaarden daar massaal onder uit te komen, legt correspondent Carlijn Teeven uit. Presentatie: Sophie Derkzen

En een mysterieuze video over Turkse politicus houdt het land al dagen in de ban. (00:37) Is het opblazen van dam bij Cherson nieuwe stap in oorlog? Vannacht is in de buurt van de Oekraïense stad Cherson een belangrijke dam doorgebroken, waardoor grote gebieden dreigen onder te lopen. Hoewel de precieze toedracht nog onbekend is, beschuldigt Oekraïne Rusland er van de dam op te hebben geblazen. Onze verslaggever Michiel Driebergen is in de buurt van Cherson en duidt de laatste ontwikkelingen. (10:11) Nieuwe wet verenigt Polen in verzet tegen Duda Honderdduizenden Polen uit het hele land trokken afgelopen zondag naar de hoofdstad voor een van de grootste demonstraties sinds de val van het IJzeren Gordijn. Aanleiding was een nieuwe wet, ondertekend door president Duda, tegen Russische inmenging in de Poolse politiek. Volgens leden van de Poolse oppositie is het een truc van regeringspartij PiS om politieke tegenstanders uit de weg te ruimen. Maar de nieuwe wet lijkt de oppositie nu alleen maar sterker te maken: hun verzet verenigt de verdeelde partijen. Te gast zijn Malgorzata Bos-Karczewska, Polen-kenner en hoofdredacteur van de nieuwssite Polonia.nl en journalist Dore van Duivenbode. (21:52) Uitgelicht: Turkije In onze rubriek Uitgelicht duidt collega Cevahir Varan een bijzondere complottheorie over de nieuwe Turkse minister van Buitenlandse Zaken. Presentatie: Sophie Derkzen

En waarom de Chileense voorbereidingen van de Pan American Games maar niet willen opschieten. (00:41) Grootschalige stakingen dreigen Roemenië plat te leggen In Roemenië wordt massaal gestaakt. Afgelopen week gingen maar liefst 20.000 leraren de straat op voor meer loon en ook in de zorg en in het vervoer leggen mensen het werk neer. En vanaf deze week gaan zelfs politieagenten demonstreren. Waar zijn de Roemenen ontevreden over? En weet de regering er iets aan te doen? Te gast is Roemenië-kenner Stefan Popa. (08:14) Het doemscenario van Xi Jinping De nationale veiligheid van China wordt volgens president Xi Jinping steeds meer bedreigd. Dreiging van kunstmatige intelligentie, en buitenlandse spionage zorgen er volgens Xi voor dat China “zich moet voorbereiden op het allerergste scenario”. En dus komt hij met een aanscherping van zijn ingrijpende spionagewet. Maar wat is dat scenario eigenlijk? En wat betekent de nieuwe wet voor burgers in China? Te gast zijn Nicole Sprokel van Amnesty International en Cindy Huijgen, correspondent in China. (21:06) Uitgelicht: Chili Over 100 dagen beginnen de Pan American Games in Chili, maar de voorbereidingen schieten maar niet op. Valt het sportevenement in het water? Daarover correspondent Boris van der Spek. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:54) Onrust in Senegal na veroordeling oppositieleider In Senegal zijn mensen massaal de straat op gegaan, bij gevechten met de ordetroepen vielen zeker 9 doden. Aanleiding voor alle onrust: gisteren werd een populaire oppositiepoliticus veroordeeld tot 2 jaar gevangenisstraf - terwijl hij is vrijgesproken van de verkrachting waarvan hij beschuldigd werd. Hierover correspondent in West-Afrika Aida Grovestins. (08:15) Inheemse vrouwen strijden tegen Ecuadoraanse oliereuzen Bij de inheemse volken in Ecuador zijn het niet de mannen maar de vrouwen die het voortouw nemen in de strijd tegen de grote mijnbouwbedrijven. De oliewinning brengt het leefgebied van deze volken namelijk in gevaar. Fotojournalist Sanne Derks reisde naar dit Ecuadoraanse deel van het Amazoneregenwoud en ervaarde wat er op het spel staat voor hen. (20:20) Uitgelicht: Europa Draait Door Presentatie: Sophie Derkzen

(00:55) Frontlinie: Soldaten van God Anti-homowetten trekken als een uitslaande brand over het Afrikaanse continent. Deze week keurde de Oegandese president Museveni een wet goed die zelfs de doodstraf als gevolg kan betekenen. En nu is ook in Ghana zo'n strenge wet in aantocht. Bram Vermeulen reisde met Frontlinie naar Ghana om uit te zoeken welke internationale krachten invloed uitoefenen op de groeiende homohaat. (16:05) Ratten dreigen New York over te nemen New York heeft een onsmakelijk probleem: ratten. Ze dreigen de stad over te nemen. En dus heeft het stadsbestuur een nieuwe rattentsaar benoemd. Niet het meest aantrekkelijke beroep van de wereld, maar wel een belangrijke. Aan hem de taak om af te rekenen met de ratten in New York. Een reportage van correspondent Karlijn van Houwelingen. (22:32) Uitgelicht: Tsjechië Het is weliswaar verboden, maar toch ontzettend populair in Tsjechië: je eigen sterke drank maken. De Tsjechische vereniging van alcoholproducenten maakt zich grote zorgen. Daarover journalist Laura Postma. Presentatie: Tim de Wit.

