Bernard Hammelburg | BNR

1.Waarom annuleert Amerika het militaire hulpprogramma? Minister Pompeo van Buitenlandse Zaken had daar al eerder mee gedreigd. De regering-Trump vindt dat Pakistan de strijd tegen de Taliban in Afghanistan niet steunt. Sterker nog: Pakistan is de stille kracht achter de Afghaanse Taliban. Die 300 miljoen is niet het eerste hulpbedrag dat wordt bevroren, eerder kondigde de regering de annulering aan van 800 miljoendollar. 2. De regering-Trump heeft ernstige kritiek op Pakistan, maar het is ook een bondgenoot. Hoe zit dat? Sinds 2001, toen de oorlog in Afghanistan begon, hebben de Amerikanen enorm ingezet op een betere relatie met Pakistan, in de hoop dat het een bondgenoot zou worden. Dat is begrijpelijk, want de Taliban is verspreid over Afghanistan en Pakistan, en de hoop was dat de Pakistani een alliantie zouden vormen met de internationale coalitie die in Afghanistan vocht. Dat was een enorme misrekening, want Pakistan saboteert de pogingen van de VS en coalitie, waarvan ook Nederland deel uitmaakt. 3. Hoelang duurt het hulpprogramma al, en om hoeveel gaat het? Je zou kunnen zeggen: het loopt al sinds de jaren 70, toen Jimmy Carter besloot gevechtsvliegtuigen te leveren aan de Pakistaanse dictator Zia Ul Haq. Af en aan is de hulp opgevoerd. Bush jr liet 10 miljard dollar overmaken aan de door en door corrupte president Musharraf, bedoeld voor de strijd tegen de Taliban. Een groot deel verdween in de zakken van Musharraf en zijn kornuiten, de rest gebruikte hij om de grens met India militair te verstevigen. Bush draaide uiteindelijk de kraan dicht. Obama zette die af en toe open en dan weer dicht. Trump zegt nu, terecht: het is mooi geweest. 4. Pakt Pakistan de Taliban nou aan of niet? Allebei. Tegen de Pakistaanse Taliban wordt hard opgetreden. Maar de Afghaanse Taliban krijgt al die jaren al steun van Pakistan. Pakistan vindt namelijk dat die Afghaanse Taliban heult met India,dat als de échte vijand wordt gezien. Het is dus een pervers dubbelspel. 5. Osama bin Laden werd uiteindelijk in Pakistan gevonden en geliquideerd. Heeft dat met deze ontwikkelingen te maken? Indirect absoluut. Obama was ervan overtuigd dat Pakistan al die tijd wist waar Bin Laden zat en hem heeft beschermd. Dat is niet de aanleiding voor het intrekken van de hulp, maar het kan niet anders dan dat het in het hoofd van Trump een rol speelt. Dank, Cora Boomsma. In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Die bedenker, die er nu spijt van heeft, heet Fred Reichheld. Iedereen heeft met zijn geesteskind te maken. Je kunt niet bellen of online gaan, of je wordt onmiddellijk geteisterd met een verzoek om nog even een paar vragen te beantwoorden, of een mail met een opiniepeiling. Luchtvaartmaatschappij, garage, elektronicazaak, hotel, restaurant, kledingzaak ze bombarderen je met altijd weer diezelfde vragen: op een schaal van 1 tot 10, op basis van je recente contact, kom je bij ons terug? En zou je ons bij iemand anders aanbevelen? Met het onvermijdelijke gevolg dat een verkoper je smeekt of je online alsjeblieft een 10 wilt geven. Want het klanttevredenheidsonderzoek gaat niet over klanttevredenheid, maar over de omzet. Hoe bizar kan het worden? Op de wcs op Schiphol hangen knopjes met smileys waarmee de gebruiker kan aangeven of het toilet fris en schoon is. Stel nou dat iedereen op de somberste smiley drukt, komt er dan meteen een peloton schoonmakers aanrukken die aan het schrobben en zwabberen gaan? Of beveel je familie en relaties aan Schiphol te vermijden omdat de toiletten smerig zijn? Of omgekeerd: ga je rondbellen om Schiphol aan te bevelen vanwege de welriekende wcs? Of begin je een campagne om je vrienden naar deze of gene schoenenzaak te praten? Ik zou zeggen: floep al die klanttevredenheidsonderzoeken onmiddellijk in je spamfilter. Of gooi ze ongelezen weg. We zijn de Amerikanen dankbaar voor de sneaker, Coca-Cola, Google, de iPhone en voor mijn part McDonalds. Maar het klanttevredenheidsonderzoek? Met pek en veren ons continent uit. Nog even onder ons: op een schaal van 1 tot 10, zou je deze column aan een andere potentiële luisteraar aanbevelen? En op een schaal van 1 tot 10, hoe waarschijnlijk is het dat je meer naar BNR gaat luisteren? See omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Zuid-Afrika stond bekend als een van de Brics-landen? Hoe gaat het met de economie? Zuid-Afrika is en blijft, na Nigeria, de grootste economie in Afrika, maar de schommelingen zijn groot en dus verontrustend. De recessie uit 2016 en 2017 is beëindigd, en in het laatste kwartaal van 2017 groeide het BNP met ruim drie procent. Maar in het eerste kwartaal van 2018 zakte het BNP met ruim twee procent, door problemen in alle sectoren: mijnbouw, industrie en landbouw. 2. President Zuma verloor internationaal al zijn geloofwaardigheid. Hoe doet zijn opvolger en ANC-partijgenoot, Ramaphosa, het? Erger dan Zuma kan het nauwelijks. Die was door en door corrupt, hield er een soort harem op na en liet de economie ontsporen. Ramaphosa had nauwe banden met Mandela, klom op van straatarm tot puissant rijk en wordt gezien als een slimme bestuurder met financieel-economische kennis. Een zwarte vlek is de moord op 34 stakende mijnwerkers, in 2012. Als aandeelhouder van de mijn had hij de politie opgeroepen hard in te grijpen, en werd na de massamoord verdacht van medeplichtigheid. Hij werd vrijgesproken, maar veel Zuid-Afrikanen denken nog steeds waar rook is, is vuur. 3. Ramaphosa kwam meteen met een wetsvoorstel om het land van blanke boeren te onteigenen. Gaat hij Zimbawbe achterna? Dat is een broodje-aapverhaal, aangezet door de regering-Trump. Er wordt wel degelijk gewerkt aan de herverdeling van land, maar geen boer wordt van zijn land gegooid zonder compensatie. Feit is dat relatief veel land in handen is van de blanke minderheid, en er is in de loop van de jaren behoorlijk wat land onteigend. Maar altijd keurig met vergoeding.Het is beslist geen tweede Zimbabwe. 4. Trump gaat tekeer over het hoge aantal witte boeren dat wordt vermoord. Hoe is het met de economische en veiligheidssituatie van de blanke Zuid-Afrikaan? Wat je in Zuid-Afrika het meest opvalt, is dat de rijken - inderdaad vaak blanken in prachtige villas wonen, met gigantische muren met prikkeldraad. Daar wordt heel veel geroofd, verkracht en gemoord. Sterker nog: met 32 slachtoffers per 100.000 inwoners is Zuid-Afrika wereldrecordhouder criminaliteit. Blanke boeren lopen zeker gevaar. Desondanks staat het aantal moorden op boeren en hun personeel op het laagste niveau in twintig jaar. 5. Is de misdaad vooral gericht op blanken? Nee, het is iedereen tegen iedereen. Racisme speelt zeker een rol, ook zwart tegen zwart. Maar het is vooral een economisch probleem. De kloof tussen arm en rijk is kolossaal. Dank, Jos Hummelen. In De Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected]. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Twee keer had hij uitstekende papieren. De laatste keer eindigde vandaag op de kop af tien jaar geleden, toen hij als kansrijke Republikeinse kandidaat tegen de Democraat Obama de catastrofale fout maakte Sarah Palin als running mate te kiezen. Zij was een ongeleid projectiel, een politieke analfabeet die haar gebrek aan kennis overschreeuwde met populistische prietpraat en klinkklare leugens. Ze torpedeerde niet alleen McCains kansen, ze opende ook de deur naar het Trumpisme, waarbij de waarheid als maatschappelijk en moreel criterium verdween. McCain gaf later toe een fout te hebben gemaakt door zich, tegen zijn eigen gevoel in, te hebben laten leiden door zijn adviseurs. De eerste misser is interessanter. In 2000 was hij bij de Republikeinse voorverkiezingen tegenkandidaat tegen George Bush. McCain deed het onverwacht goed, en daarop greep Karl Rove, de strateeg achter de Bush-campagne, in. Rove verspreidde het gerucht dat McCain een onecht, zwart kind had. En dat McCain onder psychiatrische behandeling was, en dus instabiel. Het werd een dag of wat groot nieuws, totdat de media de waarheid publiceerden. McCain en zijn vrouw hadden, uit idealistische overwegingen, een meisje geadopteerd uit Bangladesh. En inderdaad was McCain, na bijna zes jaar als gemartelde krijgsgevangene in Vietnam, in therapie geweest. De episode ging de geschiedenis in als Karl Roves fluistercampagne, en betekende het einde van McCains kandidatuur. Het is een schoolvoorbeeld van fake nieuws, pure karaktermoord. Zonder Russische inmenging, en van Twitter had nog nooit iemand gehoord. Zou McCain zonder die fluistercampagne de Republikeinse kandidatuur in de wacht hebben gesleept? En zou hij de toenmalige Democratische kandidaat, Al Gore, hebben verslagen? Geen idee, natuurlijk. Maar de kans is groot dat de traditionele, liberale vleugel van de Republikeinse partij niet was platgewalst onder het geweld van het religieus-populistische fanatisme en de xenofobie van nu, inclusief het fake-motto America First. Het getuigt van bewonderenswaardige mildheid dat John McCain, behalve Barack Obama, George Bush heeft gevraagd een grafrede houden. Die fluistercampagne van 2000 ten spijt. See omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Dat Trump twee vrouwen heeft betaald om te zwijgen over relaties is oud nieuws. Wat is daar strafbaar aan? Niets. Er is geen wet tegen vreemdgaan. Zwijggeld betalen is evenmin verboden. Strikt genomen waren Trumps veronderstelde affaires met Stormy Daniels en Karen McDougal financiële transacties. Als Trump het allemaal meteen had toegegeven, had hij een probleem met zijn vrouw, en misschien met een groepje kiezers. Meer niet. 2. Iedereen spreekt nu over een strafbaar feit een misdrijf, dus. Waarom? Omdat Trumps advocaat, Michael Cohen, die verdacht werd van financiële malversaties, een bekentenis heeft afgelegd, en daarbij verklaarde dat het zwijggeld dat hij aan de vrouwen betaalde, uit de verkiezingscampagnekas kwam, in overleg met Trump. Dat is oneigenlijk gebruik van de verkiezingskas, en dat is strafbaar. Wat heet: daar staan hele strenge straffen op. Cohen zegt dus, onder ede: ik heb een misdrijf begaan, en Trump was medeplichtig. 3. Is de president strafbaar? Ja, maar zolang hij president is, kan hij niet worden vervolgd. Dus pas van 20 januari 2021 om 12 uur s middags, of als hij wordt herkozen, op 20 januari 2025, vanaf 12 uur s middags. Let wel: dan is hij alleen maar een verdachte, want je bent pas schuldig na een veroordeling door de rechtbank. 4. Kan deze zaak leiden tot een impeachment', dus het afzetten van de president? Dat kan wel, maar de kans is klein. Dan moeten eerst minstens 21 van de 40 leden van de justitiecommissie in het Huis van Afgevaardigden vóór zon afzettingsprocedure stemmen. Als dat lukt, stemt het volledige Huis van 435 leden, ook weer met een absolute meerderheid. Als die meerderheid er is, gaat de zaak naar de Senaat, die dan rechtbank en jury tegelijk wordt. Die moet dan met een tweederde meerderheid vóór afzetting stemmen. Dat zie ik niet gebeuren. 5. Maakt het veel uit hoe de parlementsverkiezingen van 6 november aflopen? Een beetje. Als de Republikeinen hun meerderheid in het Huis verliezen, is er zeker een kans dat een impeachment in werking wordt gezet. In de Senaat is de kans groot dat de Republikeinen de meerderheid behouden. Maar zelfs als de Democraten ook daar winnen, halen ze nooit een meerderheid van twee derde. Dus: einde verhaal. Dank, Karel de Vries. In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ik had nog nooit van hem gehoord, en ben zo eigenwijs te denken dat voor kort hetzelfde gold voor Trump. Toen Brunson in juli 2016 werd opgepakt was Obama president, maar die maakte er geen halszaak van. Trump aanvankelijk ook niet. Nu wel, onder druk van de evangelische beweging. Brunson moet vrij of er volgen zware sancties. Erdogan hoopte op een ruil: Brunson tegen Gülen, de Turkse geestelijke die Erdogan ziet als leider van de mislukte staatsgreep in juli 2016 en die in ballingschap in Pennsylvania woont. Trump gaat niet over een uitleveringsverzoek, dat doet de rechtbank, en die ziet geen aanleiding. Turkije gebruikt hetzelfde argument: de rechtbank gaat over uitlevering van Brunson, niet Erdogan. En de zaak loopt nog. Wat is de kern van de Turkse rechtszaak? Dat Brunson naar het zuidoosten van het land reisde, waar vooral Koerden wonen en waar de PKK actief is. De aanklager weet via Brunsons mobieltje precies met wie hij daar contact had, en natuurlijk noemt de aanklager dat meteen terroristen. Brunson zegt dat hij zich van geen kwaad bewust is, maar bevestigt dat hij daar is geweest. Zijn doel was om Syrische vluchtelingen die de grens over kwamen tot het christendom te bekeren. De aanklager zegt niet geïnteresseerd te zijn in het zendingswerk alleen in die verdachte contacten, en in een SMS die de dominee na de couppoging stuurde. Hij had de onrust voorzien, als voorbereiding op de wederkomst van Jezus, en geloofde dat we uiteindelijk zullen zegevieren, stond in die boodschap. De kans dat Brunson een gevaarlijke terrorist of revolutionair is, lijkt me zeer gering. Maar de eis van Trump om de rechtbank te negeren is net zo onredelijk als andersom, in de kwestie-Gülen. We kunnen wel van de daken tetteren dat Turkije helemaal geen rechtsstaat meer is, maar Brunson heeft prima advocaten, dus wacht nou even het vonnis af, zou je zeggen. Bij één verdachte gaat in dit verhaal de vlag uit: de Turkse Ebru Ozkan, die in Israël was opgepakt wegens smokkel voor Hamas. Erdogan had Trump gevraagd Israël onder druk te zetten om haar vrij te laten. Israël werkte mee, en het lukte. Trump rekende erop dat Erdogan in ruil daarvoor Brunson zou laten gaan. Niet, dus. Misschien is Trump zo woest omdat s werelds zelfverklaarde beste dealmaker mis greep. Al met al een kwestie van niets, maar de financiële markten en de NAVO rammelen erdoor op hun grondvesten. Dus onthoud die naam: Andrew Brunson. See omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Werken sancties? Dat hangt ervan af hoe je ernaar kijkt. De Amerikaanse sancties tegen Iran, bijvoorbeeld, verlammen de Iraanse economie. De westerse sancties tegen Rusland hebben Poetin wel degelijk in de problemen gebracht. Dus in die zin werken ze. Maar gaan Rouhani of Poetin ervoor door de knieën? Nee, dus het politieke doel en dat is de tegenstander tot andere gedachten brengen bereik je er zelden mee. 2. Hebben sancties wel eens succes? Dat is wel eens onderzocht, en het antwoord is: in een derde van de gevallen wel. Bijvoorbeeld: Nederland ging in 1949 door de knieën voor Amerikaanse druk om de onafhankelijkheid van Indonesië te erkennen. Ander voorbeeld: de afschaffing van de apartheid in Zuid-Afrika, waaraan sancties zeker hebben bijgedragen. En misschien de ontmoeting tussen Trump en Kim Jong-un, hoewel we nog moeten zien of de Amerikaans-Noord-Koreaanse relatie echt ontdooit. 