Bureau Buitenland

En Spaanse bergdorpjes daagden de directeur van het British Museum uit (00:40) EU gaat in aanval tegen Hongarije Brussel staat onder hoogspanning richting een buitengewone Europese Top, waar de steun van 50 miljard voor Oekraïne op de agenda staat. Eind vorig jaar wist de Hongaarse premier Orbán die steun te blokkeren. Uit een gelekt document blijkt dat er een gedetailleerde strategie op tafel ligt bij de EU om de Hongaarse economie te beschadigen mocht Orbán opnieuw dwarsliggen. Wat is deze strategie, en wat zit hier achter? Daarover correspondent Clara van de Wiel. (09:40) De lange arm van de Emiraten De oorlog in Soedan steunen door wapens te sturen, én politieke moorden laten uitvoeren in Jemen. Het zijn niet de minste beschuldigingen die een land kan krijgen. Maar die komen nu op het bordje van de Verenigde Arabische Emiraten. Wat zit hier allemaal achter? We vragen het arabist en jurist Laila al-Zwaini. (20:46) Uitgelicht: Spanje Bijna driehonderd Spaanse bergdorpjes hebben een brief gestuurd naar de directeur van het British Museum in Londen. Daarin daagden de vergeten dorpjes de directeur van het museum uit om een bijzondere uitdaging aan te gaan. Daarover collega Laura Boog Posada. Presentatie: Sophie Derkzen

Het Internationaal Gerechtshof in Den Haag heeft Israël in een tussentijds vonnis verplicht om een genocide in Gaza te voorkomen en om het verlies van mensenlevens zoveel mogelijk te beperken. Ook moet er zo snel mogelijk meer humanitaire hulp beschikbaar worden gesteld aan de Palestijnen. In Bureau Buitenland wordt de uitspraak uitvoerig besproken, inclusief duiding van hoogleraar internationaal recht aan de UvA, André Nollkaemper, en docent-onderzoeker van de UU, Peter Malcontent. Presentatie: Sophie Derkzen

En in Zuid-Korea zorgen over gratis condooms bij de Olympisch Jeugdwinterspelen. (00:56) Kharkiv ligt weer onder vuur Michiel Driebergen, maker van de podcast Stad in Oorlog, is terug in Kharkiv. Die stad in het oosten van Oekraïne wordt weer regelmatig getroffen door Russische raketten. En dat heeft gevolgen voor de bewoners uit de podcast. Tegelijkertijd zijn de soldaten aan het front boos dat niet alle Oekraïense mannen bereid zijn om hun land te verdedigen. (09:02) 'Hotel Mogadishu': de vele gezichten van Somalië Een jonge generatie Somaliërs keert terug naar hun geboorteland om mee te werken aan de wederopbouw van het door aanslagen en oorlog geteisterde land. Journalist Ayaan Abukar is één van hen. In haar nieuwe boek ‘Hotel Mogadishu’ schrijft ze over de jonge mensen die ze in de hoofdstad leert kennen en het leven dat zij leiden, dat wordt getekend door tegenstellingen. (20:02) Buitenland Uitgelicht: Zuid-Korea Een groep conservatieve Koreaanse ouders maakt zich druk over het uitdelen van gratis condooms bij de Olympisch Jeugdwinterspelen. Dat uitdelen is een traditie tijdens de Spelen. Maar die conservatieve groep met bezwaren heeft inmiddels veel invloed, vertelt correspondent Ifang Bremer. Presentatie: Tim de Wit

En een Japanse prinses gaat de hulpverlening in (00:46) Israëliërs en Palestijnen zijn blind voor elkaar Het conflict in Israël en Palestina wordt mede aangejaagd door de media. Palestijnen en Israëliërs kijken ieder naar hun eigen TV-zenders en daarop is alleen nog de eigen werkelijkheid te zien. Van empathie met het andere kamp lijkt in de media geen sprake meer. Dat ziet journalist Eva Ludemann, die de afgelopen weken verbleef in Tel Aviv en Ramallah op de Westelijke Jordaanoever. (12:39) Sluimerende taxioorlog in Italië Eerlijkheid loont, maar dat geldt niet voor de taxibranche in Italië. Als je de belastingdienst erop naslaat lijkt het alsof de taxichauffeurs honger lijden, maar de realiteit blijkt anders. Hoeveel geld er precies omgaat in de Italiaanse taxibranche blijft een raadsel. Ondertussen rijden in de grote steden, Rome, Milaan en Napels, veel te weinig taxi’s. Vooral tijdens het toeristenseizoen is het vinden van een taxi een nachtmerrie en zijn er lange wachtrijen. Correspondent Angelo van Schaik duikt in de wondere taxiwereld van Italië. Een reportage. (21:30) Uitgelicht: de prinses van Japan gaat in de hulpverlening In onze rubriek Uitgelicht aandacht voor de Japanse prinses, die heeft besloten om te gaan werken. Correspondent Anoma van der Veere vertelt waarom dat bij velen in het land tot opluchting leidt. Presentatie: Tim de Wit

En Italiaanse minister tegen beleid dat hij eerder goedkeurde. (00:55) Grote krachtmeting voor Argentijnse president In Argentinië zijn alle ogen gericht op de kersverse president. Javier Milei zit er nog maar 1,5 maand en moet zich nu al opmaken voor de eerste grote krachtmeting. Morgen gaat de grootste vakbond van het land staken. Intussen probeert Milei meer macht naar zich toe trekken in het parlement. Vanuit Buenos Aires correspondent Remi Lehmann. (09:27) Noodklok over oorlog met Rusland "We hebben nog maar een paar jaar om ons voor te bereiden op een oorlog met Rusland." Van NAVO-admiraal Rob Bauer, tot aan de ministers van Defensie in Duitsland en Zweden: door velen wordt de noodklok geluid. Zijn we wel klaar voor een komend conflict met de strijdmacht van Poetin? Waar komen al deze waarschuwingen nu ineens vandaan en wat is de kans dat de NAVO alsnog met Rusland in oorlog raakt? Daarover Frans Osinga, hoogleraar oorlogsstudies aan Universiteit Leiden. (20:30) Buitenland Uitgelicht: Italië Het plan van de stad Bologna om de maximumsnelheid in de stad te verlagen tot 30 km/u valt slecht bij Minister van Infrastructuur Matteo Salvini. Die probeert dit plan koste wat kost tegen te houden. Maar zijn weerstand lijkt niet erg in lijn te zijn met eerder beleid. Over dit gesprek van de dag in Italië schuift collega Sonja Pleumeekers bij ons aan. Presentatie: Tim de Wit.

En een straatmuzikant in Londen heeft een wel heel ambitieus plan. (00:51) De volgende concurrent van Trump legt het loodje Ron DeSantis heeft zich teruggetrokken in de race om de Republikeinse kandidaat te worden voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Dat maakte hij zondagavond bekend in een videoboodschap. Na de eerste voorverkiezing in Iowa werd al snel duidelijk dat de gouverneur van Florida weinig kans zou maken tegenover Trump. En dat terwijl DeSantis nog maar een jaar geleden juist enorm hoog scoorde in de peilingen. Waar is het voor hem misgegaan? En wie durft het nog wel tegen Trump op te nemen? Daarover Amerika-kenner en juridisch expert Kenneth Manusama. (12:15) Stemmen uit Gaza: hoe nu verder? Het aantal Palestijnen dat door Israëlische bommen is gedood is de 25.000 gepasseerd. Dat zeggen bronnen aan Palestijnse kant. Vrijwel de hele bevolking van de Gazastrook is op de vlucht en kan geen kant op. Bureau Buitenland-collega Edwin Koopman legde de afgelopen weken via WhatsApp contact met een aantal vluchtelingen en vroeg hen hoe ze overleven en hoe ze de toekomst zien. Dit is het tweede deel van een tweeluik. (20:25) Buitenland Uitgelicht: Verenigd Koninkrijk In onze rubriek Uitgelicht vandaag aandacht voor een straatmuzikant in Londen met een ambitieus plan. Correspondent Anne Saenen vertelt ons er alles over. Presentatie: Tim de Wit