(00:48) Mag Hongarije volgend jaar wel voorzitter worden van de EU? Het Europees Parlement stemt morgen over een resolutie om het aanstaande Hongaarse voorzitterschap van de EU te blokkeren. Nooit eerder werd zo’n poging gedaan. Met Midden-Europa-correspondent Tijn Sadée bespreken we deze bijzondere stemming. (09:48) Waterruzie Iran en Afghanistan zorgt voor dodelijke slachtoffers Wat begon met een woordenwisseling over het gebruik van water uit een grensrivier, is uitgegroeid tot dodelijke gevechten tussen Iraanse grenswachten en Afghaanse Talibanstrijders. In de jaren zeventig werden al afspraken gemaakt over de verdeling van het water uit deze belangrijke rivier, maar toenemende droogte zet die deal weer op scherp. Te gast is historicus en Iran-deskundige Peyman Jafari over de explosieve situatie in de grensstreek. (19:36) Uitgelicht: China Waarom scheren steeds meer Chinese vrouwen hun hoofd kaal? Redacteur Ruth van der Kolk duidt deze nieuwe trend.

(00:49) Moskou en Kyiv onder aanval De inwoners van de Oekraïense hoofdstad werden afgelopen nacht door een regen aan kamikazedrones uit hun slaap gehouden. Maar ook Moskou was het doelwit van drone-aanvallen. Correspondent Michiel Driebergen is in Kyiv en doet verslag bij ons. NRC-correspondent Eva Cukier vertelt over de situatie in Moskou. (13:46) Aanval op NAVO-militairen in Kosovo Kosovo is uitgebarsten in geweld als gevolg van etnische spanningen tussen Serviërs en Albanezen na betwiste verkiezingen. Daarbij vielen ook tientallen NAVO-militairen gewond. Waarom laait het geweld weer op in de regio? We vragen het journalist Marjolein Koster. (23:17) Uitgelicht: VS Het is allang niet meer zo dat alleen leerlingen hun huiswerk laten doen door CHAT GPT, de populaire chatbot op basis van kunstmatige intelligentie. In New York heeft een bekende schade-advocaat publiekelijk excuses moeten aanbieden na het inleveren van een onzin-pleitnota. Correspondent Karlijn van Houwelingen praat ons bij.

(00:45) Büro Türkiye #8: Erdogans nieuwe Turkije Na een zenuwslopende campagne en twee rondes is Turkije eruit. Erdogan mag zich opnieuw president van het land noemen. Wat staat Turkije te wachten? En hoe moet de EU zich daartoe verhouden? We bespreken het in een nieuwe Büro Türkiye met PvdA-parlementariër Kati Piri en journalist en Turkoloog Zehra Kaya. (12:28) Ergste stroomcrisis ooit in Zuid-Afrika Zuid-Afrika wordt al jaren geteisterd door stroomuitval, maar niet eerder was de situatie zo erg als nu. Zelfs de regering moet toegeven: dit is de ergste energiecrisis ooit. Te gast is onderzoeksjournalist Evelyn Groenink van ZAM Magazine. (22:07) Uitgelicht: Duitsland Een kebabzaak in Duitsland, volledig in stijl van de serie La Casa de Papel, ligt in de clinch met Netflix. Hierover Duitslandkenner Ulrike Nagel. Presentatie: Tim de Wit

(00:48) Ondanks Brexit meer migranten naar VK De Britse krantenkoppen maken gehakt van de Conservatieve Partij, nu blijkt dat het aantal immigranten in het VK ruim is verdubbeld. Het was de grote Brexit-belofte van de Conservatieven om de eigen grens te controleren, maar nu bewijzen recente cijfers dat migratie juist sterk is toegenomen. We bespreken de politieke consequenties met VK-deskundige en VRT-journalist Ivan Ollevier. (12:13) Migranten blijven steken in grensstadje Ventimiglia Zo’n veertigduizend migranten kwamen dit jaar aan in Italië, dat is vier keer zo veel als in dezelfde periode vorig jaar. De groeiende migratie zorgt voor spanningen met buurland Frankrijk. Volgens de Franse grenswachten is het voor migranten namelijk veel te makkelijk om de grens met Frankrijk over te steken. Bijvoorbeeld via het grensplaatsje Ventimiglia, waar door verscherpte Franse grenscontroles steeds meer migranten blijven steken. Correspondent Angelo van Schaik ging er kijken. (20:54) Uitgelicht: Europa Draait Door Met wetenschapsjournalist Hidde Boersma duiken Tim en Arend Jan deze week in de wereld van genetisch gemodificeerd voedsel. Hoewel deze technieken in Amerika en Azië al lang gebruikt worden, is Europa veel voorzichtiger. Luister hier (https://plinkhq.com/i/1479010914?to=page) de hele aflevering terug! Presentatie: Tim de Wit

