Bureau Buitenland

En weg uit Dehli op coolcation. (00:31) Voormalig rechter Internationale Strafhof over situatie in Rafah Hoogleraar internationaal strafrecht Christine van den Wyngaert is de eerste Belg die het schopte tot rechter bij het ICC, waar zij jarenlang werkte. Bureau Buitenland spreekt haar over de humanitaire situatie in Rafah en hoe die juridisch te duiden. Vorige week riep het Internationaal Gerechtshof al op tot het staken van alle militaire actie in Rafah die de bevolking in levensgevaar brengt. Maar van dit soort juridische, of politieke, ‘rode lijnen’ lijkt Israël zich tot nu toe niets aan te trekken. (11:58) Macholand Mexico kiest voor een vrouw Mexico kent een van de hoogste cijfers ter wereld als het gaat om femicide, en abortus is pas sinds enkele maanden niet meer strafbaar. Geen aantrekkelijk land dus om vrouw te zijn, zo lijkt het. Toch kiezen de Mexicanen komende zondag een vrouw tot president. Wat zegt dat over dit macholand? Collega Edwin Koopman reisde naar Mexico en zocht het uit. (22:20) Buitenland Uitgelicht: Weg uit Dehli op coolcation Delhi wordt overspoeld door een ongekende hittegolf. Rijke inwoners vluchten daarom naar koelere plekken zoals Scandinavië, maar niet iedereen kan dat betalen. Correspondent Lisa Dupuy vertelt hoe mensen op verschillende wijze met de hitte omgaan. Presentatie: Sophie Derzken

De rubriek Uitgelicht kwam in deze uitzending te vervallen. Georgië schreeuwt om Europa, maar krijgt een Russische wet Er was maandenlang protest, druk uit Brussel en Washington, en zelfs een veto van de president, maar niets kon de controversiële Georgische wet op buitenlandse agenten stoppen. Vanmiddag zal het parlement naar alle waarschijnlijkheid definitief met de wet instemmen. De wet, naar Russisch voorbeeld, maakt het werk van journalisten en activisten straks een stuk lastiger en maakt EU-toetreding voor het land zo goed als onmogelijk. Glijdt Georgië af naar een autocratie? En blijft het protest ook na het aannemen van de wet nog overeind? Te gast is Georgië-correspondent Jarron Kamphorst. EUropa Express #14: Europese samenwerking op defensie Onze EUropa Express stopt deze keer bij de Defensie-halte. De verdediging van Europa is een thema dat deze verkiezingen een grotere rol speelt dan voorheen. En ook nooit eerder werd er zo veel Europees geld voor defensie uitgetrokken, als nu. De EU heeft ‘grote ambities’ op het gebied van defensie. Maar in hoeverre trekt de EU ook echt gezamenlijk op en wat kunnen we de komende termijn van een nieuwe Commissie verwachten? Daarover politicoloog en defensie-expert aan de VU, Trineke Palm.

En sporters op Amerikaanse universiteiten kunnen eindelijk cashen. (00:51) Aanval op bouwmarkt in Kharkiv Dit weekend kwamen grote delen van het oosten van Oekraïne zwaar onder vuur te liggen. Zo ook Kharkiv, de tweede stad van het land. Onze correspondent Michiel Driebergen maakte ter plekke een reportage. (10:54) De machtspositie van Mandela's ANC Deze week vinden er verkiezingen plaats in Zuid-Afrika. Voor het eerst sinds het einde van de apartheid dreigt het ANC zijn absolute meerderheid zal verliezen. Zuid-Afrika kampt met een hoge werkloosheid, corruptie en constante stroomuitval, en dat rekenen veel Zuid-Afrikanen het ANC aan. Daarover Zuid-Afrika-kenner en hoofdredacteur van ZAM Magazine Bart Luirink. (21:19) Buitenland Uitgelicht: Verenigde Staten Na jaren van eindeloos wachten is een historisch besluit genomen, waar sporters op Amerikaanse universiteiten dolblij mee zijn. Correspondent Mari Meyer praat ons bij. Presentatie: Eva Koreman

En Kasja Ollongren in Europa Draait Door. (00:56) EUropa Express #14: Scheuring binnen rechts-radicale Europese fractie In peilingen staan ze op forse winst. Maar zo vlak voor de Europese verkiezingen is er nu flinke ruzie binnen de rechts-radicale Europese fractie de ID-groep. De Duitse AFD is niet langer welkom en is eruit gezet. Waarom gaan de rechts-radicalen zo rollebollend over de straat? En dat uitgerekend vlak voor de verkiezingen? Vanuit Brussel correspondent Clara van de Wiel. (08:20) De eerste in het Nederlands vertaalde roman uit Gaza Met Een tuin voor verloren benen van Mahmoud Jouda is voor het eerst een roman uit Gaza te lezen in de Nederlandse taal. Jouda beschrijft de pijn en wanhoop van Gazanen die ledematen verloren of hun naasten zagen sterven tijdens de demonstraties van 2018 die de naam ‘Mars van de terugkeer’ kregen. Vertaler Djûke Poppinga is te gast over wat dit boek zo bijzonder maakt. (22:10) Buitenland Uitgelicht: Kajsa Ollongren te gast in Europa Draait Door Minister van Defensie Kajsa Ollongren spreekt over Oekraïne, Poetin, én het nieuwe kabinet. Presentatie: Chris Kijne

En Italiaanse baby-influencers verdwijnen uit beeld. (00:40) Nieuw verzoek Zelensky aan NAVO President Zelensky doet een dringend oproep aan de NAVO om actief mee te helpen bij het verdedigen van het Oekraïense luchtruim. Daarnaast vraagt hij toestemming om westerse wapens in te zetten voor doelen op Russisch grondgebied. Correspondent Michiel Driebergen legt vanuit Kharkiv uit waarom Zelensky dit nu nodig vindt. Aan oud-commandant der landstrijdkrachten Mart de Kruif de vraag hoe realistisch het is dat de NAVO Zelensky tegemoet komt. (12:04) EUropa Express #13: Russische propaganda in Italië Een film die gefinancierd is door het Russische ministerie van Cultuur is inmiddels al ruim zestig keer in Italië te zien geweest. Dit is onderdeel van een bredere beïnvloedingscampagne in aanloop naar de Europese verkiezingen. Een reportage van correspondent Angelo van Schaik over waarom juist Italië relatief gevoelig lijkt voor propaganda vanuit Rusland. (22:11) Buitenland Uitgelicht: Italiaanse baby-influencers verdwijnen uit beeld Zelfs kwaliteitskranten schreven over het besluit van influencer Chiara Ferragni om haar kinderen niet langer te laten zien op Instagram. En toeval of niet: er ligt nu ook een wetsvoorstel om minderjarigen beter te beschermen op sociale media. Collega en Italië-watcher Sonja Pleumeekers vertelt. Presentatie: Sophie Derkzen

En: orthodox joodse vrouwen gaan in seksstaking (00:47) Europa betrokken bij ‘woestijndumpingen’ van migranten Afrikaanse migranten onderweg naar Europa worden in Noord-Afrikaanse landen in groten getale opgepakt, onder slechte omstandigheden vastgezet en achtergelaten in de woestijn. Onderzoek van onder meer Lighthouse Reports toont aan hoe dit systematisch gebeurt en dat Europees geld hierin een grote rol speelt. Journalist Klaas van Dijken leidde het onderzoek en is te gast. (08:13) EUropa Express (http://npo.nl/Europa) #12: Breuk binnen radicaal-rechtse Europese fractie In aanloop naar de Europese verkiezingen lijken er barsten te komen binnen de radicaal-rechtse ID-fractie in het Europees parlement. Rassemblement National, de partij van Marine Le Pen, breekt met de Duitse bondgenoot AFD. Een omstreden interview van AfD-kopstuk Maximilian Krah in de Italiaanse krant La Repubblica blijkt de druppel voor Le Pen. Daarover Frankrijk-correspondent Eva Rammeloo en Marja Verburg van het Duitsland Instituut. (20:33) Buitenland Uitgelicht: een seksstaking in de VS Een bijzondere staking in New York, correspondent Karlijn van Houwelingen praat ons bij. Presentatie: Sophie Derkzen