3. Als je tarieven meerekent, bestaat de handelsoorlog tussen Europa, China en Amerika eigenlijk helemaal uit sancties. Waar leidt dat toe? Iedereen zegt steeds: een handelsoorlog heeft geen winnaars. Ik denk van wel. Trump speelt het keihard, maar zowel Europa als China kruipt in de richting van concessies. De vraag is wat hij er feitelijk mee wint, maar meer verkoop van Amerikaans gas aan Europa, of duurdere Duitse autos, of verhoging van de Chinese staalprijs dat zijn allemaal dingen waarmee de Trump-kiezers dolblij zijn. 4. Erdogan wil de verkoop van iPhones in Turkije verbieden. Wat betekent die sanctie? Helemaal niks, maar Erdogan is de man van complotten en symbolen. Hij verwijt Trump de Turkse malaise, terwijl die toch echt het gevolg is van financieel, economisch en monetair wanbeleid. De iPhone is nu een symbool van het kwaad, maar daar liggen ze bij Apple of op het Witte Huis echt niet wakker van. 5. Waar komt het idee van sancties of een boycot eigenlijk vandaan? Uit Ierland. In 1880 heerste daar weer eens hongersnood, en boeren vroegen om uitstel van de betaling van hun pacht. Een opzichter, Charles Boycott, weigerde dat, wat leidde tot rellen. Het aardige was dat winkeliers en bedrijven de kant kozen van de boeren en niemand wilde meer zaken doen met die meneer Boycott. De rest is, zoals dat heet, geschiedenis. Dank, Roos ter Voort. In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Zijn geschatte vermogen is 50 miljoen euro. Hoe krijg je het, met een salaris van 50 duizend euro, voor elkaar? Nog los van zijn paleis, dat een half miljard heeft gekost, en 1.100 kamers telt, waarvan 250 voor het persoonlijk gebruik van de Erdogannetjes? Gewoon, omdat het kan. Als dictator, subsidiair autocraat, tel je klaarblijkelijk niet mee zonder een zorgvuldig weggesluisd miljoenen- of miljardenvermogen. Ayatollah Khamenei, dictator, maar ook weer vergoelijkend de geestelijk leider van Iran genoemd, leeft schijnheilig-Spartaans in een simpel huis, maar zit op een vermogen van 80 miljard euro. Vladimir Poetin verdient een ton per jaar en heeft officieel twee ton aan spaargeld. Maar volgens een getuigenis voor de Amerikaanse Senaat van zijn aartsvijand en voormalig mega-investeerder in Rusland, Bill Browder, heeft Vladimir daarnaast een appeltje-voor-de-dorst van 170 miljard euro weggesluisd. Over Kim Jong-un lopen de schattingen uiteen van twee tot negen miljard. Allemaal patsers aan de top, zogezegd. Hoor ik daar Washington? Hoort die opgeklommen vastgoedjongen uit New York niet in het rijtje? Nee, want Donald Trump heeft zijn vermogen al dan niet eerlijk zelf verdiend. Hoeveel hij waard is, weet niemand. Zelf zegt hij 10 miljard, Bloomberg houdt het op 2,8 miljard. In elk geval genoeg om de eindjes aan elkaar te knopen. Sterker nog: hij geeft zijn salaris van 400 duizend dollar aan het goede doel, op één dollar na, want de president mag formeel niet voor niets werken. Hij is niet de eerste die dat doet. John Kennedy had ook een salaris van één dollar, net als Michael Bloomberg in zijn tijd als burgemeester van New York. Kortom: je hebt in democratieën wel eens patsers aan de top, maar het is geen voorwaarde. Andersom wel: een dictator, subsidiair autocraat, is kansloos als hij geen patser is.See omnystudio.com/listener for privacy information.

1. De rel begon met een Canadese eis dat een groep vrouwen, die zijn opgepikt wegens een actie voor gelijke rechten, wordt vrijgelaten. Waarom zijn de Saoedis daar zo woest over? Ze noemen het inmenging in hun interne aangelegenheden. Daarmee is Canada zijn boekje te buiten gegaan, is de klacht. Eerlijk gezegd zit er wel iets in. Een regering of ambassadeur kan best op diplomatieke wijze een kwestie aanhangig maken in het gastland, maar via een tweet in het openbaar tekeer gaan was niet handig. Dat kwam omdat één van de vrouwen, Samar Badawi, Canadees en Saoedisch staatsburger is. Canada ging er met gestrekt been in. 2. Is zon felle reactie normaal? Nee, dit gaat wel heel ver. Het uitzetten van een ambassadeur en een fel protest dat gebeurt in zulke gevallen. Maar het stilleggen van het luchtverkeer, het onmiddellijk verkopen van investeringen, het weghalen van Saoedische patiënten uit Canadese ziekenhuizen dat is een soort diplomatieke hysterie. 3. De Saoedis eisen excuus en vragen andere landen om bemiddeling. Dat zijn toch goede tekenen? Misschien, maar niemand hapt. Canada weigert pertinent excuses aan te bieden, en geen enkel land wil bemiddelen. Dat maakt de Saoedis extra kwaad, dus het werkt averechts. 4. Is het nog steeds slecht gesteld met de mensenrechten? Ik vind het een barbaars land. Deze week werd in Mecca een man die werd verdacht van moord, verkrachting en diefstal, gekruisigd. In Riyad worden mensen regelmatig in het openbaar met de sabel onthoofd. Vrouwen mogen nu autorijden, maar de vrouwen die daarvoor actie voerden, zitten in de gevangenis. Dus, ja, Canada heeft gelijk. 5. Amerika zegt: wij bemoeien ons er niet mee. Is dat niet raar? Ja, dat is raar, maar het is ook de ironie van de politiek. Saoedi-Arabië is veruit de grootste wapenklant van de Verenigde Staten. Het land steunt Trump volledig in zijn strijd tegen Iran. En met Canada is hij verwikkeld in een handelsoorlog. Dus Washington zwijgt. Ik weet niet of Trudeau zit te wachten op de steun van Trump, maar het is onder zulke oude bondgenoten wel navrant. Dank, Sam Verbakel. In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens het Internationale Vredesinstituut in Stockholm zijn er momenteel 15.000 atoombommen, die alle vele malen krachtiger zijn dan Little Boy en Fat Man. Amerika en Rusland hebben er elk 7.000, Frankrijk 300, het Verenigd Koninkrijk ruim 200, China bijna 300, Pakistan 140, India 130, Israël 80 en Noord-Korea 20. Van die Amerikaanse bommen liggen er 150 in Turkije, België, Duitsland, Italië en Nederland. Volgens een anachronistische censuurafspraak mogen we er niet over praten, maar iedereen weet dat in het Nederlandse Volkel 20 atoombommen. Die waren zo oud dat ze ófwel moesten worden weggegooid, wat Nederland best wilde, ófwel worden gereviseerd of vervangen, en daartoe besloten de Amerikanen. Het gaat om vliegtuigbommen, en ze passen dus onder de Nederlandse F-16s. In 2014 nam de Tweede Kamer een motie aan van SP'er Jasper van Dijk , die erop neerkwam dat ze niet onder de nieuwe F-35 JSF mochten worden gehangen. Het kabinet legde de motie naast zich neer, met als argument dat Nederland niet in zn uppie kan afwijken van het NAVO-beleid. Het zou trouwens tamelijk bizar zijn om tientallen atoombommen te hebben liggen, en een fonkelnieuw gevechtsvliegtuig dat ze niet kan vervoeren. De zaak speelt opnieuw, omdat de Amerikanen nu vaart wil maken met het moderniseren van de Volkelse bommen. De drie linkse partijen hebben er weer Kamervragen over gesteld, vooral, zegt SP'er Sadet Karabulut, omdat het plan kennelijk is om méér en kleinere bommen te plaatsen. Het kabinet lijkt een motie van ons aan de laars te lappen, herhaalt ze per SMS. Het kabinet zit er duidelijk mee in zijn maag, en heeft zich heel verstandig gewend tot de Adviesraad Internationale Vraagstukken, onder leiding van de oud-ministers De Hoop Scheffer en Voorhoeve. Ik wens ze veel wijsheid 73 jaar na die twee eerste, en gelukkig tot nu toe enige atoombommen, op 6 en 9 augustus 1945 met die surrealistische namen, Fat Man en Little Boy. En dat in een wereld met surrealistische leiders als Trump en Kim Jong-un. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Trump en zijn Iraanse collega Rouhani spelen een raar kat- en muisspel. Dat vindt Suzanne Veldhuis, en zij stelde de volgende vragen: 1. Eerst scholden Trump en Rouhani elkaar uit voor rotte vis, en nu wil Trump wel een ontmoeting. Waarom is hij van gedachte veranderd? Je kunt zeggen: het is dezelfde tactiek die hij op Noord-Korea heeft toegepast. Eerst tekeer gaan tegen Kim Jong-un, en toen een ontmoeting. Trump zegt zelf: ik wil best praten, zonder voorwaarden vooraf. Het kan ook zijn dat hij Iran in een hoek wil manoeuvreren. Als Rouhani zon ontmoeting blijft weigeren, bewijst hij in Trumps ogen Trumps gelijk: Iran deugt niet. Als Rouhani wel hapt, komt hij in conflict met de echte baas van Iran, ayatollah Khamenei. 2. Rouhani heeft meteen nee gezegd. Waarom? Hij heeft een goed argument: eerst moet Amerika het besluit om uit de Iran-deal te stappen terugdraaien. Want waarom zou ik met een land praten dat zo onbetrouwbaar is dat het uit een internationale overeenkomst stapt? Maar als Trump opnieuw zon signaal afgeeft, is het de vraag of Rouhani nee kan blijven zeggen. 3. Is er iets om over te praten? Nauwelijks. Amerika zegt: er moet een nieuwe deal komen, waaronder ook raketten vallen, en die voor veel langere tijd geldt. Amerika wil ook dat Iran zich terugtrekt uit Syrië en de financiering en bevoorrading van Hezbollah stopzet. Dat lijkt allemaal onbespreekbaar voor Iran, maar als Trump bijvoorbeeld volledig herstel van de betrekkingen en opheffing van de sancties in het vooruitzicht stelt, weet je het maar nooit. 4. Hoe denkt het Iraanse volk erover? Iraniërs hebben, afgezien van de politiek, bewondering voor Amerika en willen best betere betrekkingen. Onder sommige jongeren leeft de gedachte dat de driftkikker Trump de juiste man is om de bejaardenclub die het land regeert op de knieën te krijgen. Maar het is een misverstand om te denken dat de Iraanse oppositie de Islamitische Revolutie wil afzweren. 5. Wat betekent het allemaal voor Europa? Europa deelt de Iraanse verontwaardiging over het afbreken van de nucleaire overeenkomst. Maar wat de Iraanse invloed in Syrië en de steun aan Hezbollah betreft, zijn de meeste EU-landen het met Trump eens. Wat dat betreft was die opening van Trump al dan niet gemeend best een handige zet. Europa draait nu toch een beetje in zijn richting. Dank, Suzanne Veldhuis. In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected]. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voorafgaand aan het WK in Rusland trok de bond zich niets aan van het Russische wangedrag, bijvoorbeeld in Oekraïne, of van de bewijzen dat het stadion in St. Petersburg gedeeltelijk was gebouwd door Noord-Koreaanse slaven. Sommige regeringsleiders zagen af van een bezoek aan het WK, maar bij de finale zat de Franse president Macron braaf naast Vladimir Poetin op de tribune. Slaven? De Krim? Trollen? Kom op, zeg, nu even niet, het ging om het voetbal, en die Poetin had het allemaal toch maar mooi geregeld. Feilloze organisatie, schitterende beelden, spannende wedstrijden toch? Qatar is pas in 2022, en al jaren weet de hele wereld hoe krankzinnig die keuze is. Hartverscheurende verhalen over gastarbeiders, vooral uit India, Bangladesh en Nepal, die bij bosjes sterven bij de aanleg van de stadions omdat ze zich in de hitte letterlijk doodwerken, leidden tot onderzoeken en publicaties, maar zonder consequenties. Ingenomen paspoorten, hongerloontjes, gebrek aan water, doorwerken in temperaturen rond de 50 graden, ook dit alles is slavenarbeid. Klaarblijkelijk kan een WK-stadion alleen met slaven worden gebouwd. Sony haakte om die reden af als hoofdsponsor. Nu zijn er serieuze aanwijzingen dat Qatar het WK binnen heeft gehaald door voormalige CIA-agenten en een PR-bureau in te huren, met als opdracht het verspreiden van negatieve fake-verhalen over Australië en de Verenigde Staten, de belangrijkste concurrenten. Als de verhalen uit de Britse Sunday Times kloppen, was het een campagne waaraan Rusland, met zijn beïnvloeding van de Amerikaanse verkiezingen, nog een puntje kan zuigen. Maakt het allemaal iets uit? Ontwaakt het collectieve geweten van de wereld uit zijn lethargie? Natuurlijk niet. Het bolwerk van dubieuze, ranzige, megalomane Fifa-mannen heeft het repertoire aan antwoorden al klaar. Corruptie? Fake-propaganda? Mensenrechten? Slavernij? Allemaal niets van waar, en als het wel waar is, grijpen we in. Want we zijn keurige bobos, en het gaat om maar één ding: voetballuh! In De Wereld volgens Hammelburg beantwoordt Bernard Hammelburg elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Heb je een onderwerp voor hem? Mail BNR.See omnystudio.com/listener for privacy information.