(00:36) Büro Türkiye #7: giftige cocktail Aan de vooravond van de beslissende ronde van de Turkse presidentsverkiezingen worden de messen geslepen aan beide kanten. Plots lijken Syriërs het mikpunt van een ongekende vurige campagne. Daarin voert de oppositie de boventoon, en belooft de vele miljoenen uit het land te sturen. Zal het genoeg zijn voor een inhaalrace op Erdogan? We vragen het in een nieuwe Büro Türkiye aan NRC-correspondent Melvyn Ingleby en journalist Suzan Yücel. (21:13) Uitgelicht: Marokko In Marokko is ophef ontstaan over een aantal gevallen van culturele toe-eigening. In een paar dagen tijd hebben een Algerijnse tv-zender, een Algerijnse influencer en een bedrijf in Saudi-Arabië, Marokkaans cultureel erfgoed geclaimd als hun eigen erfgoed. Daarover correspondent Samira Jadir.

(00:34) Spanning in de Zuid-Chinese zee De tijden dat China ongestoord kon vissen in de Zuid-Chinese Zee lijken voorbij. Al jaren maken landen als de Filipijnen zich boos over de Chinese vissersvloot die de zee leegvist. Maar nu komen ook de Amerikanen in actie. De Verenigde Staten willen een einde maken aan illegale visserij in de achtertuin van China. Dat bespreken we met China-kenner Wim Muller van de Universiteit van Maastricht. (08:40) De Spaanse voorronde Spanje staat aan de vooravond van een belangrijke politieke graadmeter: de lokale en regionale verkiezingen van komende zondag. Die zijn namelijk een voorproefje van de landelijke verkiezingen later dit jaar. De enorme droogte en de woningnood in het land zijn een paar van de grote thema's die de stemming bepalen. Hierover NRC-correspondent Oumaima Abalhaj. (21:33) Uitgelicht: Jordanië Jordanië is in grote feeststemming want de kroonprins gaat trouwen en niet met zomaar iemand. De achternicht van de Saoedi-Arabische leider Mohammad bin Salman is de aanstaande bruid. Met Abdou Bouzerda. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:47) De Oekraïense reactie op de ‘Belgorod-aanvallen’ Meerdere Russische anti-Kremlingroeperingen claimen gisteren een aanval uitgevoerd te hebben op Russisch grondgebied in de regio Belgorod. Is het een opsteker voor de Oekraïense moraal, na de verliezen in Bachmoet afgelopen weekend? Kyiv ontkent elke betrokkenheid bij de aanval van deze ultranationalistische groep, maar hoe geloofwaardig is dat? We bespreken het met correspondent Michiel Driebergen. (12:10) Toenemende repressie in Tunesië Mensenrechtenorganisaties maken zich grote zorgen over de toenemende repressie in Tunesië. Sinds februari zijn er ruim twintig dissidenten, activisten en journalisten opgepakt, en vorige week werd een van de meest prominenten oppositiepolitici zelfs veroordeeld voor opruiing. Al Jazeera omschrijft de situatie inmiddels als een “tikkende tijdbom”. Toch geniet president Kais Saied ook nog veel steun in eigen land. Daarover NOS-collega en Tunesië-kenner Sheily Belhaj. (22:31) Uitgelicht: Argentinië In onze rubriek Uitgelicht reizen we met Remi Lehmann af naar Argentinië, waar de hoop voor komende winter wordt gevestigd op de ‘dode koe’. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:35) Thaise oppositie slaat handen ineen De Thaise oppositie sluit na de overtuigende verkiezingswinst de handen ineen, in de hoop dat het leger dan eerder een nieuwe democratische regering zal accepteren. Want ondanks het verlies van de conservatieve politici, die door het leger gesteund worden, is het niet vanzelfsprekend dat de macht wordt overgedragen. Hoe dat precies zit legt Thailand-kenner Rogier Busser van de Hogeschool van Amsterdam uit. (11:33) Uncle Sam wil alleen nog schieten met Amerikaanse wapens Een nieuw wetsvoorstel in de Verenigde Staten zorgt voor nerveuze blikken bij Amerikaanse bondgenoten, waaronder Nederland. Want als het aan de indiener van deze wet ligt, moet straks veruit het grootste deel van de Amerikaanse wapens in eigen land gemaakt worden. Slecht nieuws voor de Europese militaire industrie én voor de kwaliteit van de Amerikaanse wapens, stellen criticasters. De Nederlandse militair attaché in Washington luidt de noodklok over het voorstel, zijn kritische brief daarover is ondertekend door 24 andere Amerikaanse bondgenoten. Hierover Amerika-deskundige Paul Verhagen, verbonden aan het Haags Centrum voor Strategische Studie. (20:38) Uitgelicht: Italië De Romeinen droomden er al van: een brug naar sicilie. Komt de Ponte Sullo Stretto, ofwel de langste hangbrug ter wereld, er nu eindelijk toch? Hierover correspondent Angelo van Schaik.