Met zijn verzoek om een arrestatiebevel voor drie leiders van Hamas, maar ook twee van Israël, zorgde aanklager Karim Khan voor een internationale schok. Vooral de reputatie van Israël lijkt een gevoelige deuk op te lopen en de woede in het land hierover is groot. Maar het Internationale Strafhof zelf neemt ook een enorm risico, zo blijkt uit veel negatieve reacties, vooral in de Verenigde Staten. Wat zijn de gevolgen als het Strafhof daadwerkelijk overgaat tot deze arrestatiebevelen? Wij bespreken het met Geert-Jan Knoops, o.a. advocaat bij het Internationale Strafhof zelf, hoogleraar Joodse studies Bart Wallet en VS-deskundige Kenneth Manusama. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:45) Hoe verder voor Iran na Raïsi's dood? President Raïsi van Iran en de minister van Buitenlandse Zaken zijn omgekomen bij een helikoptercrash in het noordwesten van Iran. Wat betekent dat voor de opvolging binnen Iran, en wat zijn de gevolgen in de regio, waar het al zo onrustig is? En wat zijn de reacties vanuit de Iraanse bevolking? Te gast zijn historicus en politiek analist Peyman Jafari en journalist en Iran-kenner Mina Etemad. (12:27) EUropa Express #11: Belgisch extreemrechts kijkt hoopvol naar Nederland In België staan maar liefst drie verkiezingen voor de deur: er worden zowel Europese als ook federale en regionale verkiezingen gehouden. Het radicaal-rechtse Vlaams Belang staat er enorm goed voor, én kijkt tevreden naar de ontwikkelingen in Nederland. Daarover Carl Devos, politicoloog en hoogleraar aan de Universiteit Gent, en Ellen de Soete, activist, die zich met haar 8 mei-coalitie verzet tegen de opkomst van radicaal rechts. Presentatie: Tim de Wit

En schrijver Ilja Leonard Pfeiffer in Europa Draait Door. (00:56) Misstanden in Israëlische gevangenissen Een tekort aan voedsel, zeer slechte hygiënische omstandigheden, gevallen van mishandeling en zelfs marteling. Mensenrechtenorganisaties zijn uiterst kritisch over de toestand waarin Palestijnse gevangenen verkeren, die nu vastzitten in Israëlische gevangenissen. Correspondent Lucia Admiraal volgt een groep gevangenen en doet verslag van wat hen is overkomen. (10:53) EUropa Express #10: Een Kinderboek over de EU Voor veel mensen is de EU een groot raadsel, en voor de meeste kinderen zeker. In een nieuw boek proberen Rob Heirbaut en Danny de Vos verhalenderwijs ‘Het geheim van Europa’ te ontraadselen. (20:41) Buitenland Uitgelicht: schrijver Ilja Leonard Pfeiffer in Europa Draait Door Schrijver Ilja Leonard Pfeifferis te gast in onze podcast over Meloni. Volgens critici is zij de rechtstaat steeds meer aan het afbreken. Wat zijn parallellen tussen haar en Wilders? Presentatie: Tim de Wit

(00:31) Wat zijn de Europese ambities van de komende regering? Het kersverse ‘hoofdlijnenakkoord’ van de vier coalitiepartijen bevat tien hoofdpunten. Op nummer 9 staat “Internationale Veiligheid”. Maar wat zijn verder de ambities van de komende regering als het gaat om buitenland? Richt de blik zich vooral naar binnen of juist niet? Wat willen de partijen van Europa, of met Europa? In Bureau Buitenland een eerste analyse van de internationale plannen. Met Dirk Gotink (Europese lijsttrekker van NSC), Mendeltje van Keulen (Europadeskundige) en Clara van de Wiel (EU-correspondent in Brussel). (17:32) Wat zegt aanslag op premier Fico over de Slowaakse politiek? De moordaanslag op premier Fico gistermiddag is een grote schok in Slowakije. Fico ligt zwaargewond in het ziekenhuis, en in de politiek is het vingerwijzen al begonnen. Coalitiegenoten van Fico wijzen namelijk met een beschuldigende vinger naar de oppositie, die verantwoordelijk zouden zijn voor een ‘giftig klimaat.’ Maar hoe terecht is dat, juist nu Fico de laatste maanden fors onder vuur lag vanwege controversiële plannen? Daarover Slowakije-expert Laura Postma. Presentatie: Sophie Derkzen

En Berlijn krijgt een bureaucratiemuseum. (0:53) De 'bloedrode lijn' in Rafah Al maanden hing het in de lucht: een Israëlische operatie in Rafah ten zuiden van Gaza. Waar meer dan een miljoen mensen bivakkeren. Nu zijn er tanks binnengerold en luchtaanvallen uitgevoerd. Ondanks eerdere internationale druk van onder meer de Amerikaanse president Biden en demissionair premier Rutte om een humanitaire catastrofe te voorkomen, en waarschuwingen voor het overschrijden van een rode lijn. Te gast zijn Mart de Kruif, oud-commandant Landstrijdkrachten & GroenLinks-PvdA-Kamerlid Kati Piri. (13:08) Poetin haalt de bezem door het Kremlin Na 12 jaar trouwe dienst wordt de Russische minister van defensie Sergej Sjojgoe uit zijn functie gezet door president Poetin. En naast Sjojgoe moesten meer hoge piefen uit Poetins kabinet vertrekken. Een hoge militair werd zelfs gearresteerd. Wat zegt dit over de Poetins toekomstplannen met de oorlog in Oekraïne? En heeft de benoeming van Belooesov ook iets te maken met zijn goede banden met China, waar Poetin morgen op bezoek gaat bij president Xi? Te gast is Hubert Smeets, Rusland-deskundige bij kennisplatform RAAM. (21:17) Buitenland Uitgelicht: Duitsland Lange wachttijden, stapels papierwerk en regelgeving om gek van de worden: de Duitse bureaucratie is notoir. Een nieuw museum wil daarvoor op een ludieke manier aandacht vragen. Duitslandkenner Djuna Kramer praat ons bij. Presentatie: Sophie Derkzen

En een parodie wordt werkelijkheid in Cuba. (00:41) Welke kant wil Georgië op? Vandaag wordt de wet tegen ‘buitenlandse inmenging’ in Georgië bekrachtigd, ondanks dagen van enorme protesten. Meer dan 80% van de bevolking wil toetreden tot de EU, maar deze wet dreigt dat in ieder geval voorlopig onmogelijk te maken. Wat gaat er met het land gebeuren nu de huidige regering deze draai maakt, en vormen de verkiezingen in oktober misschien nog een uitweg? We bespreken het met correspondent Jarron Kamphorst. (7:51) Influencers spelen steeds belangrijkere rol bij Indiase verkiezingen 'BeerBiceps' en 'Curly Tales': het zijn geen personages uit een nieuwe Disneyfilm, maar Indiase influencers met miljoenen volgers. Nu bijna één miljard Indiërs kunnen stemmen bij de verkiezingen, is het voor politici een hels karwei om zoveel mogelijk mensen te bereiken. Daar spelen dit soort influencers een steeds grotere rol in. Daarover Devi Boerema, oud-correspondent en India-kenner. (19:08) Buitenland Uitgelicht: Cubaanse vergissing In Cuba is het lichaam van een overleden toerist verdwenen, en de familie in Canada kreeg per abuis de resten van een dode Rus toegestuurd. De pijnlijke vergissing doet denken aan de Cubaanse klassieke film "Guantanamera”, bedoeld als parodie op de Cubaanse samenleving. Collega Edwin Koopman praat ons bij. Presentatie: Maaike Schoon

En een vermiste Egyptische beroemdheid duikt plots weer op! (00:41) Russen rukken op rond Kharkiv Rondom de Oekraïense stad Kharkiv boeken de Russische troepen grote vooruitgang bij een nieuw offensief. De Russen beweren afgelopen weekend negen dorpen te hebben ingenomen, in de buurt van de tweede stad van het land: Kharkiv. Wat betekent dit nieuwe offensief en hoe zit het met de Oekraïense verdediging? Daarover VRT-journalist Jens Franssen. (09:44) Discussie over de Nederlandse banden met Israël op defensiegebied De afgelopen week staan door demonstrerende studenten de academische banden met Israël volop ter discussie. Maar is het niet veel logischer om eerst te kijken naar de samenwerking met Israël op gebied van defensie? Onderzoeker wapenhandel Frank Slijper van vredesorganisatie PAX stelt dat die door de oorlog in Gaza problematisch is geworden en pleit voor een heel andere Nederlandse opstelling. Defensiedeskundige Peter Wijninga van het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS) is het daar zeer mee oneens, een debat! (23:08) Uitgelicht: digitale wederopstanding in Egypte Een Egyptische actrice die jaren geleden op mysterieuze wijze verdween, is ineens teruggekeerd. Niet in levenden lijve - maar online. Correspondent Ruth Vandewalle stelt ons op de hoogte. Presentatie: Sophie Derkzen