We horen de laatste tijd weinig over Jared Kushner, de schoonzoon van Donald Trump. Dat viel Xander van Rinkhuyzen open hij stelde de volgende vragen: 1. Is Kushner in de schaduw terechtgekomen? In Amerika blijft hij stevig in het nieuws. De Democratische Partij wil hem voor de rechter dagen wegens zijn rol in het Ruslandschandaal. Maar de Geheime Dienst, die zijn appartement in New York bewaakt, belet alle deurwaarders toegang, zodat zij geen dagvaarding kunnen bezorgen. Aangetekende post wordt ongeopend teruggestuurd. Een ander relletje: bewoners van een sociaal woningcomplex klagen dat het familiebedrijf Kushner Vastgoed ze uit hun huizen treitert door een voortdurende, oorverdovend lawaaiige verbouwing. Hun goedkope huurflats worden dan voor miljoenen verkocht. 2. Waarom leunt Trump zo op hem? Kushner is niet alleen getrouwd met zijn favoriete dochter Ivanka, maar komt ook uit de vastgoedwereld. Trump vertrouwt Kushner, die niet voor niets zijn kantoor vlak naast de Ovale Kamer heeft. Hij is het brein achter de online en sociale media-activiteiten. Dus al dat getwitter, dat was een idee van Kushner. In feite was hij de manager van de campagne, bijvoorbeeld verantwoordelijk voor de keuze van Mike Pence als vicepresident. 3. Heeft hij specifieke taken? Hij een manusje-van-alles, maar heeft inderdaad specifieke taken. Hij staat aan het hoofd van het innovatieteam, dat de Amerikaanse ICT-sector ondersteunt, maar ook helpt zoeken naar een oplossing voor de massale opiumverslaving. Hij onderhandelde met Saoedi-Arabië over een wapendeal van meer dan honderd miljard dollar. En hij is de officiële Midden-Oosten-onderhandelaar. 4. Over zijn rol als Midden-Oosten onderhandelaar horen we wel eens iets, maar wat stelt het voor? Volgens mij niets. Hij zegt dat hij op het punt staat een plan te presenteren, maar wat dat inhoudt weet niemand. Volgens Israëlische en Palestijnse bronnen wil hij dat Israël een paar nederzettingen ontruimt, dat een toekomstig Palestina volledig wordt gedemilitariseerd en dat Hamas meepraat op basis van erkenning van Israël. Niets nieuws, en niet haalbaar. 5. Hoe zit het met Kushner en het Ruslandonderzoek? Hij maakt er geen geheim van dat hij invloedrijke Russen heeft ontmoet die hem hadden beloofd met belastende informatie over Hillary Clinton te komen. Dat was volgens hem een smoes en er kwam niets uit, en dus heeft hij het laten lopen. Het Ruslandonderzoek kijkt naar de vraag of het illegaal was, en of Trump ervan wist. Mijn indruk is dat het antwoord nee is. Dank, Xander van Rinkhuyzen. In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Trump en zijn Iraanse collega Hassan Rouhani proberen met opgewonden oorlogsdreigementen de wereld de stuipen op het lijft te jagen, maar het wil niet erg lukken. De financiële markten en de oliehandel uitstekende indicatoren trekken een lange neus. En gelijk hebben ze, want er komt geen oorlog. Hier komen de redenen. 1. in 1980 begon Iraks Saddam Hoessein een oorlog tegen Iran, die acht jaar zou duren, miljarden kostte, een half miljoen slachtoffers maakte en eindigde in remise. Iran weet dat het, als het tegen Irak al niet kon winnen, nooit het militair kolossale Amerika kan verslaan. 2. Dat militair kolossale Amerika begon in 2001 en 2003 oorlogen tegen Afghanistan en Irak, die nog steeds woeden. Er sneuvelden 7.000 Amerikanen en minstens een half miljoen Afghanen en Irakezen, en de oorlogen hebben zeker zes biljoen dollar gekost. Amerika heeft, na die twee verloren oorlogen, noch de militaire slagkracht, noch het geld, noch het politieke draagvlak om een robbetje te gaan vechten met Iran. 3. Trump wil Iran economisch isoleren, vooral door Europa te verhinderen handel te drijven en olie te kopen. Maar de grootste olieklanten van Iran zijn China, India, Zuid-Korea en Turkije, en die vinden gegarandeerd middelen om te blijven importeren. 4. Iran wil Europa onder druk zetten om, tegen de wil van Trump in, de nucleaire deal in stand te houden. Dat gaat niet lukken, want Europa heeft geen mogelijkheden om substantieel zaken met Iran te doen buiten de Amerikaanse sanctietentakels om. 5. Iran zint, als er oorlog komt, op wraak door, samen met Hezbollah, Israël aan te vallen. Dat is een scenario waarvan Rusland huivert, want dat leidt tot een conflict met Iran over de zeggenschap in Syrië. Iran kan niet én een oorlog met Amerika, én met Israël, én een conflict met Rusland aan. Kortom: er gebeurt niets. Ja, in Iran blijft het vrijdaggebed eindigen met de kreet dood aan Amerika, dood aan de zionisten. En vanuit het Witte Huis blijven Trump & Co Iran misdadigers en maffiosi noemen. Maar de moeder van alle oorlogen? Daar zijn Iran en Amerika simpelweg niet toe in staat. Stelletje rellerige sociopaten zijn het, die Trump en Rouhani. See omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Wat beweegt de leiders? Sergei Lavrov, de Russische minister van buitenlandse zaken, noemt het de multipolaire wereld. Amerika is niet meer de enige grootmacht, Rusland en China zijn dat nu ook. Daar kan hij best gelijk in hebben. Trump heeft geen zin meer om Europa militair en politiek overeind te houden. Poetin ziet een verenigd, sterk Europa als een bedreiging en zaait graag tweespalt. China ziet grote investeringen in Europa als een kans om beide rivalen de loef af te steken. Economisch ziet iedereen momenteel iedereen als concurrent, niet als partner. 2. In hoeverre worden zij gedreven door hun achterban? Dat speelt zeker een rol. De aanhang van Trump vindt dat Amerika door Rusland, China en Europa op achterstand is gesteld. Vandaar de tarieven tegen Europa en China, en vandaar de minachtig voor de NAVO-partners die weinig in defensie steken. De Russen voelen zich traditioneel bedreigd door Europa, en met de EU en de NAVO aan de grens, speelt Poetin op die gevoelens in. Xi Jinping, de Chinese leider, wil simpelweg macht, vooral economisch. Dat spreekt de Chinese burger aan, en daarmee verstomt een beetje de interne oppositie. 3. Versterken deze acties elkaar? Ik denk van wel. Het innemen van eilandjes door China in de Zuid-Chinese Zee, de annexatie van de Krim door Rusland, de Amerikaanse tarieven dat alles zet de relatie enorm op scherp, vooral omdat we te maken hebben met drie behoorlijk megalomane leiders. 4. Wat zijn de gevolgen, vooral voor Europa? Defensie-expert Frank van Kappen heeft het over een nieuw Jalta. Hij refereert aan de conferentie aan het eind van de Tweede Wereldoorlog, toen de Sovjet-Unie, de Verenigde Staten en Groot-Brittannië, de wereld verdeelden vooral Europa. Europa dreigt nu haar invloed in Oekraïne, Georgië, en de kleine staatjes in die regio kwijt te raken aan Rusland. China blijft azen op hegemonie in de Zuid-Chinese Zee. 5. Gaan ze, geheel of gedeeltelijk, slagen? Dat hangt af van die andere grootmacht, die het allemaal laat gebeuren door gebrek aan eenheid: Europa. Een vuist maken tegen de Chinese zijderoutes is best mogelijk. Rusland blokkeren in Oost-Europa kan ook beter. Amerika afremmen in een handelsoorlog ook dat kan best. Maar de Europese landen denken niet aan Europe First, maar aan hun Germany First, France First en The Netherlands First. Daardoor zijn wij de verliezers. Dank, Edwin Valstar. In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Aanleiding voor de verontwaardiging was dat Trump de FBI voor aap heeft gezet door Poetin te geloven over diens bewering dat de Russische staat niets weet van inmenging in de Amerikaanse verkiezingen. Achteraf zegt Trump: ik heb me versproken. Ik zou zeggen: goedemorgen, Pinoccio. Poetins woordkeus is overigens fascinerend: de Russische staat weet van niets. Dat zou strikt genomen best eens kunnen, want er zijn goede aanwijzingen dat de ondermijning van de Amerikaanse verkiezingen, maar ook de gifgasaanval op een oud-spion in Engeland, het werk is van oud-KGB- en GRU-agenten, die formeel niet voor het Kremlin werken. Maar daar gaat de verontwaardiging niet over. Voor het oog en oor van de wereld, sprak Trump zijn eigen inlichtingendiensten tegen. Knuffeltje voor Vladimir, trap in het scrotum van de FBI-baas. Kaakslag voor de bondgenoten. Verontwaardiging, dus. Ja, NAVO-bondgenoten zijn wanhopig. Ja, de Democratische oppositie is in rep en roer. Ja, een aantal prominente Republikeinse partijgenoten van Trump is verbijsterd. Maar iedereen die Trump volgt, weet dat hij altijd in de eerste plaats praat tegen zijn eigen achterban. Die heeft lak aan Washington, de NAVO en de EU, en buitenlandse politiek interesseert ze geen zier. Die Poetin zal wel niet deugen, maar kom op, zeg, zand erover. Rusland is toch een vijand? Rusland heeft toch de Krim ingepikt? Ja, dat zal best, maar zoals Poetin zegt: dat verandert niet meer. En wat kan het de Trump-kiezer schelen? Rusland heeft toch de verkiezingscampagne gehackt? Nou en? Poetin zei op de persconferentie zelf dat hij hoopte dat Trump zou winnen, en als de Russen Hillary een hak hebben gezet des te beter. Poetin drinkt geen alcohol - Trump trouwens ook niet - maar reken maar dat in het Poetin-kamp de kurken van de champagneflessen knalden. Hoewel Poetin als geen ander begrijpt hoe krachtig de steun onder de Trump-aanhang is. Hij moet het in zijn eigen land immers van hetzelfde soort kiezers hebben, die het stelselmatige afbreken van de liberale samenleving, de teloorgang van de internationale rechtsorde en de minachting voor doodgewoon burgermansfatsoen een zorg zal zijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Het inreisverbod wordt moslimban genoemd. Is dat terecht? Strikt genomen niet. Het gaat om Iran, Libië, Syrië, Jemen, Somalië, Venezuela en Noord-Korea. In die laatste twee landen moet je moslims met een loep zoeken. Toch hebben de critici een punt, want Trump zelf heeft het begrip moslimban geïntroduceerd, al tijdens zijn verkiezingscampagne. En zijn achterban ziet het wel degelijk als een middel om moslims te weren. 2. Waarom steunt het Hooggerechtshof Trump? Heel simpel: volgens de immigratiewet van 1952 mag de president burgers uit bepaalde landen de toegang ontzeggen, als hij gevaren ziet voor de nationale veiligheid. Trump heeft een fout gemaakt met de term moslimban, en in het vonnis van het Hooggerechtshof krijgt hij daarover dan ook een standje. Maar, zegt het hof, dat doet niets af aan het presidentiële recht om vreemdelingen te weigeren. 3. Trump heeft het over veiligheid en terrorisme. Heeft hij een punt? Wat het terrorisme betreft betwijfel ik dat, want Amerika is extreem streng met de inreisregels. Veiligheid is wat anders. Het idee van landen op een zwarte lijst is niet van Trump, maar van Obama. De redenering was: met een aantal van die landen hebben we geen betrekkingen, en met de regeringen en luchthavens in die landen kun je geen afspraken maken om paspoorten, visa en bagage te controleren. Obama heeft het plan nooit uitgevoerd, misschien omdat hij bang was voor antimoslim te worden gezien. Trump vindt het prima als hij voor islamofoob wordt versleten. 4. Alexander Pechtold zegt: de moslimban is in strijd met de Nederlandse grondwet, en dus moeten we de Amerikaanse immigratiedienst verhinderen om op Schiphol te gaan controleren. Heeft hij gelijk? Dat betwijfel ik. Officieel is het geen moslimban, maar een inreisverbod dat volgens de hoogste rechtsinstantie voldoet aan de Amerikaanse wet. Pechtold zegt: in elk geval moeten wij er op Nederlands grondgebied niet aan meewerken. Maar Amerika heeft paspoortcontrole en douane in zes landen, waaronder Canada, Ierland en jawel Aruba. Dat maakt echt deel uit van het Koninkrijk der Nederlanden. Als oud-minister voor Koninkrijkszaken moet Pechtold dat toch weten, zou ik zeggen. 5. Wat kan ons die Amerikaanse paspoortcontrole eigenlijk schelen? Heel veel. Voor wie wel eens naar Amerika reist betekent het niet meer in die gruwelijke rijen staan bij aankomst. Voor KLM is het goud waard, want heel veel buitenlandse passagiers reizen via Schiphol naar de VS. Amsterdam wordt dan veel aantrekkelijker als overstapplaats. Dank, Joan Somes. In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat wil May? Een overeenkomst met Brussel om de douane-unie en het verkeer van goederen in gewone taal: vrijhandel voort te zetten. De feitelijk allang vleugellamme Brexit-onderhandelaar David Davis en de bombastische blaaskaak Boris Johnson konden daar niet mee leven. Dan wordt Groot-Brittannië een soort kolonie van Europa, vinden zij, en dat blokkeert Britse handelsverdragen met bijvoorbeeld de VS en China. Ook twee vicevoorzitters van Mays Conservatieve Partij traden gisteren af. De Brusselse gevestigde orde morde al meteen, want Mays plan zou betekenen dat de Britten de krenten uit de pap halen, de lusten van het EU-lidmaatschap behouden en de lasten ontlopen. Het zou een zachte Brexit worden, en niet een harde Brexit, dus de opgestoken middelvinger naar Brussel van Boris Johnson en consorten. De EU zou kolossale concessies moeten doen, want als de Britten mee blijven doen zonder mee te doen, is dat voor Brussel heel moeilijk verteerbaar. Maar nu even praktisch. Voor de Europese landen, en in elk geval voor het bedrijfsleven, is een voortgezette douane-unie zeer wenselijk. Voor een land als Nederland, dat zich enorme zorgen maakt over de dreiging van verstoorde handel met het Verenigde Koninkrijk, is het even slikken, maar uiteindelijk gunstig. Eurosceptici, die de EU hooguit willen zien als een groep landen met goede economische banden, krijgen in feite hun zin, en kunnen zon Brexit-model kopiëren voor hun populistische campagnes in eigen land. Al spreekt Thierry Baudet, die ik erover belde, mij tegen. Hij blijft een Johnson-fan en ziet Theresa May in het ravijn tuimelen. Een harde Brexit dus. Hoe dan ook: alles staat of valt met de reactie van de 27 EU-landen op het voorstel van May. Zegt Brussel keihard nee, of bijt het door de zure appel heen en zegt iets waarop we al bijna twee jaar wachten: laten we praten?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika is met veel ophef uit de VN-Mensenrechten Raad gestapt. Herman Sanders stelde de volgende vragen: 1. Waar maakt Amerika zich zo druk om? Er is een aanleiding en een oorzaak. Aanleiding is dat Israël en de Palestijnse gebieden als enige kwestie vast op de agenda staat. Er zijn meer anti-Israëlische resoluties aangenomen dan over de rest van de wereld bij elkaar, dus meer dan Noord-Korea met zijn slaven, Syrië met zijn chemische wapens, Saoedi-Arabië met zijn openbare onthoofdingen. Oorzaak is ergernis over de samenstelling van de Raad. 2. Wat doet de Mensenrechten Raad? De 47 wisselende leden spannen zich in om specifieke problemen onder de aandacht te brengen, bijvoorbeeld de oorlog in Syrië. Veel invloed heeft de Raad niet, want aanbevelingen, veroordelingen en resoluties zijn niet bindend, zoals bij de Veiligheidsraad. Toch doet de raad best goed werk, bijvoorbeeld in de strijd voor homos, lesbiennes en transgenders. De fans van de Raad zeggen altijd: hier heb je tenminste een wereldplatform waar lastige themas besproken kunnen worden. De tegenstanders zeggen: het is alleen maar hete lucht met een politiek geurtje. 3. Wat is de Mensenrechten Commissie van de VN? Die is sinds 2006 ter ziele. Interessant verhaal: in die tijd zaten zoveel keiharde dictaturen in die Commissie, dat een aantal voornamelijk westerse landen besloot met een schone lei te beginnen en de Commissie te vervangen door de Raad. Inmiddels herhaalt de geschiedenis zich. Er zitten landen in als Saoedi-Arabië, Qatar, de Golfstaten, Rwanda, de Filippijnen, Afghanistan, China, en nog zon rijtje landen waar mensenrechten met voeten worden getreden. Dus ja, het is een dubieuze club. 4. Wat kost de Mensenrechten Raad? Ongeveer 20 miljoen euro per jaar. De raad heeft een kantoor in Genève, met een vaste ambtenarenstaf. In die kosten is niet meegerekend wat de 47 lidstaten uitgeven aan hun eigen permanente vertegenwoordigers in Genève. Het totaal zal niet veel lager zijn dan de kosten van de Raad zelf, dus in totaal praat je al gauw over 40 miljoen euro. 5. Heeft Trump dus gelijk dat hij eruit is gestapt? Wat de hetze tegen Israël betreft, heeft hij absoluut gelijk, daarin spreekt eigenlijk niemand hem tegen. Maar andere landen vinden dat je beter lid kunt blijven van een omstreden organisatie om van binnenuit je punt te maken, dan eruit te stappen en aan de zijlijn te staan. Dank, Herman Sanders. In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] See omnystudio.com/listener for privacy information.