(00:35) Economie nog altijd heet hangijzer in Griekenland Griekenland heeft zich uit het moeras weten te trekken in de nasleep van de eurocrisis van 2008. De huidige regering timmert goed aan de weg naar een gezonde economie maar niet alles is rozengeur en maneschijn. Want bij de verkiezingen die dit weekend van start gaan roept de radicaal linkse oppositie hard dat de huidige regering alles fout doet. En dat kan de economische groei waar het land zo hard naar heeft gesnakt behoorlijk om zeep helpen. Hierover Griekenlandkenner Mitsiadis Gkouzouris. (10: 35) Inkijk in de Arabische literatuur Alle ogen in de Arabische literatuurwereld zijn gericht op Abu Dhabi. Want zondag is het eindelijk zover. Dan vindt de uitreiking plaats van een van de meest prestigieuze prijzen voor de Arabische literatuur. Het jaarlijkse literaire evenement is van grote waarde voor de regio. En wordt ook hier in Nederland nauwlettend gevolgd. We bespreken alle ins en outs van de Arabische literatuur met Midden-Oosten kenner Lucia Admiraal, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen. (20:35) Uitgelicht: Europa draait door Arend-Jan Boekestijn en mijn collega-presentator Tim de Wit hebben deze week Nieuwsuur-verslaggever Gert-Jan Dennekamp te gast. Hij bezocht het Oekraïense front vlakbij Bachmoet en sprak daar met Oekraïense militairen over de slepende strijd, daar in de loopgraven. De hele aflevering luistert u hier (https://www.nporadio1.nl/podcasts/europa-draait-door/90572/22-wanneer-komt-het-oekraiense-voorjaarsoffensief-s05) terug!

(01:00) President Ecuador regeert per decreet In Ecuador is een politieke crisis ontstaan. President Guillermo Lasso heeft het parlement naar huis gestuurd, omdat ze van plan waren om hem af te zetten. Nu mag hij per decreet regeren maar hij moet ook binnen drie maanden verkiezingen uitschrijven. We spreken erover met correspondent Arjan Meesterburrie in Ecuador. (09:05) China flirt in Russisch achtertuin China heeft vijf voormalige Sovjetlanden uitgenodigd voor een tweedaagse top. Beijing hoopt de Centraal-Aziatische van Moskou los te weken. NRC-corresponden Eva Cukier bezocht een van die stan-landen, Kazachstan, en vertelt over het dilemma van die regio in het aantrekken van de banden met grote buur China. (20:34) Uitgelicht: Servië Een ambitieus OV-plan van de burgemeester van Belgrado wordt online belachelijk gemaakt in het Balkanland. Arja van den Bergh over de grappen op sociale media. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:50) De Brusselse reddende engel Gabriel De ambitieuze Bulgaarse eurocommissaris Mariya Gabriel maakte snel carrière in Brussel, maar deze week zei ze plots haar baan op. Een telefoontje van haar partijleider in Sofia veranderde al haar plannen: of ze alsjeblieft de nieuwe premier van Bulgarije wil worden. De afgelopen twee jaar wilde het namelijk maar niet lukken om een regering te vormen, de hoop bestaat dat het Gabriel met haar Brusselse ervaring wél lukt. Daarover correspondent Tijn Sadée. (08:54) Wordt Chili de lithiumkoning van de wereld? Volgens Tesla-topman Elon Musk is het de nieuwe olie: lithium. En daar willen landen met grote lithiumvoorraden flink van profiteren. Zeker Chili, dat de grootste voorraad ter wereld heeft. President Gabriel Boric kondigde onlangs in een toespraak al grootse plannen aan om de hele Chileense lithiumindustrie te nationaliseren. Wat betekent dat voor het land? Dat vertellen Amrish Ritoe, strategisch adviseur Energie & Grondstoffen bij het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS) en Chili-correspondent Boris van der Spek. (20:38) Uitgelicht: Mexico Niemand wilde dat rotding hebben, het overdadige presidentiële vliegtuig van Mexico. Maar na vijf jaar is het eindelijk aangekomen bij de nieuwe eigenaars in… Tadzjikistan. Hierover Latijns-Amerika redacteur Edwin Koopman. Presentatie: Tim de Wit

En problemen op de prestigieuze biënnale van Venetië. (00:43) Democraten en Republikeinen spelen politiek spel langs de financiële afgrond Nog nooit bereikte de Amerikaanse regering het schuldenplafond: het maximale bedrag dat ze mogen lenen. Volgens de Amerikaanse minister van Financiën nadert die limiet nu binnen twee weken, en dat zou enorme gevolgen hebben voor de wereldeconomie. Maar de Republikeinen blokkeren vooralsnog pogingen om dat plafond te verhogen. Vandaag gaat Biden met hen om tafel, en dus rijst de vraag: wat voor hoog politiek spel wordt hier gespeeld? Daarover correspondent Karlijn van Houwelingen. (10:10) Prince Harry versus Rupert Murdoch In het Verenigd Koninkrijk zijn alle ogen gericht op Prince Harry en zijn strijd tegen de Britse Tabloids. De prins klaagt drie Britse kranten aan voor het illegaal afluisteren van telefoongesprekken. Wat betekent dit voor de macht van de Britse pers? Te gast is voormalig correspondent Hieke Jippes. (22:29) Uitgelicht: Italië Op de prestigieuze biënnale van Venetië zijn de ogen dit jaar gericht op de bijdragen uit Afrika, tenminste als de Afrikaanse deelnemers van gastland Italië een visum krijgen. Daarover correspondent Joost Bastmeijer. Presentatie: Tim de Wit