En migratiedebat Bas Eickhout (GroenLinks/PVDA) en Malik Azmani (VVD). (00:45) Relatie Israël hoofdpijndossier voor Biden Israël kan ook zonder steun van de VS verder, zo verzekert de Israëlische premier Netanyahu. Hij lijkt niet onder de indruk van de dreigende woorden van de Amerikaanse president. Die waarschuwde geen wapens meer te leveren aan Israël als het doorgaat met een offensief in Rafah. Nu Netanyahu niet lijkt te luisteren, zorgt de relatie met Israël in Washington voor een steeds groter hoofdpijndossier. Journalist Casper Thomas over de politieke problemen waarin Biden daarmee in eigen land komt. (10:32) Congolese kunstenaars veranderen de kunstwereld Een groep Congolese kunstenaars probeert in samenwerking met de Nederlandse kunstenaar Renzo Martens de verhoudingen in de internationale kunstwereld te veranderen. Die stammen nog veel teveel uit de koloniale periode. De omgang met één beeld, nu in het bezit van een Amerikaans museum en met een hele bijzondere geschiedenis, staat daarvoor symbool. Volgens het Congolese kunstenaarscollectief hoort dit beeld thuis in Congo. Renzo Martens legt uit waarom. (21:50) Europa Draait Door: Migratiedebat Bas Eickhout & Malik Azmani In onze podcast gaan Bas Eickhout (GroenLinks/PVDA) en Malik Azmani (VVD) in debat over asiel en migratie. Moeten Europa wel of geen migratiedeals sluiten? En is meer arbeidsmigratie noodzakelijk? Presentatie: Tim de Wit

En een ruzie om zonnepanelen in de Italiaanse ministerraad. (00:41) Rusland in ‘winning mood’ op Dag van de Overwinning In Rusland wordt vandaag traditioneel de overwinning op Nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog herdacht. Het is een dag die vaak gepaard gaat met groot militair machtsvertoon. Vorig jaar was de stemming echter niet al te best: Rusland stond er op het slagveld in Oekraïne slecht voor, en er waren door de grote verliezen zelfs maar weinig tanks te zien tijdens de parade. Hoe anders is de stemming nu, nu Rusland juist de overhand weer lijkt te hebben in de oorlog, en Poetin net opnieuw is benoemd voor een nieuwe termijn als president. Daarover correspondent Jarron Kamphorst en defensie-deskundige voor de VRT Jens Franssen. (11:06) Danny in Ecuador Ecuador is in een paar jaar tijd veranderd van een rustige toeristenbestemming naar een land vol geweld van drugsbendes. Een groot deel van de cocaïne die in Nederlandse havens arriveert, komt rechtstreeks uit Ecuador. TV-maker Danny Ghosen is net terug uit het land voor zijn TV-serie Danny ter Plekke – en zag hoe de staat de strijd aangaat met het drugsgeweld. (21:32) Uitgelicht: Italiaanse zonnepanelenrel Italiaanse zonnepanelen moeten de redding vormen voor Europa. Op dit moment haalt de EU namelijk driekwart van de zonnepanelen uit China, en dat moet volgens de Italianen anders. Maar hoewel flink ingezet wordt op die industrie, is er in Italië zelf weinig plek om ze ook echt te plaatsen. Sonja Pleumeekers legt uit hoe dat zit. Presentatie: Tim de Wit

En: de middelbare Duitser is best blij met zijn leven. (00:50) EUropa Express #9: Europese leiders op tour voor migratiedeals In aanloop naar de verkiezingen proberen Europese leiders goede sier te maken met migratiedeals. Vorige week reisde Ursula von der Leyen met de president van Cyprus naar Libanon, waar ze een miljard euro beloofde voor onder andere migratiemanagement. Het is de laatste in een reeks deals met derde landen om migranten ervan te weerhouden de Europese grenzen te bereiken. Maar op de uitvoer daarvan valt veel aan te merken, ziet conflictwetenschapper en Libanon-expert Nora Stel. Hoe en waarom politici in Europa toch een goede sier proberen te maken met migratieplannen, zeker in de aanloop naar de verkiezingen in juni, vertelt EU-correspondent Clara van de Wiel. (13:55) Nigeria probeert zichzelf te voeden met hulp van FrieslandCampina De voedselveiligheid in Nigeria is in gevaar: het land produceert zelf te weinig eten en dat wat uit het buitenland komt, is voor de meeste mensen onbetaalbaar. Intussen probeert de Nederlandse zuivelproducent FrieslandCampina de melkproductie in het West-Afrikaanse land te stimuleren, maar dat is nog niet zo eenvoudig. Een reportage van onze correspondent Femke van Zeijl. (22:28) Buitenland Uitgelicht: De middelbare Duitser is blij met zijn leven Veel Duitsers van middelbare leeftijd zeggen tevreden te zijn met hun leven, blijkt uit recent onderzoek. En na jaren van coronacrisis, hoge inflatie en oorlog op het continent, is die goede stemming best verrassend te noemen. Duitslandkenner Ulrike Nagel vertelt ons meer. Presentatie: Tim de Wit.

En de Welsh willen dolgraag meedoen aan het Songfestival! (00:41) Komt er in Gaza een staakt-het-vuren of juist een offensief? Er leek zicht op een staakt-het-vuren in de Gaza-oorlog, maar vannacht leek Israël toch een begin te maken met het lang aangekondigde finale offensief in Rafah. Valt een humanitair drama nog te voorkomen? Brigitte Herremans, Midden-Oostenkenner van de Universiteit Gent en Peter Malcontent van de Universiteit Utrecht, gespecialiseerd in het Israëlisch-Palestijnse conflict, over de laatste ontwikkelingen in de onderhandelingen tussen Hamas en Israël. (14:34) Waarschuwing voor sabotage uit Rusland Rusland heeft plannen voor 'fysieke sabotage' in heel Europa, waarschuwen inlichtingendiensten. Volgens hen loopt Europese infrastructuur risico. Waar komt deze waarschuwing nu vandaan en in hoeverre moeten we ons ook in Nederland zorgen maken over sabotage. Daarover onderzoeker Inlichtingen en Veiligheid bij Clingendael, Koen Aartsma. (21:48) Buitenland Uitgelicht: De Welshe Songfestivaldroom In Wales hebben muzikanten, taalactivisten en pro-onafhankelijkheidspolitici een campagne gesteund om een eigen plaats voor Wales op het Eurovisie Songfestival te veroveren. Daarover VPRO-collega en VK-watcher Nina van Raay. Presentatie: Chris Kijne

En een Samische schrijver die is genomineerd voor de Literatuurprijs van het Noorden weigert zijn boek te laten vertalen. (00:53) Wat komt Xi halen in Europa? Voor het eerst in vijf jaar komt de Chinese president naar Europa. Te midden van oplopende diplomatieke spanningen, bezoekt Xi Jinping eerst de Franse president Macron en EU-voorvrouw Von der Leyen. Dan trekt hij door naar Hongarije en Servië, om daar twee leiders te ontmoeten die minder Brussel-gezind zijn. Wat komt de Chinese president halen? En hoe eensgezind is Europa? We bespreken de ontwikkelingen met onze correspondenten Eva Rammeloo en Clara van de Wiel. (11:23) Italiaanse journalisten zetten beeld op zwart "De Rai wordt een megafoon van de regering." Dat zeggen journalisten van de Italiaanse publieke omroep die daarom vandaag in staking gaan. Ze maken zich zorgen over wetsvoorstellen die persvrijheid en onafhankelijkheid van de media inperken, en over incidenten zoals het censureren van schrijver Antonio Scurati. Historicus en Italië-kenner Arthur Weststeijn ziet dat de journalistiek onder Meloni onder grote druk staat. Journalist en oud-correspondent Jarl van der Ploeg maakt zich zorgen, en waarschuwt ook Nederland. (22:23) Buitenland Uitgelicht: Kleine taalstrijd in Zweden In onze rubriek Uitgelicht aandacht voor een Samische schrijver die is genomineerd voor de Literatuurprijs van het Noorden, maar weigert zijn boek te laten vertalen. Correspondent Tjade Michels vertelt waarom.