Schotland zou kunnen kiezen voor onafhankelijkheid, al is dat makkelijker gezegd dan gedaan. Noord-Ierland probeert op de grens met Ierland een gezamenlijk douanegebied op te zetten, of desnoods te kiezen voor hereniging met Ierland. Dat is voor de Protestantse Unionisten vloeken in de kerk, maar het kan. Gibraltar, nog geen zeven vierkante kilometer, aan de zuidpunt van Spanje, zit met de handen in het haar. Sinds de 18e Eeuw, toen de rots, mede met Nederlandse militaire steun, een Brits gebiedsdeel werd, heeft Spanje van alles geprobeerd om de Britten weg te pesten. In 1969 probeerde Franco het met een heuse blokkade, die heeft geduurd totdat Spanje in 1986 lid werd van de EU. Vanaf die tijd proberen de Spanjaarden het met het eindeloos ophouden van het grensverkeer, soms wel acht uur, en met politieke druk. Of door toeristen te straffen, die ten onrechte denken EU is EU, dus geen douane, in het vrijhandelsstaatje sigaretten, kleding, cosmetica of juwelen kopen, en dan bij de grens worden gepakt voor BTW en invoerrechten. Gibraltar zit niet in de douane-unie. Van de ruim 30.000 inwoners stemde 98 procent in een referendum om Brits staatsburger te blijven, en wat later 96 procent tegen de Brexit. Dagelijks komen 13.000 vreemdelingen, waarvan 8.000 Spanjaarden, de grens over om te werken in de lucratieve verzekerings- en bankensector, of voor s wereld grootste online casinos. Het ministaatje is de op een na grootste werkgever in het eraan grenzende Andalusië. Vrijwel alle goederen en diensten komen uit Spanje. Als de Britten en Spanjaarden, die elkaar in de kwestie-Gibraltar rauw lusten, geen oplossing vinden, dreigt de rots te worden afgesloten. Aanvoer moet dan via de lange zeeroute vanuit Groot-Brittannië komen, of uit Noord-Afrika. Of via het mini-vliegveldje, waarvan de startbaan dwars over de autoweg loopt. Nauwelijks een piep uit Londen. Klaarblijkelijk zal het Boris Johnson en de Brexit-kliek allemaal een zorg zijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Is de somberheid over de overwinning van de Turkse president Erdogan terecht? Karel van Dam stelde de volgende vragen: 1. Wat is nou de kern van de onrust over Erdogans overwinning? Dat de grondwetswijziging, waarover al eerder was gestemd, nu ingaat. De parlementaire democratie verdwijnt en wordt een presidentieel systeem. De president wordt de uitvoerende macht en benoemt het kabinet, de functie van premier wordt opgeheven. Het parlement wordt uitgebreid, de Senaat wordt afgeschaft. De rechtelijke macht wordt benoemd door de president en verliest volgens de critici zijn onafhankelijkheid. 2. Zo werkt het toch ook in Amerika? Dat is waar, maar het verschil is dat de presidenten het parlement in Turkije tegelijkertijd voor vijf jaar worden gekozen. Amerika kiest de president voor vier jaar, maar elke twee jaar zijn er parlementsverkiezingen, waardoor het volk de gelegenheid heeft de macht van de president te beperken door de oppositie aan een meerderheid te helpen. Dat corrigerende systeem is democratischer. In Amerika nomineert de president rechters, maar de Senaat beslist. Als zijn partij de meerderheid heeft, zoals nu, is het verschil met het Turkse systeem inderdaad gering. 3. Precies. De Republikeinen hebben in Amerika de meerderheid, net als Erdogan met zijn AKP-coalitie. Dus in de praktijk is het toch hetzelfde? Het grote verschil zijn die tussentijdse verkiezingen. In Amerika zijn die op 6 november. Trump zou dan zijn meerderheid kunnen verliezen. Dat is bij Clinton en Obama ook na twee jaar gebeurd. Voor Erdogan geldt dat niet. Die zit de komende vijf jaar op rozen, en is daarmee onaantastbaar. Meer een autocratie dan een democratie, dus. 4. Erdogan heeft met 52 procent gewonnen. Dat betekent toch dat 48 procent tegen hem is? Zeker, maar uit alles blijkt dat hij zich daar niet veel van aantrekt. Voor hem betekent winnen: de helft plus één van alle stemmen. De mening van de oppositie zal hem een zorg zijn. Zelfs als er tijdens de verkiezingen is gesjoemeld, is het duidelijk dat Erdogan veel steun heeft en het goed heeft gedaan. Maar dat geldt ook voor Trump. 5. Wat maakt het voor ons uit? Ik zou zeggen: niets. Het onzinverhaal over Turkse toetreding tot de EU is feitelijk allang van de baan. Maar Turkije blijft een belangrijk land, als handelspartner, als filter voor de vluchtelingenstroom en ook niet onbelangrijk het één na grootste NAVO-lid. We zullen met Erdogan moeten leven. Hij trouwens ook met ons. Dank, Karel van Dam. In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Natuurlijk, ik ken de bezwaren: geen gezamenlijke cultuur, ethiek, geschiedenis en taal. En ik doe niet aan de dweperigheid van mensen als Guy Verhofstadt. Maar toch: die Verenigde Staten van Europa dat vind ik een prachtig model. Maar feiten zijn feiten. Het is duidelijk dat er eigenlijk op geen enkel belangrijk punt ook maar sprake is van eensgezindheid. Dat maar 16 van de 28 landen de moeite namen naar de informele top over migratie te komen, liet zien wat we allang wisten: er is geen gezamenlijk beleid, en het komt er ook niet. Zoals Politico kopte: EU-eenheid rondom een plan om eenheid te vermijden'. Opvang in de regio mislukt, geen enkel Afrikaans land is bereid voor die opvang te zorgen. En terecht: als heel Oost-Europa en Italië de middelvinger opsteken tegen West-Europa, dan moet je niet verbaasd zijn als de Afrikanen dat ook doen. Of het nu om begrotingsdiscipline gaat, of om het maken van een échte vuist in de handelsoorlog met Amerika, of het één lijn trekken bij het verwezenlijken van milieudoelstellingen er is geen eenheid, geen solidariteit, geen visie. Het is een ratjetoe van landen die soevereiniteit zo uitleggen dat ze hun eigen nationalisme willen opdringen aan de anderen. Wij willen dat Polen vluchtelingen opneemt. Polen wil dat wij steenkool blijven omarmen. Wij zijn woest op de Russen vanwege MH17, Griekenland en Hongarije vinden die Poetin best een geschikte peer. Wij zeggen: stop eens met die landbouwsubsidies, Frankrijk is eraan verslaafd. De tegenstellingen zijn geen pijnpuntjes of wrijvingen, maar open wonden, verhuld in lange communiqués en dikke rapporten die de illusie van gezamenlijkheid intact moeten houden. Na het Brexit-referendum en de overwinning van Trump bruiste het in de hoofdsteden van de overblijvende 27 lidstaten van optimisme. Dít was onze kans. Zonder de Britten en de ruggensteun van de grote broer Amerika moesten we het samen klaren. We waren het grootste handelsblok. We konden de wereld onze wil opleggen. We zouden ze eens een poepie laten ruiken. En inderdaad, die muffe geur hangt er. Zouden er nog andere federalisten zijn? Of ben ik echt de laatste? Zal ik dan maar het licht uitdraaien? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Airbus dreigt uit het Verenigd Koninkrijk te vertrekken vanwege de Brexit? Kumgra Nosalis stelde de volgende vragen: 1. Is het dreigende vertrek van Airbus een teken aan de wand? Zeker. Airbus zegt, terecht: over negen maanden is Brexit een feit, en er is nog helemaal niets geregeld, dus houden wij rekening met een harde Brexit, zonder douaneverdrag of wat voor afspraken dan ook. Airbus heeft in het Verenigd Koninkrijk 14.000 werknemers, en nog eens 110.000 banen bij toeleveranciers staan op het spel. 2. Wat is toch het probleem met de Brexit? In de eerste plaats dat er geen precedent is. Niemand weet hoe het moet. De Britten willen van alles behouden: vrijhandel, natuurlijk, minimale douane, maar ook het recht van burgers om in de EU te wonen. Europa zegt: eerst jullie schuld van 60 miljard euro afrekenen, en het gezag van het Europese Hof van Justitie blijven erkennen. Anders zoeken jullie het maar uit. 3. Is er een oplossing? Waar ze nu over praten is het Oekraïense model. Oekraïne heeft een associatieverdrag met de Unie, dat voorziet in vrijhandel, en samenwerking of het gebied van defensie en buitenlands beleid. Het is geen douane-unie, maar alle arbitrage ligt wél bij het Europese Hof van Justitie. Het idee komt uit het Europese Parlement, en lijkt mij, na al die maanden gesteggel, de eerste serieuze poging. 4. Je ziet de grote financiële instellingen nu al wegtrekken uit de Londense City. Is dat tij nog te keren? Ik denk van niet, want financiële instellingen hebben een zogenaamd paspoort nodig: dat is een bankvergunning die in alle EU-landen geldt. Of de Brexit nu hard of zacht ingaat, zon paspoort hebben ze na de Brexit niet meer. Dat is vooral een probleem voor de Britten. Grote banken en instellingen verhuizen hun hoofdkantoor naar het vasteland, dus daar worden wij alleen maar beter van. 5. Kan de Brexit nog worden teruggedraaid? Je hoort vaak praten over grote spijt en een nieuw referendum. Ik denk dat het wensdenken is. Uit peilingen blijkt dat de uitslag weer gewoon pro-Brexit kan zijn. En die spijt is er vooral onder de zakelijke en politieke elite, niet echt onder de kiezers. Theresa May zegt steeds: Brexit is Brexit, en ik vrees dat ze gelijk heeft. Dank, Kumgra Nosalis. In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Containerbegrippen en verhullend taalgebruik zijn van alle tijden. Nog zo een die dezer dagen helemaal hip is: duurzaamheid. Volgens de doelstellingen van de Verenigde Naties bestaat dat begrip uit 17 onderwerpen, maar de meeste nadruk ligt op het milieu. De EU heeft zich vastgelegd op het bestrijden van de opwarming van de aarde door het beperken van de uitsloot van CO2, maar hoe precies dat bepalen de lidstaten zelf. Daarbij bekijkt elk lidstaten de ander alsof die niet goed snik is. Zo kijken onze buurlanden met verbijstering naar Nederland dat van het gas af moet'. Van het Groningse aardgas dat snappen ze wel. Maar huizen zonder gas dat begrijpen ze nauwelijks. Krachtcentrales, de zware industrie, de landbouw die kunnen helemaal niet van het gas af, dus waarom de gewone burger wel? De Duitsers zijn juist gek op gas, vinden het best schoon, gebruiken er kolossaal veel van en gaan nog veel meer importeren als de nieuwe pijpleiding vanuit Rusland, Nord Stream 2, klaar is. België gaat ook gewoon door met gas. Polen draait op kolen, wat logisch is, want ze komen erin om. Sterker nog: Poolse institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen, zijn verplicht in kolen te beleggen. En de CO2-uitstoot trekt zich echt niets aan van de grens bij Hazeldonk, Vaals of Oberhausen. De moleculen blijven Nederland binnenkomen, zoals de Batavieren enkele millennia geleden. Dus hoe duurzaam is de EU? Eigenlijk nauwelijks. Het is een ratjetoe van wild uiteenlopend beleid, beleid dat in het ene land haaks staat op dat van het andere. De werkelijkheid is dat we vooralsnog helemaal niet van het gas af kúnnen, dat de verslaving aan import, vooral uit Rusland, alleen maar groeit, en dat je de vraag moet stellen of die tienduizenden Nederlanders die van het gas af moeten, niet meer het slachtoffer zijn van de emoties van het Groningse drama dan van wijs beleid. Duurzaamheid is een gascontainerbegrip geworden. Waar het aan ontbreekt, is daar komt-ie weer transparantie.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Iedereen heeft het over de mislukking van de G7. Wat maakt het eigenlijk uit? Robert Bührman stelde de volgende vragen: 1. Wat is die G7 precies? De G7 noemt zichzelf de groep van rijkste industrielanden: Amerika, Canada, Frankrijk, Duitsland, Japan en het Verenigd Koninkrijk. Daar begint de verwarring al, want het is geen officiële organisatie, en bovendien klopt de definitie niet. De rijkste landen zijn Amerika, China, Japan, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, India en Frankrijk. China en India maken geen deel uit van de G7, Italië en Canada wel, maar Brazilië, dat nummer 8 is op de wereldranglijst, weer niet. 2. Hoe is de G7 ontstaan? Dat was in 1975, toen de Franse president Giscard dEstaing Duitsland, Amerika, Italië, Groot-Brittannië, Japan en Amerika uitnodigde om de economische gevolgen te bespreken van de oliecrisis van 1973. In 1977 nam de Amerikaanse president Ford het initiatief over en nodigde ook Canada uit. De agenda bleef, ook in de jaren daarna, voornamelijk economisch, met onderwerpen als werkgelegenheid, monetaire kwesties, energievoorziening en bevolkingsgroei. In 1998 ging ook Rusland meedoen, en toen heette de groep G8. Tot de crisis rond de Krim en Oekraïne in 2014 toen mocht Rusland niet meer meedoen. 3. Een economische praatgroep, dus? Ja, maar door de jaren heen werd het steeds meer politiek, al zit er nog altijd een stevige dosis economie in. Grote crises, zoals de oorlogen in Afghanistan en Irak, en de politieke problemen in Afrika, werden geagendeerd, maar ook valutaschommelingen tussen de dollar en de EMU, de voorganger van de euro. En natuurlijk handelsconflicten. Dat was deze keer ook zo, maar het liep totaal uit de hand. Donald Trump lag dwars, kwam te laat en vertrok voortijdig, maar de overige zes deelnemers konden elkaar niet echt vinden. 