Bernard Hammelburg | BNR

Dictaturen hebben het wat dat betreft makkelijker. Als China ergens een lockdown instelt, of een avondklok, moet zon beetje iedereen letterlijk thuisblijven, gaat de deur van buiten op slot en wordt de sleutel weggegooid. Ik heb zo het vermoeden dat er weinig Chinese virus-wappies zijn. Verantwoordelijk Wat het lastig maakt is de voor de burger vaak ongeloofwaardige mix van kennis en macht. Wie heeft het in Amerika voor het zeggen, president Biden of wonderdokter Tony Fauci? Biden zegt: Fauci. Maar die kun je onmogelijk verantwoordelijk stellen voor de aankoop en distributie van vaccins. Wie heeft het bij ons voor het zeggen, team-Rutte of team-Van Dissel? Geen idee. Nog los van de Tweede Kamer, die van elk coronavoorstel zo ongeveer een hamerstuk maakt, en dezer dagen doet denken aan de Russische Doema, die niets meer is dan een afstempelmachine voor de wensen van het Kremlin. Als die routine wordt doorbroken door een, wat regering en Kamer betreft, uit de pas lopende rechter, valt de schijncoalitie die het Binnenhof zelf in stand houdt, door de mand. Op rolletjes Kan het anders? Ik kijk even naar Israël, nog steeds wereldkampioen vaccineren, en dus een interessant voorbeeld. Daar hebben ze een corona-tsaar aangesteld, medisch hoogleraar, maar ook brigadegeneraal en oud-chef van het medische corps van de krijgsmacht. Dan moet het op rolletjes lopen, denk je. Maar ook dat is een illusie. Hij stippelt heel verstandige routekaarten uit, maar valt dan onmiddellijk ten prooi aan ruziënde ministers die er hun eigen draai aan geven. Wij hebben geen dictatuur, maar een keurige democratie, en dus leven we momenteel in een chaos. Die houdt pas op als we eindelijk vaart gaan maken met vaccineren. En dat is waar de democratie blundert. Waar is de actiegroep Vaccinwaarheid? En wanneer klopt die aan bij de voorzieningenrechter om per onmiddellijk onze injecties te eisen? Wedden dat ze die rechtszaak winnen? Want een noodzakelijker voorziening dan het vaccin kan ik niet bedenken. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify See omnystudio.com/listener for privacy information.

Trump verloor er de verkiezingen door, bij Netanyahu kan dat over een paar weken ook gebeuren, en Hugo de Jonge staat zich zo hartstochtelijk te verontschuldigen en demissionair te wezen, dat we die waarschijnlijk niet meer terug zien. De ernstigste blunderaar is voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. Zodra die het woord neemt, moet je eigenlijk een steen door je radio of TV gooien. Ze werpt zich op als de spil van het Europese coronabeleid alleen, er is helemaal geen beleid. Het Europa van Ursula liet zich, met nauwelijks weerstand, de pas afsnijden door het Verenigde Koninkrijk, dat slimmer, beter en tegen een hogere prijs inkocht. De EU betaalde de prijs van de voorzichtighei, kopte persbureau Associated Press. Stoppen doorslaan Een in de haast bedachte exportstop naar Noord-Ierland, en dus naar Ierland, deed bij Boris Johnson de stoppen doorslaan. En terecht. Waarop Ursula terugkrabbelde met het briljante commentaar dat iedereen wel eens fouten maakt, behalve de paus, want die is onfeilbaar . Vervolgens deed ze iets waarvoor elke manager een gele kaart zou krijgen: ze legde de verantwoordelijkheid bij de Commissaris voor Handel, Valdis Dombrovskis, uit Letland. Want die had immers de leiding. Schneiderei heet dat in het Duits. In de Lage Landen noemen we het matennaaien. Dat ze Duits is, door Angela Merkel op haar stoel is geparachuteerd, neemt niet weg dat ook de Duitsers woedend op haar zijn. De wacht aanzeggen Een andere blunderaar uit haar team, Buitenlandcommissaris Joseph Borell, ging plat op het gelaat door naar Moskou te reizen om zijn Russische collega Sergey Lavrov de oren te wassen over de affaire-Navalny. Lavrov noemde de EU in Borells gezicht een onbetrouwbare partner, wat Borell met een glimlach liet lopen. Intussen liet Lavrov drie Europese diplomaten uitwijzen, wat Borell tijdens datzelfde gesprek op Twitter las. Die vernedering leidde tot een eis van 73 Europarlementariërs aan Von der Leyen om Borell aan de kant te zetten. In plaats daarvan gaf ze hem haar volle steun. Weer een gele kaart. Tweemaal geel is rood. Waar zijn de Europese regeringsleiders die Ursula de wacht aanzeggen? Het is de hoogste tijd. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify See omnystudio.com/listener for privacy information.

Alle aandacht gaat nu uit naar het falende inkoopbeleid. Toen Nederland en de rest van de EU uit hun coma ontwaakten, hadden de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Israël, de Emiraten en Bahrein allang toegeslagen. Ze betaalden de fabrikanten een stevige bonus, en gelijk hadden ze, want die paar miljard extra leveren een veelvoud op door sneller economisch herstel. Goedkoop en mondjesmaat inkopen is money wise, pound foolish. De ambtenaar en minister die denken een schouderklop te krijgen voor hun wijsheid en zuinigheid, moeten eigenlijk met pek en veren hun politieke stolp uit. Zieken en doden Maar daar zit niet het grootste probleem. Het is en blijft een schande dat de ernst van de pandemie niet in de eerste plaats wordt afgemeten aan het aantal zieken of doden, maar aan de capaciteit van ziekenhuizen. Duitsland heeft per 100.000 inwoners 34 IC-eenheden, Nederland tien. Je zou bijna denken dat de zorg de Nederlandse overheid een zorg zal zijn. Het is allemaal het gevolg van axiomas die als een modegril zijn bedacht, en die, als ware het een vaccin, in de cellen van de Nederlander zijn gezet. De zorgkosten rijzen de pan uit. Je moet de zorg overlaten aan de markt. Bejaarden in de IC is zinloos medisch handelen. Er loopt een rechte lijn van de belangrijkste architecten van de gedachte dat zorg in de eerste plaats een kwestie is van geld, Hans Hoogervorst, en Ab Klink, naar de constante paniek voor filevorming in de ziekenhuizen en de zuinigheid bij het inkoopbeleid. Zorgkosten per Nederlander We zijn gek op sommetjes, zoals wat de gemiddelde Nederlander per jaar aan zorg kost een mille of zes, overigens. Om de een of andere reden doen we net alsof we dat eigenlijk niet kunnen betalen. Dus stuur de bejaarde maar naar een professioneel sterfhuis, en trek lootjes voor de ic. VWS en de GGD nemen de regie. Waarom? Daarom. En wat doen de Bulgaren eigenlijk anders dan wij? Heel simpel: daar bel je gewoon de huisarts of loopt binnen op de praktijk. Lastig? Ingewikkeld? Zal best, maar ze stonden van de week toch een plekje hoger op de lijst. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify See omnystudio.com/listener for privacy information.

Net als in Amerika was een deel van het tuig bewapend, met vuurwerk, stenen, messen en, afgelopen weekend, molotovcocktails. Ons tuig had geen president nodig die een boze menigte aanmoedigde. Ons tuig had genoeg aan een premier die schoorvoetend, want hij rilde zelf bij de gedachte een avondklok instelde. 'Burgeroorlog' Afijn: voor Amerikaanse toestanden hoef je niet naar Washington. Een beveiligingsbarricade voor de ambtswoning van Femke Halsema is net zo droevig als de hekken rondom het Capitool. We zijn in één keer wereldberoemd. Het Duitse Bild nam de terminologie van de Eindhovense burgemeester Jorritsma burgeroorlog gretig over, precies zoals wij dat ook almaar over Amerika zeggen. Het is sneu voor mensen die, te goeder trouw, wilden demonstreren. In Washington omdat de Trumpisten zich tekort gedaan voelden. In Nederland omdat ze tegen de coronamaatregelen zijn. Wat mij betreft zit in de hersentjes van zowel de Trumpist als de anti-coronist een printje los, maar in een vrij land heeft iedereen het recht om ongelijk te hebben. Anti-corona-gekkies en anti-corona-hooligans De collectieve woede-uitbarstingen zijn ook leerzaam. Het overgrote deel van de gewone mensen dus bij wie geen printje loszit doet zijn best om zich, zo goed en zo kwaad als het gaat, aan de coronamaatregelen te houden. Maar die gewone mensen vragen zich ook af waarom de besmettingscijfers maar niet omlaag willen. Dat is, in Amerika, en nu ook in Nederland, een stuk duidelijker geworden. De anti-corona-gekkies gaan nu arm in arm met de anti-corona-hooligans. En die trekken zich, ook zonder te demonstreren, thuis, in hun eigen omgeving, nergens iets van aan. Ik durf te wedden dat het die groepen zijn die het hoge besmettingsaantal goeddeels op hun geweten hebben. En dus ook de avondklok, waartegen ze nu zo tekeer gaan. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of SpotifySee omnystudio.com/listener for privacy information.

Zon presidentieel systeem heeft voor- en nadelen. Het voordeel is dat het eigen volk en het buitenland weten waar ze aan toe zijn. Donald Trump heeft een eigen doctrine ontwikkeld: Amerika eerst, isolationisme, geen klimaatregels, geen oorlogen, minimale immigratie, en sancties tegen onwelgevallige landen. Ondanks het luidruchtige gekrakeel, heeft niemand hem daar echt van weerhouden. En ondanks het gekrakeel dat nu al luid klinkt, komt Joe Biden ook met zijn eigen doctrine, Amerika verenigd', met grote nadruk op armoebestrijding, volksgezondheid en geopolitieke stabiliteit. En ook hij gaat dat goeddeels voor elkaar krijgen. Het laatste woord Amerika is geen parlementaire democratie, waarin een gekozen volksvertegenwoordiging een regering samenstelt. Zoals bij ons. In het Amerikaanse presidentiële systeem heeft het parlement wel het laatste woord, maar kan de president niet wegsturen. De motie van wantrouwen bestaat niet. Wel de impeachment, maar er is nog nooit een president afgezet, en als het zou gebeuren, neemt de vicepresident zijn plaats in, maar blijft de termijn gewoon lopen. Op het kabinet Biden-Harris zit dus vier jaar garantie, tot 2024, ook al komt er het equivalent van een toeslagenaffaire. De Amerikaanse verkiezingsuitslag is een garantiebewijs. Dat wil niet zeggen dat de Republikeinen niet meteen vanaf vandaag een loopgravenoorlog tegen Biden beginnen. Maar uiteindelijk kunnen ze niet tegen hem op, want hij heeft een flinterdunne meerderheid in het Congres, maar ook het middel dat elke president bij tegenwerking in de strijd gooit: het decreet. Omgekeerd is de nieuwste hobby van de Democraten, de impeachment van een oud-president, niet meer dan een politieke rookbom. Veel gedoe, geen schade. Gevaar voor rellen Ondanks het onmiskenbare gevaar van rellen, is dit een dag om een beetje gas terug te nemen. Of Trump nu een narcistische psychopaat was of een profeet met schier goddelijke eigenschappen hij is weg. En of Joe Biden nou een halfzacht eitje is of de redder van de mensheid hij is vanaf vandaag de man. Good bye, Donald. Lets go, Joe. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nadat de WHO aanvankelijk zelf de andere kant uitkeek, is zij onder internationale druk gaan aandringen op inspectie ter plaatste. Wat is er, daar in Wuhan, precies gebeurd? Hoe werd de zogenoemde Patiënt Nul besmet? We weten dat natuurlijk allang, want voor de besmetting via vleermuizen is overweldigend bewijs. En die vleermuizen kopen ze daar op de wilde dierenmarkt. Ze worden levend in mootjes gehakt, met een snufje zout en peper gefrituurd en opgesmikkeld. Dat weten die buitenlandse virologen precies. Luister ook | Opinie | Helderziende Fabels van Xi Het eindeloze traineren door China, tot deze week, is voor elke wetenschapper al genoeg om te begrijpen dat er niets meer te halen valt, behalve propaganda en veel kopjes thee. Wie er echt in duikt, komt al snel terecht bij het verbijsterende onderzoek dat persbureau Associated Press eind vorige maand publiceerde. Vleermuizen van de verdachte soort, die onderzoekers in een oude mijnschacht vonden, werden geconflicteerd. Die onderzoekers zijn Chinezen, die geassocieerd zijn met het leger. Publicatie van hun research valt onder directe verantwoordelijkheid van president Xi. De strekking van hun verhaal doet denken aan Trump, die de Amerikaanse verkiezingsuitslag ontkent. Nee, dit virus is niet Chinees, de mannen en vrouwen in de witte jassen hebben overtuigend bewijs dat corona uit het buitenland kwam. Of ze zeggen niets te hebben gevonden. De vleermuisfabels van Xi, zogezegd. Geen wetenschap maar politiek Persbureau Reuters noteerde uit de mond van een WHO-expert dat het bezoekende team best weet geen meter verder te komen met dit bezoek. Er komen gesprekken, er worden rapporten besproken, en het WHO-team moet bij het voordragen van de vleermuisfabels het gezicht in de plooi zien te houden. En intussen denken ze: we hebben inmiddels zoveel antistoffen in ons eigen onderzoek gevonden dat we heus wel weten hoe de vork in de steel zit. Luister ook | Opinie | Vaarwel Trumpistan? De conclusie is dus dat het hier niet om wetenschap gaat, maar om politiek. De WHO is een typisch VN-instituut, dat door de lidstaten voortdurend het onterechte label van onmisbaar wordt opgespeld. De WHO is een papieren tijger en die moet nog oppassen ook, want in China zijn ze gek op wilde dieren. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Die campagne, gesteund door een leger van boze, blanke populisten, leidde tot de spectaculaire overwinning in 2016 op Hillary Clinton en de metamorfose van het schijnliberalisme van de Democraten naar de schijnvrijheid van het Republikeinse Trumpistan. Voornamelijk regerend per decreet, werd de op een elektrocardiogram gelijkende viltstift-handtekening van de leider de metafoor van diens leiderschap. Vier jaar zuchtten de verdrukten onder het juk van wat de politieke F-side in het Witte Huis verordonneerde. Vandaag dwingt het Congres hem het veld te ruimen. Aldus het narratief van de Democraten. Republikeins narratief Nu de werkelijkheid door de ogen van de Trumpisten. Al vanaf Donald Trumps eerste stap in de voorverkiezingen in 2015, koos de Democratische elite ervoor zijn legitimiteit te ontkennen, en toen hij in 2016 op het schild werd gehesen, te doen alsof dat simpelweg niet waar was. Vier jaar lang regeerde een president, van wie de oppositie beweerde dat hij een aberratie was, een opportunistische oplichter en leugenaar, die bij vergissing in het Witte Huis terecht was gekomen. Onthullingen over zijn financiën en vreemdgaan werden glunderend door zijn tegenstanders gespeld, altijd steevast gevolgd door dit zinnetje: Dat gaat hem de kop kosten. Op ieders tong lag het woord impeachment. Toen die impeachment echt kwam, hadden de Trump-ontkenners geluks-visioenen en duimden eelt aan hun vingers. Vergeefs. Vier jaar lang hebben de Democraten Trumps overwinning niet of nauwelijks erkend. Gestolen verkiezingen Joe Biden heeft overtuigend gewonnen, maar in kiesmannen gerekend was zijn overwinning precies zo groot als die van Trump, vier jaar geleden. We zien nu het spiegelbeeld: de Trumpisten zullen die overwinning de komende vier jaar niet of nauwelijks erkennen. Zij noemen het gestolen verkiezingen, maar dat vonden de Democraten vier jaar geleden eigenlijk ook van Trump. Het Trumpisme leeft voort, zoals het Obamisme ook niet is verdwenen. Of we vaarwel kunnen zeggen tegen Trumpistan, zal afhangen van de man wiens overwinning vandaag in het Congres wordt bevestigd. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een bliksemsnelle, hoogst onwetenschappelijke, en dus onverantwoorde, eigen rondgang geeft een grappig inkijkje. Hoogontwikkelde ondervraagden moesten, toen Brexit begon, Googelen wanneer het Verenigd Koninkrijk ook al weer lid werd. Dus de toetreding in 1973 overigens, na jaren soebatten was kennelijk helemaal niet zo historisch. En wat is aan die uittreding nou zo bijzonder? Het laatste loopgravengevecht ging om visserij. Zoals de Daily Mail schreef: 'De visserij-overeenkomst is minder waard dan de transfer van voetballer Paul Pogba.' Wat ik zelf even moest Googelen, maar het klopt: Pogba ging voor 98 miljoen naar Manchester United, en die visserij-deal gaat over 88 miljoen euro. Historisch? Mwah. Spaanse griep De Spaanse Griep ook zon verhaal. Toen de medische wereld corona daarmee begon te vergelijken, moesten geleerde jonge mensen het googelen. Dat die pandemie een eeuw geleden 0,6 procent van de Nederlanders opslokte, wist bijna niemand. Bij corona ligt het percentage trouwens op 0,06, dus gelukkig is het geen goede vergelijking. Qua ramp was de Spaanse Griep veel omvangrijker. Wat is nou historischer? De grote Trump-show En dan de exit van Trump. Historisch? Nee, hoor. Maar af en toe wel grappig. Tot de huidige dag blijft woordvoerder Kayleigh McEnany beweren dat de strijd tegen Joe Biden nog niet voorbij is. Als een soort Bagdad Bob, de woordvoerder van Saddam Hoessein, die bleef beweren dat Irak aan het winnen was, terwijl de Amerikaanse tanks achter hem door beeld rolden. President Bush sr. holde destijds af en toe uit vergaderingen omdat hij die dagelijkse comedy show niet wilde missen. Of het hilarische verhaal dat de Financial Times schreef over de parafernalia van de Trump-campagne, die goeddeels in China werden gemaakt. Veel van de rode petjes, maar ook posters en vlaggen met de tekst God, Guns & Trump. Made in China door mensen die geen woord Engels kenden. Dát zijn nou verhalen waarvan ík hoop dat ze in de geschiedenisboeken komen. En Nederland als hekkensluiter in de vaccinatierace? Dat onderwerp valt af, want dat speelt pas in het historische jaar 2021. Ik zou zeggen: een historisch uiteinde en een historisch nieuwjaar. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

BNR zocht uit wat het, vergeleken met landen die al met vaccineren zijn begonnen, uitmaakt. Het antwoord is: vrijwel niets. Want alle landen botsen aan tegen vergelijkbare problemen: beschikbaarheid van vaccins, koeling, logistiek, mankracht. Vrijwel geen enkel land had al die puzzelstukjes op tijd klaar. De Britse aanpak zo snel mogelijk de naald erin stoot op enorme problemen. Personeel in het Royal London Ziekenhuis, met het grootste aantal coronapatiënten in deze wereldstad, krijgt voorlopig geen vaccin . Hoe bedenk je het, in een land met staatsgezondheidszorg? Italië start wat later, heeft ook staatsgezondheidszorg en begint, op zn Italiaans, met de alleroudste burgers, en dan pas het zorgpersoneel. Voordat het programma goed loopt, is het voorjaar of zomer. Israël heeft het meest geoliede systeem opgetuigd. Zorgpersoneel eerst, en dan iedereen boven de zestig. Dat gaat vanuit lokale ziekenfonds-gezondheidscentra, met wie je telefonisch kunt afspreken of die, in veel regios, de bij hun ingeschreven patiënten per SMS oproepen. Dat gaat bliksemsnel, de eerste groepen zijn al volgende week aan de beurt. De verwachting is dat alle vaccins binnen drie tot vier maanden zijn ingespoten. Waarom is dat zo interessant? Omdat Israël, net als Nederland, een zeer gefragmenteerd coalitiesysteem kent, waar politici elkaar om het minste of geringste voor rotte vis uitmaken, met een soort Trumpistische premier, die het land tot op het bot verdeelt. Desondanks halen de Israëliërs de rest van de wereld links en rechts in. Waar zit m dat nou in? Door de regie over te laten aan artsenpraktijken in dorpen en steden die hun eigen patiënten oproepen, en niet te piekeren of dat wel allemaal wel correct in een nationaal register terecht komt. Dat zien ze later nog wel. Daar zit wel een leerpuntje in voor ons. Teveel polderen over elk detail leidt tot nodeloze vertraging. Maar ook op zn Hollands zijn we uiteindelijk in de zomer redelijk uit-geprikt. Echt niet veel later dan de andere landen, hooguit een kwestie van een paar weken. Wat maakt het in vredesnaam uit? Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoewel Rutte de schijn wekte dat corona een probleem is van jong en oud, is de werkelijkheid natuurlijk dat de slachtoffers in overgrote meerderheid bejaard zijn. De meeste landen zetten dus onevenredig veel energie en middelen in om bejaarden voor de poorten van de coronahel weg te slepen. In Rusland draaien ze het om. Ze zijn daar inmiddels begonnen met vaccineren. Om Derk Sauer in Moskou te citeren: Leraren, dokters, militairen en hulpverleners zijn hier als eersten aan de beurt. Daarna komen de jongeren en werkende bevolking. Mensen van boven de zestig komen überhaupt niet in aanmerking voor een vaccinatie. De zwaksten eerst staat niet in het draaiboek van het Kremlin. Luister terug | Te veel aandacht naar gezondheid, meer oog nodig voor welzijn mensen Bij ons wel, maar toch ook weer niet. Want dat Nederland zo ongeveer de kleinste IC-capaciteit in de beschaafde wereld heeft komt omdat bejaarden volgens de witte jassen doorgaans niet, of in deplorabele conditie, uit de IC komen. Zinloos medisch handelen, noemen ze het. En dus bieden ze bejaarden liever palliatieve zorg. Daaraan ligt natuurlijk ook een budgettaire overweging ten grondslag: proberen bejaarden in leven te houden met een geringe succeskans, is peperduur. Daarin zijn we een uitzondering, want in veel landen, zoals Italië, Spanje, Frankrijk en Duitsland, vechten ze even hard voor een tachtigjarige als een veertigjarige. Maar dan moet je wel de IC-capaciteit hebben. Luister ook | Vraag het Gommers: Kan je nog iemand besmetten na een vaccin? De discussie over de te kleine ic-capaciteit barstte al eerder los: tijdens de griepepidemie van 2017-'18 en in het voorjaar van 2020, toen corona toesloeg. Vóór corona hadden we 1150 ic-bedden. Bij de eerste golf was dat tijdelijk uitgebreid naar 1700 bedden, maar tot een permanente, structurele uitbreiding is het niet gekomen. Is te duur. Geen personeel. Staat na de epidemie allemaal leeg. O ja? En wat doen we dan bij de volgende golf? Of beter gezegd: wat doen we bij een volgende pandemie? Want dat er weer eens zoiets zal gebeuren, is het enige waarover alle geleerden het eens zijn. Dossier | Coronavirus Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ouderling Kier Bouwman legde in die film uit dat de ziekte de wil van God was, en dat hij zijn kleindochter, die je op de achtergrond zag spelen, nooit zou laten inenten. Het maakte, in elk geval op mij, een verpletterende indruk. Zodra het coronavaccin er is, staat deze jongen voor in de rij te dringen en ziet de naald verlekkerd in de arm glijden. Vijand verslaan Tegenwoordig komen de bezwaren tegen vaccineren niet alleen uit religieuze hoek. Je hebt de anti-vaxxers, die geloven dat je geen vreemde stoffen in het lichaam moet spuiten, ook niet bij kinderen, want dan ondermijn je het immuunsysteem. Je hebt de mensen die menen dat het lichaam de vijand zelf best kan verslaan. En je hebt grote groepen die ervan overtuigd zijn dat je van vaccins allerhande enge ziektes kunt krijgen: meningitis, diabetes, astma en auto-immuunziektes, zoals kanker. Of je kunt er autistisch van worden. Luister terug | Gommers over maand veel meer duidelijkheid over vaccinaties Deze beweging heeft de steun van hele tritsen beroemdheden, zoals Jim Carrey, Lisa Bonet, Charlie Sheen, Robert de Niro, Kevin Gates en Donald Trump. En Novan Djokovic. Ten slotte heb je een grote groep mensen die zegt: ik heb maar één keer een griepprik genomen, en toen kreeg ik prompt griep. Dus geen corona-vaccin. Verplicht stellen Naar mijn stellige overtuiging is het allemaal lariekoek. Als je longontsteking hebt, neem je braaf antibiotica. Als je mazelen, difterie, polio, pokken en baarmoederhalskanker kunt voorkomen met een prik, dan ben je volgens mij niet goed snik als je dat niet doet. Maar in democratieën kun je het heel moeilijk verplicht stellen. Het gevolg daarvan is dat in Frankrijk maar de helft van de bevolking een coronaprik wil. In Amerika zeggen ze: antivax is ons burgerrecht. In Nederland stijgt de bereidheid volgens de laatste peiling van Maurice de Hond, maar een derde van de Nederlanders doet vooralsnog niet mee. Lees ook | Bernard Hammelburg | Liquidatie Ik vind dat reuze onaardig van die medeburgers. Want als zij het risico willen lopen, dan zijn ze voor mij, mijn familie, mijn vrienden, mijn collegas een gevaar. Je mag geloven wat je wilt, maar nooit ten koste van anderen. Zoals die ouderling, in die onvergetelijke film over polio in Staphorst. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens Iraanse en Amerikaanse media werd de moord op Mohsen Fakfrisadeh uitgevoerd door 62 commandos, waarvan twaalf als aanvalsteam, en de andere vijftig voor de organisatie en logistiek. Zo schakelden ze in de totale wijk waar de aanslag zich afspeelde de elektriciteit uit. Volgens Iraanse media werden de fatale schoten gelost uit een machinegeweer met afstandsbediening . Of het Israëlische commandos waren, is niet zeker, maar dat ze onder Israëlisch bevel stonden, betwijfelt niemand. Lees ook | Bernard Hammelburg | China's wraak Israël is ervan overtuigd dat Fakhrisadeh, de vader van het Iraanse nucleaire programma, bezig was met de ontwikkeling van zes atoombommen. Wie ben ik om de Mossad tegen te spreken? Maar New York Times-columnist Thomas Friedman schrijft dat het allang niet meer over atoomwapens gaat. Wat de Israëliërs de stuipen op het lijf jaagt was een gigantische aanval op 14 september 2019 op een olie-installatie in Saoedi-Arabië. Drones en kruisraketten De aanval kwam niet alleen als een totale verrassing, maar werd uitgevoerd met zeer geavanceerde Iraanse drones en kruisraketten. Die waren zo onzichtbaar en precies dat de Israëliërs de aanval het Pearl Harbor van het Midden-Oosten noemen. Als dit soort wapens de inaccurate raketten vervangen waarmee Hezbollah in Libanon is uitgerust, is dat een veel groter gevaar dan de atoombom, die misschien wordt ontwikkeld, maar nog niet bestaat. Luister terug | Bernard Hammelburg | Tijd Wat voor gevolgen de liquidatie heeft, weet niemand. Wat wel vast staat is dat Joe Biden zijn Amerikaanse presidentschap begint met een extra kopzorg. Hij is namelijk van plan terug te keren naar de nucleaire overeenkomst met Iran, waaruit Donald Trump zich terugtrok. Maar ook Biden zal tijdens de veiligheidsbriefings die hij inmiddels krijgt begrijpen dat de Irandeal waaraan hij als vicepresident werkte is achterhaald. Irandeal De Israëliërs hebben een punt: het gaat niet meer over atoombommen, maar over geavanceerde precisiewapens, die niet alleen Israël, maar het hele Golfgebied bedreigen. Dus misschien was de moord een waarschuwing aan Biden: het Iraanse nucleaire programma van Iran is uitgeschakeld, en koester geen illusies over het nieuwe, misschien nog grotere gevaar. Kortom: een plot dat Netflix niet beter had kunnen verzinnen. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na Pfizer en Moderna, zegt ook AstraZeneca succes te hebben. Dat is het vaccin waarvan Hugo de Jonge in juni, met collegas uit een paar andere EU-landen, een kleine 400 miljoen doses inkocht. Goede gok, dus. Dit zogenoemde Oxford-vaccin is in de testfase iets minder succesvol dan dat van Pfizer en Moderna, maar het werkt aanmerkelijk beter dan het gemiddelde griepvaccin, het kost maar 3,40 euro, en kan in een gewone koelkast. De andere kosten 22 en 28 euro, en moeten in de ultradiepvries. Overigens hebben we in Nederland, naar verluidt, ook pakhuizen vol met de andere vaccins. Lockdown Het grote wachten is op de veelbesproken goedkeuring van de Amerikaanse en Europese medische toezichthouders, en grondig en onafhankelijk onderzoek van de vakpers, maar dit is een moment om nog eens te benadrukken dat er alle reden is voor optimisme. En dat is maar goed ook, want de rest van het cononanieuws is droevig. Het wordt steeds duidelijker dat er geen beleid valt te bedenken dat het aantal besmettingen naar beneden brengt zonder een min of meer volledige lockdown en dat een volledige lockdown in democratische landen onuitvoerbaar is. Zoiets kan alleen in een dictatuur of politiestaat, door alle woningen aan de buitenkant af te sluiten. Groepsimmuniteit Hier in Amerika wordt de crisis met de dag gruwelijker. Nergens ter wereld zijn de aantallen besmettingen, opnames en doden zo hoog. Maar ook in Nederland spartelen we maar wat, met verschuivende theorieën, van groepsimmuniteit, tot intelligente lockdown, tot tijdelijke sluitingen, openingen en dan weer sluitingen. Van we doen dit met zn allen, tot zonder hard ingrijpen gaat het mis. Van geen mondkapjes naar wel mondkapjes, We hebben wel een Management Team, maar hoe een Outbreak werkt, weten ze daar kennelijk ook niet. Tijd om het toe te geven: niemand heeft de oplossing, behalve de wetenschap en de farmaceutische industrie. En die zijn er hopelijk uit. Nog ruim een half jaar doormodderen, en dan zijn we er. Zullen we dat afspreken? Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het 'Regional Comprehensive Economic Partnership', waaraan acht jaar is gesleuteld, creëert een handelsblok met 2,2 miljard mensen, een gigant, vergeleken waarmee de Europese Unie en Amerika plotseling relatief kleine spelers zijn. Alleen al China en Japan. Het gaat niet om alle handel. De paragraaf over intellectueel eigendom is opmerkelijk vaag. Er zitten voor alle landen comfortabele uitzonderingen in. Het gaat bijvoorbeeld niet over onderwerpen als mensenrechten, arbitrage, elkaars loonpolitiek en al die kwesties die speelden bij het mislukte Amerikaans-Europese handelsverdrag, en bij het eveneens mislukte Amerikaans-Aziatische verdrag. Heel Azië Donald Trump trok de stekker uit beide: TTIP, het verdrag met Europa omdat hij het gedram en verkapte subsidie vond, vooral voor Europa. En uit TTP, het verdrag met Azië, omdat hij alle kaarten zette op een handelsoorlog met China. Maar met dat mislukte verdrag met Azië zat het eigenlijk anders. TTP was een initiatief van Trumps voorganger Obama, die een verdrag wilde met zo ongeveer heel Azië, maar zonder China. En in zijn voorstel zaten wél kwesties als mensenrechten, arbitrage, wensen van vakbonden, hoge en lage lonen. Dat China de rollen nu omdraait, en een verdrag sluit met zo ongeveer heel Azië, inclusief Japan, plus Australië en Nieuw-Zeeland, en Amerika buiten spel zet, komt net zozeer op het conto van Obama als Trump. China ziet nu zijn kans: midden in de eindeloze afwikkeling van de Amerikaanse verkiezingen, midden in de coronacrisis, midden in het gestuntel van de Europese Unie om met een echt Chinabeleid te komen. En vooral: wraak op Trump. Op de vlakte Gaat de EU in zee met dit nieuwe financieel-economische mega-blok? Zou kunnen, maar daar gaan weer jarenlang tig Brusselse topjes overheen. En wat doet Joe Biden? Hij heeft zich tot nu toe op de vlakte gehouden over het onderwerp handelsakkoorden. Eerst de pandemie, de infrastructuur en het herstel van de economie, en dan zien we wel zo ongeveer denkt hij. Dat roer moet om, want als hij niet uitkijkt, walst China dwars over hem heen. En over ons, trouwens. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Iedereen heeft het dan over twee recente voorbeelden: Al Gore, die in 2000 verloor van George W. Bush, hoewel hij meer stemmen had. En Hillary Clinton, die in 2016 bijna drie miljoen stemmen meer haalde dan Donald Trump, en toch afging. Er zijn meer voorbeelden: John Quincy Adams in 1824, Rutherford Hayes in 1876 en Benjamin Harrison in 1888. En ook toen, in de 19de Eeuw, was er al debat over. Democratie Er zijn meer landen veel waar ze het kennelijk niet helemaal snappen. Landen die in twee ronden stemmen, bijvoorbeeld. Neem Polen, of Frankrijk. Winnen is winnen, maar in de eerste ronde is winnen niet winnen als je niet 50 procent van de stemmen haalt. Wat is dat voor onzin? Oh, pardon, dat is democratie, maar zoals zij het zien. Voor het meest opmerkelijke systeem hoef je Nederland niet uit. Kijk eens hoe wij onze Eerste Kamer kiezen. Dat doen we namelijk niet dat doen de Provinciale Staten. Het zijn zogenaamde getrapte verkiezingen. Maar hoe werkt het eigenlijk? Dat weten wij gewone stervelingen nauwelijks. Ja, alle 564 leden van de Provinciale Staten brengen op de verkiezingsdag hun stem uit op één van de kandidaten voor de Eerste Kamer. Deze kandidaten staan per partij op één of meer lijsten. Hoe die kandidaten op de lijst zijn gekomen? Geen idee. Inwonertal Dan de stemming zelf. Ik citeer uit de website van de Eerste Kamer: Niet elk Statenlid heeft een even zware stem. Door 'weging' wordt een relatie gelegd met het inwonertal van de provincie. Het inwonertal wordt daarbij gedeeld door het honderdvoud van het aantal Statenleden van de provincie. De uitkomst heet de stemwaarde. Wabblief? Kunt u het nog volgen? Daarbij is een systeem met kiesmannen, en winner takes all, echt de eenvoud zelve. Gaat het bij ons veranderen? Bij elke verkiezing hoor je zeggen van wel. Of dat de Eerste Kamer eigenlijk gewoon weg kan. Maar het gebeurt nooit. Want tja, wij hebben zo ons systeem, onze democratie. Net als de Amerikanen, met de hunne. Inclusief die kiesmannen. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Is Amerika een land geworden waarin het hoogste recht wordt gedefinieerd als het recht om terug te keren naar het breinaaldentijdperk? Een land waarvan het motto uit velen één op zn Orwelliaans verandert in sommige varkens zijn gelijker dan andere? Een land waar de beurskoers regeert? Of keert uit dit moment van electoraal vacuüm, van wachten op de uitslag, het oude Amerika terug? Het land met het hoogste aantal Nobelprijswinnaars ter wereld. De bakermat van de jazz, van de iPhone, de sneaker, cola, de hamburger, de Broadway-musical. Lees ook | BNR Election Night | Volg live de Amerikaanse verkiezingen Voor ons is de verkiezing niet zozeer een referendum over Trump als wel over Amerika. Zijn we, als de laatste stemmen zijn geteld, de advocaten zijn uitgevochten, de verliezer de overwinning van zijn tegenstander moet erkennen, bondgenoten of vroegere bondgenoten? Zijn we kennissen of vrienden? Naïeve gedachte Zo denken wij, en dat is naïef. Over de kwesties die óns aangaan liggen Biden en Trump niet zo ver uit elkaar. Ze vinden beiden dat wij veel te lang hebben meegereden op de Amerikaanse NAVO-bagagedrager. Ze koesteren beiden geen warme gevoelens voor Europa. Ze vinden beiden dat wij ons in de luren laten leggen door China. Ze vinden beiden dat wij ons veel te kwetsbaar opstellen door onze afhankelijkheid van Russisch gas. Ze vinden beiden dat Amerika noch de politieagent, noch de beschermer van de wereld moet zijn. Het idee dat voor ons, met een regering Biden, het licht weer zou aangaan, alsof er een schakelaar om gaat, is simpelweg onjuist. Blijft over: onze compassie met de helft van de 330 miljoen Amerikanen die wél als de dood zijn voor een verbod op abortus, die wél geloven in sociale cohesie, die ook weten dat sommige varkens gelijker zijn dan andere, maar hun best doen om die anderen hun plaatsje onder de zon te gunnen. Luister terug | Recordaantal Amerikanen heeft al gestemd Maar hoe nauw wij ons ook betrokken voelen, uiteindelijk gaat het niet over ons. De Amerikanen gaan zelf over hun leven, en hebben het recht te kiezen wie zij willen wat wij er ook van vinden. Of zijn we consequent en maken we de keuze voor een nieuwe iPhone, afhankelijk van de winnaar van de verkiezingen? Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het verhaal uit de Britse Observer komt erop neer dat Johnson voortgang in de Brexit-onderhandelingen probeert te traineren omdat hij de uitslag van de Amerikaanse verkiezingen afwacht. Als vriend en Brexit-supporter Trump wint, zet hij volledig in op een handelsovereenkomst met de Verenigde Staten, en laat hij Europa verder schieten. Dat zou een bewuste keuze voor een no-deal Brexit betekenen, en dus een kolossale schadepost voor de EU-landen, waaronder Nederland. Kost ons dus volgens de Algemene Rekenkamer op zn minst anderhalf miljard. Handelsverdrag Volgens het artikel in de Britse zondagkrant maakt een overwinning van Joe Biden de omgekeerde optie mogelijk, namelijk een handelsverdrag tussen Europa en Amerika. Trump haalde een streep door de eerste pogingen van dat zogenoemde TTIP-verdrag, maar Biden zou de draad weer kunnen oppakken. Dan hebben de Britten het nakijken. Dat zou trouwens heel verstandig zijn van Biden, want vergeleken bij de mega-handelspartner Europa is het Verenigd Koninkrijk een mug. Volg ook | VK en EU blijven onderhandelen Johnson neemt wel enorme risicos. De uitslag van de Amerikaanse verkiezingen kan vele weken op zich laten wachten, volgens het zwartste scenario tot 14 december. Als hij zo lang traineert, wordt het zeker een no-deal Brexit, want zelfs als de onderhandelaars eruit zouden zijn, krijg je een verdrag nooit meer vóór 1 januari door alle Europese landen goedgekeurd. Als Biden dan wint, zit hij én zonder maatje in het Witte Huis, dus zonder uitzicht op een verdrag met Amerika, én zonder akkoord met Europa. Witte rook De onderhandelaars geven nu juist tekenen dat er weer een beetje schot in komt. De Ierse premier Varadkar ziet iets wat op witte rook lijkt. En deze hele week gaan de gesprekken verder. Wat niet wegneemt dat Johnson het liefst helemaal van Europa loskoppelt. En dat de kans dat Donald Trump gaat winnen aanzienlijk is. Dus zon Boris & Donald Show zit er misschien best in. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij Charlie Hebdo was het precies omgekeerd. Een sullig satirisch Frans weekblad dat ranzige cartoons van de profeet publiceerde. Net zo smakeloos als de antisemitische spotprenten uit de nazitijd, waarvan moderne varianten nog altijd de ronde doen. Luister terug | Frankrijk onderzoekt moslimorganisaties na onthoofding leraar Maar daar houden alle vergelijkingen op. Joden hebben alle reden om woedend te zijn over die cartoons, maar ze schieten geen kalasjnikovs leeg op redacties. Net zo min als christenen. Het Vaticaan deed destijds grote moeite om de publicatie van de Da Vinci Code en de gelijknamige speelfilm tegen te houden, over de door auteur Dan Brown verzonnen nazaten van Jezus en Maria Magdalena. Voor gelovigen pure blasfemie, maar het Vaticaan stelde geen nieuwe Inquisitie in om Brown, zijn uitgever of de filmploeg op te blazen - of te onthoofden. Jihadistische methode Het verachtelijke is de jihadistische methode. Achter de aanslag op Charlie Hebdo zaten mannetjes met baarden in Jemen - heel ver weg. Achter de onthoofding van Samuel Paty zat een lugubere Franse organisatie, het Collectief tegen Islamofobie, die een fatwa tegen de geschiedenisleraar uitsprak omdat hij in zijn lessen spotprenten had laten zien. Dat collectief heeft gewoon een website, in het Frans en Engels. Luister terug | Marianne Zwagerman | Vrijheid & Haat Daarop beklaagt het zich over een hetze, maar de Franse politie is behoorlijk zeker van haar zaak en onderzoekt nog vijftig andere islamitische organisaties. En ook hier weer het schrijnende gegeven dat de bedenkers van achter hun bureau een gestoorde volgeling rekruteren of nog erger inspireren, in dit geval een 18-jarige Tsjetsjeen. Sabbat op vrijdag Toen het New Yorkse gerechtshof in 1955 stilletjes dat beeld van Mohammed van het dak liet halen, had nog nooit iemand van jihadisme gehoord. Moslims waren mensen die de sabbat op vrijdag hielden en geen varkensvlees aten. En die in hun godsdienst geen beelden tolereerden. Nu kun je zeggen: dat geldt net zo goed voor protestanten, en wij hebben ook een beeldenstorm gehad. Maar dat was in 1566. Lees ook | Proces tegen handlangers Charlie Hebdo van start President Macron wil verfransing van de Franse islam. Dat is precies het probleem: het overgrote deel van de bijna zes miljoen Franse moslims is verfranst. Het gaat om een handjevol halve zolen die zich geestelijken noemen, en de 20.000 fanatici die hun wil klakkeloos uitvoeren. Je krijgt de geest hoe heette die ook alweer? niet meer in de fles. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