En Tijn Sadée over zijn nieuwe boek 'De clan van Orbán'. (00:44) Campusprotesten VS naderen kookpunt Het kookpunt lijkt bereikt op Amerikaanse universiteiten als UCLA en Columbia, waar de ontruiming van pro-Palestijnse demonstraties leidde tot chaos en gewelddadige confrontaties met de politie. Gisteren sprak president Joe Biden zich voor het eerst afkeurend uit over de demonstranten, die volgens hem geen recht hebben de orde te verstoren. Intussen neemt het Huis van Afgevaardigden een controversiële wet aan, die de definitie van antisemitisme ver oprekt. Correspondent Karlijn van Houwelingen was ter plaatse. (11:35) EUropa Express #8: Polen is diep verdeeld Polen is politiek diep verdeeld: de conservatieve PiS-partij werd er onlangs van de troon gestoten door een regeringscoalitie onder leiding van Donald Tusk. Maar bij de lokale verkiezingen dit jaar werd PiS toch weer de grootste. Door de machtsdeling in die twee kampen, spreken veel Polen over een 'Polen A' en een 'Polen B', die elkaar voortdurend de tent uit vechten. Welke rol speelt deze tweedeling straks bij de Europese verkiezingen in juni? Onze Oost-Europa verslaggever Michiel Driebergennam de trein door Polen om dit uit te zoeken. Een reportage. (21:23) Buitenland Uitgelicht: 'De clan van Orbán' In de nieuwe aflevering van onze podcast spreken Tim de Wit en Arend Jan Boekestijn met Tijn Sadée over zijn nieuwe boek over de Hongaarse premier: 'De clan van Orbán'. Hoe is deze Europese leider van pro-Europese liberaal veranderd in de 'paria van Brussel'? Presentatie: Sophie Derkzen

En Californië verwelkomt een pandapaartje! (00:51) Steeds feller verzet in Georgië Protesten in Georgië worden met de dag feller tegen de zogenaamde ‘Wet op Buitenlandse Beïnvloeding’. Demonstranten zien die als een kopie van een Russische wet die Poetin gebruikt om kritische journalisten en activisten de mond te snoeren. Het parlement heeft de wet nu in twee van de drie stemmingen aangenomen. Iedere dag gaan er meer mensen de straat op, en de politie grijpt steeds harder in. Te gast is Georgië-correspondent Jarron Kamphorst. (08:44) EUropa Express #7: De invloed van Rusland en China Europese politici en journalisten worden op alle mogelijke manieren beïnvloed door Rusland en China. Parlementariërs worden omgekocht, of hebben op zijn minst dubieuze contacten en journalisten worden betaald om bepaalde informatie in de media te krijgen. Ook maakt de Europese Commissie zich zorgen over online desinformatie. Hoe kwetsbaar is Europa voor ontwrichtende campagnes uit Moskou en Beijing? We vragen het inlichtingenexpert Ben de Jong van de Universiteit Leiden. (21:51) Uitgelicht: Chinese pandadiplomatie Panda's worden al tientallen jaren ingezet voor diplomatie tussen China en landen als de VS – en met succes. De dierentuin van San Francisco hoopt binnenkort voor het eerst in 40 jaar weer een koppeltje Chinese reuzenpanda’s te mogen verwelkomen. Daarover correspondent Mari Meyer. Presentatie: Tim de Wit

En in Tsjechië herpakt één student de Fluwelen Revolutie. (01:08) Soedanese stad in groot gevaar Er dreigt een enorm bloedbad in de Soedanese stad El Fasher, die momenteel is omsingeld door de gewelddadige rebellengroep RSF. De stad was juist een toevluchtsoord geworden voor Soedanezen die voor de oprukkende rebellen op de vlucht sloegen. Al ruim een jaar wordt er gevochten in Soedan, tussen het regeringsleger aan de ene kant, en de RSF-rebellen aan de andere kant. De val van het strategische belangrijke El Fasher kan grote gevolgen hebben voor de rest van de oorlog. Correspondent Joost Bastmeijer praat ons bij. (08:18) Stille exodus uit Syrië naar Europa Er vindt een stille exodus plaats uit het noordoosten van Syrië naar Europa, ziet Arabist en onderzoeker Rena Netjes. Zij volgt mensen die uit een zeer onveilig gebied een extreem riskante route afleggen, waarbij soms mensenlevens niet gespaard blijven. En dat alles uit hoop voor een veilig bestaan in bijvoorbeeld Nederland. (21:46) Uitgelicht: Tsjechië In Tsjechië herleeft de Fluwelen Revolutie vanwege één student, die een petitie tegen een Russisch monument is begonnen. Maar daar is niet iedereen in Tsjechië blij mee, vertelt Laura Postma. Presentatie: Tim de Wit

En een opzienbarende video van een invloedrijk politicus in Turkije. (00:55) Poetin probeert laatste onafhankelijke journalistiek nek om te draaien Wat kun je in Rusland nog doen als journalist - zonder opgepakt te worden? Ook dit weekend werden er weer twee Russische journalisten opgepakt vanwege zogenaamd "extremisme". President Poetin draait de laatste maanden de duimschroeven nóg verder aan: ook journalisten van kleinere media komen steeds meer in het vizier van de repressiemachine van het Kremlin. Daarover Rusland-correspondent Jarron Kamphorst. (10:07) Schotse onafhankelijkheidsbeweging in de knel Dit weekend trad de Schotse premier Humza Yousaf af, na een politieke rel tussen zijn onafhankelijkheidspartij de Scottish National Party (SNP) en de Groenen. Yousaf is al de tweede SNP-leider die voortijdig vertrekt. Wat doet dat met het vertrouwen in de partij, en wat betekent het voor de Schotse onafhankelijkheidsbeweging? Hierover VK-kenner Hieke Jippes. (21:09) Buitenland Uitgelicht: Turkije In de rubriek Uitgelicht aandacht voor een opzienbarende video van een invloedrijk politicus in Turkije. Daarover collega en Turkije-kenner Cevahir Varan. Presentatie: Tim de Wit

En een Amerikaans bedrijf verdient aan toenemende brugangst. (01:02) Het front nadert nu ook Pokrovsk in de Donbas In februari namen de Russen na een lange strijd de plaats Avdiivka in. Nu breken ze daar in de buurt verder door de Oekraïense linies heen. Onze verslaggever Michiel Driebergen is naar de stad Pokrovsk in de Donbas, waar de burgers het artillerie gebulder aan het front, zo’n 30 kilometer verderop, kunnen horen. (10:28) Politiek spel in Spanje rond Sanchez Spanje is in afwachting va een verklaring van Pedro Sanchéz. De socialistische premier maakt om 11 uur bekend of hij doorgaat of aftreedt. Vorige week liet hij weten te overwegen op te stappen na voortdurende beschuldigingen aan zijn vrouw wegens corruptie. Sindsdien heeft hij iets van zich laten horen. We spreken over de situatie met NRC-correspondent Oumaima Abalhaj. (20:10) Buitenland Uitgelicht: VS In Amerika verdienen chauffeurs goed geld door mensen met 'brugangst' over bruggen te rijden. Correspondent Karlijn van Houwelingen vertelt over deze lucratieve handel. Presentatie: Eva Koreman

(00:50) Massagraven in Gaza De roep om onafhankelijk onderzoek naar massagraven in Gaza neemt toe. De afgelopen dagen zijn honderden lichamen gevonden, onder meer op terreinen van door Israël vernietigde ziekenhuizen. Israël ontkent verantwoordelijkheid, maar laat vooralsnog geen onafhankelijke onderzoekers toe. Maar hoe zou je zoiets dan onderzoeken? En wat gebeurt er als je er maanden mee wacht? We bespreken het met correspondent Ruth Vandewalle en Wim van de Voorde, Hoofd Forensische Geneeskunde aan de Universiteit van Leuven. (14:37) EUropa Express #6: de lange arm van Orbán Er is veel te doen over het congres van uiterst rechts dat de Hongaarse premier organiseert en waar Geert Wilders vandaag een speech houdt. Maar volgens correspondent Tijn Sadee bouwt Orbán niet alleen aan allianties in rechtse kringen, maar probeert hij ook de Hongaarse invloed in buurlanden op de Balkan te verstevigen. Een reportage over de lange arm van Hongarije. Presentatie: Tim de Wit

