Bernard Hammelburg | BNR

De ambassadeur van Myanmar is benoemd door Suu Kyi en zit er nog steeds, hoewel de junta die haar regering verdreef een opvolger heeft benoemd. Maar bijna de hele wereld, inclusief de VN zélf, erkent de junta niet. Hoe ga je daar nou mee om? Mag de nog zittende ambassadeur meestemmen? Geef je hem als bezoekende minister een hand? Hoe functioneert hij zonder instructies? Wie betaalt hem? Wie betaalt de huur voor zijn ambassade? Afghanistan Nog ingewikkelder is het met Afghanistan. Ook namens dat land zit er bij de VN een ambassadeur. De Taliban staan te popelen om die te vervangen, maar hoe zit dat nou internationaal juridisch en politiek in elkaar? De Afghaanse regering nam de benen toen de Taliban won. Het was dus niet, zoals in Myanmar, een staatsgreep. Wat we ook van de Taliban mogen vinden, zij zijn nu de nieuwe machthebbers. De meeste westerse landen ook Nederland zijn het daar wel over eens, en hebben al diplomatieke contacten met de Taliban, al weifelen ze over formele erkenning. De Afghaanse ambassadeur zit daarmee in een diplomatiek vacuüm. Luister ook | 9/11 - De schuldvraag Accreditatie van landen bij de VN loopt via een uit negen lidstaten bestaand comité, dat door de Algemene Vergadering wordt geïnstalleerd, en dan pas in oktober aan de slag gaat. Dat is dus te laat voor de openingsweek van de jaarvergadering, komend weekend. De ambassadeurs van Myanmar en Afghanistan zitten dus nog een tijd in niemandsland. Hoe zou het gaan met hun diplomatieke onschendbaarheid? Schuiven ze aan in de grote vergaderzaal, hier in New York? Niemand weet het. Het zijn spookambassadeurs. Is het belangrijk? In elk geval voor de gewone mensen in die landen. De EU steunt met 20 miljoen euro nog steeds het volk van Myanmar. Amerika voerde deze week zijn hulpprogramma voor Afghanistan op met 64 miljoen dollar. Dat loopt via de VN, maar hoe? Vast niet via ambassadeurs, die ieders sympathie hebben, maar voor regeringen werken die inmiddels zijn verdampt. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er is veel dat we al weten. Bijvoorbeeld dat twintig jaar oorlog in Afghanistan, de wraakactie voor 9/11, zou leiden tot een droevig verlies en de chaos van een overhaaste en beschamende aftocht. Dat inlichtingendiensten, inclusief de Nederlandse MIVD, de overwinning van de Taliban al bijna tien jaar geleden voorspelden. Dat het sprookje van regime change een nachtmerrie werd. Wat we nog niet precies weten is hoe de aanval op 11 september is voorbereid en gefinancierd. En vooral welke rol Saoedi-Arabië heeft gespeeld. Daarover ligt in Washington in een kluis een dossier dat de presidenten Bush, Obama en Trump niet wilden vrijgeven, vanwege de nationale veiligheid. Een groep van 1.800 nabestaanden vecht er al jaren om, en nu heeft president Biden beloofd het publicatieverbod op te heffen. Osama bin Laden Osama bin Laden was een Saoediër, net als 15 van de 19 uitvoerders van de aanslagen. En het is niets nieuws dat onder de Saoedische bevolking veel haat bestaat tegen de Amerikanen. Na de Eerste Golfoorlog, bijvoorbeeld, vroeg de Saoedische koning aan Bush sr. of hij alsjeblieft zijn troepen uit het land wilde terugtrekken, omdat de aanwezigheid van tienduizenden decadente ongelovigen enorme agressie teweegbracht. Luister ook | Lessen van Afghanistan De vraag is natuurlijk wat er nou zo staatsgevaarlijk is als blijkt dat Saoedi-Arabië inderdaad bij 9/11 betrokken was. Dat zit volgens mij zo. Amerika moet er niet aan denken dat het Saoedische koningshuis ten val zou komen. De oppositie onder de bevolking is vaak fanatieker wahabistisch dan het koningshuis. Dus liever een aartsconservatieve koning dan een kloon van de Taliban. Het koningshuis telt minstens tweeduizend prinsen, die vaak enorme conflicten hebben met elkaar, en met de koning. De kans dat onder die prinsen strategische, principiële en vooral financiële bondgenoten van Al Qaeda zaten is aanzienlijk. Als dat in dat geheime Amerikaanse rapport staat, komen er niet alleen rechtszaken van nabestaanden, maar wellicht ook strafzaken tegen het koninklijk huis. Erger nog: misschien opereerde Al Qaeda ook vanuit de Verenigde Staten zelf. Dat soort onthullingen is in het voordeel van één gevreesde tegenstander en aartsvijand: Iran. Als Biden woord houdt, is om in Midden-Oosten-termen te blijven de geest uit de fles. Dan komt de waarheid aan het licht, en waarheid en geopolitiek belang zijn vaak als de polen van en magneet. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het antwoord op die laatste vraag is: ja. Want in Qatar zit het hoofdkantoor van de Taliban, en de westerse landen hebben die Taliban hard nodig om landgenoten en Afghaanse vrienden te kunnen blijven evacueren. Demissionair minister Kaag van Buitenlandse Zaken gaat naar Qatar, maar maakt een diplomatieke u-bocht om met de Taliban te overleggen. Rechtstreeks is lastig, want dan valt de Tweede Kamer over haar heen, en dus lopen de gesprekken via Duitse diplomaten, die van hun Bundestag wel gewoon met de Taliban thee mogen drinken. De rechtstreekse onderhandelingen tussen de Amerikanen en de Taliban spelen zich ook al meer dan een jaar af in Qatar. De Afghaanse chaos heeft voor Qatar zelfs een regiefunctie gecreëerd. De luchtbrug vanuit Kabul is van kolossale omvang, voor de Amerikanen de grootste ooit. Bijna 115.000 mensen krijg je niet in één keer overgevlogen, zeker niet als je van al die mensen de papieren moet checken. In Doha, waar was gerekend op enkele duizenden vluchtelingen, zijn er inmiddels ruim 43.000 opgevangen. Bijna 40 procent van alle geëvacueerden is via Qatar gereisd, inclusief een groot aantal journalisten en diplomaten. Grootste Amerikaanse luchtmachtbasis in het Midden-Oosten Dat kun je sympathiek vinden, maar hier speelt ook weer een eigenbelang voor zowel Qatar als Amerika en andere westerse landen. Want in Qatar ligt de grootste Amerikaanse luchtmachtbasis in het Midden-Oosten, en daar is Central Command gestationeerd, dat het commando voert over alle operaties in de regio. Dus niet alleen Afghanistan en Irak, maar bijvoorbeeld ook de luchtacties tegen IS, waaraan Nederland heeft deelgenomen. De basis is, samen met bases in Bahrein en Djibouti, het kloppend hart van de Amerikaanse militaire machinerie. De grootste klappen uit de langst durende oorlog uit de moderne geschiedenis worden, nu het Westen heeft verloren en halsoverkop op de vlucht slaat, opgevangen door Qatar. Vandaar dat de hartverscheurende verhalen en vernietigende rapporten over slavenarbeid en het WK Voetbal weg glibberen in het moeras van de selectieve verontwaardiging. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De inspirator van Operatie Cycloon was een flamboyant Democratisch Congreslid uit Texas, Charlie Wilson, die de CIA en zijn collegas in het parlement ervan overtuigde dat de moedjahedien natuurlijke bondgenoten van Amerika waren, die een gerechtvaardigde strijd voerden tegen de Sovjets. Het leidde tot logistieke steun, en uiteindelijk tot de levering van zware wapens, zoals schouderraketten, waarmee Russische gevechtshelikopters en jachtvliegtuigen werden neergehaald. De bezetting kostte de Sovjets 15.000 man, en een politieke afgang die mede bijdroeg tot de ondergang van de Sovjet-Unie. In 2007 werd er een uitstekende speelfilm over gemaakt, Charlie Wilsons War. Het is een beetje kort door de bocht, maar je kunt zeggen dat de moedjahedien, die bejubelde westerse bondgenoten, aan de wieg stonden van de beweging die hun plaats innam, de Taliban. En, nog steeds een beetje kort door de bocht, kun je de Taliban zien als creatie van het Westen, die pas na 9/11 een aartsvijand werd. De situatie is 180 graden gedraaid. Het Kremlin noemt de Taliban gewone lui, waarmee je veel beter zaken kunt doen dan het door het Westen in stand gehouden, corrupte marionettenregime dat nu is uitgeschakeld. Poetin kijkt met een mengeling van verbazing en onverschilligheid naar de chaos in Kabul. Het Westen heeft zich behoorlijk in de nesten gewerkt. Dat de Russische afgang in 1989 niet onderdeed voor het dramatische einde van de westerse inmenging in 2021 is van de politieke harde schijf gewist. Maar het omgekeerde geldt ook: in het Amerikaanse geheugen zit een blinde vlek over de miljardensteun en Operatie Cycloon, en de verheerlijking van de moedjahedien. Charlie Wilsons War is vergeten. Het is niet zo dat Poetin de Taliban nu omarmt. Formeel staan ze ook in Rusland op de terroristenlijst. Maar hij wil de relatie normaliseren, omdat hij denkt dat dit de nieuwe werkelijkheid is, omdat hij niet wil dat de moslims in de Kaukasus, bijvoorbeeld in Tsjetsjenië, worden geïnspireerd door de Taliban als vijandbeeld, en omdat hij er niets voor voelt dat de buurlanden veelal voormalige Sovjetstaten vollopen met Afghaanse vluchtelingen. Het Westen heeft deze chaos gecreëerd, het Westen moet die zelf opruimen, inclusief de vluchtelingen. Kortom: Poetins flirt met de Taliban maakt Rusland tot een belangrijke en invloedrijke bondgenoot van het nieuwe Afghanistan. Het is de ironie van de geschiedenis. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De meeste vingers wijzen naar de Verenigde Staten. Het was George Bush die ons, als antwoord op 9/11, in dit avontuur sleurde. Het was Joe Biden die veel te snel de stop uit het bad trok. Maar zo zat het niet, en we kunnen met dat soort simplificaties niet ons eigen straatje schoonvegen. Op 12 september 2001 definieerde George Bush de aanval van de dag daarvoor als een oorlogsdaad. De NAVO boog zich vervolgens over de vraag of artikel 5 van het NAVO-handvest moest worden ingeroepen: een aanval op één is een aanval op allen. Dat Bush artikel 5 inriep is simpelweg een fabel, het waren de andere lidstaten die dat deden. Dus ook Nederland. In 2002 sprong Nederland op de bagagedrager, van 2006 tot 2010 volgde de missie naar Uruzgan, daarna de politietrainingsmissie in Kunduz, en tenslotte de nu abrupt afgebroken operatie Enduring Freedom. Rond 2010 zaten er soldaten, trainers en ontwikkelingswerkers uit 43 landen in Afghanistan. Dat was echt niet onder Amerikaanse druk. Al die landen hadden zich laten opjutten door verkeerde politieke en morele argumenten. Nederland kwam met de misschien op de aloude missie- en zendingsgedachte gebaseerde 3D-aanpak: defensie, ontwikkeling en diplomatie. Winning the hearts and minds, en zo, zonder de meest basale vraag te stellen: liggen die hearts and minds misschien bij de Taliban? Dat zou verklaren waarom het Afghaanse leger zich massaal en zonder weerstand heeft overgegeven en is overgelopen. Het verwijt aan Joe Biden dat Amerika zich te snel terugtrekt zoals Angela Merkel zegt: om binnenlandse politieke redenen is ook een simplificatie. Obama en Trump wilden beiden al weg uit Afghanistan, Biden heeft van meet af aan gezegd dat hij het echt zou doen. Na een investering van 1000 miljard dollar in het niet-bestaande Afghaanse leger, doet hij inderdaad wat het Amerikaanse volk wil: inpakken en wegwezen. Het is geen verrassing, maar een beslissing waarnaar tien jaar is toegewerkt. We hebben inderdaad verloren. Collectief. En dit is hoe het voelt. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met de snelheid van het geluid valt Afghanistan weer in handen van de Taliban, en dus slaan burgers massaal op de vlucht. En hoe reageren Nederland en andere EU-landen? Met een waarschuwing dat Afghaanse asielzoekers nog steeds kunnen worden uitgewezen. Dat zal best, maar hoe spijkerhard kan je zijn tegen bondgenoten? Want dat zijn de Afghanen. Aanleiding was een Afghaanse waarschuwing dat vluchtelingen drie maanden lang niet kunnen terugkeren. En dus wilden Nederland, Duitsland, België, Oostenrijk, Denemarken en Griekenland Afghaanse vluchtelingen ontmoedigen. Haal het niet in je hoofd om hier te komen dat is de boodschap. Als er zoiets zou zijn als een functionerende Afghaanse regering, dan zou deze onsmakelijke kwestie nog iets van legitimiteit hebben. Maar er is helemaal geen regering, wat zonneklaar blijkt uit het feit dat Amerika wél met de Taliban onderhandelt zoals momenteel in Doha maar niet met de Afghaanse regering, officieel de bondgenoot. Iets soortgelijks geldt voor de Afghaanse krijgsmacht, waarvan we steeds trots zeggen dat die door ons westerlingen overeind is getrokken en van materieel is voorzien. Officieel 180.000 man sterk, in werkelijkheid een fantoom. Zodra de Taliban, hooguit 75.000 man sterk, een stad bestormen, zoals nu dagelijks gebeurt, piept het Afghaanse leger er tussenuit. Marcheren en paraderen in strakke uniforms gaat prima, maar bij een aanval zijn ze weg. Wij blijven doen alsof er weldegelijk zoiets is als Afghaans gezag. In onze redenering doen we net alsof vluchtelingen uit Afghanistan net zoiets zijn als vluchtelingen uit Syrië. Dat is hoogst onrechtvaardig. Syrische vluchtelingen nemen de benen vanwege een burgeroorlog waaraan wij geen schuld dragen. Afghanistan trokken we binnen als vrienden en bevrijders vrienden van het Afghaanse volk, dus. En nu wij, met onze superieure technologie en slagkracht, hebben verloren van een mini-legertje van 75.000 man, zijn de vrienden die wij te hulp snelden plotseling potentiële parias, die vooral niet moeten denken dat ze bij hun goede vrienden welkom zijn. Ja, een handjevol tolken, maar alleen als die erin slagen de Nederlandse consulaire dienst te bereiken, met de correcte documenten. Dat de politiek zich laat leiden door populistische islamofobie is één ding. Maar dat begrippen als bondgenoot en vriend in de politieke versnipperaar gaan, is diep treurig.