4. Was dat wel zo erg als politici en media beweerden? Volgens mij niet. Na de mislukte G7-top gingen de belangrijkste beurzen omhoog, en als de markt zijn schouders ophaalt, moeten wij dat ook maar doen. Als Trump en de zes anderen elkaar in de armen waren gevallen, was dat natuurlijk mooi geweest, maar de wereld draait gelukkig gewoon door. 5. Heeft de G7 dus zijn houdbaarheidsdatum bereikt? Dat denk ik wel, in elk geval als vast ritueel. Grote geopolitieke en economische kwestie kun je net zo goed ad hoc bespreken, en dan tussen Amerika, China en de EU. We kunnen er prima buiten. Dank, Robert Bührman. In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Heeft u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Als je praat over winnen of verliezen, dan heeft in elk geval schijnbaar Kim goud. Hij werd volledig als gelijke behandeld, haalde van Trump de belofte binnen dat de Amerikaans-Zuid-Koreaanse militaire oefeningen zijn opgeschort en gaf niets concreets weg over zijn nucleaire en raketprogramma. Maar die redenering is erg kort door de bocht. Trumps persconferentie (één uur en vijf minuten) mag dan rammelend, onduidelijk en in hoge mate zelfpromotie zijn geweest, één ding was duidelijk: hij hoopt op meer topconferenties, en op succesvolle onderhandelingen door diplomaten, maar als het over een half jaar allemaal blijkt vast te lopen, stapt Amerika er weer uit. Bovendien blijven de sancties gewoon in stand. Dat de Amerikanen de schijn wekten Kim als volledige gelijke te behandelen, was heel slim. Ze weten dat erkenning als om het even simpel te houden echt land voor Kim misschien wel het allerbelangrijkste is. Ze weten ook dat Kim aan zijn eigen volk een lastige boodschap moet gaan verkopen: ontmanteling of buiten werking stelling van zijn kroonjuweel het nucleaire programma. Door het allemaal zo te spelen, geven ze Kim een steuntje in de rug. Tenslotte: op korte termijn gaat het Trump om één ding, het buiten werking stellen van Kims langeafstandsraketten. Als dat lukt, is voor Amerika zélf het acute gevaar geweken, en met die boodschap kan Trump het lastige gevecht aangaan met zijn eigen Republikeinse partij, die hem in deze kwestie een beetje een slapjanus vindt. Critici beschuldigden Trump ook van het negeren van het mensenrechtendrama in Noord-Korea. Het gaat daar inderdaad barbaars aan toe, met concentratiekampen, massamoord en slavernij. Maar toen Richard Nixon in 1972 de relatie met China herstelde een van de belangrijkste momenten uit de moderne geschiedenis hoorde je niemand over de Culturele Revolutie die toen woedde. Nixon keuvelde in Beijing ontspannen met Mao Zedong, moordenaar van miljoenen Chinezen. Dus, ja, je kunt zeggen het was een flut-top, en Trump schiet nu eenmaal graag uit de heup. Maar het kan ook een schot in de roos worden, en dan noemen we die merkwaardige vertoning in Singapore misschien alsnog een toppie-top. En tenslotte: als het niet Trump maar Obama was geweest, zouden de reacties dan ook zo zuur zijn geweest?See omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Bestaat er een internationale Sociaal Economische Raad? Nee. Er zijn wel veel landen die een SER hebben, maar de Nederlandse is toch wel een beetje een uitzondering. Daar is het overleg tussen bonden, werkgevers, kroonleden en regeringsvertegenwoordigers zo hecht dat grote arbeidsconflicten en stakingen uitzonderlijk zijn. De SER is misschien wel het meest ultieme voorbeeld van polderen. 2. Hoe zijn werkgevers en werknemers internationaal georganiseerd? VNO-NCW is als Nederlandse werkgeversorganisatie lid van de Europese Federatie van Ondernemingen, die uit 34 lidstaten bestaat, dus ook niet-EU-landen. Dan bestaat er ook een wereldwijde organisatie, Uniapac, maar dat is een katholieke club. De vakbeweging maakt deel uit van de International Labour Organization. Prachtige instituten, maar het is voor de bühne, want individuele landen hebben er niets aan. 3. Het internationale bedrijfsleven denkt over mogelijkheden om de bevolkingsgroei in de wereld te beperken. Is dat niet een beetje griezelig? Ja, dat vind ik ook, want het klinkt alsof je wordt ontslagen of de gevangenis ingaat als je teveel kinderen hebt. De discussie over bevolkingsgroei en geboortebeperking is noodzakelijk, maar daarin hoort de burger zelf centraal te staan. Vakbonden, werkgevers, de politiek, de kerk, de medische wereld ze mogen allemaal iets vinden, maar hier wint het respect voor het individu. 4. Ligt er een taak voor de Verenigde Naties om bonden en werkgevers bij elkaar te brengen om een gezamenlijke agenda te ontwikkelen? Sterker nog, zon club bestaat: het VN Departement van Economische en Sociale Zaken. En dat heeft weer een onderafdeling die Bevolkingsdivisie heet. Daar maken kwesties als bevolkingsomvang deel uit van een bredere agenda, zoals de groei van de steden, migratie, duurzaamheid, voedselschaarste en dus ook geboortebeperking. Bij de vaststelling van de millenniumdoelstellingen en klimaatakkoorden spelen zij echt een belangrijke rol. 5. Komt het er dus op neer dat werkgevers en vakbonden alleen maar in hun eigen landen kunnen opereren? Ja, daar komt het op neer. En zelfs dan niet altijd met succes. Kijk maar naar Frankrijk. Dat heeft ook een SER, maar je krijgt de indruk dat er meer wordt gestaakt dan gewerkt. Evenwichtig leven heeft vooral met het volkskarakter te maken, denk ik. Over dat polderen en de vergadercultuur bij ons wordt vaak gegniffeld en gemopperd, maar het werkt wél. Dank, Rob van Haarlem. In De Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

n een interview met BNR verwijt hij de regering-Rutte veel te voorzichtig te zijn. Kom met sancties tegen Rusland, is zijn advies. Tegen Nord Stream 2, de Russische pijpleiding die door de Oostzee naar Duitsland gaat lopen, een deal waarin ook de GasUnie participeert. Alsof Duitsland en andere EU-landen zomaar aan die sancties zouden meedoen. Sancties voor de regering-Trump een geconditioneerde reflex, en meestal een foute. Het is een gotspe van het land dat nota bene juist sancties heeft ingesteld tegen Nederland en de andere EU-landen. Ze noemen het tarieven op staal en aluminium, maar het zijn doodgewoon sancties tegen bondgenoten. Amerika zou Nederland steunen met nieuwe sancties, zegt Hoekstra. Das makkelijk, vanuit zijn leunstoel. Amerika doet nauwelijks zaken met Rusland, Nederland juist wel. Hij probeert Nederland in het Amerikaanse frame te wurmen. Dat wil niet zeggen dat Nederland het allemaal even handig speelt. Het Joint Investigation Team dat de ramp onderzoekt, bestaat uit Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne. Alleen Nederland en Australië hebben Rusland nu formeel verantwoordelijk gesteld. Maleisië zegt: we zien niet voldoende bewijs, maar het vreemdste is België. Geen woord. Twijfelen de Belgische onderzoekers ook? De stilte uit de Brusselse Wetstraat is oorverdovend. Dat die Buk-raket uit Rusland kwam is logisch, want het wapen wordt alleen in Rusland geproduceerd. Dat het projectiel afkomstig was van de 53-ste Russische Brigade zal best kloppen. Maar hoe en door wie? De illegale wapenhandel in het grensgebied tiert welig, en trouwens: geen enkele krijgsmacht waarvan zoveel materieel uit wandelen gaat of van een vrachtwagen valt als de Russische. Dat weet Poetin natuurlijk, maar hij zal het nooit toegeven. Het betreft de grootste massamoord op Nederlanders sinds de TweedeWereldoorlog. Om de waarheid te achterhalen, en uit respect voor de nabestaanden, zou ik zeggen: speur nog goed verder, probeer uit te vissen of die Buk-raket is geleverd of gesmokkeld, blijf bij de Russen aandringen op medewerking en ga niet dreigen met sancties. Dat is ook ongeveer wat minister Blok van Buitenlandse Zaken in een reactie op het BNR-interview zegt. Liever slabberdewatskies dan Trumpianen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

China verovert de wereld met de nieuwe Zijderoute. Goed of slecht nieuws? Lodewijk Hof mailde de volgende vragen: 1. Wat is die Chinese zijderoute precies? De Chinese Han-dynastie bouwde ruim 2250 jaar geleden een handelsroute vanuit de toenmalige hoofdstad Xian naar Antiochië in Zuid-Turkije, voor de export van zijde en de invoer van vee, graan en heel belangrijk kennis. Het moderne China laat die gedachte herleven met een landroute via Rusland, Oost-Europa naar Rotterdam, en een zeeroute, via Singapore, Pakistan, India, de Hoorn van Afrika, via de Rode Zee naar Athene en Rotterdam. Ze noemen het Eén Gordel, één Weg. 2. Klinkt spannend. Wat wil China? Hangt ervan af wie je het vraagt. Ze stoppen er een biljoen dollar in, met projecten in meer dan zestig landen. In Oost-Europa bouwen de Chinezen spoorlijnen, ze hebben de Griekse haven Piraeus in handen, en ook grote belangen in de haven van Rotterdam. Dat biedt enorm perspectief voor groeiende handel. Critici zeggen: het zijn allemaal Chinese investeringen, waarin partnerbedrijven hooguit een minderheidsbelang hebben. Dus China koopt langzaam de wereld op. 3. Wat is daarop tegen? Die Chinese investeringen zijn aantrekkelijk, maar andersom, dus investeren in Zijderoute-projecten is vrijwel onmogelijk. Bovendien zien tegenstanders het als een van de Chinese trucs om westerse kennis te bemachtigen. Net als de oorspronkelijke Zijderoute, die ook diende om westerse uitvindingen naar China te halen. Het gaat dus om intellectueel eigendom. En om macht. Om hegemonie in de wereld. 4. In de Belgische luchtvaartmaatschappijen VLM en Air Belgium zit Chinees geld. Is dat onderdeel van de Zijderoute? Je kunt zeggen: het gaat om land- en een zeeroutes, geen luchtroutes. Aan de andere kant, volgens de Belgische media is het doel in dit geval: veel nieuwe vluchten naar China. 5. Wat hebben we er in Nederland aan? Hangt er ook weer vanaf aan wie je het vraagt. Logistieke bedrijven vinden het grandioos. Nederland participeert in de Asian Infrastructure Investment Bank, die de projecten financiert. Maar in regeringskringen en in Brussel heerst er veel wantrouwen. Chinees imperialisme, zoals het wel wordt genoemd daar willen we niet graag aan. Dank, Lodewijk Hof. In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat terecht was, en nu nog steeds klopt. Maar daarover hoorde je niets van de Nederlandse handelsmissie, die met niet minder dan vijf ministers uitrukte om orders binnen te slepen. Het liep op rolletjes. In Mumbai, New Delhi en Bangalore waar het krioelt van de miljonairs en miljardairs haalde de handelsmissie 170 miljoen aan orders binnen. Eén procent van de Indiase bevolking van 1,3 miljard is schatrijk, maar 30 procent leeft op minder dan 2 dollar per dag. Eenderde van de bevolking is analfabeet, een vijfde heeft geen WC, 6 procent heeft stromend water. Gemiddeld groeit de economie als kool, maar alleen omdat de rijken heel snel rijker worden. In tegenstelling tot bijvoorbeeld China, dat actief aan armoedebestrijding doet, steekt de regering-Modi, ondanks allerhande beloftes, nauwelijks een hand uit voor jawel de zielige kindertjes in India. Daar zijn redenen voor, maar daar praat bijna niemand over, want het is politiek erg incorrect. In de eerste plaats de godsdienst. India is met 180 miljoen moslims, na Indonesië, het grootste moslimland ter wereld. Zij worden systematisch gediscrimineerd door de hindoe-meerderheid op een bijna apartheidachtige manier. In de tweede plaats óók de godsdienst, want in de hindoe-traditie bepaalt karma je lot. Dus als je straatarm bent, dan is dat dikke pech, en dan moet je maar hopen dat je in een volgend leven als rijke maharadja terugkeert. Die overtuiging leidt tot onverschilligheid bij de overheid want ja, karma is karma. En in de derde plaats het kastensysteem, dat officieel allang is afgeschaft, maar de laagste kaste de onaanraakbaren, of parias zijn nog altijd kansloos. We hebben er die vijf ministers niet over gehoord. Op die handelsmissie draaide de koopman overuren. De dominee mocht duidelijk niet mee.See omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Het gasveld heet South Pars/North Dome Gas-Condensate. Wat is het precies? Inderdaad het grootste aardgasveld ter wereld, drie kilometer onder de Perzische Golf en net zo omvangrijk als de volgende top-20 bronnen in de wereld samen. De ingewikkelde naam komt omdat ruim een derde Iraans is (South Pars betekent Zuid-Iran) en de rest tot het territorium van Qatar behoort, dat de naam North Dome gebruikt. 2. Wat is de invloed van dit gasveld op de oorlog in Syrië? Iran heeft zijn invloed in Syrië enorm uitgebreid, ten koste van de positie van aartsvijand Saoedi-Arabië. Qatar, ex-bondgenoot van Saoedi-Arabië, richt zich veel meer op Iran, en dat heeft ongetwijfeld met dat gedeelde gasveld te maken. De Golfstaten zijn daarom een boycot tegen Qatar begonnen. Maar Qatar huisvest ook de grootste Amerikaanse militaire basis in het Midden-Oosten. Dus ja, het vergoot de spanningen 3. Iran en Qatar hebben elk een pijpleiding vanuit het gasveld. Zijn die concurrerende pijpleidingen een reden voor de Russische interventie in Syrië? Dat betwijfel ik. Het gaat de Russen vooral om het behoud van hun marinebasis Tartus in Syrië. En daarmee samenhangend om het behoud van de strategische positie die ze al decennia in Syrië hebben, dus al lang voor deze oorlog en lang voordat de exploitatie van het gasveld begon. 4. Met welke middelen probeert Rusland druk op Iran en Qatar uit te oefenen vanwege de leidende positie die Rusland zelf heeft in de leverantie van gas aan Europa? Russen zijn pragmatisch, dus de boycot van Qatar en de ruzie met het Westen over de Irandeal komt ze wat dat betreft prima uit. Tegelijkertijd zetten ze enorm in op Nord Stream 2, de pijpleiding vanuit Rusland via de Oostzee naar Duitsland. Daar is veel gedoe over. Polen en Oekraïne zijn fel tegen het project, Denemarken wil liever niet dat de pijpleiding door zijn territoriale wateren loopt. Maar als het project er is, trekt Rusland een lange neus naar alle concurrenten, ook Iran en Qatar. 