En is schrijver & journalist Joris Luyendijk te gast in de nieuwe aflevering van Europa Draait door. (00:50) Duitsland in de maag met AFD De hele week al gaan tienduizenden mensen door heel het land de straten op. En roepen openlijk op tot een verbod van de rechts-populistische partij. Intussen verhardt het debat over een partijverbod. De Duitse minister van Binnenlandse Zaken noemt het als ‘het scherpste zwaard’ dat mogelijk ingezet moet worden. Maar kan dat wel zo’n partijverbod? Of werkt het misschien averechts? We vragen het Marja Verburg van het Duitsland Instituut. (10:22) Migratie afspraken met Niger van tafel Na een reeks staatsgrepen in de Sahara hebben een aantal Afrikaanse landen de samenwerking met Europa opgezegd. De afspraken over migratie zijn van tafel en de miljarden investeringen lijken voor niets geweest. Bram Vermeulen ging naar Niger en sprak daar met de nieuwe leiders, de mensensmokkelaars en demonstrerende studenten. (21:57) Buitenland Uitgelicht: Europa draait door In een nieuwe aflevering van onze podcast Europa Draait Door is schrijver & journalist Joris Luyendijk te gast. Luyendijk is oud-correspondent in het Midden-Oosten en ziet dat het standpunt van Nederland over Israël vooral door machtspolitiek wordt ingegeven. Presentatie: Bram Vermeulen

En een opbloeiende liefde in de Berlijnse Senaat. (00:46) Iran toont spierballen aan vriend én vijand Irak, Syrië én Pakistan. Deze landen hebben sinds deze week een gemeenschappelijke deler: de aanvallen die Iran heeft uitgevoerd. Intussen laat Pakistan van zich horen en voert het luchtaanvallen uit op Iran. En zo neemt de vrees voor een regionale oorlog in het Midden-Oosten toe. Hoe nu verder? Daarover is te gast historicus en Irankenner Peyman Jafari. (12:33) Macron grijpt alles aan om de Fransen voor zich te winnen Tijdens een 2,5 uur durende persconferentie probeerde president Macron deze week met nieuwe plannen zijn populariteit te vergroten. Hij kondigde onder andere maatregelen aan die de leefsituatie van vooral de lage en middeninkomens moeten verbeteren, in een poging kiezers uit handen van zijn extreemrechtse rivaal Marine Le Pen te houden. Gaat dat hem lukken? Correspondent Eva Rammeloo vertelt over de plannen en de positie van de Franse president. (20:58) Buitenland Uitgelicht: Duitsland Liefdesrelaties op de werkvloer zijn onderwerp van gesprek in Berlijn, waar de burgemeester net heeft bekendgemaakt dat hij een relatie heeft met zijn wethouder Onderwijs. De Berlijners raken er niet over uitgepraat, vertelt Duitslandkenner Ulrike Nagel. Presentatie: Sophie Derkzen

En in de Dominicaanse republiek maken ze zich zorgen over de ‘cabañas’ (00:45) Bereidt Noord-Korea zich voor op oorlog? Door de aandacht voor de oorlogen in Gaza en Oekraïne waren we de leider van Noord-Korea, Kim Jung Un, bijna vergeten. Tot gisteren, toen hij iedereen wakker schudde door buurland Zuid-Korea tot nummer 1 vijand van Noord-Korea te benoemen. Experts spreken van de grootste dreiging voor oorlog op het schiereiland sinds 1950. Moeten we deze waarschuwing serieus nemen? We spreken erover met Korea-deskundige, verbonden aan de Universiteit Leiden, Remco Breuker. (09:21) Het nieuwe zorgenkind van de EU: Slowakije De EU heeft een nieuw zorgenkind als het gaat om de rechtsstaat en de strijd tegen corruptie: Slowakije. Het Europees Parlement komt vandaag hierover bijeen, want de onlangs gekozen premier Fico laat er geen gras over groeien. Zijn regering wil de macht van de anti-corruptie waakhond inperken, en ook meer controle verkrijgen over de media. Critici vrezen dat het land onder Fico de kant van Hongarije opgaat. Daarover journalist en kenner van Midden-Europa, Laura Postma. (20:58) Buitenland uitgelicht: Dominicaanse republiek Net als in veel andere landen kampt de Dominicaanse republiek met stijgende prijzen, maar nu lijkt het de bevolking te veel geworden. Want hun geliefde ‘cabañas’ worden te duur. Journalist Carlijn Teeven bevindt zich nu in het land en vertelt waarom deze liefdeskamers zo belangrijk zijn.

En een nieuwe populaire Turkse serie zorgt voor veel ophef. (00:44) Dieptepunt migratie in Texas In de Amerikaanse staat Texas staan de schijnwerpers opnieuw gericht op de grens met Mexico. Afgelopen vrijdag verdronken namelijk een vrouw en twee kinderen die de grens wilden oversteken via een rivier aan de grens. Nu wijst Het Witte Huis met een beschuldigende vinger naar de staat Texas voor dit tragische incident. En lijkt de impasse tussen Texas en de Biden-regering groter te worden. Het is het zoveelste voorbeeld dat in het jaar van de verkiezingen, het migratiedebat in Amerika verder lijkt te verharden. Te gast is journalist Laila Frank. (12:15) Nieuwe kansen voor Guatemala In een land waar de democratie tot aan de grond is gesloopt kán er toch verandering komen. Dat gebeurt op dit moment in Guatemala, waar een corrupte kliek alles controleert. De verkiezingen werden onverwacht gewonnen door een democraat, Bernardo Arévalo, en die begon deze week aan een grote uitdaging: het herstel van de rechtsstaat. Hoe pak je zoiets aan? We vragen het Guatemalakenner Marlies Stappers van Impunity Watch. (21:28) Buitenland Uitgelicht: Turkije Een nieuwe Turkse serie is ongekend populair in het land. Maar aan het succes hangt een keerzijde, nu het mediacommissariaat heeft besloten om de serie tijdelijk van de buis te halen. Collega Cevahir Varan praat ons bij. Presentatie: Sophie Derkzen.

En in onze rubriek Uitgelicht aandacht voor een Marokkaanse zangeres die vreest voor gevangenisstraf. Kan een koninklijk pardon haar nog redden? (00:46) Stemmen uit Gaza: overleven in Rafah In grensplaats Rafah in het zuiden van Gaza zitten meer dan één miljoen Palestijnen uit de hele Gazastrook dicht op elkaar. Ze proberen er van dag tot dag te overleven met voedselschaarste, infectieziekten en onzekerheid over de toekomst. Afgelopen weekend werden ze ook nog eens gebombardeerd. Collega Edwin Koopman legde contact met de Gazanen in Rafah en maakte een reportage. (10:42) Rwanda-plan legt breuk in Sunaks partij bloot Afgelopen weekend overleden er nog vijf migranten die via het Kanaal het Verenigd Koninkrijk probeerden te bereiken. Dat komt op een gevoelig moment, nu morgen opnieuw wordt gestemd over het Rwanda-plan van premier Sunak. Het plan lijkt een diepe breuk in de conservatieve regering te veroorzaken. De rechtse flank van de conservatieven wil het plan om migranten naar Rwanda te sturen nog veel radicaler dan hoe het er nu bij ligt. Als Sunak daar gehoor aan geeft, vervreemdt hij zich van het gematigde deel van zijn partij. Lukt het Sunak de twee kampen te verenigen? VRT-journalist Ivan Ollevier volgt het VK op de voet en is te gast. (21:11) Buitenland Uitgelicht: Marokko In onze rubriek Uitgelicht aandacht voor een Marokkaanse zangeres die vreest voor gevangenisstraf. Kan een koninklijk pardon haar nog redden? Correspondent Samira Jadir vertelt over de kwestie waarover Marokko niet uitgepraat raakt. Presentatie: Sophie Derkzen