(00:42) Büro Türkiye #6: Geen knock-out in de eerste ronde Na een bloedstollende verkiezingsavond lijkt Turkije er nog niet helemaal over uit. Met de huidige uitslag, die ruim in het voordeel van president Erdogan is, lijkt het land af te stevenen op een tweede ronde. Kan de oppositie nog een inhaalslag maken in opmaat naar de allesbeslissende ronde? We vragen het correspondent Melvyn Ingleby en Nienke van Heukelingen, EU-Turkije expert bij Instituut Clingendael. (11:48) De Pauselijke vredesduif lijkt vleugellam in Oekraïne Onlangs kondigde Paus nog een geheim ‘vredesplan’ aan om vrede te bewerkstelligen tussen Rusland en Oekraïne, maar in zowel Kyiv als Moskou wisten de diplomaten van niks. Beide partijen reageren duidelijk terughoudend op de goedbedoelde vredesbemiddeling uit het Vaticaan. En toch ging Zelensky afgelopen weekend bijna drie kwartier bij Paus Franciscus op de koffie, kunnen we van dat bezoek dan toch iets verwachten? Te gast is Vaticaan-kenner en journalist Stijn Fens, van dagblad Trouw. (21:00) Uitgelicht: Canada In onze rubriek Uitgelicht reizen we met correspondent Tom Bijvoet af naar het Canadese vissersdorpje Grey River, waar voor het eerst in zes jaar weer eens een examenklas is.

(00:38) Zelensky in Berlijn: een groot vraagteken Eindelijk zou president Zelensky dit weekend op bezoek gaan in Berlijn, maar de Duitse media lijken nu roet in het eten te gooien. Ze publiceerden namelijk een aantal geheime details over zijn bezoek. Een pijnlijk moment, en dat terwijl de relatie tussen Kyiv en Berlijn al niet zo best was. De Oekraïners vinden namelijk dat de Duitsers te weinig van de beloofde wapensteun leveren. Gaat het bezoek nog door? Hoogleraar aan Universiteit Groningen en Duitsland-expert Anthonya Visser over de Duitse steun aan Oekraïne. (10:05) Paraguay: hoop op verandering De Paraguayaanse Colorado-regeringspartij is al decennia aan de macht, maar heel even leek de oppositie de conservatieve Colorados te verslaan. Over die hoop en het verlies volgde journalist en documentairemaker Pamela Kalkman van dichtbij de campagne in het Zuid-Amerikaanse land. (20:10) Uitgelicht: Europa draait door In deze speciale Europa Vraagt Door, beantwoorden Arend Jan Boekestijn en Tim de Wit brandende vragen van luisteraars.

En waarom blijft een zeer dodelijke motorrace in het Verenigd Koninkrijk toch zo populair? (00:35) Büro Türkiye #5: Final Countdown Het aftellen is begonnen in Turkije naar misschien wel de belangrijkste verkiezingen in decennia. Nooit eerder stond president Erdogan voor zo’n grote uitdaging, in wat belooft een nek-aan-nekrace te worde. Wat voor Turkije kunnen we na zondag verwachten? We bespreken het in onze rubriek Büro Türkiye, met journalist Suzan Yücel en onze vaste panelgasten journalist en Turkoloog Zehra Kaya en Nienke van Heukelingen, EU-Turkije expert bij het Instituut Clingendael. (22:53) Uitgelicht: VK De immens populaire en zeer dodelijke motorrace Isle of Man TT gaat binnenkort van start. En de competitie blijft ondanks de grote gevaren voor de coureurs nog altijd veel fans trekken, legt correspondent Anne Saenen uit. Presentatie: Sophie Derkzen

En wat maakt de Tsjechische songfestivalinzending zo gevoelig? (00:37) Thailand staat op kruispunt Wordt Thailand weer een democratie? Dat is wel de hoop van veel stemmers die, sinds de staatsgreep van bijna 10 jaar geleden, weer naar de stembus mogen. De oppositie hoopt de militaire machtshebbers te verslaan. Over de kandidaten en hoop op verandering in het land correspondent Annelie Langerak te gast. (10:05) Servië demonstreert tegen verheerlijking van geweld In de Servische hoofdstad Belgrado zijn duizenden mensen de straat op gegaan om te protesteren tegen wapengeweld nadat vorige week zeventien mensen zijn omgekomen bij twee dodelijke schietpartijen. Ze eisen onder andere het aftreden van de politieke leiders. Journalist Marjolein Koster is kort na het nieuws over de schietpartijen naar Servië gereisd en zag een land in rouw. (21:32) Uitgelicht: Tsjechië De Tsjechen hopen dit jaar het Eurosongfestival te winnen. Journalist Laura Postma over het politiek beladen lied uit het Midden-Europese land. Presentatie: Sophie Derkzen