5. In hoeverre zet Rusland Assad onder druk om de pijpleiding vanuit Iran naar Europa te laten lopen? Dat is volgens mij een broodje-aapverhaal, Assad zou door Rusland onder druk zijn gezet om de pijplijn uit Qatar te blokkeren, om zo de eigen leveranties aan Europa veilig te stellen. Daarom zouden Amerika, de EU en Qatar de opstand tegen Assad hebben georkestreerd. Spannende complottheorie, maar er zijn bergen onderzoek die bewijzen dat het onzin is. Dank, Laura Berends. In De Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Net als in het buitenland, zijn we steeds op zoek naar de boosdoener. Eerst was dat de rolkoffer. Venetië verbood die, de gebruiker kon wel 500 euro boete krijgen. Klein detail: het was een fake verhaal, het ging om lawaaiige steekwagens die van rubber banden moesten worden voorzien. Kennelijk is nu de grootste boosdoener Airbnb. Een reeks steden in de wereld heeft de verhuurdienst verboden of beperkt. New York, bijvoorbeeld, waar adverteren strafbaar is en alleen een lange huurtermijn is toegestaan. En Amsterdam, dat eigenaren verbiedt hun eigendom meer dan 30 dagen te verhuren. Helpt het? Nee, want je ontmoedigt hooguit tien procent van de toeristen, maar er is geen enkel bewijs dat die dan ook niet komen. Toeristenbelasting verhogen, dan? Komen er dan minder toeristen? New York trekt jaarlijks ruim zestig miljoen toeristen, en de verhoging van de room tax daar heeft geen enkel gevolg gehad. Behalve voor de schatkist van de stad, uiteraard. Kijk trouwens eens naar de juichende website van I-Amsterdam, die de buitenlander gewoon blijft lokken met de rondvaart, de gehuurde fiets, de cafés, musea, het nachtleven en het winkelen in de binnenstad. Wat dat betreft is het Nederlandse Bureau voor Toerisme iets eerlijker, of sterker nog: hier komt de aap uit de mouw. Dat spreekt op de website over het aantrekken van bezoekers die bovengemiddeld besteden. Aha, dáár gaat het dus om. Het nieuwe, linkse Amsterdamse college wil alleen nog rijke toeristen, en niet meer van die stomdronken Britse jongeren, of schreeuwende backpackers die geen cent op zak hebben en met zn zessen in een Airbnb-kamertje kruipen. Geen bus-toerist, maar een vliegtoerist. De welgestelde Rus, Amerikaan, Chinees of Japanner blijft van harte welkom. Hoe zegt je dat zonder het met zoveel woorden te zeggen? Heel simpel, je verbant de bus en Airbnb. In De Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Wat houdt die verklaring in? Sinds vijf jaar bestaat het zogenoemde Rabat Proces. 58 landen en ngos, waaronder alle EU-lidstaten, komen in Marokko bijeen om de problemen van migratie uit Afrika te bespreken. Spannend is het niet. De uitgangspunten zijn: migratie beperken, het bevorderen van terugkeer, maar ook het mogelijk maken voor migranten om wel degelijk naar Europa te komen. Op 2 mei kwam deze club bijeen, en stelde een slotverklaring op waarin al deze zaken opnieuw werden bevestigd. 2. Geert Wilders en Thierry Baudet hebben er stampij over gemaakt, maar verder was er geen aandacht voor. Hoe komt dat? Omdat het nauwelijks interessant is. Het is een soort rituele dans, waarvan het nut vooral is dat de EU en de Afrikaanse landen met elkaar in gesprek blijven. Wilders en Baudet trokken van leer omdat zij er een truc in zien om de achterdeur van de EU open te zetten voor wat in hun ogen ongewenste vreemdelingen zijn. 3. Zet de Nederlandse regering inderdaad de poort open voor meer migranten uit Afrika? Strikt genomen is het antwoord ja. In de verklaring staat bijvoorbeeld dat migratie gunstig is en bijdraagt aan de mondiale ontwikkeling. In gewone taal: immigranten zijn goed voor onze samenleving Dat zijn teksten waarvan bij Wilders en Baudet het glazuur van de tanden springt. Maar de verklaring van Marrakesh gaat uit van migranten die aan de eisen van immigratiediensten voldoen, dus met controleerbare documenten en bij voorkeur diplomas. 4. Staan Wilders en Baudet alleen in hun protest? Nee, er ontstond nog een behoorlijk relletje, want Hongarije weigerde mee te tekenen. Volgens de regering-Orban geeft de verklaring een verkeerd signaal af. De nadruk moet volgens Orban niet liggen op het aanmoedigen van migratie, maar op middelen om illegale migratie te voorkomen. 5. Heeft de verklaring consequenties voor Nederland? Nee, er verandert echt niets. Het Nederlandse beleid ernstige gevallen zijn welkom, migratie houdt je tegen door Afrikaanse landen te helpen en opvang in de regio past precies in wat er in Marokko is vastgelegd. Zoals gezegd: het is een rituele dans, met als doel in gesprek te blijven. Dank, Remco van Schagen. In De Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Trump verhuisde de Amerikaanse ambassade in Israël van Tel Aviv naar Jeruzalem. Frame: de tijdelijke behuizing in het Amerikaanse consulaat biedt ruimte aan de ambassadeur en drie medewerkers. De echte ambassade, inclusief CIA, militaire attaché, militaire inlichtingendienst en ga zo maar door, blijft nog jaren in Tel Aviv. Frame: op de gevelsteen van de nieuwe ambassade, onthuld door Ivanka Trump, prijkt met chocoladeletters de naam Donald Trump, alsof hij een pand aan zijn hotelketen heeft toegevoegd. De vastgoedman uit New York blijft verrukt van zijn eigen naam, ook wat kan het bommen op een symbolische ambassade. Frame: Donald Trump voert de symboolhandeling van de verhuizing weliswaar uit dat is absoluut een feit maar al zijn voorgangers deelden zijn mening. Voorganger Obama, bijvoorbeeld, sprak van Jeruzalem als de ondeelbare hoofdstad van Israël. Frame: Donald Trump zegt vrede tussen Israël en de Palestijnen dichterbij te brengen. Maar ook hij erkent dat vrede een definitieve oplossing voor Jeruzalem vereist, terwijl hij de illusie wekt dat van afsplitsing van een deel van Oost-Jeruzalem geen sprake meer van kan zijn. Frame: de Amerikaanse dominee die voor de opening was uitgenodigd, Robert Jeffress, om zijn boezemvriend Trump zogezegd de hemel in de prijzen, is Trumps halleluja-garantie voor de evangelische stem. Dezelfde man die heeft gezegd zeker te weten dat de rooms-katholieke kerk een instrument is van de Duivel, en dat God mensen met een hele trits godsdiensten naar de hel stuurt: hindoes, moslims, mormonen, en jawel natuurlijk ook Joden. Oké, dan nu mijn frame: binnen de kortste keren is deze theatervoorstelling vergeten. Het conflict blijft het conflict zolang de Israëliërs en Palestijnen het zelf niet oplossen met of zonder een hemi-semi-demi-ambassade in Jeruzalem met de naam Trump, als een messiaanse openbaring, in graniet gebeiteld.See omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Wat heb je aan een Vluchtelingenverdrag als de VN-Veiligheidsraad feitelijk vleugellam is? Niet altijd zoveel als je zou willen, dat is waar. Het Vluchtelingenverdrag, dat uit 1951 dateert, valt onder verantwoordelijkheid van VN-Vluchtelingenorganisatie UNHCR, dat enorm haar best doet. Maar aan een drama als Syrië kun je inderdaad zien dat de Veiligheidsraad eerder obstructie pleegtd an behulpzaam is, waardoor UNHCR vaak geen toegang krijgt tot vluchtelingen. 2. Is een vleugellamme Veiligheidsraad niet juist een bedreiging voor de uitvoerbaarheid van het Vluchtelingenverdrag? Soms wel, zoals in Syrië. Maar het is niet zo dat UNHCR alleen aan het werk kan als de Veiligheidsraad het goedkeurt. Net buiten Syrië, in Jordanië en Libanon, waar de meeste Syrische vluchtelingen terechtkomen, loopt het eigenlijk bewonderenswaardig goed. 3. Is er met de aanhoudende migratiedruk nog een regulerende rol voor het Vluchtelingenverdrag? Nee, maar daar gaat het verdrag niet over. De 150 deelnemende landen hebben zich vastgelegd op het beginsel ze dat vluchtelingen en asielzoekers zo staat het echt in de verdragstekst niet mogen terugsturen naar het land waar ze gevaar lopen. Maar over de vraag waar die vluchtelingen en asielzoekers dan heen moeten, staat in het verdrag geen woord. 4. Vluchtelingenstromen ontstaan door conflicten. Die kunnen toch alleen worden opgelost door VN-interventies? Als conflicten worden opgelost, is dat vrijwel altijd via bemiddeling of door rechtstreeks contact. Denk aan de vrede tussen Israël, Egypte en Jordanië. Of aan het Goede Vrijdagakkoord dat het conflict in Noord-Ierland beëindigde. Of aan de pogingen van Donald Trump en Kim Jong-un om nader tot elkaar te komen. De Veiligheidsraad kan wel besluiten blauw helmen testuren, maar alleen als de strijdende partijen daarmee instemmen. 5. Of zijn het eigenlijk twee op zichzelf staande zaken? Daar komt het op neer. De falende Veiligheidsraad is een drama, of het nu MH17 betreft of het gebruik van gifgas. UNHCR biedt jaarlijks hulp aan vijftig miljoen mensen. Het loopt niet allemaal op rolletjes, maar de Veiligheidsraad kan aan UNHCR een voorbeeld nemen. Dank, Remco Hermens. In De Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Iran, zegt Trump, beschikt niet alleen over ballistische raketten, maar gaat ook stiekem door met de ontwikkeling van kernwapens. De vraag is of hij de consequentie trekt uit zijn eigen dreigement. De Israëliërs, blij als premier Netanyahu ook was met Trumps Iran-besluit, maken zich het meest zorgen. De krijgsmacht in het noorden van het land is in staat van paraatheid en heeft schuilkelders ingericht, uit vrees voor een aanval door Iran, of door Hezbollah vanuit Syrië. Als dat gebeurt, voert Trump dan de daad bij het woord en begint Amerika een nieuwe oorlog tegen Iran? Ik waag het op een voorspelling: vergeet het maar. Dat is niet alleen omdat zon oorlog niet te winnen is denk aan de militaire zeperds in Afghanistan en Irak maar ook door de wijze waarop Trump Europa schoffeert. Als bondgenoten wij dus besluiten de relatie met Iran voort te zetten, dan volgen er ook sancties tegen Europa. Los van de vraag of Trump gelijk heeft met zijn Iran-besluit en niemand beweert dat hij geen punt heeft is hij door zijn radicale presentatie en dreigementen vooral bezig zichzelf te isoleren. Hij heeft nu niet alleen ruzie met Iran, maar met de Europese Unie, Rusland en China. Nu moeten we niet net doen alsof alle gevaren acuut zijn. Het Iran-akkoord is nog geen patiënt die met loeiende sirene naar de eerste hulp moet. De hervatting van de sancties gaat via een afkoelingsperiode van 90 tot 180 dagen Lang genoeg voor het Congres, of voor de bondgenoten, om een konijn uit de hoed te toveren, bijvoorbeeld door Iran in nieuwe onderhandelingen te manoeuvreren. Dat wil Europa het liefst. Iran roept dat er niet over valt te praten, maar het land kan zich een nieuw, en nog heviger sanctieregime niet veroorloven. Laat staan diezelfde onwinbare oorlog. Als ze in Teheran en Brussel het hoofd koel houden, mogen we vast weer even doorademen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Hoe ziet Bernard Hammelburg de toekomst van Israël? Hoewel Israël in oppervlakte maar half zo groot is als Nederland, is het economisch, politiek en militair een behoorlijke reus. Op de lijst van rijkste landen staat Nederland op 16, en Israël op 32, nog voor Ierland en Denemarken. En het is de enige democratie in het Midden-Oosten. Ondanks de vele oorlogen en spanningen, leeft het land in vrede met de buurlanden Jordanië en Egypte. Maar niet met Libanon, Syrië en met de westelijke Jordaanoever en Gaza. De tragedie zit vooral in dat laatste. Ondanks vele bemiddelingspogingen, vooral door Amerika, lukt het maar niet om vrede te sluiten met de Palestijnen. In het jaar 2000 zei Bill Clinton, na een zeer intensieve bemiddelingspoging: vrede kun je niet opleggen, het lukt alleen als de partijen zelf willen. Ik vrees dat hij gelijk had. 2. Is twee staten de enige oplossing, of zijn er alternatieven? Formeel is een onafhankelijk Palestina en een onafhankelijk Israël de enige oplossing. Ik zeg formeel, omdat de Verenigde Naties, de Europese Unie, de grote mogendheden, maar ook de Israëliërs en Palestijnen zelf dat principe onderschrijven. Praktisch gezien is het een gordiaanse knoop. De Palestijnen verwijten Israël dat het met de bouw van nederzettingen op de westelijke Jordaanoever elke oplossing torpedeert. Israël verwijt de Palestijnen dat ze zo verdeeld zijn denk aan Hamas en Fatach dat een serieus gesprek niet mogelijk is. Ik denk dat het vooral gaat om wederzijds wantrouwen. Israëliërs zijn ervan overtuigd dat de Palestijnen hen in zee willen drijven. De Palestijnen denken dat de Israëliërs het bezette gebied het liefst helemaal willen volbouwen met nederzettingen en hen naar Jordanië wil verdrijven. Beide kanten spreken nu openlijk over een éénstatenoplossing, misschien als een soort federatie. Maar ik zie het niet snel gebeuren. 3. Komt er vrede als de internationale politiek en de media het vredesproces met rust laten? Dat zou best eens kunnen. Er heerst een mythe dat dit conflict de moeder van alle conflicten is. In het Nederlandse regeerakkoord is alleen over deze kwestie een aparte paragraaf opgenomen. Er is geen enkel conflict waarover de emoties zo hoog oplopen. Politici en journalisten die analyses maken, meningen hebben of suggesties doen, worden meteen pro-Israëlisch of pro-Palestijns genoemd. Wie kritiek heeft op Abbas is een Palestijnenhater, wie kritiek heeft op Netanyahu wordt al gauw weggezet als vijand van Israël. Dat is raar, want wie bijvoorbeeld kritiek heeft op Trump is daarmee niet anti-Amerikaans. Dus, ja, ik vind het best een goed idee: misschien moeten we af van die eindeloze Midden-Oosten paragrafen, bezoekende ministers en Kamerleden, en van de cameras van CNN. In De Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Hij presenteerde veertien seizoenen de populaire tv-serie The Apprentice' en past zijn ervaring grandioos toe. Zijn vaste zinnetjes zijn we zullen zien', of ik weet het al, maar jullie horen nog van me, of misschien snappen jullie het al, maar wacht toch even af'. En we gaan er met boter en suiker in. Neem de deadline over de Iran-deal. Trump heeft allang besloten dat hij een deel van de sancties opnieuw invoert. Waarom zegt hij dat niet gewoon nu al? Vanwege de cliffhanger. En het werkt. Europa bedelt: doe dat alsjeblieft niet. Israël bedelt: die dat alsjeblieft wél, premier Netanyahu kwam zelfs met een tv-show. Zouden Europa en Israël denken dat ze Trump kunnen beïnvloeden? Houd toch op, dat is een illusie. Of neem die deadline over de handelsoorlog, op 1 mei. Waarom juist op 1 mei? Nergens om omdat Trump Europa tot die dag uitstel had gegeven. Dus bleven bloednerveuze Europese ministers en diplomaten de regering-Trump tot de laatste seconde bombarderen met argumenten die ze in Washington allang kennen: een handelsoorlog kent alleen maar verliezers, ze kunnen in Amerika helemaal niet buiten ons fantastische staal en aluminium. Afijn, oude koek. Vervolgens stelt Trump de deadline met een maand uit. Waarom? Nergens om nieuwe cliffhanger. Blije Europeanen hèhè, nieuwe kans. Bange Europeanen uitstel is geen afstel. Niemand in Europa die zegt: weet je wat, Trump, ga lekker je gang. Wat kan ons gebeuren? Wat meer invoerrechten nou èn? Het omgekeerde hoor je nooit. Zeg, Trump, nog één woord over dat staal, en KLM, TUI en Transavia stappen op 1 juni helemaal over van Boeing op Airbus. Scheelt ons trouwens een hoop invoerrechten. Staat het al voor honderd procent vast? We zullen zien, Trump, we zullen zien. See omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Kan hij de deal in zijn eentje onderuit halen? Strikt genomen niet. Formeel heeft het Congres de sancties tegen Iran opgeschort en elke vier maanden moet de president een advies geven om die opschorting voort te zetten. Vermoedelijk weigert hij dat op 12 mei. Dan is het aan het Congres om de sancties al dan niet te hervatten. In theorie kan het Congres niets doen, en dan blijft de overeenkomst overeind. 