En in Europa Draait Door is de Britse podcastmaker, schrijver en (ex)politicus Rory Stewart te gast (00:43)Wie zijn die Houthi’s toch? Ze vallen al weken schepen aan in de Rode Zee en vannacht werden ze daarom het doelwit van Amerikaanse en Britse bombardementen: de Houthi’s uit Jemen. Maar wie zijn het precies, door wie worden ze geleid en waarom zoeken ze de confrontatie? Arabist Leo Kwarten over het risico op verdere escalatie en de mogelijke gevolgen voor de burgers in Jemen. (11:32)Boeren op een Arctisch eiland Podcastmaker Wiebe de Jong en onderzoeker Silja Zimmerman reisden af naar het verafgelegen eiland St. Paul en maakten daarover de podcast Tipping the iceberg. In deze Engelstalige audioserie horen we hoe de lokale bevolking in het Arctische gebied worstelt met overbevissing, klimaatverandering en dure voedselprijzen. Maar we ontdekken ook hoe het verbouwen van groenten, dankzij het warmere weer, toch misschien weer hoop biedt. In de studio Wiebe de Jong over het uitdagende leven op St.Paul. (21:12) Buitenland uitgelicht: Europa Draait Door De Britse podcastmaker, schrijver en (ex)politicus Rory Stewart is deze week te gast bij Arend-Jan Boekestijn en Tim de Wit. Presentatie: Sophie Derkzen

En een nieuwe Saudische film breekt alle records in het land, maar ook daarbuiten. (00:49) Hoe Ecuador een narcostaat werd In Ecuador worden tientallen gevangenisbewakers gegijzeld door criminelen. In het land is al voor de derde dag de noodtoestand van kracht, na de ontsnapping uit de gevangenis van een van de grootste narcobandieten. Daarna vielen criminelen tijdens een live uitzending een televisiestudio binnen en hielden anderhalf uur lang de journalisten onder schot. Hoe kon het ooit zo vredige Ecuador vervallen in deze drugschaos? In de studio Latijns-Amerika journalist Edwin Koopman. (10:25) Chinagate in België De Chinese inlichtingendienst zocht toegang tot het Belgische parlement, zo blijkt uit uitgelekte chats. Wat zegt dit over de werkwijze van China, en moeten wij in Nederland ook op onze hoede zijn? Onderzoeksjournalist Lars Bové van de Vlaamse krant De Tijd onderzocht de zaak, en vertelt wat hij ontdekte. (21:00) Buitenland Uitgelicht: Saudi-Arabië Een nieuwe Saudische film breekt alle records in het land, maar ook daarbuiten. Collega en Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerda legt uit waarom het om nog meer redenen interessant is om die film te zien. Presentatie: Sophie Derkzen.

En in Italië schrijft een veroordeelde huurmoordenaar een wel heel bijzondere scriptie. (00:34)De Week van Woede in Duitsland Duitsland is deze week volledig in de ban van Week van Woede, ofwel Wutwoche. Duitse boeren protesteren door heel het land. Intussen vrezen autoriteiten voor inmengen van extreme groepen. Waar komt die Duitse onvrede vandaan? En wat betekent het voor de regering? Daarover correspondent Guy Hoeks én Wiebke Pittlik van het Duitsland Instituut. (14:56)De Palestijnse voetbalclub in Chili In 1920 werd in de Chileense hoofdstad Santiago de voetbalclub Palestino opgericht door Palestijnse migranten. Zij kwamen naar Chili toen het Ottomaanse rijk uiteenviel, wat ertoe heeft geleid dat er een grote Palestijnse gemeenschap is in het land. In het begin mochten alleen Palestijnen zelf lid worden van deze voetbalclub – een voorwaarde die lang geleden kwam te vervallen. Maar de banden met het Midden Oosten zijn nog sterk en door de oorlog in Gaza is sport voor veel leden van Palestino nu een bijzaak geworden. Een reportage van onze correspondent Boris van der Spek. (21:06)Buitenland Uitgelicht: Italië Een veroordeelde huurmoordenaar met banden met de maffia bekende op bijzondere wijze dat hij nog meer moorden heeft gepleegd. Hij schreef erover in zijn scriptie vanuit de gevangenis. Hoe dat zit, vertelt collega Sonja Pleumeekeers Presentatie: Sophie Derkzen

In een overvolle gevangenis in Chili ontfermen veroordeelde criminelen zich over honderden straatkatten. (00:29) Bijzondere aanklacht Zuid-Afrika bij Internationaal Gerechtshof tegen Israël Deze week speelt bij het Internationaal Gerechtshof een bijzondere zaak tussen Zuid-Afrika en Israël. Zuid-Afrika beschuldigt de Israëli’s er namelijk van dat het een genocide uitvoert op de Palestijnse bevolking in de Gazastrook. Waarom is het juist Zuid-Afrika dat deze zaak aanspant? Daarover oud-correspondent Bram Vermeulen. (10:53) Uitspraak Internationaal Gerechtshof met mogelijk grote gevolgen Hoogleraar en advocate Liesbeth Zegveld volgt de zaak die Zuid-Afrika heeft aangespannen op de voet. En dat is niet zonder reden: Zegveld is zelf onderdeel van een rechtszaak tegen de Nederlandse staat, die draait om het leveren van wapenonderdelen door Nederland aan Israël. Waarom is die Zuid-Afrikaanse casus zo bijzonder, en wat heeft het voor mogelijke gevolgen voor haar eigen rechtszaak? Daarover Liesbeth Zegveld. (20:05) Buitenland Uitgelicht: Chili In een overvolle gevangenis in Chili ontfermen veroordeelde criminelen zich over honderden straatkatten. Latijns-Amerika verslaggever Edwin Koopman praat ons bij. Presentatie: Sophie Derkzen.

En een theatervoorstelling in Spanje geannuleerd vanwege 'slechte smaak'. (00:34) Oekraïne wil binnenlandse wapenindustrie opkrikken Nu de grenzen aan de westerse wapensteun in zicht komen, zoekt de Oekraïense regering naar andere oplossingen. Hoewel het land al een relatief grote wapenindustrie kent, moet in 2024 de productiecapaciteit zes keer zo groot worden. Er wordt daarom flink onderhandeld met grote wapenproducenten om dat mogelijk te maken. Over die laatste ontwikkelingen in de wapenindustrie spreken we met VRT-journalist Jens Franssen. (10:27) Biden dreigt moslimstem te verliezen Moslims en Arabische Amerikanen dreigen Joe Biden de rug toe te keren. Dat komt door zijn steun aan het Israëlische geweld in Gaza, maar ook door de volgens moslims groeiende islamofobie in de VS. En dat kan Biden flink wat stemmen kosten bij de presidentsverkiezingen in oktober. Hoe belangrijk is hun stem en wat kan Biden doen om die te behouden? Dat vragen we aan jurist en Amerika-specialist Kenneth Manusama. (20:52) Buitenland Uitgelicht: Spanje Lokale rechtse bestuurders in de provincie Toledo lijken een theatervoorstelling te annuleren vanwege 'slechte smaak'. Tegenstanders spreken van regelrechte censuur. Redacteur Laura Boog Posada, die voor ons Spanje volgt, schuift aan. Presentatie: Sophie Derkzen

(01:17) In Polen zet Tusk bijl in PIS-beleid, maar stuit ook op kritiek In Polen is de nieuwe regering onder leiding van Donald Tusk voortvarend van start gegaan. Bij zijn aantreden beloofde Tusk de invloed van de vorige regering in de rechtspraak en de publieke media ongedaan te gaan maken. En die belofte probeert hij al snel waar te maken: zo verving hij een topman bij de staatsomroep, en werd een live-uitzending plotseling offline gehaald. En dat leidt tot veel kritiek binnen Polen. Niet alleen van de PIS-partij, maar ook van onafhankelijke journalisten en waakhonden. Daarover journalist en Polen-kenner Dore van Duivenbode. (12:18) De Russische serie die populair is in Oekraïne Een nieuwe bloedstollende Russische serie doet veel stof opwaaien in Rusland, én daarbuiten. De serie, over een jongensbende in de laatste jaren van de Sovjet Unie, is namelijk niet alleen populair in Rusland zelf. Verrassenderwijs slaat de serie ook enorm aan bij Oekraïense jongeren. Daarover Otto Boele, universitair hoofddocent Russische Letterkunde aan de Universiteit Leiden Presentatie: Bram Vermeulen