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tsimanoskaya vluchtte naar de Poolse ambassade in Tokio, nadat de Wit-Russische regering haar onder dwang wilde terughalen, omdat ze het lef had kritiek te hebben op de coach. Hoe doodeng dit kan worden blijkt uit het lynchen van Vitaly Shishov, twee dagen later, in Oekraïne, waar hij hulp bood aan Wit-Russische vluchtelingen. Het was niet alleen een barbaarse moord, het gebeurde in een buurland. Polen is ook een buurland dat veel vluchtelingen opneemt. De boodschap van Wit-Rusland is: maak je geen illusies, wij komen afrekenen. Ontsnappen tijdens een Olympiade is sinds de Tweede Wereldoorlog populair. In 1948, tijdens de Spelen in Londen, nam de Tsjechische leidster van de turnploeg de benen en vroeg asiel in Amerika, omdat haar land net een satelliet van de Sovjet-Unie was geworden. In 1956, in Melbourne, liepen 45 Hongaarse atleten over naar Amerika, terwijl de Hongaarse opstand tegen de Russen met tanks werd onderdrukt. Nederland boycotte de spelen van 1956 om die reden trouwens totaal. Sport en politiek, weet u wel. In 1964 ontsnapten, tijdens de winterspelen in Innsbruck, een Oost-Duitse sportster en dertien anderen uit Oost-Europese landen. In 1964, in Tokio, keek Nederland naar het judo-fenomeen Anton Geesink, terwijl een Hongaarse roeier en een scherpschutter intussen de benen namen. In 1968 liep de Cubaanse tennisser Juan Campos over naar Mexico. In 1972, in München, toen die gruwelijke moord op het Israëlische team plaatsvond, ontsnapten 117 atleten. Op de spelen in Montreal, in 1976, piepten vier Roemen en een Rus er tussenuit en meldden zich bij de Canadezen. In 1980, toen de Sovjet-Unie net Afghanistan had bezet, namen 19 Afghanen de benen. Amerika boycotte die spelen trouwens, zoals de Russen vier jaar later de Spelen in Los Angeles zouden boycotten. Op de Spelen in 1996 in Atlanta, knepen een Irakees en een Afghaan er tussen uit. En op de Spelen in Rio ontsnapten veertien atleten uit Cameroon en Soedan. Dat het lot van Tsimanoskaya alles met politiek, en niets met sport te maken heeft, blijkt uit de keiharde reacties, onder andere van de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Blinken. Vrijheid van meningsuiting staat centraal in de Olympische gedachte, zegt hij. Zouden er uit bijvoorbeeld China of Iran ook eerst atleten moeten overlopen voordat we dit mantra toepassen op alle landen? Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als het KNMI code oranje of rood afgeeft, moet ik dan met een zwemvest op zolder gaan zitten? En wat doe je, als je wel eens hooikoorts hebt, zoals ik, met de huidige code oranje? Tijdje naar de ijsvlakte van Groenland? Even kijken ja, Groenland is geel op de coronakaart. Maar wacht even, de coronamannetjes Rutte en De Jonge hebben nu toch besloten dat heel Europa geel wordt? Of groen? Geen idee wat het nou precies betekende dat Nederland, zoals het zo dramatisch werd gezegd, helemaal rood, en zelf hier en daar dieprood kleurde. Deden alle Groningers voor de zekerheid een gasmasker op? Of hingen ze knoflook op in de deurpost? Ik ken trouwens mensen die, toen code rood werd aangekondigd, gezwind in hun auto sprongen, tent en koelbox in de achterbak, en achter aansloten in de file naar de grens. Allemaal mensen die dachten: snel wegwezen voordat ik nergens meer in mag, en we zien wel waar we uitkomen. Voor de luchtkwaliteit bestaat ook een kleurcode, dan kan je zien hoe het staat met stikstof en fijnstof. Gaat niet best, trouwens, maar wat kan ik als burger daar nou weer aan doen? Ook als we met zn zeventienmiljoenen per onmiddellijk stoppen met eten, drinken, rijden en bouwen, duurt het jaren voordat het effect heeft. En dan die verschrikkelijke dreigementen met code zwart, die het medische gilde met streng opgeheven vinger gebruikt als waarschuwing voor een situatie waarin de ICs uitpuilen. Daar is gelukkig geen sprake van, maar wat willen ze nou met zon waarschuwing? Wat moeten we ermee? De anti-vax wappies willen niks, en wij brave, gewetensvolle burgers kunnen er niks mee. Kortom: zet al die knipper- en stoplichten uit. De websites waarop je de reisvoorwaarden kunt lezen zijn prima. Dus breng die kleurenstiften terug waar ze horen: in de kleuterklas. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mooi voorbeeld is Frankrijk. De regering-Macron heeft besloten dat mensen in de gezondheidszorg verplicht moeten worden gevaccineerd, en dat toegang tot openbare gelegenheden, zoals winkels, bioscopen, restaurants en langeafstandstreinen zonder bewijs van vaccinatie of een negatieve test wordt ontzegd. Dat leidde tot kolossale demonstraties de vernieling van enkele vaccinatiecentra. In Frankrijk is ongeveer de helft van de bevolking tegen vaccinatie. Ik ben het hartgrondig eens met Macron, want de anti-vaccin asos zijn de grootste hindernis naar de terugkeer van het normale leven. Nu is dit een geval van de staat tegen dwarsliggende burgers. Maar hoe zit het met het bedrijfsleven? Mag de baas eisen dat het personeel is gevaccineerd? Die kwestie speelt zeer in Israël en Amerika. De redenering gaat aldus: niemand kan jou als werknemer dwingen om je te laten vaccineren, maar je kunt mij als directeur niet dwingen jou dan toe te laten. De Amerikaanse vermogensbeheerders Morgan Stanley, Goldman Sacks en Blackstone eisen dat al hun personeel, gevaccineerd en al, naar kantoor terugkeert. Wie weigert, moet thuis werken. Ongevaccineerde klanten zijn evenmin welkom. Er zijn ook al Amerikaanse bedrijven die vaccinweigeraars ontslaan, of hun bonus intrekken, met als argument: je wordt betaald om elke dag naar kantoor te komen, niet om thuis te zitten. Het wachten is op een werknemer die ermee naar de rechter stapt, hoewel juristen de kans om te winnen gering achten. De achterliggende gedachte is dat het overal weer oplopende aantal besmettingen steeds duidelijk valt toe te schrijven aan ongevaccineerden, en omgekeerd: dat volledig gevaccineerden veilig genoeg zijn om geen levensgevaar meer te lopen. Maar wat ook speelt is de groeiende zekerheid dat een extra prik in de winter eraan komt, en wellicht ook een jaarlijkse vaccinatie. Alleen al om niet nog jarenlang aan het coronaspook te hoeven denken, moeten de asos door de knieën. Pro-vaxxers uit alle landen, verenigt u u hebt niets te verliezen dan een virus, en een wereld te winnen. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Door corona ligt het toerisme stil, maar al jaren trekken de buitenlanders in drommen naar het eiland, om vooral niet te laat te zijn voordat het oude Cuba is verdwenen. Apies kijken in het Cuba van zestig jaar oude Amerikaanse autos, vergane gebouwen, verveloze villas, gatenkaas-wegen, Monopoly-geld voor buitenlanders en rumba-dansende inboorlingen. Waar constant geschaduwde toeristen worden weggestopt in de schijnwereld van door de junta goedgekeurde pensions en aparte elitehotels. Waar de junta op maar een paar schaarse pleintjes wifi toelaat. Waar, in het wereldwijd geroemde gezondheidssysteem, patiënten voor de dokters voedsel, geld en andere cadeaus meebrengen om vooraan in de lange rij te komen voor een operatie, bloedonderzoek of Röntgenfoto. Voor het eerst sinds de revolutie van 1959, demonstreert het Cubaanse volk massaal. Tegen de dictatuur. Tegen het communisme. Tegen Miguel Diaz-Canel, die de macht overnam van de broers Castro, en met even harde vuist regeert. Er is geen voedsel, geen medicatie, geen greintje vrijheid, de suikeroogst is voor de tigstigste keer mislukt, wie zijn mond durft open te doen, verdwijnt subiet in het cachot. Dat verhongeren en verkommeren is natuurlijk ook het gevolg van de Amerikaanse blokkade van Cuba. De Mexicaanse president Lopez Obrador pleit voor opheffing van die Amerikaanse houdgreep. Dat durft president Biden nooit aan, want die gaat onmiddellijk op het politieke slachtblok van de invloedrijke, pro-Republikeinse Cubaanse diaspora in Florida en elders in Amerika. De bal ligt bij Diaz-Canel. Als die de handdoek in de ring gooit, hebben niet alleen de demonstranten gewonnen, maar de hele vrije wereld. Dan kan ook de toerist er met goed fatsoen heen, al is dat apies kijken vast snel voorbij. Het is de hoogste tijd voor de Cubaanse contrarevolutie. Tijd voor Cuba Libre.