2. Is die kans groot? Nee, want het Congres was al onder Obama, die de deal sloot, tegen. Obama gaf zijn goedkeuring daarom per presidentieel decreet. Uit wraak werd toen de wet aangenomen die elke vier maanden dat presidentiële advies eist. Een meerderheid is nog steeds tegen de deal, dus als er een stemming komt, is het exit Amerika. Maar nogmaals: het Congres kan de zaak ook laten lopen. 3. Het was een overeenkomst tussen Iran en zes landen, goedgekeurd door de VN-Veiligheidsraad. Daar kan Amerika toch niet zomaar van af? Volgens de kleine lettertjes kan dat wél, maar de vraag is wat de andere ondertekenaars doen: Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Rusland en China. Rusland en China hebben al gezegd: wij gaan gewoon door. De drie Europese ondertekenaars doen dat waarschijnlijk ook, maar omdat de deal via de VN voor de hele wereld geldt, komt elk land voor die vraag te staan: wel of niet doorgaan. 4. Staat Amerika dus alleen? Ook weer strikt genomen: ja. Maar het Amerikaanse rechtssysteem kent extraterritoriale wetten. Voorbeeld: in Airbus-vliegtuigen zitten heel veel Amerikaanse onderdelen en dus komen er dan sancties tegen Frankrijk, Duitsland en Spanje, als ze toestellen aan Iran verkopen. Amerika beheerst ook het internationale bankverkeer, dus zakendoen met Iran wordt dan vrijwel onmogelijk. Vandaar dat Iran zegt: als Amerika eruit stapt, doen wij dat ook, en dan hervatten wij het nucleaire programma. 5. Trump noemt de overeenkomst de slechtste deal ooit'. Heeft hij een punt? In elk geval staat hij daar niet alleen in; veel landen delen de kritiek. Iran bouwt ballistische raketten, waarvan de critici zeggen: dat is niet in strijd met de letter van de overeenkomst, maar wel met de strekking. Bovendien overtreedt Iran daarmee een VN-resolutie die het raketprogramma verbiedt. Tweede bezwaar: de Iraanse rol in Syrië en als feitelijke leider van Hezbollah. En Trump is fel tegen de looptijd van de deal, want die gaat maar tot 2025. Sommige Europese landen willen, net als Trump, de deal verbreden, maar daarmee gaat Iran nooit akkoord. Achter de schermen wordt daar nog over onderhandeld. Dus: wie weet. Het motto van de voorstanders is: beter een slechte deal dan geen deal. Voor dealmaker Trump is dat vloeken in de kerk. In De Wereld volgens Hammelburg beantwoordt Bernard Hammelburg elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Heb je een onderwerp voor hem? Mail BNR, [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Als je minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid hoort, zijn we maar een stel sukkelaars, in voortdurende verbijstering en doodsangst over wat die vileine Russen ons nu weer flikken. Onze instellingen en bedrijven zijn structureel doelwit, aldus de grimmige boodschap. We hebben dringend digitale dijkbewaking nodig. Het klinkt of wij westerlingen slachtoffers en onschuldig zijn. Dat is allebei onzin. Al vanaf de jaren 80 zit de digitale geschiedenis vol cyberaanvallen, mega-hacks, super-virussen en Trojaanse indringers van mythische proporties. In 1982 nog in de Koude Oorlog blies de CIA in Siberië een Sovjet-gaspijpleiding op door het besturingssysteem van de computer te ontregelen. En dan het roemruchte Stuxnet, een Amerikaans-Israëlische co-productie, die het Iraanse atoomprogramma volledig vernielde. Het zat zo vernuftig in elkaar dat de computers in het besturingssysteem meldden dat alles normaal verliep, terwijl in de kelder de uraniumcentrifuges stonden te smelten. Even terug naar de analoge tijd. In 1949 financierde Amerika in Italië de verkiezingscampagne van de christendemocraten om de razend populaire communisten te blokkeren. In 1953 organiseerde de CIA een staatsgreep tegen de Iraanse premier Mossadeq en hees het Mohammed Reza Pahlavi, alias de sjah, in het zadel. In 1961 werd met Amerikaanse steun de Congolese leider Lumumba vermoord, in 1973 de Chileense president Allende. Decennia lang spekte Amerika de kas van de Japanse Liberaal Democratische Partij, die tot vandaag de dag vrijwel ononderbroken aan de macht is. Zomaar voorbeelden, want tussen 1946 en 2000 intervenieerden Amerika en Rusland samen 117 keer in verkiezingen in andere landen. Het Westen is allang aan het terug-hacken, alleen schrijft de WashingtonPost in een gedetailleerde analyse doe je dat in stilte. We liggen, ook nu, niet met de pootjes omhoog, en we zijn geen onschuldige slachtoffers van die gemene Russen. We zijn, zogezegd, niet van de digitale straat.See omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Gaat het echt gebeuren? Ze zeggen allebei van wel. CIA-chef Mike Pompeo, binnenkort minister van Buitenlandse Zaken, is bij Kim op bezoek geweest om het gesprek voor te bereiden en volgens Trump is dat prima verlopen. De voorbereidingen gaan natuurlijk over de eisen van beide kanten, maar ook over de plek waar ze elkaar ontmoeten, wat behoorlijk ingewikkeld is. 2. Wat is daar nou ingewikkeld aan? Het neutrale Zwitserland is toch ideaal, of Zweden, dat bij de voorbereidingen helpt? Zeker. En beide landen hebben diplomatieke betrekkingen met Noord-Korea. Het probleem zit vooral bij Kim, die op een recente reis per trein naar Beijing na sinds zijn aantreden in 2011 nog nooit naar het buitenland is geweest. Hij heeft een presidentieel vliegtuig, een hoogbejaarde Russische Ilyushin, maar de vraag is of dat ding nog luchtwaardig is, en een lange vlucht is zelfmoord. Een vliegtuig lenen is onbespreekbaar, en met een gewoon lijntoestel wil hij ook niet. Mongolië heeft zich aangeboden als gastland, maar dat wil Trumps beveiliging niet. De gedemilitariseerde zone in Korea zou ook kunnen, maar dat willen ze eigenlijk geen van beiden. Dus echt wel een dingetje. 3. Wat weten we van de inhoud? Dat is het hoopvolle van het verhaal. Kim is kennelijk bereid af te zien van zijn nucleaire programma, als hij zich niet meer bedreigd voelt. In het verleden eiste hij het vertrek van de bijna dertigduizend Amerikaanse soldaten uit de gedemilitariseerde zone. Nu zegt hij in te zien dat Japan en Zuid-Korea dat nooit zullen aanvaarden en gaat misschien aandringen op een kleinere troepenmacht. Wat hij zeker wil is dat Amerika de gevechtsvliegtuigen uit Zuid-Korea weghaalt waarmee atoomwapens kunnen worden afgevuurd. Dat neemt voor hem de bedreiging weg. Trump wil er best over praten. 4. Appeltje-eitje, dus? Nou, nee. Want Trump zal garanties en toezicht willen op het stopzetten of ontmantelen van het nucleaire programma. Dat kan alleen met inspecteurs en met het plaatsen van cameras op alle locaties waar bommen en raketten worden gemaakt en zijn opgeslagen. Ik zie Kim daar niet zomaar mee instemmen. Tenzij Amerika zijn land volledig erkent en formeel vrede wil bewerkstelligen met Zuid-Korea, Japan en de VS. 5. Is daar kans op? 65 jaar na de Koreaanse Oorlog? Je weet maar nooit. Trump houdt Kim duidelijk die worst voor. Als hij Kim zover krijgt dat hij zijn bewapening echt en controleerbaar stopt, zou Trump de mogelijkheid van erkenning en vrede kunnen opwerpen. Maar zeker niet in één keer, dat wordt een heel lang onderhandelingstraject. En als het bij deze eerste ronde niet meteen redelijk loopt, dreigt Trump af te haken. Dat zegt hij niet voor niets, en hij legt de verantwoordelijkheid bij Kim. Nu maar hopen dat die trek heeft in een worst. In De Wereld volgens Hammelburg beantwoordt Bernard Hammelburg elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Heb je een onderwerp voor hem? Mail BNR: [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Zoals Reuters terecht schrijft, staat Assad er beter voor dan vóór de represaille, al is het alleen door de twijfel in de westerse wereld over het Amerikaans-Frans-Britse bombardement. Want er zijn alleen maar een paar gebouwen geraakt, en wat kan dat Assad schelen, in een land waar de meeste gebouwen in puin liggen, en waar hij al zowat heeft gewonnen? Van de westerse reactie druipt de twijfel over het bombardement af. De Grieken waren mordicus tegen, bijvoorbeeld. Maar ook Nederland worstelde ermee. De boodschap van het kabinet, verwoord door minister van Defensie Ank Bijleveld, was dat ons land begrip had voor de represaille. In gewone taal: we zijn eigenlijk tegen, maar als de Amerikanen, Fransen en Britten zo drammen, dan gooien wij de kont niet tegen de krib. En het moest proportioneel moest zijn. Wat is proportioneel in een land waar de massamoordteller op een half miljoen staat? Intussen doet Nederland nog steeds met vier F16s mee aan de door Amerika geleide missie in Syrië. Op vrijdagmiddag om vier uur, vlak voor het bombardement, kwam Defensie nog met een door niemand opgemerkt persbericht waarin het succes van de Nederlandse deelname werd onderstreept, maar heel nadrukkelijk in de strijd tegen IS. Boodschap: ja, we vechten in Syrië, maar met dat gedoe met die kruisraketten hebben we helemaal niets te maken. Nederland loopt spitsroeden, door in de Veiligheidsraad mee te buigen met Amerika, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, maar verder in woord en gedrag zijn snor te drukken. Dat is heel verstandig, want de drie landen die de aanval uitvoerden hadden andere motieven. Theresa May moest wel, na de aanslag op de Russische spion Skripal. Trump moest wel, want anders werd hem Obama-slapte verweten, en hij wist dat het dodelijke boek van oud-FBI-directeur Comey een dag later zou verschijnen. En Macron moest wel, want die ziet zichzelf, bij ontstentenis van traditionele Amerikaanse regie, als de nieuwe wereldleider. Dan denk je als Nederland: je bent wel bondgenoot, maar je bent niet gek. Of anders gezegd: we zijn bondgenoot, maar proportioneel. Deeltijdbondgenoot, dus. In De Wereld volgens Hammelburg beantwoordt Bernard Hammelburg elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Heb je een onderwerp voor hem? Mail BNR: [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Weten we zeker dat het een gifgasaanval was? De Franse president Macron en de Wereld Gezondheidsorganisatie zeggen het zeker te weten, Rusland noemt het onzin. Veel westerse regeringen vermoeden het, maar zijn niet helemaal zeker, zoals Trumps minister van defensie. De enige echte experts dat zijn de mensen van de Organisatie voor de Preventie van Chemische Wapens beginnen pas dit weekend aan hun onderzoek. Het enige beeld dat we hebben is één video, waarschijnlijk van een mobiele telefoon. 2. Staat de schuld van Assad vast? Nee, maar de indirecte bewijslast is wel groot. De slachtoffers zijn allemaal in het anti-Assad kamp. Als Macron en de WHO gelijk hebben, en de beelden zijn echt wat we aannemen, maar ook niet helemaal zeker weten kan het alleen een aanval van Assad zijn, al dan niet met medeweten of hulp van Rusland en Iran. 3. Is er wel eens een vergeldingsaanval, bijvoorbeeld met kruisraketten, uitgevoerd zonder volledig en overtuigend bewijs? Meestal is dat bewijs er wel, maar niet altijd. In 1986 liet Ronald Reagan het paleis van de Libische leider Kadaffi bombarderen, als vergelding voor een aanslag op een disco in Berlijn, waarbij Amerikaanse soldaten omkwamen. De aanslag was waarschijnlijk door Libiërs gepleegd, maar helemaal zeker was dat niet. De Veiligheidsraad veroordeelde die aanval. Bij andere vergeldingsacties was het bewijs redelijk overtuigend. Bill Clinton gooide in 1993 kruisraketten op het hoofdkwartier van de Iraakse inlichtingendienst in Bagdad als vergelding voor een verijdelde aanslag op zijn voorganger, Bush Sr. In 1998 liet hij Al Qaeda-kampen in Soedan en Afghanistan met kruisraketten bestoken als wraak voor aanslagen op de Amerikaanse ambassades in Kenia en Tanzania. Barack Obama zette in 2011 kruisraketten in tegen Libië, Donald Trump deed dat vorig jaar tegen Syrië als vergelding voor het gebruik van chemische wapens. 4. Hebben vergeldingsacties zin? Militair gezien eigenlijk nooit. Een raketaanval of kort bombardement heeft geen invloed op het verloop van een conflict, je verslaat er de tegenstander niet mee, en het is zelfs de vraag of het moreel van de vijand eronder lijdt. Het is dus vooral een politieke daad, bedoeld om je eigen volk een signaal te geven dat je een oorlogsmisdrijf of aanslag niet ongestraft laat. Je zou ook kunnen zeggen: het is wraak. In de kwestie van de veronderstelde gifgasaanval zal een represaille de oorlog in Syrië met geen dag verkorten. 