En in Amerika wordt het lot van de verkiezingen voorspeld door een waarzegster. (00:32) Libanezen vrezen nieuwe oorlog met Israël Voor het eerst sinds de laatste oorlog met Israël in 2006 is Beiroet weer gebombardeerd. Hierbij kwam een belangrijke Hamas-leider om het leven. Libanezen worstelen nog altijd met trauma's van die bloedige strijd waarbij duizenden burgers om het leven kwamen en het land tot puin werd geschoten. Volkskrant- correspondent Jenne Jan Holtland is in Libanon en doet verslag van de vrees onder gewone Libanezen voor een gewapende confrontatie tussen de militante beweging Hezbollah en buurland Israel. (09:33) Marokkaanse feministen krijgen koninklijke steun In het Noord-Afrikaanse land gelden nog altijd oude islamitische regels die een grote stempel drukken op familieverhoudingen. Een belangrijke doorn in het oog van een groeiende groep die voor gendergelijkheid strijdt is het erfrecht- mannen erven het dubbele van wat een vrouw krijgt. Dat juist de Marokkaanse monarch Mohammed VI gehoor geeft aan de eisen van feministen biedt hoop. Hij is immers ook de hoogste religieuze autoriteit in het doorgaans conservatieve land, legt correspondent Samira Jadir uit. (22:28)Buitenland Uitgelicht: Verenigde Staten van Amerika In Amerika heeft een waarzegger op het rechtse medium Fox News een verkiezingsnederlaag van Trump voorspeld. En dit wordt heel serieus genomen door de Amerikanen, vertelt Correspondent Karlijn van Houwelingen. Presentatie: Maaike Schoon

En in Zweden aandacht voor een oude kinderster. (00:45) Aandacht voor vaderlandsliefde wordt verplicht in Chinees onderwijs China trapt het jaar af met een nieuwe onderwijswet die het verplicht om aandacht te geven aan vaderlandsliefde in de klaslokalen. Wat betekent dit voor internationale scholen? En, wat zegt de nieuwe wet over de verhouding met het Westen? Sinoloog Rogier Creemers is bij ons te gast. (13:17) De verdwijnende buffelboeren van Noord-Irak In Irak kampt de landbouw meer en meer met droogte. Ook boeren in het noorden van het land, die traditioneel waterbuffels houden en kaas produceren, hebben last van chronisch watertekort. En dat tekort ontstaat niet alleen door de opwarming van de aarde. Een reportage van Jaap van der Biesen en Nienke Edelenbosch. (21:57) Uitgelicht: Zweden In onze rubriek Uitgelicht aandacht voor een Zweedse documentaire die nieuw licht werpt op het leven van wereldberoemde kindersterren als Pippi Langkous. Het leven van Pippi was minder rooskleurig dan vaak gedacht. Daarover correspondent Tjade Michels. Presentatie: Maaike Schoon

Oekraïne: twee jaar invasie Bijna twee jaar geleden na de Russische invasie in Oekraïne, sleept de oorlog voort en blijft het onverminderd dodelijk. Dat blijkt ook weer nadat afgelopen nacht er doden en gewonden vielen door Russische raketaanvallen op Kyiv en Charkiv. Het tweede jaar van de oorlog levert een nieuwe realiteit op, waarin ook correspondent Michiel Driebergen leeft. Langs de frontlinie van portretteert hij Oekraïne: de burgers, de soldaten en de nieuwe identiteit van het land. We blikken met Michiel Driebergen vooruit op het nieuwe jaar in Oekraïne. Presentator: Eva Koreman.

Op de eerste dag van het nieuwe jaar staan we stil bij één centrale vraag: wat wordt het verhaal van Amerika in 2024? Het land gaat misschien wel de meest belangrijke verkiezingen ooit in, waarin de strijd gevoerd wordt tussen zittend president Joe Biden en oudgediende Donald Trump. Wat betekent dat voor Amerika zelf? En wat gaan wij er in Europa van merken? Te gast is journalist Laila Frank. Presentatie: Chris Kijne

(00:52) De verharding van Spanje Het zijn turbulente tijden in Spanje: links en rechts staan lijnrecht tegenover elkaar en het land lijkt gepolariseerder dan ooit. Langs thema’s als migratie, seksisme en economische mineur wordt de samenleving steeds harder, merkt NRC-correspondent Oumaima Abalhaj. Toen de linkse regering een amnestiedeal sloot met de Catalaanse separatist Puigdemont kwam de spanning tot een hoogtepunt: aanhangers van de rechtse oppositie gingen woedend de straat op. Waar komt die diepe polarisatie vandaan? En hoe staat de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging ervoor? Presentatie: Tim de Wit

(00:43)Egypte & Gaza: persvrijheid onder druk Torenhoge inflatie, journalisten die het land niet in mogen en een president die de oorlog in Gaza gebruikt om zelf populairder te worden: Egypte is een land van vele spanningen. Correspondent Ruth Vandewalle woont er inmiddels al bijna vijftien jaar. Hoe heeft zij de Egyptenaren toch het hoofd boven water zien houden? Daarnaast doet Vandewalle regelmatig verslag van de situatie in Gaza. Hoe is het om als journalist te werken op plekken waar de persvrijheid nihil is en collega’s elke dag moeten vrezen voor hun leven? Dit en meer bespreken we met de net in Nederland gearriveerde Belgische correspondent. Presentatie: Tim de Wit

(00:09) De twee gezichten van India India manifesteert zich meer en meer als belangrijke speler op het geopolitieke toneel en het afgelopen jaar was daar hét voorbeeld van, met onder andere een succesvolle maanlanding en het hosten van de G20. Maar terwijl premier Modi de vaderlandse trots promoot, wordt ook duidelijk dat er een grote keerzijde zit aan dat nationalisme. Het zijn namelijk de minderheden die steeds meer in het gedrang komen. Als de Indiase premier na de verkiezingen in 2024 opnieuw verkozen wordt, kan dat grote consequenties hebben voor de vrijheid en democratie in het land. Reden genoeg dus om uitgebreid stil te staan bij India, en dat doen we met journalist en Indiakenner Devi Boerema. Presentatie: Tim de Wit.

In het midden van de jungle bouwt Indonesië een nieuwe hoofdstad Volgend jaar keert Volkskrant-journalist en voormalig correspondent in Zuidoost-Azië Michel Maasterug naar zijn oude honk. En het belooft nu al een bijzondere tijd te worden: Indonesiërs gaan naar de stembus, bouwen een nieuwe hoofdstad in het midden van een oerwoud én het is het einde van het tienjarige presidentschap van Joko Widodo. Aan de vooravond van zijn terugkeer vertelt Maas uitgebreid over zijn Indonesië. Presentatie: Tim de Wit

En we beginnen de uitzending deze Eerste Kerstdag met de Russische Jingle Bells. (00:50) Poetin uitgedaagd door moeders en echtgenotes De Russische president wil een samenleving waar mannelijkheid gevierd wordt en vrouwen vooral een nieuwe generatie soldaten baren. Het traditionele gezin moet beschermd worden tegen invloeden van buitenaf. Dat juist vrouwen in verzet komen is tegen het zere been van Poetin. Op sociale media circuleren beelden van moeders en echtgenotes die hun jongens, die nu aan het vechten zijn in Oekraïne, terug thuis willen hebben. Dat juist deze groep dit protestgeluid laat horen is pijnlijk voor het Kremlin, legt NRC-correspondent Eva Cukier uit. Met de journalist nemen we het jaar door de ogen van Russische vrouwen door. Presentatie: Tim de Wit

(00:38)Waar is Sarah: #6-Gift Vandaag de laatste aflevering van de serie ‘Waar is Sarah?’ Over een reddingswerker op de Middellandse Zee, die op zoek gaat naar een pasgeboren baby die hij in 2016 uit een lekke rubberboot redde. Rob en Laura gaan naar Bologna om te spreken met een sociaal werker die mogelijk meer informatie heeft over baby ‘Sarah’. Daar loopt alles anders dan ze van tevoren hadden bedacht. Wat ze zeker weten is dat Sarah Nigeriaans is. Of Rob en Laura haar eindelijk zullen ontmoeten hoort u in deze laatste aflevering van ‘Waar is Sarah?’ Presentatie: Tim de Wit