En het ene moment ontwerp je krokodillenleren tasjes voor grote Amerikaanse sterren. En het andere moment draai je voor anderhalf jaar de cel in. (00:34) Het Westen tegen een ‘as van het kwaad’? Het Israëlische leger lijkt zich nu toch echt lijkt klaar te maken voor een inval in Rafah, in het zuiden van Gaza, ondanks grote bezwaren van hun grootste bondgenoot de Verenigde Staten. Ondertussen hebben de VS een langverwacht militair steunpakket beloofd, waarvan een deel naar Israël gaat én een groot deel naar Oekraïne gaat. Die twee oorlogen kunnen immers volgens de Amerikanen niet los gezien worden van elkaar. Oud-diplomaat Robert Serry was ambassadeur in Oekraïne en VN-gezant voor het vredesproces in het Midden-Oosten. Met hem bespreken we de parallellen tussen de twee oorlogen en wat deze met elkaar te maken hebben. (15:12) Hoe staat het met Macrons Europese dromen? In een toespraak aan de Parijse universiteit de Sorbonne bespreekt de Franse president Emmanuel Macron vandaag zijn plannen voor Europa. Dit zeven jaar na zijn eerste speech aan diezelfde universiteit, toen een net aangetreden Macron groots droomde over een geheel vernieuwde, sterkere EU. Sindsdien is Europa getroffen door de coronacrisis en een oorlog op het continent en is Macrons Renaissance in de peilingen ingehaald door het radicaal-rechtse Rassemblement National. Wat is er over van Macrons visie van destijds, en hoe ziet Frankrijk de Europese verkiezingen tegemoet? Daarover voormalig correspondent Stefan de Vries. (23:06) Buitenland Uitgelicht: Colombia Het ene moment ontwerp je krokodillenleren tasjes voor grote Amerikaanse sterren. En het andere moment draai je voor anderhalf jaar de cel in. Dat overkwam Nancy González, een - tot nu toe - succesvolle Colombiaanse modeontwerpster. Redacteur Edwin Koopman ligt toe wat er mis ging. Presentatie: Sophie Derkzen

En een half miljoen Canadezen wonnen een speedboat, of nee, toch niet! (00:32) Studentenprotesten Argentinië om draconische bezuinigingen Veel Argentijnen zijn er heel erg trots op: de uitstekende universiteiten in het land, die ook nog eens gratis zijn voor iedereen. Maar onder president Javier Milei, moet het hoger onderwijs het opeens met veel minder geld doen. Dat maakt deel uit van zijn grote bezuinigingsplannen om de Argentijnse schuldenlast aan te pakken. Tienduizenden demonstranten gingen gisteren in hoofdstad Buenos Aires de straat op. Daarover correspondent Remi Lehman, die zelf studeerde in het land. (05:24) Monsterverkiezingen in India Zes weken lang staat India in het teken van verkiezingen. Premier Narendra Modi maakt goede kans weer herkozen te worden, maar er zijn ook zorgen over zijn autocratische koers. Journalist Casper Thomas is net terug van een reis naar deze ‘grootste democratie ter wereld’ en vertelt erover. (18:50) Uitgelicht: Canada Een bekende koffieketen in Canada belazert eigen klanten met prijsvragen. Correspondent Tom Bijvoetpraat ons bij. Presentatie: Sophie Derkzen

En in India wordt een van de bekendste guru's beschuldigd van oplichting. (00:43) Opnieuw beïnvloedingsschandaal bij Duitse AfD Groot nieuws in Duitsland: een medewerker van de Alternative für Deutschland is vanochtend door de Duitse politie opgepakt. Hij wordt ervan verdacht voor de Chinese geheime dienst te hebben gespioneerd in het Europees Parlement. En dat op een moment dat de AfD sowieso al onder het vergrootglas ligt vanwege mogelijke buitenlandse beïnvloeding. Daarover correspondent Clara van de Wiel. (08:48) EUropa Express #5: Radicaal rechts in opmars In aanloop naar de Europese Verkiezingen staan de radicaal-rechtse partijen er in de peilingen heel goed voor. Ze zouden zelfs een kwart van de zetels in het Europees Parlement kunnen krijgen. Maar wat kan het concreet betekenen als een groot deel van het parlement bestaat uit EU-kritische, nationalistische partijen? En hoe moeten de centrumpartijen hiermee omgaan? Onderzoeker Léonie de Jonge leidde een Europabreed onderzoek naar uiterst rechts in de EU en zag dat de partijen onderling flink van elkaar verschillen. (21:04) Buitenland Uitgelicht: India Een populaire Indiase guru belooft zijn volgers de vreemdste wonderen als ze zijn producten kopen, maar daar wil het Hooggerechtshof nu een stokje voor steken. Lisa Dupuy vertelt ons erover. Presentatie: Sophie Derkzen

En een toeristische trekpleister van de kaart vegen: in Barcelona weten ze wel hoe dat moet. (00:39) Juicht Oekraïne te vroeg? Eindelijk kan de Oekraïense president Zelensky opgelucht ademhalen. Na maanden wachten komt de VS met een steunpakket van 61 miljard dollar. Hoe bepalend is de Amerikaanse steun in deze fase van de oorlog voor Oekraïne? En komt het gejuich misschien te vroeg, waar de situatie aan het front lijkt te verslechteren voor de Oekraïners? We bespreken het met correspondent Michiel Driebergen. (9:49) Aanhoudend protest in Georgië tegen omstreden wet Al dagen zijn er grote protesten in hoofdstad Tbilisi uit woede om een wetsontwerp over zogenaamde "buitenlandse agenten". Volgens de demonstranten is die wet bedoeld om critici van de regeringspartij het zwijgen op te leggen. Daarmee zou de wet een flinke bedreiging vormen voor het felbegeerde EU-lidmaatschap waar veel Georgiërs al lang naar uitkijken. Te gast is Jelger Groeneveld, Georgiëkenner en actief bij D66. (20:24) Buitenland Uitgelicht: Spanje Een toeristische trekpleister van de kaart vegen. Onmogelijk, zou je denken. Toch wisten bewoners van een toeristische wijk in Barcelona een wel heel originele manier te vinden. Daarover Spanje-watcher Laura Boog Posada. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:34) Geweldsspiraal Israël en Iran gaat verder Met een luchtaanval bij de Iraanse stad Isfahan lijkt Israël vannacht wraak te nemen voor de grootschalige Iraanse rakettenbarrage op Israël, het afgelopen weekend. En die aanval was weer retalliatie voor het Israëlische bombardement op het Iraanse consulaat in Damascus, waarbij hoge officieren van de Republikeinse Garde werden gedood. Kan Iran de aanval in Isfahan negeren of zijn we nu in een vicieuze cirkel beland die uitmondt op oorlog? Daarover historicus en Irankenner Peyman Jafari. (08:30) 'Four daughters': film over radicalisering Waarom sluiten tienermeisjes in de bloei van hun leven zich aan bij de terreurgroep Islamitische Staat? Een vraag die Tunesië al lange tijd in de greep houdt. Het land kende vele -jonge- uitreizigers naar het kalifaat. Maar er komt nooit een echt antwoord op die vraag. De bekroonde documentaire Four Daughters zoekt uit waarom. Te gast is NOS-journalist en Tunesiëkenner Sheily Belhaj, die de film voor ons heeft bekeken. Presentatie: Sophie Derkzen

En: woede over het ontwerp van een nieuw overheidslogo in Portugal. (00:45) Oekraïne schreeuwt om luchtafweer Weer een dodelijke raketaanval op een woonwijk: gisteren was het raak in de stad Chernihiv. De Russen voeren dit soort beschietingen op, terwijl het Oekraïne ontbreekt aan voldoende afweermiddelen. Op de Europese Top zegden de EU-landen meer steun toe, overigens zonder daarbij erg concreet te worden. Hierover Frans Osinga, hoogleraar aan de Universiteit Leiden. (11:19) Dreigende taal van het Iraanse regime, maar burgers willen geen oorlog Terwijl de spanningen tussen het Iraanse regime en dat van Israël tot ongekende hoogte oplopen, ziet het Westen vooral video’s van feestvierende Iraniërs voorbijkomen. Maar willen Iraniërs wel oorlog? Zorgen om de economie en veiligheid hebben de overhand, ziet de Iraans-Nederlandse documentairemaker Tina Farifteh. Zij vertelt hoe gewone burgers in het land zich verhouden tot de geopolitieke onrust. (20:15) Buitenland Uitgelicht: Portugal In Portugal is veel woede over het ontwerp van een nieuw overheidslogo. Volgens critici zou de ontwerper ‘de nationale identiteit’ van het land willen uitgummen. Daarover redacteur Tom Dohle.