5. Wat levert vergelding dan op? Een gevoel van rechtvaardigheid. Je laat zien dat je een geweten hebt, en dat je een grote misdaad niet ongestraft laat. En als je de fabrikant bent van Tomahawk kruisraketten dat is Raytheon rinkelt de kassa, want elke raket kost een miljoen. Aan Trumps aanval van vorig jaar verdiende de fabrikant in een paar minuten, zogezegd 60 miljoen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Trump is het gedroomde marketingconcept voor de door hem zo gehate mainstream media. Hij gaat in tweets en toespraken als een bezetene tekeer, vooral tegen CNN, The Washington Post en The New York Times. Hoe harder hij schreeuwt dat deze media bagger, nepnieuws, fictie en leugens verspreiden, hoe groter klaarblijkelijk de groep die bagger, nepnieuws, fictie en leugens met eigen ogen wil lezen of zien. Dean Backet, hoofdredacteur van The New York Times, geeft het ruiterlijk toe: zijn krant draait dankzij die schreeuwende en tierende president als een trein. The Washington Post scoort geweldig met de lugubere onderkop Democratie sterft in duisternis', al beweert de redactie dat die al een jaar vóór de verkiezing van Trump was bedacht. Ja, ja... Hoe dan ook: in de nieuwswereld is je grootste vijand zakelijk kennelijk je grootste vriend. Nieuwsmedia moeten knokken om het hoofd boven water te houden. Dus nu dacht ik: wat zijn wij minder dan de Amerikanen? Wij hebben ook politieke schreeuwlelijken die een kruistocht voeren tegen de media. Wij hebben Geert Wilders, die, net als Trump, altijd woest is op komt-ie weer de mainstream media. En we hebben Thierry Baudet, die inhoudelijk niet veel afwijkt van onze Geert, maar een wat gemoedelijker presentatie heeft en zijn venijn verpakt in potjeslatijn en een pianodeuntje. Nu is het verschil met Trump dat onze Geert en Thierry niets hebben in te brengen, behalve als pruttelende moppersmurfen langs de lijn. Dat moet dus anders. Daarom zou ik zeggen: weg met die compromissencoalitie, alle macht naar Geert en Thierry. Democratie sterft misschien in duisternis, maar wij van de media horen de kassa al rinkelen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Waarom? Omdat IS zo goed als verslagen is, en dat was het doel van de westerse coalitie onder leiding van Amerika. En omdat hij de inspanning weggegooid geld vindt. 'Zeventien jaar oorlog heeft ons 7 biljoen dollar gekost en niets opgeleverd, zegt Trump. Daarmee doelt hij op álle oorlogen, dus ook in Irak en Afghanistan. Het bedrag klopt voor geen meter, maar hij heeft wel een punt. Amerika heeft in Irak en Afghanistan verloren, en in Syrië hooguit bereikt dat het kalifaat is verslagen. 2. Loopt hij met de staart tussen de benen weg? Eigenlijk wel, maar Amerikanen hebben voor zulke situaties een mooi frame: declare victory and leave dus zeg dat je hebt gewonnen, pak je spullen en ga naar huis. Het probleem is dat het voor de Europese bondgenoten anders ligt. Voor ons is Syrië dichtbij, en de vluchtelingenstroom is voor ons een reëel probleem. Dus wat moet Europa? Zonder Amerika hebben wij weinig keus, en zullen dus ook wij moeten inpakken en wegwezen. 3. Kun je zeggen dat Rusland en Iran de westerse coalitie hebben weggespeeld? Dat vind ik wel. Vanaf september 2015, toen de Russen plotseling Assad te hulp kwamen en zijn luchtmacht werden, is zowel de strijd tegen IS als tegen andere oppositiegroepen onder Russische regie gekomen. Maar ook Iraanse regie. Iran leverde grondtroepen en elitetroepen van de Republikeinse Garde, en richtte eigen militaire bases in Syrië in. Zodra de westerse coalitie is verdwenen, komt de macht in Syrië volledig in handen van Assad, Iran en Rusland. Dat is een bedreiging voor de buurlanden Libanon en Israël. 4. Misschien is IS wel verslagen, maar daarmee is de burgeroorlog toch nog niet ten einde? Zeker niet. Syrië is een zeer gecompliceerde lappendeken van stammen en etnische groepen die elkaar haten. Wij westerlingen hebben steeds een onderscheid gemaakt tussen om zo te zeggen goede en slechte oppositie. Iran, en vooral Rusland, zijn veel rigoureuzer. Of anders gezegd: die zitten meer op de lijn van Assad dat in feite alle oppositie uit terroristen bestaat. Vanuit die opvatting zijn ze aan een soort slotoffensief begonnen. Dat leidt tot een snellere afloop van de oorlog, maar kost wel duizenden onschuldige mensen het leven. 5. Turkije maakt nu deel uit van de Russisch-Iraanse coalitie en maakt meedogenloos jacht op de Koerden. Dat zijn toch onze bondgenoten? Ja, en de tragedie is dat wij de Koerden die aan onze kant vochten de YPG hebben laten vallen. De terugtrekking door Trump is daarmee meer dan een simpel militair besluit. Het laat zien dat dit bondgenootschap niets te maken heeft met vriendschap of ideologie, maar uitsluitend met opportunisme. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als represaille tegen de Amerikaanse tarieven op Chinese producten is China nu met een lijst Amerikaanse goederen gekomen waarop extra invoerrechten gaan gelden. Bijvoorbeeld op Amerikaanse champagne, die officieel niet zo mag heten, maar zeer populair is onder Chinese miljonairs en miljardairs. Een gouden kans voor Frankrijk, dat het monopolie op echte champagne heeft en de bubbelsluizen kan openzetten. En voor het Italiaanse Prosecco, die populaire supermarkt-champagne, die het volgens de BBC vooral goed doet onder vrouwen. Chinezen importeren voor miljarden aan Amerikaanse noten en Amerikaans fruit. Allemaal producten die ook Europa verbouwt, en die bovendien lekkerder zijn dat de Amerikaanse. Maar de beste kans is varkensvlees. Chinezen zijn daar gek op en importeren voor een miljard per jaar aan Amerikaanse varkensproducten. Nederlandse en andere Europese varkenshouders staan vast al te knorren. Heel verleidelijk, dus, en de Europese Unie staat voor een lastig dilemma: meedoen met de handelsoorlog van Trump, of er gebruik van maken. Meedoen is niet een kwestie van solidariteit sterker nog: Europa huivert van Stormy Donalds tarieven. Maar met sommige argumenten dat China op grote schaal bedrijfsgeheimen steelt, en dat het als staatseconomie aan prijsdumping doet is Europa het roerend eens. En als Europa in het gat springt, komt Stormy Donald natuurlijk met sancties tegen Europa. Aan de andere kant: zon kans om met de hoofdprijs weg te lopen, krijgen we niet snel weer. Alleen al met de verkoop van meer varkens aan China, zijn wij zogezegd spekkoper.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kim Jong-un bezocht deze week China. 1. Was dat nou echt zo bijzonder? Ja, omdat we steeds denken dat Noord-Korea en China hechte bondgenoten zijn, maar zo is het niet. De relatie is ernstig verstoord, en ook China is, net als Amerika en Rusland, ongelukkig met het Noord-Koreaanse nucleaire- en raketprogramma. Maar China had geen greep op Kim Jong-un. Dat ze nu openlijk en rechtstreeks praten is goed nieuws, voor China, dat niet meer langs de zijlijn staat in de toenadering tussen Noord- en Zuid-Korea en Amerika. En voor Noord-Korea, dat voor voedsel en andere eerste levensbehoeften afhankelijk is van China. 2. Waarover hebben Kim Jong-un en Xi Jinping gesproken? Vooral over de komende ontmoeting, in april, van Kim met de Zuid-Koreaanse president Moon Jee-in, en daarna, in mei, met Donald Trump. Het Chinese persbureau Xinhua schrijft dat Kim bereid is zijn nucleaire programma op te geven. Maar als je de tekst goed bekijkt, zie je meteen de beren op de weg. Want Noord-Korea wil dat Amerika hetzelfde doet, dus ook nucleair ontwapenen. En Kim eist dat Amerika de garantie om Zuid-Korea ook nucleair te beschermen, opgeeft. 3. Dat wordt dus ruzie? Daar ziet het wel naar uit. Aan de andere kant: toen voorafgaand aan de Olympische Winterspelen de uitdrukking Vredesspelen de ronde ging doen, klonk overal hoongelach. Het was naïef om te denken dat de horkerige Kim en Trump ooit nader tot elkaar zouden komen, en iedereen sprak over de derde wereldoorlog. Nu wordt Trump de eerste Amerikaanse president die rechtstreeks met een Noord-Koreaanse president praat. Dus mag je best een beetje optimistisch zijn. 4. Is dit een overwinning van Trump? Ik zou zeggen van wel. Zijn dubbele signaal was: ik geloof niet in de fantasten die denken dat er een diplomatieke oplossing is. En aan de andere kant: als er geen diplomatieke oplossing komt, ga ik bombarderen. Of Kim dat serieus nam, weten we niet, maar China in elk geval wél. Trump heeft uiteindelijk China naar zijn hand gezet. 5. Nobelprijs voor de Vrede? Als Obama er een kreeg.... Als Trump erin slaagt de onderhandelingen positief af te ronden, is het absoluut een topprestatie. Maar de eer komt dan ook zeker de Zuid-Koreaanse president Moon toe, die de weg heeft gewezen, ondanks het cynisme uit de hele wereld. En aan de Zweden, die de ontmoeting tussen Kim en Trump achter de schermen hebben voorbereid. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Simpel. Omdat kennelijk niet iedereen beseft dat het delen van familiefotos, deze of gene ergernis, groot geluk, kookrecepten, vitaminetips, waarnemingen van vliegende schotels, pikante videos, of meedoen aan een online-quiz, voor Facebook een sleepnet van adressen is. Die adressen zijn voorzien van gegevens waarvan elk marketingbureau kwijlt, want je haalt er kostbare informatie uit, zoals buurt, smaak, inkomen, uitgavenpatroon, politieke voorkeur en je favoriete merk pindakaas. Dat die informatie goud is voor een politieke campagne is niets nieuws. Toen Barack Obama er in 2008 en 2012 de Amerikaanse presidentsverkiezingen mee won, buitelden afgunstige politici en bewonderende journalisten over elkaar heen om deze geniale dirigent van de sociale media de hemel in de prijzen. Nu blijkt dat de campagne van Donald Trump precies hetzelfde heeft gedaan, en op Facebook gebruik heeft gemaakt van het zelfverklaard-rechtse, zeer behendige marketingbureau Cambridge Analytica, is de wereld te klein. Mark Zuckerberg, oprichter van Facebook, jarenlang op het schild gehesen als visionair en verlosser, is nu plotseling een louche oplichter, die moet uitkijken dat hij niet met pek en veren in een Tesla-raket naar de Elyseese Velden wordt geschoten. Als gebruikers van Facebook en andere sociale media verwijten hebben, doen ze er goed aan in de spiegel te kijken. Ze hebben zelf, vrijwillig en enthousiast, hun inloggegevens, IP-adressen, profielen, GPS-presentie en hun likes verschaft. Hoe groter de vriendenkring, hoe trotser. Populariteit druk je uit in het aantal volgers en vrienden. Zonder die vrienden stel je niks voor, ben je als het door klasgenoten gepeste kind. Dan ben je eenzaam of anders gezegd een like, op zn West-Fries.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De roem duurde voor deze Mohammad Saeed al-Ahhaf heel kort, maar we vergeten hem nooit. Hij was de man die trots en opgewonden aan de wereldpers vertelde hoe de Amerikanen in de pan werden gehakt, terwijl op de achtergrond de Amerikaanse tanks Bagdad binnenrolden. Ik heb daarom een Bagdad Bob Prijs ingesteld, uit te reiken na verkiezingen aan de politicus met de allermooiste smoes na een nederlaag. Of, zoals het tegenwoordig heet, met het mooiste frame. Kandidaten na onze verkiezingen: Geert Wilders, Lodewijk Asscher en het duo Alexander Pechtold-Sjoerd Sjoerdsma. Geert Wilders was, zoals vaak, de behendigste. In de grote gemeenten waar de PVV echt iets uitmaakte, werd hij weggetikt, maar dat in een aantal gemeenten hier en daar een PVV'er is gekozen, noemde hij een groot succes en een reden om zeer trots te zijn. Hij krijgt brons. Zilver gaat niet naar Alexander Pechtold, die zijn eigen D66 op die plaats zette, maar naar Lodewijk Asscher. Zijn PvdA is overal waar het er echt op aankwam volkomen in mootjes gehakt. Maar Asscher noemt het een dubbel beeld, want het is een betere score dan vorig jaar. Je moet er maar opkomen, heel knap bedacht. En de winnaars zijn Sjoerd Sjoerdsma en Alexander Pechtold. De jury noemt twee redenen. Dat ze het verlies zagen aankomen en hun aanhang van tevoren via Whatsapp instructies gaven om optimisme uit te stralen. En om de inhoud, want als je zo overtuigend wordt verslagen door GroenLinks en je noemt het de op één na beste uitslag ooit, of we hebben zilver in handen, dat betekent een plek op het podium, terwijl iedere sporter uitsluitend voor goud gaat en zilver als verlies en troostprijs ziet, dan sta je stralend victorie te kraaien, terwijl de tanks van de echte winnaar achter je door beeld rijden. Namens de jury feliciteer ik D66 met de Bagdad Bob Prijs van 2018. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Eerst de Britten. Met veertien aanslagen die iets te maken hebben met Russen, hebben ze waarachtig reden tot zorg. Aan de andere kant: dezelfde Boris Johnson die nu, als minister van buitenlandse zaken, zegt zeker te weten dat Poetin met zijn lange arm achter de aanslagen zit, verwelkomde, toen hij burgemeester van de hoofdstad was, het leger van Russische oligarchen dat zich in Londen vestigde hartstochtelijk en met een vereenvoudigde visumprocedure. Londongrad werd de bijnaam van de stad. Die miljardairs, die met hun met hun eigen jets vol mooie meiden, koffers geld en lijfwachten kwamen aanvliegen, de duurste huizen kochten en in voetbalclubs investeerden, zijn soms tegenstanders van Poetin, maar behoren meestal tot zijn coterie. Dat in zon maffia-achtig milieu af en toe iemand wordt omgelegd, hebben de Britten, met hun honger naar buitenlandse miljarden, zelf in de hand gewerkt. Is Poetin Vladimir Corleone? Wie zal het zeggen. Dan de Amerikanen. Het gespartel van Trump in het Ruslandonderzoek, zijn overweging om speciaal onderzoeker Robert Mueller af te zetten, de barrage van ontslagen van hoge ambtenaren, beleidsmedewerkers en ministers dat alles leidt in het Kremlin tot hoongelach. Dat Trump zich wil omringen met jaknikkers, dat vindt Poetin vanzelfsprekend, want dat doet hij zelf ook. En beter, want hij kan tegenstanders monddood maken. Maar dat gesputter, al die tweets met hoofdletters en uitroeptekens, dat geweeklaag dat ziet Poetin als de weg naar zelfvernietiging. Poetin is een tevreden man. In eigen land met een misschien wat opgeleukte verkiezingsuitslag. En met een opgestoken middelvinger naar het Westen.See omnystudio.com/listener for privacy information.