En de verkiezing van een Nicaraguaanse vrouw tot Miss Universe leidt tot spanningen in het land. (00:55) Hoe leefbaar Gaza blijft Israël wil tot het einde doorgaan in de oorlog tegen Hamas, zo maakte de Israëlische premier Netanyahu deze week nogmaals duidelijk. Intussen spreken de Verenigde Naties van een ongekende humanitaire ramp: met ruim vier op de vijf inwoners van Gaza zonder huis, zijn bijna twee miljoen mensen ontheemd geraakt. Wordt Gaza straks onleefbaar? En waar kunnen de Palestijnen nog heen? We vragen het Erwin van Veen, conflictanalist bij Instituut Clingendael. (15:34) Het einde van Nagorno-Karabach Als het nieuwe jaar straks begint, verdwijnt er een zelfverklaarde republiek van de kaart. Op 1 januari gaat de regering van Nagorno-Karabach zichzelf ontbinden. Maar veel is er nu al niet meer van over, sinds het Azerbeidzjaanse leger het gebied drie maanden geleden aanviel. De ruim honderdduizend etnische Armeense inwoners van deze enclave vluchtten vrijwel allemaal naar buurland Armenië. Vahan Avakian, voorzitter van de Armeense stichting Sint Grigor Narekatsi in Amsterdam zamelt hulp in voor deze groep. Collega Max Smedes ging met hem op pad en sprak ook met de Armeens-Nederlandse journaliste Lilit Martirosova. (22:12) Buitenland Uitgelicht: Nicaragua De verkiezing van een Nicaraguaanse vrouw tot Miss Universe leidt tot spanningen in het land, omdat zij zou hebben deelgenomen aan anti-regeringsprotesten in 2018. Collega en Latijns-Amerika verslaggever Edwin Koopman praat ons bij. Presentatie: Tim de Wit.

En een pittige challenge in Tsjechië (00:41) Soedan valt in handen van de RSF Al ruim acht maanden woedt in Soedan een hevige machtsstrijd tussen het regeringsleger en de paramilitaire Rapid Support Forces, de RSF. Terwijl in de hoofdstad heftig gevochten werd vluchtten veel Soedanezen naar het nabijgelegen Madani. Maar na een korte aanval wappert ook hier de vlag van de RSF. Is dit een kantelpunt in de oorlog? We praten erover met Joost Bastmeijer. (07:59) Het Venezolaanse hotel dat rijkdom uitstraalt in tijden van economische crisis In Venezuela is er een diepe economische crisis gaande, maar daar merk je niets van als je je in het extravagante Hotel Humboldt begeeft. De laatste dictator van het land bouwde het hotel in de jaren 50, en huidige president Nicolás Maduro herstelde het in ere. Waar staat dit hotel voor? Collega Edwin Koopman zocht in deze reportage samen met antropoloog Eva van Roekel van de VU antwoord op deze vraag. (21:15)Buitenland Uitgelicht: Tsjechië Op sociale media in Tsjechië staat het vol met mensen die zich wagen aan de ‘Hot Chip Challenge’: het eten van een chipje dat zo pittig is, dat je het met rubberen handschoenen moet vastpakken. Waarom is niet iedereen blij met deze challenge? Journalist Laura Postma vertelt ons er alles over. Presentatie: Sophie Derkzen

En in het Verenigd Koninkrijk onrust over afvalboetes. (00:43) Wat is er nog over van de Duitse Willkommenskultur? In Duitsland staat de rechts-radicale AfD hoog in de peilingen. En waar andere partijen jarenlang een cordon sanitaire ophielden, wordt op regionaal niveau toch steeds vaker met de partij samengewerkt. Net als in Nederland is migratie een heet hangijzer in de Duitse samenleving, en daar spint de AfD garen bij. Schuiven anderen partijen op dit thema op naar rechts, om de wind uit de zeilen van de AfD te halen? Daarover correspondent Guy Hoeks. (08:06) Suriname in spanning om uitspraak Bouterse Morgen wordt 41 jaar na dato een definitieve uitspraak gedaan in de zaak rond de Decembermoorden, waarin oud-president Desi Bouterse terechtstaat. Het is een zaak die Suriname verdeelt, en de uitspraak wordt dan ook vol spanning afgewacht. Hoe gaan Bouterse-aanhangers reageren op een eventuele veroordeling? We bespreken het met journalist Roy Khemradj. En er komen jonge Surinamers aan het woord, die vertellen hoe zij tegen het strafproces aankijken. (20:36)Buitenland Uitgelicht: Verenigd Koninkrijk Als je in het Verenigd Koninkrijk je rommel op straat laat slingeren kan je zomaar tegen hoge boetes aanlopen. Maar daar komt steeds meer weerstand tegen onder de Britten, en dat heeft niet (alleen) met de hoogte van de boetes te maken. Daarover collega Nina van Raay, die voor ons het Verenigd Koninkrijk volgt. Presentatie: Tim de Wit

En in memoriam: Mathieu Segers. (00:52) China kijkt met argusogen naar Taiwan Over een maand gaan de Taiwanezen naar de stembus voor de presidentsverkiezingen, maar de Taiwanese autoriteiten slaan nu al alarm. Volgens Taiwan is China namelijk al langer bezig zich te mengen in de campagne. Maar ook voor de Verenigde Staten staat er veel op het spel. Te gast is Sense Hofstede, onderzoeker bij Instituut Clingendael. (11:52) Wapenfabriek in Pennsylvania onder vuur In Scranton, de geboorteplaats van president Joe Biden, wordt geld verdiend met de productie van munitie. De lokale wapenfabriek zorgt ook voor de broodnodige werkgelegenheid, maar is nu omstreden. Er zouden ook granaten voor het Israëlische leger worden geproduceerd, en dat roept bij sommige Amerikanen weerstand op. Onze correspondent Karlijn van Houwelingen ging naar Scranton en maakte een reportage over deze munitiefabriek. (20:55) In memoriam: Mathieu Segers Aan het eind van de uitzending staan we kort stil bij het overlijden van Mathieu Segers, hoogleraar Hedendaagse Europese Geschiedenis en Europese Integratie. Presentatie: Tim de Wit

(00:46) Waar is Sarah: #5 Grip Laura Stek en Rob Timmerman staan in aflevering vijf van de podcast ‘Waar is Sarah’ stil bij migratie. In Nederland volgt de ene politieke ontwikkeling op de andere. Het kabinet valt over migratie en de Tunesië Deal wordt gesloten. Rob wil grip krijgen op een ongrijpbare situatie en veel politici gebruiken de slogan ‘grip op migratie’, valt Laura op. Maar hebben ze dat wel? Europarlementariër Tineke Strik vertelt hoe de Tunesië Deal een goed voorbeeld is van het suggereren van controle. Presentatie: Tim de Wit

En in Italië is er een nieuw plan om zwerf honden van de straat te krijgen. (00:50) Harde verkiezingsstrijd in Servië Zondag gaat Servië naar de stembus, en Brussel kijkt gespannen mee. Gaat zittend president Vucic er wéér met de winst vandoor? De zelfbenoemde pro-EU – leider flirt ook met Rusland. De oppositie in het Balkanland verenigde zich intussen razendsnel in een gezamenlijk front tegen Vucic. We vragen verslaggever Marjolein Koster naar de kans van slagen van deze alliantie en de felle campagne. NRC-correspondent Clara van der Wiel vanuit Brussel over het belang van deze stembusgang. (12:50) De trauma's van Gazakinderen Het Israëlische leger heeft bij het offensief in Gaza de afgelopen twee maanden duizenden kinderen gedood. Een veelvoud daarvan loopt door de aanhoudende bombardementen trauma’s op. Suzanne Groothuis van Stichting Hope helpt getraumatiseerde kinderen in Gaza met muziek, dans en tekenen, en bereidt zich voor op een enorme klus. Verslaggever Edwin Koopman sprak haar in Brussel. (20:25) Buitenland Uitgelicht: Italië In de Zuid-Italiaanse gemeente Capaccio Paestum kunnen dierenvrienden hun geluk niet op. Zij krijgen een wel heel ruime bonus voor het adopteren van een hond. In onze rubriek Uitgelicht vertelt collega Sonja Pleumeekers hier meer over. Presentatie: Sophie Derkzen