En de 81-jarige Britse Peggy Fallon gaat nog met alle plezier van de tokkelbaan (en naar haar werk). (00:49) Plan voor Amerikaanse steun Oekraïne verdeelt Republikeinse Partij Terwijl het moeizaam loopt aan het front in Oekraïne, wacht Kyiv met smart op een nieuw steunpakket uit Amerika. Maar de onderhandelingen over nieuwe steun aan Oekraïne, en ook Israël, zitten muurvast. Met een nieuw voorstel probeert de voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden daar verandering in te brengen. Maar het plan van voorzitter Mike Johnson zorgt voor veel kritiek binnen zijn eigen Republikeinse Partij en kan hem zelfs zijn baan kosten. Correspondent Karlijn van Houwelingen praat ons bij. (09:24) EUropa Express #4: Ontspoort de Griekse rechtsstaat? Een jaar na de tragische treinramp in Griekenland zijn er nog steeds veel vragen niet beantwoord en is niemand politiek verantwoordelijk gehouden voor het ongeluk. En dat is niet goed voor het vertrouwen van de Grieken in hun overheid. Nu heeft ook het Europees Parlement haar zorgen uitgesproken over de staat van de Griekse rechtsstaat. Hierover correspondent Bruno Tersago. Wat journalisten hiervan merken, en in hoeverre dit alleen een Grieks probleem is, bespreken we met Free Press Unlimited-onderzoeker Jasmijn de Zeeuw. (20:44) Buitenland Uitgelicht: Verenigd Koninkrijk Steeds meer Britse 65-plussers blijven werken. En dat doen ze niet alleen omdat ze zoveel passie hebben voor hun werk, vertelt VK-correspondent Anne Saenen. Presentatie: Tim de Wit

En Turkse actualiteitenprogramma’s nodigen showbizz-deskundigen uit om geopolitieke kwesties te duiden. (00:52) Arabische landen balanceren tussen Israël en Iran Arabische landen zijn in een moeilijke balanceer-act beland nu er een oorlog dreigt in het Midden-Oosten. Waar Israël en Iran op gespannen voet staan, kijken landen als Saudi-Arabië en Jordanië met argusogen mee. Wat betekent de escalatie in de regio voor deze landen? En hoe gaan zij zich opstellen? Te gast is arabist Leo Kwarten. (09:47) Scholz zoekt in China naar oplossing voor haperende Duitse economie Het gaat niet goed met de Duitse economie, en dus gaat bondskanselier Olaf Scholz op bezoek bij een van zijn belangrijkste handelspartners: China. Samen met hoge piefen uit de Duitse auto-industrie trekt hij drie dagen door het land om hobbels in de economische relatie tussen beide landen glad te strijken. Maar het bezoek leidt ook tot kritiek, want Berlijn zou juist zijn economisch afhankelijkheid van China gaan afbouwen. En dus kan Scholz rekenen op gefronste wenkbrauwen in zijn eigen coalitie. Te gast is Carsten Brzeski, hoofdeconoom bij ING in Duitsland. (20:06) Buitenland Uitgelicht: Turkije Waarom nodigen Turkse actualiteitenprogramma’s showbizz-deskundigen uit om geopolitieke kwesties te duiden? Die vraag houdt de gemoederen bezig in Turkije. VPRO-collega en Turkijekenner Cevahir Varan praat ons bij. Presentatie: Tim de Wit

En in Marokko werd er live op de radio een overval in scène gezet. (00:38) Komt er een nieuwe oorlog in het Midden-Oosten? Dit weekend werd Israël voor het eerst in zeer lange tijd direct aangevallen door een andere staat. Na de grootscheepse barrage van Iran op Israël met raketten en drones, zal nu veel afhangen van het Israëlische antwoord daarop. Maar de hele wereld vreest verdere escalatie tussen beide landen en mogelijk zelfs oorlog. Hoe kan dat voorkomen worden en wie is er in staat om de lont uit het kruitvat te trekken? In Bureau Buitenland daarover David Criekemans (hoogleraar geopolitiek), Kati Piri (Tweede Kamerlid PvdA) en Koen Petersen (Amerikanist en Eerste Kamerlid VVD). (21:10) Buitenland Uitgelicht: Marokko Op de radio in Marokko was er live een diefstal te horen. Althans, dat deed de populaire radiomaker Momo de luisteraar geloven. En dat is hem erg duur komen te staan. Correspondent Samira Jadir vertelt ons alles over de zaak. Presentatie: Tim de Wit

(00:43) Dreigende escalatie tussen Israël en Iran Vliegtuigmaatschappij Lufthansa vliegt voorlopig niet over Iran, inlichtingendiensten vrezen escalatie, de internationale diplomatie draait overuren: hoe groot is de kans op een directe confrontatie tussen Israël en Iran? Wij vragen het Irandeskundige Peyman Jafari en onze correspondent in Tel Aviv, David de Jong. (13:27) Hoe Joe Biden jongeren voor zich wil winnen Deze week kondigde de Amerikaanse president Joe Biden opnieuw een plan aan waarmee voor miljoenen Amerikanen de studieschuld zou worden kwijtgescholden. Het lijkt op een charme-offensief om jonge Amerikanen voor zich te winnen richting de verkiezingen later dit jaar. Maar ja, hoe makkelijk is het om een man van 81 juist onder die groep populair te laten worden? Daarover Bianca Pander, Amerika-deskundige & partner bij het campagnebureau BKB.

En Duitse bondskanselier Olaf Scholz treedt toe tot socialemediaplatform TikTok. (00:51) Charkiv flink onder vuur Na een periode van relatieve rust nemen de bombardementen op Charkiv, in het oosten van het land, in aantal toe. Woonwijken en hulpverleners zijn doelwit. Hoe komt dat en wat wil Rusland met deze campagne bereiken? Onze correspondent Michiel Driebergen doet verslag vanuit Charkiv. (09:56) Made in India: dit zijn de uitdagingen van Europa India gaat vanaf 19 april naar de stembus. De verkiezingen in het enorme land duren maar liefst anderhalve maand. Premier Modi presenteert India graag als de grootste democratie ter wereld. En zet zijn land op de kaart als opkomende geopolitieke macht. Maar daar zetten critici steeds meer vraagtekens bij. Hoe moet Europa zich verhouden tot het India van Modi? Te gast is Haroon Sheikh, hoogleraar aan de Vrije UniversiteitAmsterdam. (20:59) Buitenland Uitgelicht: Duitsland De Duitse bondskanselier Olaf Scholz trad deze week toe tot socialemediaplatform TikTok, waar hij onder meer de inhoud van zijn aktentas aan de jonge kijkers laat zien. Dat terwijl de Chinese app omstreden is, en het gebruik ervan veiligheidsrisico’s met zich mee zou brengen. Vanwaar dan toch die account? VPRO-collega en Duitsland-watcher Djuna Kramer praat ons bij. Presentatie: Sophie Derkzen

En in Californië ontvouwde zich een fastfoodrevolutie! (00:42) EUropa Express #3: hoe zorgvuldig worden de Europese centen besteed? Dit weekend werden 22 mensen opgepakt in onder andere Italië en Slowakije vanwege het doorsluizen van honderden miljoenen euro’s geld uit het Europese coronaherstelfonds. Dát er op grote schaal gefraudeerd wordt met EU-subsidies is niet nieuw. Italië-correspondent Angelo van Schaik ging naar de Apennijnen, waar landbouwsubsidies worden toegekend voor spookboerderijen. Er blijkt een maffioos netwerk actief te zijn, dat op grote schaal fraudeert. Zijn dit typisch Italiaanse toestanden of gaat de Europese Unie veel te slordig om met ons belastinggeld? Fraude met Europees geld is moeilijker te bestrijden dan andere soorten subsidiefraude, ziet Follow The Money-journalist Peter Teffer. Stukje bij beetje komt Europese fraudebestrijding op gang, maar nog niet alle lidstaten sluiten zich daarbij aan. Over de rol die het Europees Parlement kan spelen bij een betere aanpak spreken we PvdA-Europarlementariër Lara Wolters. (20:54) Buitenland Uitgelicht: Verenigde Staten Een fastfoodrevolutie in Californië: blije medewerkers, maar minder blije restauranteigenaren. Correspondent Mari Meyer praat ons bij! Presentatie: Sophie Derkzen

En in Zweden zijn miljoenen mensen in de ban van de elanden trek. Klap na klap voor Junta in Myanmar In Myanmar hebben de rebellen nog nooit zoveel terrein gewonnen. Een drone-aanval op een militaire broedplaats, de overname van een cruciale grensstreek met Thailand. De NDU dient klap na klap uit, maar toch zit de Junta er nog. Journalist en Myanmar-kenner Ole Chavannes legt ons uit hoe dat komt, en waarom dat niet alleen een Myanmarese zaak is. Politieke moorden markeren Mexicaanse campagnes De moord op kandidaten tekent opnieuw de aanloop naar de Mexicaanse verkiezingen, begin deze zomer. Een burgemeesterskandidaat was vorige week al het 24ste slachtoffer in zes maanden. Toch is het onderwerp opmerkelijk afwezig in de campagnes. Hierover verslaggever Edwin Koopman vanuit Mexico. Buitenland Uitgelicht: Zweden In Zweden zijn miljoenen mensen in de ban van de grote elandentrek. Via natuurcamera’s kunnen de enorme dieren op de voet gevolgd worden. Maar die traditie komt nu in een slecht daglicht te staan, vertelt correspondent Tjade Michels. Presentatie: Sophie Derkzen