En waarom is een slaperig mijnwerkersdorpje in China ineens immens populair onder toeristen? (00:40) Syriërs in Libanon tussen wal en schip Syrische vluchtelingen in Libanon vrezen voor arrestatie en deportatie naar Syrië. Waar ze bang zijn voor vervolging door het Assad-regime. Dat heeft alles te maken met de Libanese autoriteiten die vurig pleiten voor de terugkeer van Syriërs en daar ook werk van maken. Daarover journalist Farah Kanaan. (10:18) Hoogspanning met migranten aan grens VS Aan de zuidgrens van de Verenigde Staten houdt men de adem in. Daar loopt een belangrijke deadline af en wordt verwacht dat duizenden migranten per dag kunnen oversteken naar Amerikaans grondgebied. Onder voormalig president Trump werd in de coronaperiode namelijk een speciale richtlijn ingevoerd waarmee het terugsturen van migranten makkelijker werd, maar die richtlijn loopot dus af. Intussen is noodtoestand uitgeroepen in de stad El Paso, aan de grens in Texas. En heeft president Biden zelfs 1500 militairen erheen gestuurd. Correspondent Karlijn van Houwelingen duidt de laatste ontwikkelingen. (22:18) Uitgelicht: China In de rubriek Uitgelicht aandacht voor een slaperig mijnwerkersdorpje in China dat ineens immens populair is onder toeristen. Daarover Manya Koetse van de website WhatsonWeibo. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:46) Bloedige machtsstrijd jaagt tienduizenden Soedanezen naar Egypte De gewelddadige machtsstrijd tussen het regeringsleger en de wrede paramilitaire groep RSF, houdt Soedan al ruimt drie weken in zijn greep. Veel Soedanezen ontvluchten het land en veruit de grootste groep vertrekt naar buurland Egypte. De meeste mannen moeten aan de grens achterblijven, maar na een zware tocht door de woestijn komen veel vrouwen en kinderen aan in Aswan, in het zuiden van Egypte. Correspondent Joost Bastmeijer reisde erheen, en sprak met Soedanese vluchtelingen. (10:25) Ook Duitsland wil nu af van veto in Europa Steeds meer lidstaten lijken vóór het afschaffen van het vetomechanisme in Europa. Donderdag kwamen negen landen met een open brief waarin ze stellen dat het vetorecht niet meer van deze tijd is, nu de ene na de andere crisis over ons continent heen trekt. Opvallend: ook Duitsland heeft zich bij die groep landen aangesloten. Waar dit onder Merkel jarenlang een taboe leek te zijn, pleit haar opvolger Olaf Scholz met regelmaat voor het afschaffen van het veto. Morgen wordt de Bondskanselier door het Europees Parlement aan de tand gevoeld over zijn visie op Europa, en dus is de vraag: welke kant wil Scholz op met de EU? Dat bespreken we met René Cuperus, verbonden aan Instituut Clingendael. (21:05) Uitgelicht Inheems pleidooi in Colombia. Latijns-Amerika redacteur Edwin Koopman praat ons bij.

(00:44) Europa en het Australische vluchtelingenmodel Om asielzoekers te weren maakt Europa afspraken met landen in Afrika om vluchtelingen daar al tegen te houden. Dat model lijkt te zijn afgekeken van Australië, waar bootvluchtelingen jarenlang werden vastgehouden op afgelegen eilanden. Behrouz Boochani was één van hen. Tijdens zijn gevangenschap bracht hij in het geheim de verschrikkingen van het kamp via whatsapp naar buiten. Vier jaar geleden maakte de VPRO een audiobewerking van zijn boek: 'Berichten uit Manus Prison'. Zondag komt Boochani in Nederland, Edwin Koopman sprak met hem. (09:49) Japan verbiedt het stiekem maken van seksuele filmpjes Stiekem foto’s en filmpjes maken onder iemands rok. Dat wordt ook wel upskirting of sluipfotografie genoemd. In Japan is dit uitgegroeid tot een groot probleem waar vooral vrouwen en kinderen slachtoffer van worden. De regering wil er een stokje voor steken en komt met een landelijk verbod. Wat betekent dat voor de positie van vrouwen in Japan? Heeft de #metoo-beweging voet aan de grond gekregen in het land? Te gast is Anoma van der Veere, Japan-correspondent. (21:17) Uitgelicht: Europa Draait Door Presentatie: Atze de Vrieze