En de laatste hoop voor de arganboom in Marokko. (00:41) Oekraïne dreigt EU-steun mis te lopen Donderdag begint in Brussel de EU-top waar 26 lidstaten zullen pleiten voor financiële steun aan Oekraïne, maar eentje tegen: Hongarije. Premier Orbán wil het land in oorlog niet eens op de agenda hebben en dreigt zijn vetorecht in te zetten. Kunnen de andere EU-lidstaten Oekraïne toch nog steunen? Zo nee, wat blijft er over van de geloofwaardigheid van de Europese Unie? Daarover Rob Heirbaut, politiek journalist bij de VRT. (10:45) Klopjacht op Turkse influencers In Turkije is een grootschalig justitieel onderzoek gestart naar bijna 600 influencers. Deze internetberoemdheden, die tot voor kort een ultraluxe bestaan hadden en veel populariteit genoten, worden verdacht van criminele praktijken. Achter deze klopjacht zit de regering-Erdogan die wil afrekenen met corruptie in het land. Maar waarom worden juist online bekendheden vervolgd? Daarover Bureau Buitenland-collega Cevahir Varan. (21:33) Buitenland Uitgelicht: Marokko In onze rubriek Uitgelicht aandacht voor de arganboom, het symbool van Marokko, die nu op punt van uitsterven staat. Correspondent Samira Jadir praat ons bij. Presentatie: Edwin Koopman

En bij de Briste kerstmarkten wordt het té gezellig. (00:46) Druk op Hezbollah neemt toe Terwijl alle ogen gericht zijn op de situatie in Gaza, neemt ook de spanning in het noorden, aan de grens met Libanon toe. Het aantal beschietingen tussen het Israëlische leger en Hezbollah neemt toe. En inmiddels wordt door zowel Israël als de Verenigde Staten de druk opgevoerd om Hezbollah weg van de grens te krijgen. Waarom neemt de spanning daar juist nu zo toe? Daarover Arabist Leo Kwarten. (08:28) EU zoekt naar oplossingen voor migratie-vraagstuk Het is hét thema dat nu de Europese politiek domineert: migratie. Verschillende lidstaten zitten met de migratieproblematiek in de maag, en rechts-populistische partijen spinnen daar garen bij. Toch zit op Europees niveau het debat over het zogeheten migratiepact al jaren muurvast. Maar daar lijkt langzaam verandering in te komen. De contouren van dat migratiepact worden steeds zichtbaarder, en deze week wordt bij de EU-top ook gesproken over extra financiering voor de Europese migratieaanpak. We bespreken het met Europa-correspondent Clara van de Wiel en migratiewetenschapper Evelyn Ersanilli. (19:59) Buitenland Uitgelicht: Verenigd Koninkrijk Ook in het Verenigd Koninkrijk wordt er uitgekeken naar de kerstperiode, en daar hoort voor de Britten natuurlijk ook een echte kerstmarkt bij. Alleen zijn juist die kerstmarkten een groot punt van zorg dit jaar. Daarover correspondent Anne Saenen. Presentatie: Sophie Derkzen

En een wel héél gelukkige geluksvogel in China. (00:45) Britse premier Sunak zet alles op alles om migratieplannen te laten slagen Het was dé belofte van Rishi Sunak toen hij de premier van Groot-Brittannië werd: het terugdringen van de hoge immigratiecijfers. Maar juist die belofte lijkt hij maar moeilijk na te komen. De migratiecijfers zijn onverminderd hoog, en daardoor neemt de kritiek op Sunak toe. Juist ook vanuit de radicale flank van zijn partij. En daarom wil Sunak nu alles op alles zetten om vergaande migratiewetgeving er doorheen te krijgen. Hij is daarvoor zelfs bereid om verschillende internationale verdragen opzij te schuiven. Morgen stemt het Britse Lagerhuis over die plannen. Daarover Ivan Ollevier, Verenigd Koninkrijk-expert voor de VRT. (11:42) Nieuwe rechtse regering in Nieuw-Zeeland richt pijlen op de Maori’s Er waaide jarenlang onder de linkse premier Jacinda Ardern een progressieve wind door Nieuw-Zeeland. Maar sinds deze week is er een nieuw rechts kabinet, met steun van het populistische ’New Zealand First.’ Die regering betekent slecht nieuws voor de oorspronkelijke bewoners van Nieuw-Zeeland, de Maori’s. Het kabinet onder leiding van premier Luxon is namelijk van plan om verschillende wetten terug te draaien die al decennia bestaan om de juist de positie van de Maori’s in de samenleving te verbeteren. En dat oorspronkelijke bewoners onder druk komen te staan, past in een bredere trend. Daarover historicus Marjolein van Pagee. (21:30) Buitenland Uitgelicht: China In de rubriek Uitgelicht aandacht voor China, dat in de ban is van een uiterst opvallende loterijwinnaar. Daarover Manya Koetse van het platform WhatsonWeibo. Presentatie: Sophie Derkzen

En aandacht voor de strenge anti-lhbti-wetgeving die in Rusland is aangenomen. (00:44)Waar is Sarah: #4-Engelen of zondebokken? Laura Stek en Rob Timmerman reizen in aflevering vier van de podcast ‘waar is Sarah’ af naar Sicilië om af te spreken met een arts die in 2016 voor het Rode Kruis werkte. Herinnert hij zich Sarah nog? Daarnaast onderzoeken Rob en Laura hoe men in Italië aankijkt tegen reddingsmissies als die van Sea Watch. Veel mensen denken dat reddingsschepen een zogenaamde ‘aanzuigende werking’ hebben, maar klopt dat wel? (21:59)Buitenland Uitgelicht: Europa Draait Door In onze podcast Europa Draait Door is dit keer journalist en Ruslandkenner Helga Salemon te gast. En met haar onder meer aandacht voor de strenge anti-lhbti-wetgeving die in Rusland is aangenomen. Presentatie: Sophie Derkzen

En: Zweedse gamers zijn klaar met seksistische scheldpartijen (00:59) Groene praatjes vullen geen gaatjes in het klimaatbudget De eerste dag van de klimaattop in Dubai leidde gelijk al tot een grote doorbraak: het instellen van een schadefonds voor de gevolgen van klimaatverandering in armere landen. Maar wie trekt de portemonnee voor het verminderen van de wereldwijde CO2-uitstoot? Directeur van het Sustainable Finance Lab Rens van Tilburg is net terug van de COP en vertelt wat hij gehoord heeft. (12:38) Argentinië zet zandzakken voor de deur bij inauguratie Zondag wordt Javier Milei beëdigd als de nieuwe president van Argentinië. Hij won stemmen met radicale ideeën, maar gaat hij die ook allemaal uitvoeren? Verwacht wordt dat vakbonden hun messen zullen slijpen. Argentiniëkenner Michiel Baud over hoe rechts Milei in werkelijkheid zal zijn. (22:08) Buitenland Uitgelicht: Zweden Zweedse gamers zijn er helemaal klaar mee: uitgescholden worden omdat ze vrouw zijn. Daarom hebben ze nu een woordenboek uitgebracht gevuld met die scheldwoorden, met de boodschap deze woorden niet meer te gebruiken. Zweden-correspondent Tjade Michels heeft het woordenboek bestudeerd en praat ons bij. Presentatie: Tim de Wit