En op de Canarische Eilanden is er veel te doen over een feministisch festival. (00:43) Nederlandse staat aangeklaagd voor Turkijedeal Nederland is verantwoordelijk voor de jarenlange, mensonterende omstandigheden van vluchtelingen op de Griekse eilanden. Dat stellen Amnesty International en andere hulporganisaties. Vandaag klagen zij de Nederlandse staat aan. En dat heeft alles te maken met de Turkijedeal. Dagmar Oudshoorn is voorzitter van Amnesty International en te gast bij ons. (11:02) Waait er een nieuwe wind tegen Orbán? "Orbán, treed af!", luidde het afgelopen weekend tijdens demonstraties in Boedapest. Tienduizenden Hongaren riepen de nieuwe conservatieve regering van Viktor Orbán af te treden. Maar, de tegenstand komt uit onverwachtse hoek. Daarover Hongarije-correspondent Tijn Sadée, vanuit Brussel. (20:55) Uitgelicht: Spanje Er is veel te doen over een feministisch festival in Tenerife op de Canarische Eilanden. Spanjaarden raken het niet eens over de vraag in hoeverre dit nog over genderrechten gaat. Daarover correspondent Carlijn Teeven. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:41) Rwandese president regeert met ijzeren vuist Het is deze week dertig jaar geleden dat de Rwandese genocide plaatsvond. De gruwelijke massamoord door Hutu-milities op Tutsi's en gematigde Hutu’s wordt in Rwanda groot herdacht. Onder anderen de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Hanke Bruins Slot zal daarbij aanwezig zijn. President Paul Kagame onderhoudt namelijk nauwe banden met veel Westerse landen. Dat terwijl hij met ijzeren vuist regeert, oppositie uit de weg ruimt en het met democratie en persvrijheid niet erg nauw neemt. Daarover spreken we met correspondent Joost Bastmeijer en journalist en Centraal-Afrika-kenner Peter Verlinden. (12:20) EUropa Express #2: Timmeren aan een groeiende Unie De EU is een Unie van timmeraars en knutselaars, zegt politicoloog Hendrik Vos. Tijdens zijn onderzoek naar de ontstaansgeschiedenis van het samenwerkingsverband kwam hij kleurrijke hoofdpersonen tegen die elkaar de hand reikten op cruciale momenten. Wie zijn nú de Europese hoofdpersonen op wie we moeten letten – en wanneer is de EU ‘klaar’? Daarover gaat deze tweede aflevering van de EUropa Express. (21:42) Buitenland Uitgelicht: Europa Draait Door Presentatie: Sophie Derkzen

(00:45) Ook in Oostenrijk rel om Russische omkoping Een voormalig medewerker van de Oostenrijkse geheime dienst zou al jarenlang gevoelig informatie uit binnen- en buitenland hebben doorgespeeld naar Rusland. Nu hij is opgepakt wordt de omvang van die spionageactiviteiten langzaam steeds meer duidelijk. Correspondent Eric Willemsenbrengt ons op de hoogte. (09:47) De stille oorlog in Tigray Het lijkt een vergeten crisis, naast al het nieuws uit Oekraïne en Gaza. De Ethiopische deelstaat Tigray werd het toneel van een verwoestende oorlog. En bleef lange tijd buiten de radar van hulporganisaties en journalisten. Op papier heerst er al bijna anderhalf jaar vrede. Maar hoe kwetsbaar is die? Journalist Tom Claes lukte het om er te komen en zocht het ter plekke uit. (21:22) Buitenland Uitgelicht: Schotland De antihaatwet in Schotland leidt tot duizenden meldingen en roept ook weerstand op. Een bekende voormalige profvoetballer richt er nu ook zijn pijlen op, zo vertelt VK-kenner Nina van Raay. Presentatie: Tim de Wit

En in China staat een populaire traditie onder druk. (00:58) Nederlandse hulp aan UNRWA blijft bevroren ondanks dreigende hongersnood in Gaza Na de Israëlische aanval op hulpverleners in Gaza, waarbij zeven mensen om het leven kwamen, dreigt voedselhulp verder onder druk te komen. Wat kan de internationale gemeenschap, en in het bijzonder Nederland, doen tegen de dreigende hongersnood in Gaza? Daarover correspondent Ruth Vandewalle en Bastiaan van Apeldoorn, senator voor de SP en professor geopolitiek en mondiale economie aan de VU (14:05) Hoe de nazaten van de Lenape hun taal nieuw leven inblazen Toen Nederlanders 400 jaar geleden Nieuw-Amsterdam stichten, het huidige New York, namen ze land over van de Lenape, de Native Americans die daar woonden. De Lenape zijn uiteindelijk verdreven. Maar hun nazaten zijn terug. Correspondent Karlijn van Houwelingen probeert hun taal te leren. (21:31) Buitenland Uitgelicht: China Deze week wordt in China een jaarlijks festival gevierd waarbij men overleden voorouders eert door allerlei offers te verbranden. Maar die populaire traditie staat nu onder druk. China-watcher Manya Koetse praat ons bij. Presentatie: Tim de Wit

En de Italiaanse Gianluigi Giovetti ontving pas 75 jaar na dato zijn diploma. (00:53) Iran zweert wraak op Israël Bij een luchtaanval op het Iraanse consulaat in Damascus zijn gisteren zeven officieren van de Revolutionaire Garde gedood. Maar vooral het overlijden van de hoge commandant Mohammad Reza Zahedi leidde tot veel reacties. Iran beschuldigt Israël van de aanval, maar is dat wel met zekerheid te stellen? En Teheran zweert ook wraak te nemen, welke opties liggen daarvoor op tafel? Te gast is Jenne Jan Holtland Midden Oosten-correspondent voor de Volkskrant. (09:06) 10 jaar oorlog in Oekraïne Afgelopen Paasweekeinde werden de bloedbaden van Bucha en Irpin herdacht, nu twee jaar geleden. Maar voor veel Oekraïners is de oorlog tegen Rusland al veel langer gaande: in april maar liefst tien jaar. Onze Oost-Europa verslaggever Michiel Driebergen, die de oorlog vanaf het begin voor ons volgt, is even hier in Nederland. (21:12) Buitenland Uitgelicht: Italië 75 jaar na dato pas je diploma in ontvangst kunnen nemen. Dat overkwam de 102-jarige Gianluigi Giovetti, die deel uitmaakt van de groeiende populatie 100+’ers in Italië. Collega en Italië-watcher Sonja Pleumeekers praat ons bij over dit opmerkelijke nieuwtje. Presentatie: Tim de Wit

(00:48) Erdogan lijdt gevoelige nederlaag Vorig jaar werd president Erdogan nog herkozen, maar gisteren leed zijn partij een zeer gevoelige nederlaag bij de lokale verkiezingen. Wat is daarvan de oorzaak en wat zegt deze uitslag over de machtsverhoudingen in Turkije? Daarover onze correspondent Melvyn Ingleby. (08:27) Onrust in Israël Na zes maanden oorlog lijkt de grond heet te worden onder de voeten van premier Bibi. Protesten tegen de regering woekeren door Israël, en dat op het moment dat de ultraorthodoxe joden weer worden opgeroepen voor het leger. Wat betekent deze onrust voor de regering van Netanyahu? Daarover Bart Wallet, hoogleraar Joodse Studies. (20:24) Uitgelicht: Egypte In Egypte groeit een etentje met de buren uit tot het grootste Ramadanfeest van het land. Correspondent Ruth Vandewalle praat ons bij. Presentatie: Chris Kijne