(00:46) Zelensky in Nederland Een verrassingsbezoek van de Oekraïense president Zelensky vandaag in Nederland. Dit bezoek komt op een moment dat de steden in zijn land zwaar onder vuur liggen, daags na een mysterieuze drone-aanval op het Kremlin in Moskou, waar de Russen Oekraïne de schuld van geven. Over het front en de boodschap van Zelensky VRT-journalist Jens Franssen en correspondent Michiel Driebergen. (15:11) Taliban erkennen of Afghanen aan lot overlaten De internationale gemeenschap staat voor een duivels dilemma: moet je wel of niet praten met de Taliban, nu bijna de helft van de bevolking in Afghanistan dringend voedselhulp nodig heeft. Maar praten met de Taliban, betekent een regime erkennen dat vrouwenrechten aan zijn laars lapt. Gender-expert en Afghanistan-kenner Anne Kwakkenbos van Cordaid over dit duivelse dilemma. Presentatie: Bram Vermeulen

(00:46) Frontlinie: Soldaten van het Bos In een van de oudste bossen van Europa, op de grens van Belarus en Polen, verscheen in de afgelopen jaren een metershoog hek. Het was een reactie op de Belarussische grenswachten die busladingen vol migranten bij de grens afzette, om ze vervolgens naar Polen, de buitengrens van de EU over te jagen. Inmiddels horen we nog maar weinig van de situatie aan de Poolse grens, toch reisde journalist Dore van Duivenbode er voor een nieuwe aflevering van VPRO's Frontlinie heen, want rustig is het er nog steeds niet. (10:39) Wat voor koning wordt Charles III? Het Verenigd Koninkrijk maakt zich op voor de kroning van Charles III. Na een tijdperk van ruim zeventig jaar waarin Queen Elizabeth op de troon zat, krijgen de meeste Britten nu voor het eerst te maken met een totaal ander staatshoofd. Charles staat er dan ook om bekend om politieke standpunten niet uit de weg te gaan. Maar hoe zal hij daar nu mee omgaan als hij koning wordt? En hoe reageren de Britten op hem als nieuwe vorst, zit het volk wel op hem te wachten? Te gast is Hieke Jippes, kenner van het Verenigd Koninkrijk. (21:18) Uitgelicht: Verenigde Staten In de vaste rubriek Uitgelicht reizen we af naar New York, waar de langst dienende portier van die stad op 83-jarige leeftijd met pensioen gaat, en hij is niet de enige Amerikaan die tot op late leeftijd blijft werken, merkt correspondent Karlijn van Houwelingen.

(00:56) Mensensmokkelaars wanen zich onschendbaar in Tunesië Een nieuwe belangrijke mensensmokkelroute via Tunesië groeit razendsnel. Vijf jaar geleden vertrokken via deze weg nog zo’n vijfduizend migranten per jaar, in 2023 lijken dat er maar liefst zeventigduizend te gaan worden. En daarmee neemt ook het aantal mensen dat de overtocht niet overleefd toe. Kasper Goethals is journalist voor de Standaard en sprak onlangs in Tunesië met mensensmokkelaars. (12:05) Büro Türkiye #4: Diaspora Ruim veertig procent van de Turkse Nederlanders wil dat de Nederlandse staat hen beter beschermt tegen invloed vanuit Turkije. Dat blijkt uit onderzoek van Instituut Clingendael. Het is dezelfde groep Turken die sinds dit weekend hun stem mogen uitbrengen voor de Turkse verkiezingen. Hoe doorslaggevend is deze kiezersgroep? We bespreken het in Büro Türkiye met collega Cevahir Varan en onze vaste panelgast Nienke van Heukelingen, die dit onderzoek heeft uitgevoerd. (22:20) Uitgelicht: Mauritanië In de rubriek Uitgelicht reizen we af naar Mauritanië, waar ‘divorce-parties’ steeds vaker voorkomen. Journalist Aida Grovestins duidt deze bijzondere ontwikkeling. Presentatie: Tim de Wit

(00:46) Zweedse persvrijheid onder druk Zweden was lange tijd het braafste jongetje van de klas, maar volgens de Europese mediawaakhond Civil Liberties Union gaat het de verkeerde kant op met de persvrijheid. De radicaal-rechtse partij Zweden Democraten maakten het de journalisten al niet makkelijk. Maar met de nieuwe strenge spionagewet wordt het voor de media een stuk lastiger om gevoelige onderwerpen te publiceren. We bespreken het met Zweden-correspondent Tjade Michels. (11:50) Waarom veel jongeren in Zuid-Korea hun huis niet meer uit komen De druk op jonge Zuid-Koreanen om te presteren is zo groot, dat meer en meer jongeren in het Aziatische land zich isoleren door hele dagen in bed te blijven. Dat moet anders, vindt de regering. Te gast is Casper van der Veen, Koreaspecialist, over de regeringsplannen om honderdduizenden jongeren weer de deur uit te krijgen. (21:30) Uitgelicht: Marokko Marokko raakt niet uitgepraat over het aanstaande huwelijk van de 24-jarige Oussama en zijn 67-jarige Debbie, die door een Amerikaanse realityprogramma gevolgd worden. Correspondent Samira Jadir over waarom deze verloving zoveel aandacht trekt in het Noord-Afrikaanse land. Presentatie: Tim de Wit.