En in Canada wordt een bijna-uitgestorven taal nieuw leven ingeblazen. (00:49) Vrachtwagenchauffeurs blokkeren de Pools-Oekraïense grens Kilometerslange files aan de Pools-Oekraïense grens, waar Poolse vrachtwagenchauffeurs hun vrachtwagens uit protest op de weg hebben gezet. Oekraïense chauffeurs moeten daardoor dagen en soms zelfs weken wachten voordat ze de grens kunnen oversteken. Correspondent Michiel Driebergen legt uit waarom de Poolse chauffeurs dwarsliggen. (07:00) Twee keer nee uit Boedapest richting Oekraïne In Kyiv zijn de ogen nerveus op Brussel gericht. Op de EU-top volgende week besluiten de lidstaten over nieuwe financiële steun aan Oekraïne én over het starten van onderhandelingen voor EU-lidmaatschap van het land dat dolgraag bij Europa wil horen. Maar de Europese droom van Oekraïne dreigt in duigen te vallen, want ten aanzien van beide onderwerpen klinkt vanuit Boedapest een aanhoudend ‘nee’. Waarom zet Orbán zijn hakken in het zand, en kan hij nog op andere gedachten worden gebracht? Correspondent Tijn Sadée praat ons bij vanuit Hongarije. (21:05) Buitenland Uitgelicht: Canada Veel van de First Nation-talen in Canada worden met uitsterven bedreigd. Correspondent Tom Bijvoet vertelt over een poging om een van deze talen te redden. Presentatie: Sophie Derkzen

En in Mexico maken ecologen zich zorgen om de schattige axolotl! (00:43) Schaakspel Israël & Hamas Nu de gevechten in Gaza zijn hervat, richt het Israëlisch leger zich op het zuiden. Intussen klinken alarmbellen vanuit de Verenigde Staten: minister van Defensie Lloyd Austin waarschuwt Israël voor een strategisch verlies. Hoe succesvol is het Israëlisch leger nog? En wat is de strategie van Hamas in deze fase van de oorlog? We vragen het Midden-Oostendeskundige Mouin Rabbani. (11:46) De stevige grip van de Taliban Toen de Taliban opnieuw aan de macht kwam beloofden ze zich milder en constructiever op te gaan stellen dan voorheen, maar in de afgelopen anderhalf jaar is daar maar weinig van terug te zien. Vrijheden van vooral meisjes en vrouwen werden stap voor stap ingeperkt. Uit recent onderzoek van Afghan Witness blijkt nu dat ook het uitvoeren van lijfstraffen weer aan de orde van de dag is. Wat zegt dat over de Taliban, en waar putten Afghaanse meisjes en vrouwen hun hoop nog uit? We bespreken het met medeoprichter van The Afghanistan Analysts Network Martine van Bijlert. (21:56) Buitenland Uitgelicht: Mexico Mexicaanse ecologen zijn een campagne gestart voor de redding van de axolotl. Dit unieke salamandertje kan belangrijk zijn voor de geneeskunde, maar staat op het punt van uitsterven. Redacteur Edwin Koopman praat ons bij.

En een opvallende fraudezaak in Turkije. (00:46) Op hoeveel steun kan Oekraïne nog rekenen van het Westen? “De winter komt eraan en dat zal de strijd aan het front nog ingewikkelder maken”, zo stelt de Oekraïense president Zelensky. Nu de eerste sneeuw is gevallen wordt het steeds lastiger voor de Oekraïners om dit jaar nog terrein terug te winnen. Maar dat heeft ook te maken met de gebrekkige steun vanuit het Westen, zo stellen de Oekraïners zelf. Wat kan Oekraïne vanuit het Westen nog verwachten? Daarover Han Bouwmeester, hoogleraar militaire wetenschappen aan de Nederlandse Defensie Academie. (11:26) Campagnekoning Trump neemt het op tegen Republikeinse partij Het duurt nog even tot de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2024, maar de interne strijd is al losgebarsten in de Republikeinse partij. Trump staat in de peilingen mijlenver voor op zijn partijgenoten, maar de concurrentie in de partij hoopt de voormalige president nog te kunnen inhalen. Rijke donateurs tasten diep in de buidel om de rechts-populistische politicus alsnog te verslaan in de aanstaande voorverkiezingen. Ook de partijleiding worstelt met steun aan Trump, die verwikkeld is in allerlei rechtszaken. Oud-Amerika-correspondent Casper Thomas van weekblad De Groene Amsterdammer over deze belangrijke fase in de interne Republikeinse strijd. (22:09) Buitenland Uitgelicht: Turkije In de rubriek Uitgelicht aandacht voor een grootschalige en opvallende fraudezaak in Turkije. Daarover redacteur Cevahir Varan, die Turkije volgt. Presentatie: Tim de Wit

En deed de winst van de PVV de Britten denken aan de Brexit? (00:42) Waar is Sarah #3: Melk en Honing In de derde aflevering van de zesdelige podcastserie ‘Waar is Sarah?’, arriveren Rob Timmermans en zijn collega’s in de Siciliaanse havenstad Messina. Onder de ruim 400 migranten aan boord is veel vreugde, maar Rob heeft dubbele gevoelens: voor de meesten zal het geen sprookje worden in Europa. Rob ontdekt met podcastmaker Laura Stek dat Sarah en haar moeder waarschijnlijk Nigeriaans zijn. Laura vraagt zich af waarom Nigeriaanse vrouwen, zoals de moeder van Sarah, hun hele leven achterlaten om naar Europa komen. (24:14) Buitenland uitgelicht: Europa draait door In de nieuwe aflevering van onze podcast ‘Europa Draait Door’ bespreken Tim de Wit en Arend Jan Boekestijn het Verenigd Koninkrijk. Ook daar bleef de winst van de PVV niet onopgemerkt. Hoe kijken ze naar onze verkiezingen? En deed het de Britten misschien ook wel denken aan de Brexit? Correspondent Arjen van der Horst schuift aan. Presentatie: Tim de Wit

En gratis geld voor Servische scholieren. (00:38) Wat onze democratie kan leren van Polen en Hongarije Rechtswetenschapper John Morijn doet onderzoek naar de afglijdende rechtsstaat in Polen en Hongarije, waar de positie van rechters en journalisten onder druk kwam te staan. Dat proces van democratische terugval verloopt volgens hem steeds volgens hetzelfde patroon en dus moeten we alert zijn als we dezelfde dingen in ons eigen land zien gebeuren. Na de overwinning van Wilders waarschuwt hij ook Nederland. Waar baseert hij zijn vrees op? John Morijn, hoogleraar bij Princeton University en Rijksuniversiteit Groningen, is te gast. (11:29) Hennepvrees in Duitsland Duitsland gaat het gebruik van marihuana gedeeltelijk legaliseren. Toch zijn de gebruikers niet blij, want er zijn strenge voorwaarden verbonden aan het opsteken van een jointje. Verslaggever Edwin Koopman bezocht het Berlijnse hennepmuseum om te spreken met de pleitbezorgers van vrije marihuana, en maakte een reportage. (20:51) Buitenland Uitgelicht: Servië Servische middelbare scholieren kunnen in de komende dagen 10.000 dinar – zo’n 85 euro – krijgen. De president heeft aangekondigd dat de regering ze dat geld gratis gaat uitdelen. Maar niet iedereen is enthousiast: de actie vindt namelijk vlak voor de verkiezingen plaats. Journalist Arja Mari belicht de situatie. Presentatie: Sophie Derkzen

En in San Francisco geven bibliotheken gratis boeken weg aan verslaafden. (00:51) Kremlin duimt voor Wilders Als eerste werd PVV-leider Geert Wilders op de verkiezingsavond van de 22ste november gefeliciteerd door de Hongaarse premier Viktor Orbán. Al vrij snel volgden de andere geestverwanten aan de politieke rechterzijde met hun gelukwensen aan de Nederlandse politicus. Maar ook buiten de EU kan de verkiezingswinst op warme belangstelling rekenen. In Moskou reageren ze voorzichtig opgetogen op de zevenendertig zetels winst van Wilders. De stille hoop is dat Nederland zich aansluit bij het Europese blok dat het Kremlin gunstiger gezind is. Ruslandkenner Hubert Smeets over de Russische reactie op de Nederlandse stembusgang. (11:46) Moldavië worstelt nog altijd met tuberculose Moldavië, aan de rand van Europa, is hard bezig tbc te bestrijden. Het land wil in 2030, tegelijkertijd met toetreding tot de EU, tuberculosevrij zijn. Maar of die ambitieuze doelstelling gehaald gaat worden is nog maar de vraag: het arme land worstelt met corruptie en grenst bovendien aan Oekraïne, waar de helft van de tbc-patiënten door de oorlog over het hoofd wordt gezien. Journalist Janneke Juffermans nam een kijkje in het Oost-Europese land. (21:45) Uitgelicht: Verenigde Staten In San Francisco geven bibliotheken gratis boeken weg aan verslaafden. Het is een initiatief in de strijd tegen de hardnekkige drugsproblemen in de metropool. Hoe de bibliothecarissen dat proberen te bereiken legt correspondent Mari Meyer uit. Presentatie: Sophie Derkzen