BNR haalde al in augustus de feiten boven water: in wijken met grote armoe en veel migranten is het coronaprobleem onevenredig groot. VPROs Argos bevestigde dat beeld met onderzoek over IC-patiënten in grote ziekenhuizen. Daarop volgde een standaardsneer van Geert Wilders over migranten die de IC-bedden van besmette brave, blanken blokkeren, en natuurlijk vloog iedereen iedereen toen in de haren. Kern van de discussie is de privacy. In veel landen, zoals het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, heerst daarover een andere opvatting. Verdachten en veroordeelden in rechtszaken, bijvoorbeeld, komen met naam en toenaam in de media, inclusief interviews met familieleden, vrienden, klasgenoten en collegas. Wij vinden dat ongepast, en houden het op initialen. Zij vinden dit soort privacy censuur. Dat anonimiseren is in Nederland ook leidend in de medische wereld. En ook daar zie je bij de Britten en Amerikanen het diametraal tegenovergestelde. Het medische tijdschrift The Lancet publiceert heel precies de etnische details van Britse coronapatiënten. De New Yorkse gezondheidsdienst verstrekt aan de media exacte gegevens over de achtergrond van alle patiënten, compleet met aantallen per postcode. Pandemie en privacy zijn als de polen van een magneet. Dat moet je nu niet hebben. Er zijn twee overtuigende argumenten: communicatie en eigenbelang. Als grote groepen mensen de boodschap van de overheid niet snappen, moet je in al die wijken letterlijk alle deuren langs om het uit te leggen. Dat ze geen Nederlands spreken mag Geert Wilders een schande vinden, maar uitleggen wat de coronamaatregelen zijn werkt echt beter dan een cursus Nederlands. Ik wil dolgraag dat een migrant in Amsterdam-West wordt behoed voor het virus. En daar zit het eigenbelang, want als het coronavuur in zon besmettelijke wijk wordt gedoofd, gaat het met ons allemaal een stuk beter. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Net als met zijn belastingen, vindt Don Coronaleone dat zijn gezondheid privédomein is. Dus hoewel hij maandenlang beweerde dat hij elke dag op Covid-19 wordt getest, mogen zijn artsen niet vertellen wanneer zijn laatste negatieve test was. Of op welk moment zij vaststelden dat hij besmet was. Of waarom ze hem ziek naar huis lieten gaan. Het past in Trumps strategie. Hij brieste voortdurend tegen zijn staf dat hij het ziekenhuis uit wilde. En weg was hij, gevolgd door een theatrale balkonscène op het Witte Huis, zonder mondkapje. Hij twitterde: Ik voel me prima. Wees niet bang voor corona. Laat het je leven niet domineren. We hebben, onder de regering-Trump, geweldige medicijnen en kennis ontwikkeld. Ik voel me beter dan twintig jaar geleden. En daarna deze boodschap: We nemen de leiding in deze strijd. Als jullie leider, moest ik dat doen. Ik weet dat er gevaar is, maar ik moest het doen. Ik stond vooraan en nam de leiding.' Geen woord over de 210.000 Amerikanen die inmiddels aan corona zijn bezweken. Cocktail van medicijnen We zullen zien of Don Coronaleone ermee wegkomt. Of hij op 15 oktober op het tweede debat met Joe Biden verschijnt. Of hij de komende dagen met zijn cocktail van experimentele medicijnen en steroïden opkrabbelt. Hoe dan ook, de kritiek op zijn capo-di-tutti-capi-aanpak is niet van de lucht. Luister terug | De Strateeg | De catastrofe die 'op eigen houtje' heet Op de argumentatie van de critici valt best iets af te dingen. Donald Trump is niet de eerste president die zijn artsen laat liegen over zijn gezondheid. Woodrow Wilson kreeg in 1919 een beroerte en raakte verlamd, wat verborgen bleef voor de buitenwereld. Franklin Roosevelt zat in een rolstoel als gevolg van polio, wat op zijn verzoek werd verzwegen door de media. Dwight Eisenhower had de ziekte van Crohn, een hartaanval en een beroerte, maar ook dat bleef goeddeels geheim. Dementeren John Kennedy had de ziekte van Addison en een ernstige rugkwaal ook goed geheim gehouden. Ronald Reagan was in zijn tweede termijn aan het dementeren. Kortom: waarom zou Don Coronaleone niet zelf de regie mogen houden? En trouwens: krijgt het Nederlandse volk inzage in de belastingaangifte of de medische onderzoeken van Mark Rutte? Of van de koning? Of de troonopvolgster? Of hoeft dat ook eigenlijk niet? Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ik kom het cijfer tegen op zoek naar antwoord op de vraag waarom het in New York, waar nog maar enkele maanden geleden de koelwagens voor de ziekenhuizen stonden om de lichamen af te voeren, nu juist zo goed gaat. Corona in Queens is een metafoor: in de arme, voornamelijk zwarte en bruine wijken zijn zoveel slachtoffers gevallen dat het virus daar goeddeels is uitgeraasd. In de meeste witte wijken was en is de schade al die maanden gering. Darwin krijgt weer gelijk: de sterksten overleven. Er zit een universele les in het verhaal van de wijk Corona. Covid-19 slaat onevenredig hard toe in migrantenwijken, in Amsterdam bijvoorbeeld in Nieuw-West en Zuidoost. Omdat ze daar de taal niet verstaan, Omdat een huwelijksfeest in streng religieuze kring een zeldzaam moment van seksuele bevrijding is, dat geen minister, BOA of agent begrijpt laat staan kan tegenhouden. Rutte en De Jonge houden hun verhaal wel met een doventolk, maar een Nederlandstalige geen Turkse, Ghanese of Marokkaanse. Hun verhaal bereikt kijkers en luisteraars die het allemaal al weten, of een groepje studenten dat de middelvinger opsteekt, maar niet de groep waarom het echt gaat. Die groep heeft vermoedelijk nooit van De Jonge gehoord, en al helemaal niet van Jaap van Dissel. Elite die taal niet spreekt Je ziet het in Spanje, waar de ernstigst getroffen plek een migrantenwijk in Madrid is, en in België, en in Frankrijk en in het Verenigd Koninkrijk, en in Israël. Bij bevolkingsgroepen waar de boodschap van ministers, virologen, ziekenhuisdirecteuren en parlementariërs simpelweg niet aankomt. Uitgesproken door een elite die hun taal niet spreekt, of die ze niets zegt. Donald Trump en de New Yorkse gouverneur Andrew Cuomo werden, ieder op hun eigen manier, sterren met hun dagelijkse corona-persconferenties. Voor de mensen in de wijk Corona in Queens waren het Marsmannetjes. Rutte en De Jonge bereiken met hun persconferenties 6,5 miljoen kijkers. Nederland telt 14 miljoen volwassenen, waarvan dus 7,5 miljoen niet kijken. Voor beleidsmakers is dit de keuze: of ze vinden aansluiting bij die 7,5 miljoen, zoals in Amsterdam Nieuws-West en Zuidoost, of we volgen het voorbeeld van de New Yorkse wijk Corona. Voor de sterksten loopt het dan goed af net als in New York. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat Amerika wilde was dat de VN-sancties tegen Iran weer worden ingesteld, nu Trump zich uit de Irandeal heeft teruggetrokken. Maar de andere deelnemers in die deal - Rusland, China, Frankrijk, het VK en Duitsland - vinden dat juridische lariekoek, en de Veiligheidsraad vindt dat ook. Natuurlijk wist minister Pompeo van buitenlandse zaken van tevoren hoe het bij de VN zou aflopen, en dus was het alleen maar een opmaat. Want wat voegde hij eraan toe: Amerika beschouwt de sancties per onmiddellijk als opnieuw ingevoerd, en bedrijven, personen of landen die zaken doen met Iran, kunnen eveneens worden getroffen door Amerikaanse sancties. Alles wijst erop dat de Amerikanen hóópten op de reacties bij de VN. Opvoeren van de druk Het gaat dus om het opvoeren van de druk op Iran, en daarop is het Amerikaanse beleid steeds meer gericht. Het bij elkaar brengen van Israël, de Emiraten en Bahrein past daarin. Momenteel wordt onderhandeld met Oman, Soedan, Mauritanië, Marokko en Saoedi-Arabië om vergelijkbare verdragen uit te werken. Dat kan best nog even duren, maar er is in feite al een grote coalitie van Golfstaten en Afrikaans-Arabische landen, Israël en de Verenigde Staten, die zich zien als de geallieerden in de strijd tegen de as Iran-Libanon-Syrië. Luister terug | Amerika Podcast | Trumps Iran-clash met Biden Sinds Donald Trump uit de Irandeal stapte, heeft hij onder vuur gelegen van Europa, Rusland en China, die van mening blijven dat je de moellahs uiteindelijk aan je kunt binden door in dialoog te blijven. Door Israël en een deel van de Arabische wereld naar zich toe te trekken, verbreekt Trump zijn eigen isolement. En hij onderstreept zijn voornemen om de export van Iraanse olie en Iraans gas zoveel mogelijk te saboteren. Hoongelach Door die strategie voor te leggen aan de Veiligheidsraad, en dus aan de Verenigde Naties, in de wetenschap dat er alleen hoongelach zou klinken, maakt Trump zijn tweede punt. Hij draait het hoongelach om. Hij vindt dat de Iran-appeasers, door het nieuwe Amerikaanse sanctieregime en de nieuwe regionale coalitie, volledig in zijn val zijn getrapt. En zoals een oud, Perzisch spreekwoord luidt: als je zelf in een put springt, is de Voorzienigheid niet verplicht je eruit te halen. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat laatste is belangrijk, want wat we niet moeten doen is denken dat zich in de nesten werken hetzelfde is als verliezen. Zoals het een goede acteur betaamt, heeft Boris namelijk precies door wat de meerderheid van zijn publiek wil, en dat is een Brexit zonder enige concessie. Geen speciale regeling voor Noord-Ierland, geen zeurende Europese douane, geen afhankelijkheid van de EU, op welke manier dan ook. Vermakelijk Door de al gemaakte scheidingsovereenkomst met de EU op hoofdpunten op te zeggen, handelt hij in strijd met het internationale recht, zoals onder meer vijf oud-premiers hem voorhouden. En de manier waarop oud-Labourleider Ed Miliband Boris onderuit haalde met de stelling dat de premier zelf geen notie heeft van wat er in de wet staat, was bijzonder vermakelijk. Maar het doet er niet toe. Luister terug | Londen kan ook handelsdeal met VS wel vergeten Op een paar dissidenten na, kreeg Boris bij de eerste stemming in het Lagerhuis bijna alle partijgenoten mee. Formeel betekende dit alleen dat de wetswijziging nu is geagendeerd, dus er volgen nog meer stemmingen. Maar wie denkt dat hij die gaat verliezen, vergist zich. En ook de hoop dat het Hogerhuis gaat ingrijpen, lijkt me meer wensdenken dan werkelijkheid. Spijkerhard Het is duidelijk dat Boris, niet in een opwelling, maar heel doordacht, nu spijkerhard inzet op alles of niets: een Brexit zoals hij die wil, of een harde Brexit. To Brexit or not to Brexit is geen vraag: het Verenigd Koninkrijk stapt eruit, ondanks spookbeelden over duizenden vrachtautos aan de grens, chaos in Schotland, het omvallen van het Goede Vrijdagakkoord met Ierland, een visserijoorlog op de Noordzee. Lees ook | Boris Johnson zwaar onder vuur om nieuwe Brexitwet Als hij al Shakespeareaans denkt, dan is zijn variant op Hamlet: er is iets aan het rotten in de staat Europa. Of misschien mompelt hij de laatste zin uit dat drama: en de rest is stilte. Daar moeten Von der Leyen, Barnier, Michel en de rest van de EU zich op instellen. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Over de pijpleiding woedt al jaren een fel politiek conflict . Polen de Baltische staten zijn er fel op tegen. Amerika dreigt met sancties als het project echt van start gaat. Nederland neemt een opmerkelijk standpunt in: de pijpleiding is een commercieel project, en daar gaat de regering niet over. Shell maakt trouwens deel uit van het uit 120 partners bestaande Nord Stream-consortium, dat onder leiding staat van de Russische energiereus Gazprom en is gevestigd in Zwitserland. Lees ook | Nord Stream 2 door zaak Navalny nu politieke kwestie Kritiek en dreigementen Angela Merkel heeft zich jarenlang, eigenlijk tot nu toe, tegen alle kritiek en de dreigementen verzet. Over Nord Stream 2 was ze niet aanspreekbaar. Eerdere Russische aanslagen, zoals de vergiftiging van Sergei Skripal en zijn dochter, in Engeland, veroordeelde ze wel, maar ze verbond er geen consequenties aan. Wat is het verschil tussen Skripal en Navalny? Ja, Navalny werd door een Duitse organisatie uit een ziekenhuis in Omsk gehaald en overgevlogen naar Berlijn, waar hij nu vecht voor zijn leven. Zijn Duitse artsen stelden vast dat hij in Rusland is vergiftigd. Maar wat heeft de Duitse regering formeel te maken met een Russische poging tot moord op een Russische staatsburger? Behalve dat Duitsland het een verachtelijke daad vind, maar ja, wie niet? Luister terug | De Wereld | De dreigende double dip Financiële depressie Maar het stopzetten van de pijpleiding? Een project van 9,5 miljard euro dat bijna klaar is? Dat gaan de Duitsers echt niet doen. Het afkopen van de verplichtingen, het juridische gevecht met het consortium, is een nachtmerrie van kolossale omvang. Vanwaar dan het dreigement? Zou het te maken hebben met de volledig ingestorte vraag naar aardgas, als gevolg van corona en de financiële depressie? Zoekt Angela Merkel een smoes om van Nord Stream 2 af te komen? En heet die smoes Navalny? Daar zou Vladimir Poetin best eens nerveus van kunnen worden. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De vlucht, dwars over Saoedi-Arabië ook een historisch moment bracht het Amerikaanse en Israëlische onderhandelingsteam naar de Verenigde Arabische Emiraten voor het uitwerken van hun vredesplan, wat ook historisch is. Ik vond het mooi, die Boeing met het woord vrede erop in het Arabisch, Engels en Hebreeuws. Dat de hoofdrolspelers, Donald Trump, Bibi Netanyahu en Mohammed bin Zayet, hun eigen politieke motieven hebben een corruptieschandaal, verkiezingen, een front vormen tegen Iran, wapendeals het doet er even niets toe. Een topprestatie is een topprestatie. Luister terug | De Wereld | Joe Biden's moment Een paar details vertellen het verhaal nog beter. Nieuwsstation Al Arabiya bracht het nieuws heel prominent. Is dat bijzonder? Ja, want het station is eigendom van de Saoedische regering, en dus is de boodschap dat het huis-Saoed zijn zegen geeft los van het toelaten van die Boeing in zijn luchtruim. Al Jazeera was veel kritischer, en schreef een boos stuk over de knieval voor Amerika, lafheid van de Emiraten en over de Palestijnen, die zich verraden voelen. Al Jazeera is eigendom van de emir van Qatar, dus nu zien we opnieuw dat hij ruzie heeft met de andere Golfstaten. Wapenstilstand Tegelijkertijd, maar door vrijwel alle media genegeerd, kwam het bericht dat Hamas in Gaza, de luis in de pels van Israël, een wapenstilstand sluit met Israël, en dat de bemiddelaar de gezant van Qatar in Gaza is. De grensovergang tussen Israël en Gaza gaat weer een stukje open, wat een zegen is voor de Gazanen, dus Qatar kan zeggen: wij laten onze Palestijnse broeders niet in de steek. Maar hun boodschap is tegelijkertijd: ook wij praten met de Israëliërs. Ook dat is historisch. Luister terug | Space Cowboys | Nieuwe missies naar Mars Nu zal iedereen die het Midden-Oosten volgt zeggen: al die contacten waren er al lang, de vijandelijkheden tussen Israël en de Arabische wereld behoorden al tot het verleden, dus zo bijzonder is het niet. Allermaal waar, maar het uitbreken van vrede, zeker in die heetgebakerde regio, is hoe zal ik het zeggen historisch. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoewel de schijn bestaat van enorme tegenstellingen in de aanpak tussen verschillende landen, is de problematiek opvallend identiek, en lopen de spanningen om dezelfde redenen op. Gebrek aan leiderschap, gebrek aan duidelijkheid, inconsequente regels, willekeur bij de toepassing. De waarheid is dat de deskundigen er nog steeds bitter weinig van snappen, en dat overheden al helemaal geen idee hebben. Grote drukte buiten, bijvoorbeeld. Bij de massademonstraties in Amerika na de moord op George Floyd, zijn nauwelijks mensen besmet , al beweert Donald Trump van wel. Hetzelfde geldt voor de omstreden demonstratie op de Dam, waar volgens de berichten welgeteld één deelnemer corona kreeg. In België en Spanje dreigt zo ongeveer het schavot op het niet dragen van een mondkapje, in Nederland hoeft het, op het openbaar vervoer, een paar drukke buurten en markten na, nergens. In Amerika schreeuwen de virologen van de daken dat het bewijs overtuigend is dat die mondkapjes het verschil betekenen tussen leven en dood, in Nederland hoor je het RIVM nog steeds denken dat het een schijnvertoning is die nauwelijks uitmaakt ook met bewijs. Bij ons is de situatie zonder mondkapjes redelijk, in België, Spanje en Amerika is het, met mondkapjes, een stuk erger, maar ook bijvoorbeeld in Israël, dat er als de kippen bij was en de teller nu toch omhoog ziet schieten. Oh ja, dan was er ook het verhaal van de zomerhitte, want dan zou het virus in het stof bijten. Hoe heet zou het eigenlijk moeten worden? Omdat de wetenschap nauwelijks weet, kan de regering nauwelijks regeren. Die twijfelt over wat wél of niet helpt, en sukkelt met het handhaven, want ze heeft eigenlijk geen idee wat je ermee bereikt. Kijk naar Spanje en België, waar keihard wordt opgetreden en de curve sneller stijgt dan bij ons. En zo worstelt elk land in de wereld. Op 10 landen na nou ja, landen...Palau, Micronesië, de Marshall Eilanden, Nauru, Kiribati, de Solomon Eilanden, Tuvalu, Samoa, Vanuatu en Tonga. Nul besmettingen. Zouden de echte wetenschappers zich daar hebben verschanst? Zullen we daar dan maar heen? Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoewel de schijn bestaat van enorme tegenstellingen in de aanpak tussen verschillende landen, is de problematiek opvallend identiek, en lopen de spanningen om dezelfde redenen op. Gebrek aan leiderschap, gebrek aan duidelijkheid, inconsequente regels, willekeur bij de toepassing. De waarheid is dat de deskundigen er nog steeds bitter weinig van snappen, en dat overheden al helemaal geen idee hebben. Grote drukte buiten, bijvoorbeeld. Bij de massademonstraties in Amerika na de moord op George Floyd, zijn nauwelijks mensen besmet , al beweert Donald Trump van wel. Hetzelfde geldt voor de omstreden demonstratie op de Dam, waar volgens de berichten welgeteld één deelnemer corona kreeg. In België en Spanje dreigt zo ongeveer het schavot op het niet dragen van een mondkapje, in Nederland hoeft het, op het openbaar vervoer, een paar drukke buurten en markten na, nergens. In Amerika schreeuwen de virologen van de daken dat het bewijs overtuigend is dat die mondkapjes het verschil betekenen tussen leven en dood, in Nederland hoor je het RIVM nog steeds denken dat het een schijnvertoning is die nauwelijks uitmaakt ook met bewijs. Bij ons is de situatie zonder mondkapjes redelijk, in België, Spanje en Amerika is het, met mondkapjes, een stuk erger, maar ook bijvoorbeeld in Israël, dat er als de kippen bij was en de teller nu toch omhoog ziet schieten. Oh ja, dan was er ook het verhaal van de zomerhitte, want dan zou het virus in het stof bijten. Hoe heet zou het eigenlijk moeten worden? Omdat de wetenschap nauwelijks weet, kan de regering nauwelijks regeren. Die twijfelt over wat wél of niet helpt, en sukkelt met het handhaven, want ze heeft eigenlijk geen idee wat je ermee bereikt. Kijk naar Spanje en België, waar keihard wordt opgetreden en de curve sneller stijgt dan bij ons. En zo worstelt elk land in de wereld. Op 10 landen na nou ja, landen...Palau, Micronesië, de Marshall Eilanden, Nauru, Kiribati, de Solomon Eilanden, Tuvalu, Samoa, Vanuatu en Tonga. Nul besmettingen. Zouden de echte wetenschappers zich daar hebben verschanst? Zullen we daar dan maar heen? Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Onafhankelijk Palestina Een aantal Arabische landen staat op het punt de Emiraten te volgen: Bahrein waarschijnlijk als eerste, dan Oman. Marokko, en zelfs Saoedi-Arabië en Qatar spelen ook met de gedachte. De Soennitische wereld verenigt zich met Israël tegen de Sjiitische as: Iran, Syrië, Libanon en Irak. Daarmee gaat het Saoedische vredesplan van 2002, aangenomen door de Arabische Liga, overboord. Dat plan luidde simpelweg: Israël trekt zich terug tot de grenzen van 1967, er komt een onafhankelijk Palestina, in ruil waarvoor alle Arabische landen vrede sluiten met Israël. Nu sluiten ze vrede zonder een onafhankelijk Palestina, wat een ommezwaai is van enorme omvang. Luister terug | Bernard Hammelburg | Schurkenstaat De waarheid is dat de Palestijnen in de Arabische wereld nooit populair zijn geweest. In de meeste landen waar Palestijnen wonen, worden ze met de nek aangekeken. Maar op papier en officieel, steunde de Arabische Liga hen wel. En 5 miljoen mensen in Gaza en op de Westoever van de Jordaan kun je niet zomaar negeren. Het is dus begrijpelijk dat de Palestijnen woest zijn en zich verraden voelen. Verrast door de vrede Maar het woedendst is Iran, dat even verrast was door de vrede tussen de Emiraten en Israël als de rest van de wereld, en nu terecht een kolossaal politiek en militair machtsblok ziet ontstaan, bestaande uit de Golfstaten, de belangrijkste Noord-Afrikaanse landen, het militair superieure Israël en Amerika. Wat dat laatste betreft: als Donald Trump en Joe Biden het over één ding wél eens zijn, dan is het over deze ontwikkeling. Lees ook | Israël schort annexatie Westbank op Iran is de verliezer, Israël is de winnaar. Bibi Netanyahu speelde een slim spel: dreigen met annexatie van een deel van de Westoever, wat hij nooit serieus van plan was, en dat dreigement weer intrekken in ruil voor een waarlijk historisch vredesverdrag. Hij haalde dus een enorme prijs binnen zonder zelf ook maar één offer te brengen. En of hij dat nou heeft gedaan om zijn eigen hachje te redden in zijn corruptieproces, of omdat Trump en hij elkaar electoraal omhoog houden het is en blijft een geopolitieke aardverschuiving. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Woedende demonstranten komen met terechte eisen. Tegen de schurkenstaat. Over de onvoorstelbare corruptie. Over de politieke vriendjespolitiek. Over een economische en financiële crisis die al lang voor corona begon. Over de onverschilligheid van de politieke elite. En vooral over de feitelijke coup die Hezbollah heeft uitgevoerd. Hezbollah, naar de opvatting van de EU en VS een terroristische organisatie, met een leger dat groter is dan de officiële Libanese krijgsmacht. Maar dat, met haar politieke vleugel, deel uitmaakt van de coalitie. De regering is afgetreden, maar de Libanezen noemen dat, terecht, een schijnvertoning. Net als het vliegveld, heeft Hezbollah de haven al jaren volledig in handen. Die gebruikt zij voor het smokkelen van gebruikte autos, telecom- en internetservers, drugs en wapens naar een netwerk dat reikt tot Afrika en Latijns-Amerika. Die wapens, meestal afkomstig uit Iran, of uit Noord-Korea en dan vía Iran, gaan door naar de Hezbollah-troepen die in Syrië vechten voor Assad, of worden gericht op Israël. Vandaar dat Israël voortdurend wapenopslagplaatsen en -transporten bombardeert, maar het is dweilen met de kraan open. De Franse president Macron zei terecht: wij zorgen dat onze hulp niet in verkeerde handen valt. Dat was ook het thema van de internationale donorconferentie van afgelopen weekend. Die vermanende taal mag best een tandje scherper. Europese politici blijven nostalgisch mijmeren over Beiroet als het Parijs van het Midden-Oosten, maar dat is inmiddels mythologie. Of ze zwijgen over de feitelijke kolonisering van Libanon door Iran en Syrië. Want anders brengen we de Turkije-achtige deal in gevaar die we met Libanon hebben: er zitten zon twee miljoen vluchtelingen, die eigenlijk allemaal naar Duitsland, Nederland en Scandinavië willen. De woedende demonstranten hebben gelijk: de ramp in Libanon heeft alles te maken met chaos, wanbeheer en het nepotisme van zakkenvullers en terroristen. Hoogste tijd voor minister Kaag en haar ambtgenoten om even over hun nostalgie heen te stappen en een internationaal onderzoek te eisen naar wat er in Beiroet is gebeurd. President Aoun heeft zon onderzoek al op de voorhand afgewezen. Op bevel van Hezbollah. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Minister van Buitenlandse Zaken Pompeo was er heel stellig over: data over Amerikanen die Chinese software zoals Tiktok gebruiken gaan linearecta naar dat onverzadigbare monster, de Chinese Communistische Partij. Wie ben ik om het tegen te spreken, al vraag ik me af wat dat onverzadigbare monster moet met de gegevens van tachtig miljoen Amerikaanse jongelui, die zich voornamelijk vergapen aan piepjonge en vaak al schatrijke sterren, die dansend en grappen makend door beeld huppelen. Luister terug | Bernard Hammelburg | Slavernij-excuus Hoewel: die jonge sterren zijn goud voor de reclame-industrie, dus misschien denkt het Chinese monster: meer dan de helft van de kijkers is stemgerechtigd, dus kunnen we China-hater Trump een noedeltje van eigen deeg laten proeven. Dat andere hippe fenomeen, K-Pop, en Tiktok slaagden er immers in Trumps belangrijkste verkiezingsstunt van het seizoen, een als kolossaal aangekondigde campagnebijeenkomst in Tulsa , te laten mislukken. Door massaal kaartjes te bestellen en vervolgens weg te blijven, kwamen daar geen 19.000 joelende Trump-fans opdagen, maar 6.200. Een megastunt tegen de Maga-beweging dat alles door een groepje tieners. Dat is nog niets vergeleken met wat de lip synchende Sarah Cooper op haar conto kan schrijven: tientallen miljoenen kijkers in en buiten de Verenigde Staten die in een deuk liggen om haar onnavolgbare persiflages van Trump. Weg met Sarah, weg met Tiktok, denkt Trump volgens het tijdschrift Vogue. Hacker van 17 En toch. Daar is ook het verhaal van de bitcoin-oplichter die duizenden Twitter accounts hackte, waaronder die van Barack Obama, Bill Gates, Elon Musk en Geert Wilders. De hacker was geen Chinese spion met een smeulende sigaret, regenjas, deukhoed en versleutelde smartphone, maar de 17-jarige Graham Clark uit Florida, die al zeker vier jaar aan online-diefstal en -oplichting deed. Als Trump of Pompeo hadden gezegd: daar zit de Chinese Communistische Partij achter, dan hadden we dat misschien nog geloofd ook. Zou Tiktok misschien toch echt Amerikaanse persoonsgegevens hamsteren? Is Sarah Cooper geen New Yorkse actrice, maar via de Chinese geheime dienst geïnfiltreerd? Alle reden voor zorg, want het lot van de vrije wereld en de westerse beschaving staat op het spel. Eén tik, en tok het is met ons gedaan. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er staat wel wat tegenover. Emancipatie is een leerproces, en iemand moet mij bijpraten over iets waarvan ik niets wist: zwarte milities in Amerika. Wacht even: milities zijn toch enge witte mannen uit staten als Michigan, in battledress en tot de tanden bewapend met messen, granaten en machinegeweren? Van die Rambos, die zichzelf en hun witte broeders en zusters beschermen tegen de gewapende, linkse tirannie die hen bedreigt? En die zich beroepen op het Tweede Amendement van de Grondwet, dat dit alles sanctioneert? In Lansing, de hoofdstad van Michigan, trok een tijdje geleden een bende bewapende neonazis het staats-Capitool binnen, als protest tegen de in hun ogen extreemlinkse gouverneur Gretchen Whitmer. En om te laten zien dat het mág, volgens de wetten van Michigan bewapend het Capitool binnengaan. En wat gebeurde vlak daarop? Het zwarte parlementslid Sarah Anthony kwam het Capitool binnen, begeleid door drie tot de tanden bewapende mannen, een zwarte militie, dus. Sinds de moord op George Floyd, groeien zwarte milities als kool. Volgens de Vereniging van Afrikaans-Amerikaanse Wapeneigenaren schrijven zich elke dag tweeduizend nieuwe leden in. Hun argumentatie klinkt bekend in de oren: het is ons recht onder het Tweede Amendement, we moeten ons teweerstellen tegen tirannie, en ter bescherming van onze broeders en zusters, tegen politiegeweld, om ons bezit, onze gezinnen en onze winkels te beschermen. In Louisville, in Kentucky, werd het afgelopen weekend even heel griezelig. Honderden leden van een zwarte militie eisten gerechtigheid voor de moord op een zwarte vrouw door politieagenten, in maart. Een witte militie organiseerde een tegendemonstratie. Zwaarbewapende ME kwam eraan te pas om die twee milities uit elkaar te houden. Een bizarre situatie, want daar stonden in feite drie zwaarbewapende legers, nauwelijks van elkaar te onderscheiden. Allemaal het gevolg van het slavernijverleden? Daar had ik toch excuses voor aangeboden.... Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de eerste plaats om de hysterie en de onverdraagzaamheid over de media. Het gemak waarmee, bijvoorbeeld, verondersteld rechtse columnisten in de Telegraaf of als links ervaren opiniemakers in NRC of Volkskrant worden verketterd, vooral op de asociale media, is tenenkrommend. Maar het is nog niets vergeleken bij wat er in Amerika, the Land of the Free, gebeurt. Weggepest Bari Weiss, conservatief columniste bij de New York Times, nam ontslag omdat ze zei te zijn weggepest, door collegas die haar via interne berichten voor verrader uitmaakten, maar vooral door Twitter, waar ze voor nazi, racist en moslimhater werd uitgemaakt. Twitter is kennelijk de chef van het journalistieke beleid van de New York Times geworden, schrijft ze. Je kunt het spel alleen meespelen door het 4000ste stuk te schrijven waarin je betoogt dat Donald Trump een extreem gevaar voor de wereld is. Nog opmerkelijker is het ontslag van Andrew Sullivan, een Britse aartsconservatieve journalist die voor het progressieve New York Magazine scheef. Conservatief, maar anti-Trump dat komt ook voor maar vooral kritisch over wat hij gedram noemt over kwesties als ras en seksuele geaardheid. Beetje Johan Derksen, eigenlijk. Opmerkelijk, omdat het begrip vrijheid van meningsuiting en persvrijheid in Amerika veel liberaler is dan in Nederland. Je mag eigenlijk alles zeggen, behalve als je baas boos wordt, of op Twitter en andere asociale media een kakkerlakkenplaag losbarst. Excessen Racisme en intolerantie zijn van alle tijden. Maar hier in Amerika zijn alle remmen los, en dat leidt tot excessen waarvan bij iedereen met ook maar iets van historisch besef het glazuur van de tanden springt. Op bevel van Donald Trump zijn federale troepen naar Portland, in Oregon, gestuurd om rassendemonstraties de kop in te drukken. Het lokale bestuur had er niet om gevraagd, en is mordicus tegen, want het heeft de situatie in de hand, en zo erg is het allemaal niet. Maar Trump noemt de demonstranten anarchisten en agitators, het jargon dat hij voortdurend gebruikt. Die federale soldaten sleuren demonstraten zonder aanklacht of uitleg weg in overvalwagens zonder nummerbord, en dumpen ze in huizen van bewaring. Nazi stormtroepers, noemt oppositieleider Nancy Pelosi hen. Haar ontbreekt het niet aan historisch besef. In zon sfeer is het des te ernstiger dat media, onder de illusie van politieke correctheid, bezwijken onder de druk van laffe hoofdredacteuren, maar nog veel erger: onder de druk van de kakkerlakken op de asociale media. Zo sterft de democratie inderdaad in duisternis. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zweden, Frankrijk, Duitsland, Denemarken en Nederland willen een robuust Europees antwoord op de invoering van de nieuwe veiligheidswet , die de schijn van vrijheid in Hong Kong wegneemt. Maar wat dat robuuste antwoord dan precies moet zijn, zeggen ze er niet bij simpelweg omdat ze het niet weten. Sancties tegen China? Vergeet het maar. Amerika zegt ook het er niet bij te laten zitten, maar in de schaakpartij tussen Donald Trump en Xi Jinping, verliest Trump de ene na de andere zet. Beluister ook | China Podcast | Is er nog een toekomst voor democratisch Hong Kong De westerse wereld lijdt wel erg aan selectieve verontwaardiging. In de aanloop naar de overdracht, in 1997, wilden Hong Kongers met honderdduizenden tegelijk weg, maar hun Britse staatsburgerschap werd niet erkend. Zij hadden een British National Overseas paspoort, wat gewoon een nepdocument. was. In het Verenigd Koninkrijk waren ze dus niet welkom. Uiteindelijk waren het Canada, Australië en Taiwan die hun grenzen openden. Dat Boris Johnson nu, 23 jaar later, alsnog een miljoen verblijfsvergunningen aanbiedt, is een wel heel navrant voorbeeld van krokodillentranen. Waar waren Johnsons Tory-voorgangers, Maggie Thatcher en John Major, in 1997? Beluister ook | De Wereld | Verslikt China zich in Hong Kong? En waar waren Zweden, Frankrijk, Duitsland, Denemarken en Nederland, die nu een robuust Europees antwoord eisen? Waar was de Europese Unie? Wie maakte destijds een echte vuist tegen China? Wie bood de vluchtelingen onderdak? Juist: helemaal niemand. Verwerpelijk en onmenselijk Dat China die veiligheidswet voor Hong Kong invoert is verwerpelijk en onmenselijk. Maar laten we ophouden net te doen alsof het een totale verrassing is. De duimschroef wordt verder aangedraaid, totdat Hong Kong in 2047 alle eigen rechten verliest. Dat lijkt nog ver weg, maar voor een millennial in Hong Kong is het al heel dichtbij. We staan erbij en kijken ernaar. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Trump waarschuwde in een toespraak ter gelegenheid van de Amerikaanse nationale feestdag voor een belegering door ultralinks fascisme'. Zijn land is in de greep van agitatie, sabotage en radicalisme, betoogde hij. Een linkse samenzwering heeft de Amerikaanse samenleving klaarblijkelijk jarenlang van binnenuit uitgehold. En hij is de krachtige leider is die het land van het complot van linkse terreur bevrijdt. Daders van het kwaad Of het nou Duda is, of Erdogan, of Xi, of Orban, of Trump, hun methode voldoet aan de belangrijkste criteria van fascisme. Je wijst een bevolkingsgroep aan een oppositiepartij, Oeigoeren, Gülenisten, Democraten, het maakt niet echt uit als daders van al het kwaad, en je isoleert ze systematisch door ze te intimideren, te bedreigen en te bedelven onder scheldkanonnades. Het zijn communisten, of terroristen, of mediamagnaten, of louche speculanten, of separatisten, of agitators, of saboteurs, of fiscale dieven, of doodgewone zakkenvullers ze zijn altijd staatsvijanden, en er is een Sterke Leider nodig om de onschuldige burger uit hun klauwen te bevrijden. Beluister ook | De week van de middelvinger Verdeeldheid Tweede kenmerk: het splijten van het volk in goed en kwaad. In elke toespraak of tweet wrijf je dat begrip kwaad als zout in en wond. De eenheid in je eigen organisatie leunt op de door je communicatiemachine gekweekte verdeeldheid onder het volk, want tegenanders zijn duivels, en tweederangsburgers. Derde kenmerk: je creëert een sfeer waarin de ene buur de andere niet meer kan vertrouwen, of het niet meer waagt hem aan te spreken. Zal hij me verketteren omdat ik de Sterke Leider niet openlijk steun? Zal hij mijn winkel boycotten omdat ik geen poster, adelaar of nationalistisch petje in mijn etalage heb? Zal hij me aangeven als agitator? Als verrader? Het vierde kenmerk: het uitschakelen van de parlementaire controle en fulmineren tegen de onafhankelijke rechtspraak. De Sterke Leider kan het alleen, per decreet. Want zijn gelijk is absoluut. En of je nou Duda heet, of Erdogan, of Xi, of Orban, of Trump je hebt allerlei eigenschappen, maar twijfel? Nee, dat woord ken je niet. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er was, voor het gelukkig snel groeiende leger gewetensvolle ondernemers, een perfecte storm nodig om Twitter, Facebook en Instagram de kaakslag te geven die de asociale media al zo lang te goed hadden. Een pandemie, een in het ravijn stortende economie en felle confrontaties over racisme perfecter kun je die storm niet krijgen. Fatsoenlijk bedrijf Het eerste bedrijf dat wakker schoot was Unilever , dat voorlopig een eind maakte aan adverteren op Twitter, Facebook en Instagram. Het gaf gehoor aan een oproep van de Amerikaanse Anti-Defamation League, een Joodse organisatie die zich inzet tegen antisemitisme, homofobie en racisme. Een trits grote bedrijven volgde: telecomgigant Verizon, kledingmerk North Face, Coca-Cola, Honda, Levis en Starbucks. Inmiddels kan je als fatsoenlijk bedrijf eigenlijk niet achterblijven, en dus niet stopt met adverteren op de asociale media. Beluister ook | Amerika Podcast | Land op slot, campagne van start Ik eindig deze dag vermoedelijk in eenzaamheid. Collegas, vrienden, familieleden, relaties iedereen kan mij haarfijn uitleggen waarom zij wél van de asociale media gebruikmaken, en hoe verstandig zij ermee omgaan. Handig als je informatie of contactgegevens zoekt, ik kijk alleen, maar zet er zelf nooit iets op, je gebruikt het zelf ook in je programmas. Allemaal waar, maar die eilandjes van wijsheid laat ik ze zo gemakshalve even noemen liggen in het tot de virtuele horizon reikende drijfzand van de meest krankzinnige, racistische, intimiderende en beledigende bagger. Malloten Elke malloot meent zijn geloofwaardigheid of bestaansrecht te ontlenen aan het aantal volgers of likes, wat niets anders betekent dan dat drommen andere malloten achter hem aankopen, mobieltje tegen de neus gedrukt, alsof hun leven ervan af hangt. Met voorop de president van de Verenigde Staten van Amerika, die leugens verspreidt en taal gebruikt waarvoor een kind van tafel of van school zou worden gestuurd, en een volwassene in het cachot zou geraken. Beluister ook | Bernard Hammelburg | Overweldigend Dus: mooie eerste stap van die bedrijven. Volgende stap: redactioneel toezicht op de inhoud. En nee, het gaat niet om links, rechts, anarchistisch, populistisch, rebels of religieus, maar om iets veel simpelers. Vroeger hadden we er een woord voor: waarheid. Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Thessa zette in 2011 een uitnodiging op Facebook voor haar sweet sixteen party, waarvoor 16.000 mensen zich opgaven en 1.600 kwamen opdraven, met als gevolg fikse rellen. Merthe uit het Groningse Haren maakte in 2012 dezelfde fout: 30.000 mensen gaven zich op voor wat Project X zou gaat heten, compleet met brandstichting, vernielde autos en verwoeste tuinen. Bij Trump gebeurde het omgekeerde. Die miljoen aanvragen was natuurlijk verkiezingspropaganda zelfs de beroemdste popster haalt dat niet maar volgens de Washington Post hadden tienduizenden mensen wel degelijk op een oproep voor steun aan Trump geklikt alleen de software interpreteerde dat allemaal als bestelde kaartjes. Dus rekende de campagne niet alleen op 19.000 bezoekers, maar op nog een enorme menigte die buiten zou meeluisteren. Uiteindelijk verscheen een onderweldigende opkomst van 6.200 Trumpisten. Volgens CNN en de New York Times zat het anders in elkaar. K-Pop, het platform voor fans van Koreaanse popmuziek, en het Chinese Tik-Tok, een onder jongeren razend populair platform voor korte videos, overstroomde de Trump-campagne met 700.000 aanvragen voor kaartjes, met de nadrukkelijke bedoeling om niet te komen opdagen. Een actie van goeddeels nog niet stemgerechtigde jongelui, die Trump een poepie wilden laten ruiken: wat hij met Twitter kan, kunnen zij met Tik-Tok en K-Pop. Het kan zijn dat TV-presentator en Trump-criticaster Joe Scarborough gelijk had: de mensen tobben over de pandemie, en de campagne had veel te optimistische verwachtingen. Of het was, zoals de pro-Trumpistische nieuwssite Breitbart schreef, allemaal de schuld van de media, die potentiële bezoekers de stuipen op het lijf hadden gejaagd. Hoe het ook zij: ik voel mij gesterkt in mijn wantrouwen tegen het leger van manipulators, complotdenkers, fantasten, leugenaars, dromers, drammers en naïevelingen, jong en oud, die dagelijks de beerput open zetten die zij sociale media noemen. Doe mij maar gewoon BNR. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Toen Iraakse burgers in 2003 een beeld van Saddam Hoessein omvertrokken, vonden we dat best stoer. De Belgische koning Leopold II liet in zijn privé-kolonie Congo naar schatting tien miljoen burgers onthoofden. Met hun schedels omzoomden de rubberplanters en ivoor-jagers uit die tijd de gazons rondom hun villas. Dus het omhalen van een beeld van Leopold dat snappen we wel. Het kan ook op gewelddadige wijze, en daarvoor hoeven niet verder dan Amsterdam. Daar werden in 1967 en 1984 bomaanslagen gepleegd op het Van Heutsz-monument op het Olympiaplein. Die aanslagen mislukten, maar het was toch andere koek dan een petitie, of het bekladden of omver trekken. Het monument, in 1935 onthuld door koningin Wilhelmina, was een eerbetoon aan Johannes van Heutsz, die van 1904 tot 1909 gouverneur was in Nederlands-Indië, en als held werd gezien vanwege de verovering van Atjeh, maar bij nader inzien werd ontmaskerd als ordinaire massamoordenaar. Twintig jaar geleden werd het monument omgedoopt in Monument Indië Nederland. En in november 1956 werd de Amsterdamse Stalinlaan omgedoopt in Vrijheidslaan, toen bleek dat de Sovjetheld miljoenen van zijn eigen burgers had uitgemoord. Kortom: het thema is niet nieuw, en de vraag is waar je de grens legt. De wereld was in rep en roer toen de Rode Khmer in 1981 het tempelcomplex Ankor Wat in elkaar sloegen, omdat het werd gezien als symbool van Boeddhistische onderdrukking. Die Rode Khmer waren zelf massamoordenaars, maar ook die kunnen wraak zoeken wegens misstanden in het verleden. Hetzelfde geldt voor de vernieling van het Syrische Palmyra door IS, dat door fanatiek-orthodoxe moslims niet werd gezien als cultureel erfgoed maar als herinnering aan de heidense Romeinen. Ja, barbaars, maar ook barbaren hebben ideeën over historisch onrecht. Historische bezinning kan belachelijke vormen aannemen, zoals op Google, dat bij de zoekopdracht leiders uit de Tweede Wereldoorlog de foto van Churchill zwart had gemaakt, maar die van Stalin en Hitler niet. Of het verwijderen van de filmklassieker Gone with the Wind uit het bestand van HBO. Als je op die manier je geweten zuivert, eindig je in een Orwelliaanse dictatuur. En met het verwijderen van een beeld van Jan Pieterszoon Coen, verdwijnt hij niet uit onze koloniale geschiedenis. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dan is het meer dan twee weken geleden dat de Dam vol liep met vijf duizend demonstranten. En dat in Amerika in elke grote stad demonstraties plaatsvonden en rellen uitbraken. Komt er dan een coronapiek of zijn er niet of nauwelijks meer besmettingen? Het is misschien wel het spannendste moment van de hele coronacrisis. Als er een coronapiek komt, dan gaat de anti-maatregelenbrigade onmiddellijk in quarantaine, in elk geval symbolisch. Femke Halsema heeft de door de Telegraaf geregisseerde politieke storm tot dusver aardig doorstaan, maar een coronapiek als gevolg van de demonstratie op de Dam kost haar vermoedelijk alsnog haar baan. De door Jaap van Dissel en Marion Koopmans aangeleverde kennis aan Mark Rutte en Hugo de Jonge gaat van 50 naar minstens 75 procent. Gastronomische pioniers, die net weer begonnen te wennen aan een hapje eten buiten de deur, annuleren schielijk hun reserveringen. Maar het omgekeerde is ook waar. Als er géén piek komt, gaat de vlag uit. Femke Halsema verandert nee, muteert, om in stijl te blijven van virus van het kwaad tot de bevrijder van het coronajuk. Sociale afstand? Een noodwet van Grapperhaus? Ga toch weg: de anti-maatregelenbrigade gaat dansend door de straten, de vlag gaat uit, oma knuffelt haar kleinkinderen. In New York, Minneapolis, Boston, Washington, Miami, Atlanta en Dallas vallen zwarte demonstranten witte politieagenten huilend van vreugde in de armen. En die tweede golf dan? Ach, dat zien we dan wel. De gevreesde piek na Hemelvaart bleef in Nederland immers ook uit. Het is dus de volgende week erop of eronder. De demonstranten en relschoppers verschaffen het antwoord waarnaar we zo reikhalzend uitzien. Hier past dus dankbaarheid, aan die vijf duizend mensen op de Dam en die honderdduizenden in Amerika. Medische experimenten met mensen zijn verboden behalve als ze het zelf doen. Zie hen niet als boosdoeners, maar als proefkonijnen, als pioniers, als vorsers naar de waarheid. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Trump trok alle registers open. Hij mobiliseerde via een oude wet de krijgsmacht, die normaal niet op Amerikaans grondgebied mag opereren. Hij liet demonstranten voor het Witte Huis met rubber kogels en traangas verjagen, alleen om de straat over te kunnen steken om demonstratief met een Bijbel in de hand voor een kerk te gaan staan. De Bijbel als rekwisiet in een reality show. Hij profileerde zich als de sterke leider die, met Gods woord in de hand, het volk net op tijd wegsleept voor de poorten van de linkse hel. Beluister ook | Aanhoudende onrust in Amerikaanse steden Er zal best wat van de beschuldigingen kloppen, maar er zijn evenveel aanwijzingen dat een stevige brigade white supremacisists gretig meedoet aan het vechten, brandstichten en plunderen. Het vernielen van het hoofdkwartier van de vakbeweging, bijvoorbeeld, een klassiek bolwerk van links, op steenworp afstand van het Blanke Huis, was vast niet het werk van linkse radicalen. Team-Trump doet dus aan selectieve verontwaardiging. Beluister ook | Trump maakt van moord op George Floyd een verkiezingsshow Buiten de staat De waarheid doet er niet toe. De gouverneur van Minnesota en de burgemeester van Minneapolis roepen zonder goede onderbouwing dat 80 procent van de arrestanten van buiten de staat komt. Verslaggevers van twee regionale zenders vroegen de politierapporten op en vonden bij meer dan 80 procent van de arrestanten gewoon lokale adressen. Maar wie is nog geïnteresseerd in de feiten? Beluister ook | Demonstratie in Amsterdam buiten de perken Team-Trump verlegt de aandacht heel behendig van de vraag waaróver de demonstraties gaan, naar hóe ze gaan. En zo gaat het verhaal steeds minder over de vermoorde George Floyd en het onuitroeibare blanke politiegeweld, en steeds meer over linkse agitatie, en uiteraard impliciet over de kampioen van die linkse beweging, Joe Biden. Het is een macaber spel, maar gelukkig vond Joe Biden, na maanden van stilte, eindelijk zijn stem, met een oproep tot matiging en een vileine aanval op Trump. Het hangt van hem af of het Blanke Huis weer het Witte Huis wordt. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De feiten spreken natuurlijk voor zichzelf. Als je NASA-fotos van Wuhan van voor de lockdown vergelijkt met die van daarna, is China duidelijk door de wasstraat gegaan. En met al die stilstaande motoren, vliegt de CO-uitstoot omlaag, met maar liefst 17 procent. En ja, het is heerlijk rustig op de wegen en de lucht is opmerkelijk blauw. Beluister ook | Wie verliest: razende Trump of sluwe Xi? Voor de duidelijkheid: ik ben helemaal voor duurzaamheid. De hele wereld rommelt maar wat aan met het realiseren van de milieudoelstellingen, die nota bene door diezelfde wereld zijn bedacht. Al heb ik een beetje moeite met het evangelie van Gretta met haar beschuldigende vinger. Maar om corona te verstrengelen met de klimaatdoelstellingen is echt onzin. Het is alsof je als middel tegen obesitas je volledige consumptie staakt. Van helemaal niets eten val je geweldig af, dat zal best. Maar je gaat er ook een beetje dood van, en dat kan nooit de bedoeling zijn. Grappig tijdverdrijf De gelegenheidsdiscussie over files en vliegreizen is een grappig tijdverdrijf, nu we even niet vliegen en thuis werken. We hebben het er al jaren over, en misschien dat er een tijdje wat minder verkeersdrukte is. Maar de luchtvaart jaagt nu al weer op snakkende vakantiegangers en ongeduldige ondernemers, en zodra het sein op groen gaat, als het virus verdwijnt of er komt een vaccin en dat kómt er staat de bolide weer te lonken en de kerosinepomp overuren te draaien. Vooral in Shanghai, Los Angeles, Cairo, Tokyo, Parijs, Londen, New York. Beluister ook | Amerika Podcast | Obamagate Als we lessen leren uit de lockdown, wat ik betwijfel, is het over efficiëntie en misschien hygiëne. Maar de strijd om een beter milieu gaat gewoon weer verder waar hij was gebleven: niet ver genoeg, en misschien zelfs nog minder ver, omdat de herstart energie vreet. Maar laten we alsjeblieft stoppen met onzin, zoals de aan academisch onderzoek toegeschreven bewering dat je bij hogere luchtvervuiling sneller aan corona sterft. Stichtelijk leedvermaak dat is het. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika telt 90.000 coronadoden, een derde van het totale aantal slachtoffers wereldwijd. Donald Trump is maar met één ding bezig: bewijzen dat het de schuld is van anderen. Hij breidt zijn repertoire elke week uit. Het coronadrama in Amerika lag achtereenvolgens, maar ook nog steeds, aan China, de Democraten, Italië, de Democraten, de gehele Europese Unie, de Democraten, de Wereld Gezondheidsorganisatie, de Democraten, Barack Obama, de Democraten, en nu de nieuwste schuldige: het CDC, het Amerikaanse RIVM. En, oh ja, de Democraten. Terwijl hij tienduizenden levens had kunnen redden door de heel vroege waarschuwingen van deskundigen niet onder hoongelach weg te wuiven. Beluister ook | Amerika Podcast | Obamagate De cijfers zijn om meer dan één reden griezelig. 62 procent van de Amerikanen en 49 procent van de doden is blank. 13 procent van de bevolking en 27 procent van de overledenen is zwart. In Californië is 39 procent van de bevolking Latino, maar het percentage coronadoden is 52. Onder de minderheden groeit de woede. En die woede richt zich tegen Trump. Net als onder de andere, zwaar getroffen groep: de ouderen. Van die toenemende woede profiteert Trumps tegenstander, Joe Biden, Obamas vicepresident, die tot nu toe in zijn kelder thuis vrijwel onzichtbaar was. En die de helpende hand krijgt van zijn voormalige baas. Beluister ook | Opinie | Veerkracht In zijn blinde woede tegen Obama, creëerde Trump het, naar zijn zeggen, grootste schandaal uit de Amerikaanse geschiedenis: Obamagate. Wat dat precies is, blijft vooralsnog een raadsel. Het komt kennelijk neer op bewijs dat Obama en Biden de architecten waren van wat het Ruslandschandaal is gaan heten. Was Obama beledigd? Welnee. Hij noemde de corona-aanpak een absoluut chaotische ramp'. En tot afstuderende studenten: Je zou denken dat de mensen die het voor het zeggen hebben, weten wat ze doen. Een hoop doen niet eens alsóf ze het voor het zeggen hebben. Team Trump, dus. Over één ding zijn Trump en Obama het eens: dit gaat allemaal over Biden. Sleepy Joe, noemt Trump hem, of Beijing Biden. Biden is te netjes of te sloom om zijn tegenstander Dumbo Donald of Tweety Trump te noemen, of zo. De Democraten gokken erop dat Trump met corona zijn eigen graf graaft. Maar, met of zonder kleren, onderschat de keizer niet. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waar we veel te weinig over spreken is de collectieve veerkracht. Kom op, zeg, we zijn niet van bordkarton. Regeringen strooien met miljarden, wat ze momenteel gemakkelijk kunnen met obligaties met heel lange looptijden en geen rente, want er is geen rente. En die miljarden stoppen ze in bedrijven en mensen. Ja, er vallen er een hoop tussen de wal en het schip, maar er zijn er ook een hoop die worden gered. Zachte landing Associated Press maakte een fascinerende vergelijking tussen de aanpak van Europa en de Verenigde Staten. De meeste Europese landen maken, ondanks de enorme klappen, toch een soort zachte landing, want de overheidssteun wordt verdeeld via al bestaande sociale voorzieningen. Daardoor valt de werkeloosheid bij ons nog wel mee. Beluister ook | The Donald Show | Mourning in America Amerika heeft veel gebrekkigere sociale voorzieningen, krankzinnig veel onverzekerden, en kent nauwelijks vaste dienst. Met als gevolg massaontslag, wat je kunt zien aan de exploderende werkeloosheid: bijna 35 miljoen nieuwe werkzoekenden in twee maanden. De Amerikaanse overheidssteun is geringer dan de onze, maar gaat wel grotendeels rechtstreeks naar de burger. Met ruim 18 procent van de bevolking heeft Amerika ook het grootste aantal armen in de westerse wereld. Maar je zou kunnen zeggen: wat maakt het uit? Wij krijgen de staatssteun via de bestaande voorzieningen, en de Amerikanen via een noodwet. Lees ook | Liveblog Coronacrisis Onverwoestbaar optimisme Het maakt wel degelijk uit. In negatieve zin, omdat de westerse economie nog altijd drijft op de Amerikaanse. Als het in Amerika stormt, regent het bij ons. Daar staat iets inspirerends tegenover: het onverwoestbare optimisme. De Amerikaanse economie is van elastiek. Bijna een kwart van de beroepsbevolking is werkeloos, maar het overgrote deel verwacht binnen een paar maanden weer een baan te hebben, hopelijk gewoon bij hun oude baas. Europeanen hebben de neiging dat af te doen als wereldvreemd of naïef. Ik noem het veerkracht. En of dat nou het gevolg is van slechte sociale voorzingen of hoop, het blijkt altijd weer te werken. Valse profetie? Altijd beter dan die doemdenkers.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat moet de verklaring zijn van het doolhof in de wetenschap. Elke president, premier, gouverneur, burgemeester of schooldirecteur heeft een ander standpunt over het heropenen van de samenleving allemaal gebaseerd op adviezen van eigen teams van deskundigen. Nederland discussieert vermoedelijk nog steeds over de werkelijke noodzaak van mondkapjes als de coronacrisis al voorbij is. Beluister ook | Column Bernard Hammelburg | Complot Gouverneur Cuomo van New York stelde het dragen van mondkapjes meteen per decreet verplicht, met als argument: Jij hebt niet het recht mij te besmetten. Want dat zeggen zíjn deskundigen. De deskundigen van Republikeinse Amerikaanse gouverneurs vinden dat hun staten weer aan de slag mogen, gesteund door president Trump, wiens eigen deskundigen er juist op tegen zijn. Scholen open? In Duitsland wel, in Californië absoluut niet. De deskundigen in Italië schrijven één meter afstand voor, die in Nederland 1,50 meter, die in Amerika 1,80 meter, en die in Israël en Duitsland twee meter. Wil de echte deskundige opstaan? Even opmerkelijk is het verschil in stijl en toon. De Franse president Macron en de Spaanse premier Sanchez presenteren zich als dictatoriale driftkikkers, geflankeerd door spijkerharde dienders, die duizenden arrestaties verrichten en draconische boetes uitdelen. Pure repressie, dus. Daartegenover staat Mark Rutte, die de typisch Nederlandse benadering kiest: wij hebben met elkaar afgesproken..., waarbij ik dan denk: met mij is helemaal niets afgesproken. Natuurlijk is ook zijn wij doen dit met zn allen-presentatie' gewoon een dictaat. En tegen zondaars is de gesublimeerde boodschap: vader is niet boos, vader is verdrietig en teleurgesteld. Beluister ook | Trumps corona-draai Het aardige is dat, in het doolhof van schijnbaar haaks op elkaar staande deskundige adviezen, alle routes naar dezelfde uitgang leiden. Als je het, vanaf je geïsoleerde corona-werkplek, wat breder bekijkt, is elke schooldirecteur, burgemeester, gouverneur, premier of president met hetzelfde bezig: zigzaggend de weg zoeken naar start. Of ze die 200 euro mogen pakken, hangt ervan af of ze een beetje voort maken. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dan snap ik er kennelijk niets van. Een derde van de Amerikanen en bijna de helft van de Britten is ervan overtuigd dat het virus door mensen is gemaakt. Zeer populair is de theorie dat 5G de boosdoener is. Er is helemaal geen ziekte, het is gewoon de straling van de 5G-zendmasten, en de regeringen hebben een lockdown nodig om die zendmasten te plaatsen. De Amerikaanse acteur Woody Harrelson steunt die theorie en speelt een belangrijke rol in de verspreiding via de asociale media. Sinister complot Of het is een sinister complot om ons, onschuldige schepselen, een nieuw vaccin op te dringen. De anti-vaccin-beweging staat al op haar achterste benen. In Nederland bestaat het legertje van anti-vaxxers uit een procent of tien van de bevolking. In Amerika is dat 29 procent, wat nog een groot probleem gaat worden. Een van voortrekkers van de anti-vaccin-beweging is trouwens tennis-superstar Novak Djokovic ook razend populair op de asociale media. Beluister ook | Paniekporno Nee, nee, zeggen de Amerikaanse Law and Liberty Baptist Church en de pro-Trump-activisten Diamond & Silk via de asociale media: Bill Gates zit erachter, want die vindt dat de wereld overbevolkt is, en hij wil de mensheid via een zogenaamd vaccin een microchip inspuiten om aldus almachtig te worden. De moslims en de Joden Dan is er het standaardrepertoire. Moslims, natuurlijk. Zoals in extremistische Britse kringen wordt gezegd: dat zijn ziekelijke parasieten die het virus via moskeediensten verspreiden. Op de Britse asociale media worden de moslims verantwoordelijk gehouden voor een kwart van alle Covid-19-doden. Ook standaardrepertoire: de Joden, of de zionisten, want dat is voor antisemieten één pot nat. Die hebben het virus in omloop gebracht omdat een Israëlisch laboratorium op het punt staat met een vaccin te komen, dus daar lopen ze helemaal binnen. En die Chinees dan, met zijn gebraden vleermuis en gegrilde civetkat? Ik blijf geloven dat het zo zat. Mijn complottheorie, zogezegd. Want wat ben ik minder dan Woody Harrilson of Novak Djokovic?See omnystudio.com/listener for privacy information.