(00:43) De EU bestaat niet Christoph Schmidt was jarenlang correspondent in Brussel voor Trouw. Na al zijn ervaringen als journalist in het hart van de Europese Unie publiceert hij nu een boek met de titel “De EU bestaat niet”. Schmidt is hierover te gast. (13:18) Slachtoffers bosbranden Chili wachten nog op hulp In februari en maart woedden er zware bosbranden in Chili. Een gebied ter grootte van provincie Gelderland ging in vlammen op en tientallen mensen kwamen om het leven. Honderden mensen raakten hun huis kwijt, waaronder Jorge en Magdalena, die in Santa Juana in het zuiden van Chili wonen. Hier waren de bosbranden het dodelijkst. Enkele maanden later wachten zij nog steeds op hulp van de autoriteiten en correspondent Boris van der Spek zocht de slachtoffers op en maakte een reportage. (20:42) Uitgelicht: Europa Draait Door In de nieuwe aflevering van onze podcast over Europa buigen Tim de Wit en Arend Jan Boekenstijn zich over de snelle ontwikkelingen in de wereld van de kunstmatige intelligentie. Kan de EU nog aanhaken bij de VS en China? Presentatie: Sophie Derkzen

(00:45) Argentijnse portemonnee raakt leeg Hoe overleef je een inflatie van meer dan 100 procent? Die vraag is de alledaagse realiteit voor veel Argentijnen. Rondkomen wordt een flinke opgave in het land. Inmiddels krijgt de beroerde economische situatie ook vergaande politieke gevolgen. Correspondent Remi Lehmann is over uit Argentinië en praat ons bij. (10:45) Hoe China COVID-19 stilletjes onder het tapijt veegt Uit een onderzoek van de New York Times blijkt dat Chinese wetenschappers door de overheid het zwijgen zijn opgelegd. Het land wil haar eigen versie van het COVID-19 verhaal aan de wereld vertellen. Wat heeft China zo nodig te verbergen? En hoe ver gaat het land om die geheimen te bewaren? Hierover voormalig China-correspondent Eva Rammeloo. (17:30) Uitgelicht: Koeweit Ontsnapte katten van fors formaat in Koeweit met Abdou Bouzerda. Presentatie: Chris Kijne

(01:07) Avdijivka is een tweede Bachmoet geworden Niet alleen Bachmoet, ook de plaats Avdijivka wordt verwoest en ook daar proberen de Russen de Oekraïners te omsingelen. Het gevolg is dat de dorpen even ten westen van Avdijivka nu ook onder vuur liggen. Onze verslaggever Michiel Driebergen ging kijken in het plaatsje Orlivka dat nagenoeg in puin ligt. Daar woonden voor de gevechten 800 bewoners maar zijn nu nog ongeveer 50 achterblijvers die het grootste deel van hun tijd doorbrengen in de kelders. (13:05) Emiraten zien kans schoon in instabiel Soedan De hevige strijd in Soedan gaat vandaag zijn twaalfde dag in, en opnieuw houdt het beloofde staakt-het-vuren geen stand. En het aanhoudende geweld houdt de hele regio in zijn greep. Buurland Egypte maakt zich zorgen om de eigen belangen, maar de Verenigde Arabische Emiraten zien juist kansen in het instabiele Soedan. En ze zijn niet bepaald de enige in het Midden-Oosten die met interesse naar het land kijkt. Want van Soedans lange kustlijn aan de Rode Zee en de grote goudvoorraden wil iedereen in de regio een graantje meepikken. We bespreken het met Arabist Leo Kwarten. (21:32) Uitgelicht: Egypte Het leven voor de Egyptenaren valt niet mee met alle malaise in hun leven. Gelukkig is er humor om het leed te verzachten. Correspondent Ruth Vandewalle over een populaire grappen op sociale media. Presentatie: Tim de Wit

(00:54) EU steggelt over nieuwe sancties Rusland In Brussel wordt hard gewerkt aan een nieuw sanctiepakket tegen Rusland. Na ruim één jaar oorlog en tien rondes aan strafmaatregelen is dat geen gemakkelijke opgave voor de EU. Maken die strafmaatregelen wel indruk op het Kremlin? We vragen het NRC-correspondent Clara van de Wiel. (10:34) Malaria duikt op in nieuwe gebieden Malaria duikt op in nieuwe gebieden in de wereld. Dat zegt Global Fund, een van de grootste gezondheidsorganisaties in de wereld, het Wereldfonds voor de bestrijding van hiv, tuberculose en malaria. De organisatie slaat vandaag alarm op Wereld Malariadag, omdat het aantal malariagevallen sinds enkele jaren toeneemt. En dat heeft volgens hen alles te maken met klimaatverandering. Daarover Marijke Wijnroks van Global Fund en voormalig tropenarts. (20:26) Uitgelicht: Zweden Een 11-jarige jongen gaat viraal met de verkoop van bloemenspeldjes voor het goede doel. Het betekent veel voor de twaalfjarige, die asielzoeker is en in Zweden hoopt te blijven. Correspondent Tjade Michels praat ons bij.