En Spaanse narco spant rechtszaak aan om imago te redden. (00:32) De opties voor Netanyahu Het bestand tussen Hamas en Israël is met twee dagen verlengd. Dit moet de vrijlating mogelijk maken van nog eens twintig gegijzelden van Hamas in ruil voor Palestijnse gevangenen. De druk op Benjamin Netanyahu om het bestand nog verder te verlengen is groot, maar is dat ook in Netanyahu’s eigen belang? We bespreken het met hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet van de Universiteit van Amsterdam. (12:11) Oppositieleden verdwijnen in Zimbabwe In Zimbabwe worden prominente oppositieleden gearresteerd, ontvoerd, of zelfs dood teruggevonden. En doordat de afgelopen verkiezingen volgens critici onrechtmatig zijn verlopen, gaan de Zimbabwanen nu vervroegd naar de stembus. Is er daarmee weer hoop voor de democratie in het land? Daarover Hugo Knoppert, die zich met het Zimbabwe Europe Network bezighoudt met de mensenrechtensituatie in Zimbabwe. (22:41) Buitenland Uitgelicht: Spanje Een scène uit de populaire misdaadserie Fariña viel bij een Spaanse crimineel niet goed: hij meent dat zijn imago hierdoor is geschaad. De man, die zelf een cruciaal persoon was in de drugsmokkel in de jaren 80, spant nu een rechtszaak aan. Spanje-correspondent Carlijn Teeven vertelt meer over deze bijzondere zaak. Presentatie: Sophie Derkzen

En is er in Duitsland een einde gekomen aan een televisie tijdperk. (00:43) De ondergrondse bewoners van Avdiivka Rond de stad Avdiivka in de oostelijke regio Donbas vindt momenteel een reusachtige veldslag plaats. De Russen proberen de Oekraïense troepen in het stadje te omsingelen, met enorme verliezen tot gevolg. Zo'n duizend van de oorspronkelijk ruim dertigduizend bewoners zijn achtergebleven in Avdiivka. Zij overleven al bijna twee jaar in de kelders onder hun flatjes. Onze verslaggever Michiel Driebergen zocht deze ‘ondergrondse bewoners’ op. (11:23) Diepe begrotingscrisis brengt Duitse coalitie aan het wankelen Na een uitspraak van het Duitse constitutionele hof ontstond plots een gapend gat in de begroting van bondskanselier Olaf Scholz. Want zestig miljard aan investeringen in de Duitse economie, gefinancierd met overgebleven geld uit het coronaherstelfonds, zijn volgens de rechtbank onrechtmatig. Wat betekent dat voor het Duitsland Instituut. Te gast is Hanco Jürgens (21:19) Buitenland Uitgelicht: Duitsland Het is het einde van een tijdperk voor de Duitsers: Afgelopen zaterdag keeken ze naar de laatste uitzending van het razend populaire ‘Wetten dass’ met de legendarische presentator Thomas Gottschalk. Daarover Duitslandkenner Ulrike Nagel. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:46) Waar is Sarah #2: Parallelle werelden In de tweede aflevering van de zesdelige podcastserie ‘Waar is Sarah?’ vaart Rob Timmerman op het reddingsschip ‘Sea Watch 3’ naar de Search and Rescue zone. In dit deel van de Middellandse Zee verkeren veel mensen in rubberen en houten bootjes in grote nood. Via spraakberichten houdt Timmerman contact met Radiomaker Laura Stek. Zo hoort Stek hoe Rob Timmerman op zee de ene redding na de andere uitvoert. Ze vraagt zich af: wat zijn nu eigenlijk de regels op zee? Met hulp van de Italiaanse researcher Angela wordt de zoektocht naar Sarah voortgezet. (22:46) Buitenland Uitgelicht: Europa Draait Door Het is vrijdag, dus daarom ook uitgebreid aandacht voor onze podcast Europa Draait Door. Deze week bespreken Arend Jan Boekestijn en Tim de Wit de verkiezingswinst van de PVV. Want wat betekent dat voor Europa, en hoe wordt er vanuit Brussel nu naar ons gekeken? Europa-correspondent Kysia Hekster en politiek journalist Kees Boonman schuiven aan. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:35) Hoe de uitslag van de Nederlandse verkiezingen in Europa valt In Bureau Buitenland schakelen we naar Brussel en andere Europese hoofdsteden, waar de grote overwinning van Wilders bepaald niet onopgemerkt is gebleven. Niet in de laatste plaats omdat er volgend jaar nog Europese verkiezingen aankomen. Dit bespreken we met, Clara van der Wiel, Michiel Driebergen, Tijn Sadée en Hieke Jippes. Presentatie: Tim de Wit

En: Colombia heft belasting op junkfood (01:00) Een verslag vanaf de grensovergang met Gaza De 28 nog levende couveusebaby’s die van Israël het ziekenhuis in Gaza-stad moesten verlaten, zijn de grens overgebracht naar Egypte. Aan Egyptische kant staan vrachtwagens vol voedsel en medicijnen te wachten tot ze Gaza in kunnen. Correspondent Ruth Vandewalle reisde naar de grensovergang bij Rafah en sprak getuigen van de oorlog, waaronder de ziekenhuisdirecteur die verantwoordelijk is voor de geëvacueerde baby's. (10:06) Hoe sterk is de coalitie van Donald Tusk? Bij de Poolse verkiezingen vorige maand werd de regerende PiS-partij de grootste, maar niet groot genoeg om te kunnen regeren. De kans is dan ook groot dat de oppositiepartijen onder leiding van Donald Tusk straks een regering mogen vormen. Maar hoe eensgezindheid is die coalitie? Lukt het Tusk daadwerkelijk om een regering te vormen? En kan hij de rechtstaat herstellen nadat PiS jarenlang de scepter zwaaide? Te gast is Polen-deskundige Marek van de Watering. (19:39) Buitenland Uitgelicht: Chips en cola extra duur in Colombia Colombia heft voortaan extra belasting op chips, chocola en frisdranken. Junkfood met verzadigd vet, zout en suiker kost voortaan extra geld. Daarmee is Colombia een van de eerste landen ter wereld die ongezond eten belasten. Latijns-Amerika redacteur Edwin Koopman legt uit hoe dat komt. Presentatie: Tim de Wit

En in de verenigde staten is er een wortel oorlog ontstaan. (00:42) Hoe zit het met onze veiligheid en defensie na deze verkiezingen? Er woeden twee oorlogen aan de Europese grenzen: aan de oostgrens wordt in Oekraïne de grootste oorlog op ons continent uitgevochten sinds de Tweede Wereldoorlog, en ook aan de zuidgrens woedt een oorlog in Israël en Gaza die nog verder kan escaleren. Grote geopolitieke gevaren, maar wat horen we erover in de verkiezingscampagne en in hoeverre hebben de partijen over deze internationale kwesties een visie? En wat willen ze eigenlijk met defensie? Daarover Arnout Brouwers, journalist voor de Volkskrant met een specialisme in veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid. En Dieuwertje Kuijpers, journalist voor o.a. Follow the Money, waar ze schrijft over de defensie- en veiligheidssector. (21:24) Buitenland Uitgelicht: VS In een vallei in Californië hebben kleine wortelboeren in de strijd om grondwater zich verenigd, en twee grote bedrijven op de knieën gekregen. Dat is uitzonderlijk groot nieuws aan de Amerikaanse westkust, vertelt correspondent Mari Meyer. Presentatie: Tim de Wit