En een vooruitblik op de Europese verkiezingen. (00:44) Goede Vrijdag voor Noord-Korea Rusland veroorzaakt een golf van woede bij onder meer Zuid-Korea en de VS. Volgens de Russen hoeft er vanuit de VN geen toezicht meer te komen op de sancties tegen Noord-Korea. En laat dat nou net het land zijn dat wordt beschuldigd van wapenleveranties aan de Russen. Wat zijn de gevolgen hiervan? Te gast is journalist en Noord-Koreaspecialist Casper van der Veen. (08:37) De gehate kinderen van Nydala De Nederlands-Zweedse kinderboekenschrijver Marit Törnqvist ging samen met jongerenwerker Nicolas Lunabba naar Nydala, éen van de beruchte Zweedse buitenwijken. Hij werkt daar met kinderen, waarvan sommigen verstrikt raken in de zware criminaliteit. Geweld van jeugdbendes nam in het land sterk toe: schietpartijen, bomaanslagen en moorden. De vriendschap tussen Lunabba en Törnqvist leidde tot een speciaal project met zestig kinderen en zij vertelt daarover. (22:02) Buitenland Uitgelicht: Europa Draait Door Het is nog 10 weken tot de Europese verkiezingen. En daarom blikken we alvast vooruit in onze podcast met NOS-correspondent Kysia Hekster. Presentatie: Chris Kijne

En Trump begint een handel in bijbels. (00:45) Frankrijk klaagt leerling aan na hoofddoek-incident Drie Franse schoolmeisjes moesten hun hoofddoek af doen in de klas, zoals de wet voorschrijft. Toen één van hen weigerde, zou de docent haar geslagen hebben. De docent ontkent, maar kreeg wel te maken met hevige bedreigingen. Dat de angst in Frankrijk voor Islamisten er goed in zit na twee eerdere moorden op docenten, blijkt wel doordat de zaak direct door premier Attal opgepakt wordt. Hij zegt dat de leerling aangeklaagd wordt wegens het geven van een valse verklaring. Hierover onze correspondent Eva Rammeloo. (07:22) De Duits-Marokkaanse droom Hoe ga je om met arbeidsmigratie in een vergrijzend Europa? In Duitsland lijken ze een antwoord op die vraag te hebben: onder meer jonge Marokkanen zijn er van harte welkom om te gaan werken. En dat zijn niet per se de hoogopgeleide IT’ers, maar ook verplegers die hard nodig zijn bij onze oosterburen. Journalist en Bureau Buitenland-collega Abdou Bouzerda volgde deze groep. (20:19) Buitenland Uitgelicht: VS Donald Trump is bijbelverkoper geworden. Vanaf deze week is zijn 'hele speciale' God Bless America-bijbel verkrijgbaar. Correspondent Karlijn van Houwelingen praat ons bij. Presentatie: Chris Kijne

Voor het eerst rijdt er weer een nachttrein van Brussel naar Praag door ons continent. Maar het Europese spoornetwerk is soms een wirwar en sluit ook niet altijd goed aan. Het lijkt de Europese Unie wel. Daarom begint Bureau Buitenland een speciale reis met de eigen EUropa Express. Op naar de Europese verkiezingen in juni! Wat moet je weten voordat je gaat stemmen en waarom zou je ook alweer gaan stemmen? We volgen het spoor langs verschillende hoofdsteden, vergeten landen en verassende onderwerpen. Boek absoluut een ticket voor deze Express: wat er deze verkiezingen op het spel staat, hoor je onderweg. Gasten: NRC Europa-correspondent Clara van de Wiel, hoogleraar Europese Politiek KU Leuven Steven Van Heck en reisjournalist Sander Groene. Presentatie: Sophie Derkzen

En in Londen wordt een wereldrecord verbroken! (00:30) UNRWA moet hulp stoppen in hongerend Gaza De VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA mag geen hulp meer verlenen in het noorden van Gaza. Volgens Israël is de organisatie een dekmantel voor Hamas. Nederland heeft zijn hulp aan UNRWA sinds eind januari stopgezet. Lex Takkenberg is Senior Advisor bij de Arab Renaissance for Democracy and Development en werkte 30 jaar lang bij UNRWA, en is vandaag te gast bij ons. (13:02) Vlaamse politicus deed klusjes voor Beijing Filip Dewinter, kopstuk van de rechts-radicale partij Vlaams Belang heeft jarenlang gewerkt voor een organisatie van de Chinese Communistische Partij, blijkt uit onderzoek van het Vlaamse tijdschrift HUMO. De politicus kreeg duizenden euro’s van de zogeheten China Association for International Friendly Contact, in ruil daarvoor ging hij op buitenlandse reisjes, organiseerde hij lunchafspraken met Europese politici en sprak hij af met de bekende Chinese spion Changchun Shao. Wat zijn de gevolgen van deze onthulling voor Dewinter? En wat betekent dit voor Vlaams Belang in aanloop naar belangrijke verkiezingen later dit jaar? Te gast is Politicoloog en België-kenner Kemal Rijken. (21:17) Buitenland Uitgelicht: Verenigd Koninkrijk Zondag 21 april is het weer zo ver: de grote Marathon van Londen, waaraan jaarlijks 50.000 mensen meedoen. Dit jaar gebeurt daar iets unieks: er wordt een Wereldrecord verbroken. Anne Saenen praat ons bij. Presentatie: Sophie Derkzen

En Spanje is opnieuw in de greep van een financieel schandaal. (00:40) Aanslag Moskou dreunt na in Oekraïne De nasleep van de aanslag op de concertzaal in Moskou is óók voelbaar in Oekraïne. Daar kijken ze angstig toe naar de beschuldigingen vanuit het Kremlin. En vrezen ze voor wat er komen gaat. Intussen moeten steden als Kharkiv en Zaporizja bijkomen van grote aanslagen op energievoorzieningen. En lijkt de klap groot voor het land. Verslaggever Michiel Driebergen volgt de ontwikkelingen op de voet. (09:44) Grootschalig verzet in Myanmar Het verzet tegen de militaire junta in Myanmar lijkt steeds groter te worden. Sinds de coup van de militaire junta drie jaar geleden is er grote onrust en veel geweld in het Aziatische land. Jongeren proberen nu massaal de dienstplicht te ontlopen die vorige maand is ingevoerd. Journalist Minka Nijhuis vertelt waarom ze dat doen. (20:45) Buitenland Uitgelicht: Spanje Spanje is opnieuw in de greep van een financieel schandaal. Met deze keer de partner van de regionale premier van Madrid in de hoofdrol. En de premier, die bleek iets te snel in haar reactie. Collega Laura Boog Posadais te gast, en vertelt ons alle ins en outs van de zaak. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:37) Wie kan de Slowaakse premier Fico nog tegenhouden? Sinds het aantreden van premier Robert Fico eind oktober zoekt Slowakije in rap tempo de aansluiting met Rusland. In eigen land heeft Fico plannen om de bijl in de rechtstaat en onafhankelijke media te zetten. De enige die hem nog kan afremmen is de Slowaakse president Zuzana Čaputová. Maar zij vertrekt, en na de presidentsverkiezingen van dit weekend maakt een vriend van Fico grote kans haar te vervangen. In internationale media maken prominente oppositie-politici zich grote zorgen over de toekomst van de democratie van Slowakije. Is die vrees terecht? Daarover journalist en Slowakije-kenner Laura Postma. (11:26) Op zoek naar de Belgische identiteit Nu de Belgische verkiezingen eraan komen, worden de onderlinge verschillen tussen Walen en Vlamingen nog duidelijker. In het Vlaamse noorden is populistisch rechts in opkomst, terwijl in Wallonië juist de meest linkse partijen het goed doen. In het enorm verdeelde land ging correspondent Annelies Bontjes op zoek naar wat de Belgen met elkaar verbindt. Presentatie: Sophie Derkzen

En palingpaniek onder de inheemse bevolking van Canada. (01:03) Senegals terugkeer naar de democratie Nog maar kort geleden leek Senegal af te koersen op een complete chaos. Maar komende zondag gaan de Senegalezen dan eindelijk naar de stembus voor de presidentsverkiezingen. Vorige week al werden twee prominente oppositieleden vrijgelaten uit de gevangenis. Blijft Senegal met de verkiezingen hét voorbeeld van democratie in een regio vol staatsgrepen? We vragen het Joost Bastmeijer, correspondent in de Senegalese hoofdstad Dakar. (08:42) Deals met Azerbeidzjan Azerbeidzjan is de laatste tijd een gewilde handelspartner onder Europese leiders, vooral vanwege de grondstoffen. Het lijkt een goed alternatief te vormen voor handel met Rusland, maar is dat wel terecht? Hoe is het leven nu eigenlijk in deze dictatuur? In een nieuwe aflevering van Frontlinie reist VPRO-journalist Bram Vermeulen naar Azerbeidzjan. (21:30) Buitenland Uitgelicht: Canada Overbevissing in Canada zorgt voor een terugloop van de palingstand. Dat veroorzaakt een spirituele crisis voor een inheemse gemeenschap, die de vis als heilig beschouwt. Correspondent Tom Bijvoet praat ons bij. Presentatie: Tim de Wit