De wijze waarop de media met de coronacrisis om gaan vergelijkt hij met sambal smeren op een Chilipeper'. Uiteraard richt hij zijn pijlen vooral op de Amerikaanse pers, ook kwaliteitskranten als de New York Times en de Washington Post, met vette koppen vol drama. 'Het dagelijkse tromgeroffel van depressie en rampspoed verwordt tot paniekporno', zegt hij. 'Vertel me hoeveel mensen hun baan verkiezen, en ik maak zelf wel uit hoe erg ik dat vind. En deze oproep: 'Behandel mij als volwassene.' Beluister ook | Column Bernard Hammelburg | Hoe diep kan onze economie zinken? Dus werp ik een blik in een paar kwaliteitsmedia. Kop in de New York Times: de lijkenzakken stapelen zich op. De Franse minister Bruno Le Maire in de Volkskrant over Italiës diepe depressie. De NOS over wat we kunnen leren van eerdere economische rampen. Gelukkig zie ik op de BNR-site geen paniekporno, maar ik sluit niet uit dat ik mezelf er ook wel eens aan te buiten ga. Dossier | Coronavirus Gelukkig beginnen we de wind weer een beetje mee te krijgen. Onbewezen ontijvoorspellingen nemen af, zoals vorige week van de Universiteit van Harvard, over de kans dat we bij het uitblijven van een vaccin tot 2022 lockdowns nodig hebben, zoals het AD kopte. Bij het uitblijven van een vaccin ja, zo lust ik er nog wel een paar. Dat soort paniekporno begint plaats te maken voor broodnodige informatie over de wijze waarop het ene na het andere land de maatschappij, en dus de economie, heropent. Kan nog even duren, maar het wordt tijd. En daarmee verdwijnen die ophitsende koppen, waarover Bill Maher zich zo nijdig maakt, vanzelf. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Neem de ondergrondse in Tokio, met stations waar in het spitsuur per half uur een miljoen reizigers in- en uitstappen. Beroemd zijn de perronwachters, die met witte handschoenen aan, de passagiers in de wagons proppen . En dat terwijl Japanners elkaar in de openbare ruimte zo min mogelijk aanraken en geen handen schudden. Die propvolle metro is echt binnen de kortste keren terug. De luchtvaart is een extreem marginale bedrijfstak. In een groot vliegtuig gaan 250 tot 450 passagiers. Als je daar de anderhalve-meter-norm toepast, overleeft geen enkele luchtvaartmaatschappij. En nee, dat gaat niet over goedkope vakantiereisjes, en het huidige gelegenheids-vreugdedansje van sommige milieuactivisten is op zijn zachtst gezegd ongepast. Lees ook | Liveblog Coronacrisis Misschien kunnen sommige rijke, westerse landen best de stoelen in de bioscoop iets verder uit elkaar zetten, maar wat doe je in miljoenensteden als Mexico, Dhaka, Mumbai, Cairo, Londen, Parijs, New York? Woningen, straten, winkels, markten, kantoren, fabrieken, trappenhuizen, liften, fietsenstallingen ze zijn stuk voor stuk ontworpen op enorme massas. Op Times Square in New York komen op een gemiddelde dag 70.000 toeristen, voor het Anne Frank Huis staan elke dag 3.400 mensen in de rij. Beluister ook | Corona uit eigen doos Wat Covid-19 ons leert is twee dingen: dat het waarschuwingssysteem voor een pandemie veel sneller en efficiënter moet, en vooral dat we er medisch op moeten zijn voorbereid. De grootste zorg is niet het aantal slachtoffers, maar de IC-capaciteit, de beschikbaarheid van mondkapjes, beschermende jassen en beademingsapparatuur. Dat is om je rot te schamen, en daar is iets aan te doen. Het kost een vermogen, maar altijd minder dan wat we nu aan steunmaatregelen in de economie moeten pompen. Dossier | Coronavirus Het streven moet dus niet het nieuwe normaal zijn, maar de terugkeer van het oude normaal. En dat gaat ook gebeuren. En ja, er komt een vaccin. Al is het alleen al omdat je gewoon je oma of tante moet kunnen knuffelen, en omdat al dat schichtige op afstand om elkaar heen springen de voorplanting erg lastig maakt. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luister ook | Nethelands first Whatever it takes, het door Nederland geleende motto uit de Eurocrisis, of vergelijkbare strijdkreten in Frankrijk, Duitsland, Italië , Spanje, of waar dan ook, zijn corona-sigaren uit eigen doos. Regeringen lenen miljarden, meestal in de vorm van obligaties. Rente is er nauwelijks, maar die leningen moeten wel worden afgelost, en dat gaat met ons eigen belastinggeld. Die wijd openstaande schatkist is niet van hun in Den Haag, of Madrid, of Rome maar van ons, de burgers, die alle tekorten gewoon zelf weer moeten aanzuiveren. Maatregelen zoals de Noodregeling Overbrugging Wekgelegenheid hebben 17 miljoen schuldenaars. Dossier | Coronavirus Uitzonderlijk Amerika is in een uitzonderlijke positie. De dollar is de wereldmunt. De exorbitante staatsschuld is in handen van landen als China, Japan en Saoedi-Arabië, die zichzelf in de tang houden. Als ze die Amerikaanse staatschuld te koop zetten, stort het monetaire systeem in de hele wereld in elkaar, en gaan ze dus zelf failliet. De Amerikanen zien daarom geen kwaad in het opjagen van de staatsschuld, die zij vergelijken met een hypotheek: zolang je de rente kunt betalen, is er niets aan de hand, en er is momenteel geen rente. In feite drukken ze ongelimiteerd geld bij en verdelen dat onder burgers en ondernemers. Konden wij dat maar. Lees ook | Liveblog Coronacrisis Volksgezondheid Nooit in de geschiedenis is de economie bewust uitgeschakeld ten behoeve van de volksgezondheid. Uitgangspunt van al die hulppakketten is dat regeringen de economie binnen afzienbare tijd weer aanzetten. Als dat niet gebeurt, zijn teveel bedrijven al omgevallen, en blijven miljoenen mensen werkeloos. Die vallen dan in bijstandsuitkeringen, en ook die komen uit onze eigen belastingen. De doos met eigen corona-sigaren raakt leeg. De gunstige tekenen , hoe pril nog, kunnen dus niet op een beter moment komen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Elke dag rond vijf uur betreedt Trump het spreekgestoelte voor een uurtje illusies. Hij zorgt er persoonlijk voor dat het bedrijfsleven de ziekenhuizen van medische hulpmiddelen voorziet. En dat hij spectaculair goede gesprekken met de gouverneurs en burgemeesters heeft. Dossier | Coronavirus Vervolgens komen die gouverneurs en burgemeesters met verklaringen dat het klinkklare onzin is, dat het water ze aan de lippen staat en dat de lichamen zich dreigen op te stapelen. Trump verzekert zijn toehoorders ook van een op handen zijnde medicijn, waarvan zijn eigen medische experts dan zeggen dat het zover absoluut niet is. Wat is de tactiek? Denk even mee, want het is een prachtig lesje communicatieleer. Eerst zegt Trump: ach, het valt wel mee, en we gooien Amerika met Pasen weer open. Hij weet dat het onzin is, maar de evangelische flank van zijn achterban, die ook best weet dat het onzin is, wil dat graag horen. Vervolgens verlengt hij de noodmaatregelen tot 1 mei. Luister ook | Aso-brigade Tegelijkertijd waarschuwt zijn belangrijkste medische adviseur, Anthony Fauci, dat zelfs met vóórtdurende restricties, het aantal doden kan oplopen tot 200.000. maar zonder restricties worden het meer dan twee miljoen doden. Dan pakt Trump de microfoon en zegt: ik ben geniaal en ben de redder van twee miljoen levens. De grote leider redt zijn volk van de ondergang. Enthousiast Hoe kijken de Amerikanen naar hun illusionist-in-chief? In één woord: enthousiast, in elk geval de Trumpisten. De kijkdichtheid van die dagelijkse voorstellingen vervult de droom van elke zenderbaas. Voor het eerst sinds hij president werd, is zijn populariteit gestegen, met 5 procentpunten, tot 49 procent. Lees ook | Liveblog Coronacrisis Trump zwemt in zijn glorie als Dagobert Duck in zijn gouden munten, hij foetert journalisten uit die hem wijzen op zijn belofte, enkele weken geleden, dat het virus binnen de kortste keren zou verdwijnen. En zijn volgelingen vinden het allemaal prachtig. Daar staat een leider, daar staat Robin Hood Trump die twee biljoen dollar uit de schatkist vist of beter gezegd: laat bijdrukken om uit te delen aan werknemers en bedrijven. De Waarheid Hij noemt zichzelf een oorlogspresident. In elke oorlog is het eerste slachtoffer de waarheid. Maakt het veel uit? Nee, om twee redenen: de beleidsbeslissingen komen in Amerika van de gouverneurs, niet van de president. En niemand met gezag die hem tegenspreekt. Joe Biden? Wie was dat ook al weer... See omnystudio.com/listener for privacy information.

Want ze zijn er overal. In Florida zag het zwart van de mensen in badplaatsen, in Australië moest een populair strand worden gesloten, in Parijs, waar de gele hesjes hun middelvinger opsteken en de politie in een banlieue werd belaagd door woedende burgers. In Duitsland liep het ook uit de hand. En je kunt er zeker van zijn dat het grote aantal corona-slachtoffers in Iran te maken heeft met veel te drukke menigten op markten en in moskeeën waar orthodoxe gelovigen geestelijk leider Khamenei geloven dat Amerika het virus verspreidt. Lees ook | Liveblog Coronavirus Een deel van de aso-brigade denkt ongetwijfeld: dit gaat niet over ons. Het antwoord van Rutte en andere regeringsleiders is: ja, maar je brengt het virus wel over op kwetsbare ouderen, en dáár gaat het om. En daar komt de verwarring. Want overal in de wereld ligt de nadruk in de eerste plaats op de IC-capaciteit van ziekenhuizen. Dus de aso-brigade denkt: gaat het nou echt om het redden van levens, of hebben jullie de regering is altijd jullie- een administratief en organisatorisch probleem. Luister en lees ook | Coronabeleid in de EU: ieder gaat zijn eigen gang IC-capaciteit Als dat zo is, los het dan op, en val ons er niet mee lastig. En dan kom je onvermijdelijk op de vraag waarom wij in Nederland, bijvoorbeeld, het zogenaamde abstineer-systeem hebben, waarin ouderen die ongeneselijk zijn sowieso door IC-units worden geweerd, waardoor onze IC-capaciteit aan de krappe kant is. Als de gezondheidszorg ernstig zieke ouderen normaal gesproken geen prioriteit geeft, ben je dan nu als millenial plotseling verantwoordelijk? Dossier | Coronavirus En dan heb je twee categorieën asos waartegen we machteloos zijn. De ene bij ons valt dat wel mee, maar in veel andere landen is het zeker zo is de groep die simpelweg het nieuws niet zo nauwgezet volgt. De ik-heb-geen-krant-en-tv-meer-want-het-is-alleen-maar-sensatie-en-slecht-nieuws-brigade. En de, zoals Rutte het noemde, ik-heb-er-schijt-aan-flank. Bij ons is die tamelijk bescheiden. Maar in bijvoorbeeld Amerika gaat het om miljoenen mensen die dit een economische en geen gezondheidscrisis noemen. Gesterkt door Donald Trump, die maandag op zijn persconferentie zei dat hij de economie echt niet op slot gaat houden . Want dat kost meer doden dan wat hij noemt het Chinese virus, en dan is het medicijn erger dan de kwaal. Met zon leider voelt de aso-brigade zich gesterkt, en echt niet alleen in Amerika.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Die gemiddelde, fatsoenlijke burger heeft dit niet alleen nooit meegemaakt, hij is ook nog nooit in zo korte tijd zo vaak op het verkeerde been gezet. Een premier die het geven van een hand ontraadt, en enkele dagen later besluit het land op slot te doen snapt die het wel helemaal? En een president die achtereenvolgens over nepnieuws, een Europees complot en een smerige streek van de oppositie spreekt, en vervolgens ook zijn land op slot doet die heeft ze niet allemaal op een rijtje. Dossier | Coronavirus Dan denkt die gemiddelde, fatsoenlijke burger: straks gaan ook alle supermarkten dicht, dus ik sla even voor een paar maanden in. Ja, heel primitief. En ja, heel asociaal. Maar we zitten met onze gezinnen wel weken, of misschien maanden, thuis. En politici die ons geruststellen mogen we daar eens onsje scepsis bij? Polio En laten we eerlijk wezen: op de oorlogsjaren na hebben we dit nooit eerder meegemaakt, of we nu in Amerika, Zuid-Afrika, Georgië of Nederland wonen. Wat best opmerkelijk is, want het is niet de eerste zo omvangrijke pandemie. In 1956 werd de wereld getroffen door een vernietigende polio-epidemie. Luister ook | Wurggreep Allen al in Nederland werden 2.200 mensen besmet, raakten bijna 1.800 verlamd, eindigden 200 patiënten in een ijzeren long en overleden er 70. Dat was, op nog geen 11 miljoen inwoners, heel veel. Maar de cafés, restaurants en scholen gingen niet dicht. Dat vond het kabinet-Drees niet nodig, of wat ik denk, want zo zat de politiek toen in elkaar te duur. Er gebeurt meer dat de gemiddelde, fatsoenlijke burger in verwarring brengt. Binnen de Schengenzone sluiten plotseling allerhande grenzen. Jarenlang krijgen we colleges over het onaantastbare vrije verkeer van mensen, en nu gooit zelfs Duitsland de grenzen dicht. Althans, met vijf buurlanden, maar niet met Nederland. Zijn wij superieur? Nee, maar de belangrijkste Duitse haven is Rotterdam, daar is zelfs die krankzinnige Betuwelijn voor aangelegd. Dus Nederland afsluiten is economisch suïcidaal. Markten Centrale banken gebruiken hun monetaire trukendoos, maar de markten storten desondanks in. Alweer een zekerheid die de gemiddelde, fatsoenlijke burger moet ontberen. Naarmate de zekerheden wegvallen, begrijp je dat asociale, primitieve monster met die 40 WC-rollen toch wat beter.See omnystudio.com/listener for privacy information.