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Net als in Saigon, in 1975, bewaakt een handjevol Amerikaanse soldaten het laatste bastion: de ambassade. Daar, in Saigon, probeerden duizenden Zuid-Vietnamezen in de laatste dagen over het hek van de ambassade te klimmen. De Amerikanen zetten een luchtbrug op met helikopters de grootste ooit. Ruim vijfduizend Vietnamezen werden meegenomen, naar schepen voor de kust, nog veel meer vielen letterlijk en figuurlijk buiten de boot. De beelden van mensen die onderaan opstijgende helikopers hingen, krijg ik nooit meer van mijn netvlies. Of de beroemde foto van een groep mensen die via een geïmproviseerd houten trappetje een op een dak staande helikopter inklimmen. Meesterfotograaf Hubert van Es, geboren in Hilversum, met wie ik in Vietnam nog samen optrok, kreeg voor die iconische foto van zijn opdrachtgever, UPI, overigens 150 dollar. Het was het eindpunt van een zinloze en verloren oorlog de oorlog tegen het communisme, met als waanidee dat je dat in dat ene land, Vietnam, wereldwijd kon verslaan. Net als de oorlog tegen het terrorisme, met als waanidee dat je dat in dat ene land, Afghanistan, wereldwijd kon verslaan. In beide landen en in beide oorlogen werd de bondgenoot, de beschermer, de redder, in werkelijkheid gezien als de bezetter. Afghanistan ligt niet aan zee, de Amerikanen en hun bondgenoten organiseren geen luchtbrug. De vluchtelingen moeten zich maar zien te redden, in Pakistan, Tadzjikistan, Iran en Oezbekistan. En dat brengt me op nóg een parallel: vluchtelingen. Na de val van Saigon, ontstond het verschijnsel bootvluchteling. Honderdduizenden Vietnamezen, Laotianen en Cambodjanen probeerden weg te komen, naar Thailand, Maleisië, Taiwan en Hong Kong. Het waren er uiteindelijk zo veel dat een VN-conferentie besloot de vluchtelingen te verdelen. Nederland kreeg er 16.000. In Nederland wonen nu naar schatting 50.000 mensen van Afghaanse afkomst. Ik zou zeggen: zet je schrap, daar komen er duizenden bij. En kom in dit geval niet aan met een opvang in de regio-verhaal, want na de oorlog die wij daar zelf voerden, en verloren, verdienen deze strijdmakkers en geestverwanten op zijn minst een fatsoenlijke behandeling. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat had Banat misdreven? Dat hij betoogde dat de Palestijnse verkiezingen, die op 22 mei gehouden zouden worden, niet zijn uitgesteld omdat Israël Palestijnen uit Jeruzalem verbood mee te doen, wat Abbas beweert, maar omdat de partij van Abbas, Fatach, afstevende op een groot verlies. Dat zou betekenen dat de concurrent, Hamas, de Palestijnse verkiezingen zou kunnen winnen. 'President' Abbas Sinds 2006 zijn er in de Palestijnse gebieden geen verkiezingen gehouden, er is geen functionerend parlement, en Abbas is al twaalf jaar net zozeer president als u en ik. Maar de EU, Amerika, Israël en de VN doen al die jaren net alsof. Zij houden het door en door corrupte Fatach de hand boven het hoofd, blijven miljoenen overmaken die in de zakken van de Fatach-elite verdwijnen en spreken de man die al die jaren feitelijk geen functie heeft aan als mister president. Met twee argumenten: Abbas is de enige met wie normaal diplomatiek contact mogelijk, en als we hem laten vallen, hijsen we Hamas in het zadel. Wat de Palestijnen vinden Wie in dit verhaal nauwelijks voorkomen, zijn de Palestijnen zelf. Wat vinden die van dit alles? Naar aanleiding van de moord op journalist Nizar Banat is dat een stuk duidelijker. In Ramallah stichtten demonstrerende sympathisanten brand, blokkeerden straten en raakten slaags met de Palestijnse politie. Er waren ook tegendemonstraties. Al Jazeera meldde dat journalisten door ordetroepen werden geïsoleerd en apparatuur werd vernield. Als zon woedende menigte de straat op trekt om tegen Israël te demonstreren, is Abbas dik tevreden. Maar als het protest zich tegen hem richt, dan geldt het credo doodt de boodschapper. Intussen blijft het in de westerse hoofdsteden oorverdovend stil. Moord op een Palestijnse journalist? Palestijns protest tegen Palestijnen? Een nep-president in Ramallah? Sorry, dat verhaal komt even niet uit, evenmin als de moord op Nizar Banat. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Onder het mom van corona, stelde hij de noodtoestand in en zette het parlement buiten werking. Dat was in maart vorig jaar en tijdelijk, maar wordt voortdurend verlengd. De kritiek op de feitelijke sluiting van zijn eigen parlement, beantwoordt hij nu met de eis om het Europese Parlement te ontmantelen. Brusselse kopstukken als Commissievoorzitter Ursula von der Leyen roepen ach en wee. Orban trekt een lange neus. Orban voerde een nieuwe wet in die homo-promotie verbiedt. Dat betekent dat boeken, films en reclames waarin homos of transgenders voorkomen, zijn verboden. Verschrikkelijk en onacceptabel, noemt demissionair premier Rutte het. Ook daarover trekt Orban een lange neus. Lange neus De Europese Unie is een vereniging van democratieën. Alle leden moeten zich houden aan de zogenaamde Kopenhagencriteria, die gaan over het functioneren van de staat en de burgerlijke vrijheden, zoals de vrijheid van meningsuiting en persvrijheid. Media die niet Orban-gezind zijn worden getreiterd, weggepest of krijgen een verschijningsverbod. Orban trekt een lange neus, en de EU staat erbij en kijkt ernaar. Kan de EU er iets aan doen? Nee, het verdrag voorziet niet in het royeren van een lidstaat. Wel in het ontnemen van subsidie en stemrecht in de Europese Raad artikel 7. Dat is al tegen Hongarije ingeroepen, maar ook daarover trekt Orban een lange neus. Kan er nou echt niets méér? Natuurlijk wel. We kunnen weggepeste Hongaarse media adopteren en subsidiëren, hun zenders, servers en uitgeverijen verplaatsen naar Wenen, of München, of Bratislava, of voor mijn part Amsterdam. We kunnen een podium bieden aan ontslagen rechters, monddood gemaakte politici, dissidente journalisten. En het is een sigaar uit eigen doos. Hongarije is de grootste netto-ontvanger in de Europese Unie. Met de volgens artikel 7 ingehouden subsidie, is er zat geld om het verzet te steunen. Want dat is het: verzet tegen de dictatuur in ons midden. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De NAVO-bijeenkomst in Brussel, die aan Bidens ontmoeting met Poetin van vandaag voorafging, produceerde een slotcommuniqué van maar liefst 79 paragrafen, dus daaraan hebben een hoop sherpas, zoals de diplomatieke werkpaarden-achter-de-schermen worden genoemd, wekenlang zitten pennen. Kortste samenvatting: wij zijn voor een gezond klimaat, voor vrouwenrechten, tegen oorlog en vóór vrede. Het was allemaal in ambtelijke en redactionele laden verdwenen, of in archiefbestanden opgeslagen, ware het niet dat president Zelenski twitterde dat Oekraïne lid wordt van de NAVO. Toen werd het diplomatieke wereldje even wakker, vooral toen een Oekraïense propagandawebsite UNIAN het bericht verder verspreidde. En ja, hoor, in paragraaf 69 van het slotcommuniqué wordt de deur inderdaad opengezet. Weliswaar wordt gewezen op de te volgen formele procedure, maar de toon is omarmend. De suggestie, op dit moment, is misleidend en in gewone taal krankzinnig. Stel dat Oekraïne lid wordt, maar Rusland houdt de Krim, zou Zelenski dan een beroep op Artikel 5 van het NAVO-handvest doen een aanval op één is een aanval op allen om de 30 huidige leden in een oorlog te storten? En wat te denken van de Russische reactie? Poetin zou het een provocatie van de ernstigste soort noemen, en dan heeft hij nog een punt ook. We zijn kennelijk de Russische inval in Georgië in 2008 vergeten, toen Georgië de twee pro-Russische mini-enclaves Abchazië en Zuid-Ossetië wilde innemen. Die oorlog was niet alleen een waarschuwing aan Georgië, maar ook aan de NAVO: dat de oude Sovjetstaten Georgië en Oekraïne onafhankelijk zijn is voor Poetin al erg genoeg, maar ga niet provoceren, ga niet flirten. En overigens: het slotcommuniqué houdt ook de deur voor een Georgisch lidmaatschap open. Artikel 68 geeft Georgië een ferme schouderklop voor de uitstekende samenwerking Nu kun je zeggen dat Oekraïne zich van zijn beste kant heeft laten zien door bij de onafhankelijkheid het enorme arsenaal aan Russische wapens en kernwapens dat daar decennialang lag, op te geven, en Georgië doet braaf mee met NAVO-oefeningen. Maar om, na de Georgisch-Russische oorlog en het inpikken van de Krim en Oost-Oekraïne door Rusland, de suggestie te wekken dat deze twee landen welkom zijn, is een blunder. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Viktor Orban, de voortdurend en terecht verguisde Hongaarse premier, veroorzaakte de zoveelste bonje binnen de EU met deze opmerking: 'Brussel moet stoppen met de obsessie om verzonnen en schreeuwerige verklaringen af te leggen. De afgelopen jaren heeft deze gezamenlijke buitenlandse politiek, ingegeven door binnenlandse politieke overwegingen, het buitenlandbeleid van de Europese Unie tot een lachertje gemaakt.' Dat ging natuurlijk over de Europese kritiek op Hongarije, maar ook om Orbans overtuiging dat Rusland en China echt niet met de pootjes omhoog gaan liggen door veroordelingen en vermaningen van de EU, of de G7, of Amerika. Heiko Maas, de Duitse minister van buitenlandse zaken, was woest, omdat Hongarije gezamenlijke Europese verklaringen steeds door vetos tegenhoudt. Schreeuwerige verklaringen Die vetos zijn hinderlijk, en als iemand een obsessie heeft voor verzonnen en schreeuwerige verklaringen, is het Orban zelf. Maar toch heeft hij een punt. Het westerse buitenlandbeleid bestaat nog maar uit twee elementen: boze statements en sancties. We waarschuwen, veroordelen, en boycotten een paar bedrijven of personen. Westerse leiders houden elkaar voor dat het allemaal echt effect heeft, maar Poetin krijgt gewoon zijn Nord Stream 2 en Xi Jinping gaat de economische en technologische race winnen. De doorbraak zou moeten komen van Joe Biden, de machtigste man ter wereld. Briljant als hij de coronacrisis mag hebben aangepakt, van een duidelijk buitenlandbeleid is, ondanks zijn ervaring en kennis, nauwelijks sprake. Politico noemt het de eeuwige, eindeloos frustrerende speurtocht naar de Biden Doctrine. Hij kan zijn gezag niet uitsluitend blijven ontlenen aan het feit dat hij niet Trump is. Dat vinden de bondgenoten overigens prettig. Maar om Poetin te laten breken met de Wit-Russische leider Loekasjenko of de Oekraïense separatisten, of Xi te laten stoppen met de onderdrukking van de Oeigoeren, moet je kunnen intimideren. Zoals John Kennedy dat deed met Chroesjtsjov, Nixon met Mao, en Reagan met Gorbatsjov. Op de zoveelste groepsfoto en een pittig slotcommuniqué zit de wereld niet te wachten. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Amerika lopen ze, zogezegd, te leuren met het vaccin. In Ohio geven ze biertjes, donuts en cadeaubonnen weg als je een prik komt halen. Er was ook een loterij aan verbonden, die de winnares een miljoen dollar opleverde. In New York variëren de cadeaus van een gratis metro-abonnement tot kaartjes voor de dierentuin of zelfs studiebeurzen van 7.000 dollar. Vorige week werden er mooie plaatsen weggegeven voor een wedstrijd van basketbalteam The Knicks, waarvoor je normaal een paar honderd dollar neertelt. Toeristen in New York krijgen gratis het Jansen-vaccin, want dat is maar één prik. Het bedrijfsleven begint het om te draaien. Een van de grote vermogensbeheerders wil dat het personeel weer op kantoor komt, maar eist dat het is gevaccineerd. Omdat je dat, net als bij ons, niet mág eisen, draait de bank het om: het is je recht om thuis te werken, maar helaas - dan krijg je geen bonus. Er zijn ook veel werkgevers die op hun bedrijven zelf prikcentra openen, en werknemers juist belonen als ze zich laten vaccineren. Armetierige organisatie Zijn werkgevers die vaccinatie eisen eikels? Misschien, maar dat kun je ook zeggen van de zeloten, witte Republikeinse mannen, anti-vaxxers, complotdenkers en querulanten die het democratische recht wat ze hébben misbruiken om de ontsluiting van de maatschappij, waarom ze zelf brullen, te saboteren. Maar wat er niet is, is gebrek aan vaccins. Wat er ook niet is, is zon armetierige organisatie, waarbij iedere tiener, twintiger, dertiger en zelfs een deel van de veertigers nog steeds moet zitten wachten totdat het zijne excellentie behaagt het volgende geboortejaar toe te laten. Zelfs in september zijn de tieners nog niet aan de beurt. Wie een beetje de hand licht met het systeem, krijgt van zijne excellentie het predicaat eikel. Het is de wereld op zn kop: degene die er, na al die tijd, nog steeds niet voor kan zorgen dat iedereen boven de twaalf gewoon een prik kan halen, moet misschien voor de spiegel gaan staat en zich afvragen wie hier nou precies de eikel is.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 21 augustus kwam BNR met een uitvoerige analyse over het drama in achterstandswijken, waar mensen om allerlei redenen taal, wantrouwen, cultuur, kennisachterstand, werkomstandigheden de coronaregels negeerden, waardoor het besmettingspercentage daar veel hoger lag. Gevaarlijk voor henzelf, en voor de rest van de samenleving. Het had veel te maken met de regel dat wij in Nederland mensen niet registreren op migratieachtergrond of etniciteit. Dus je mag wel vragen waar iemand woont, maar niet naar zijn afkomst, want dan zouden de populisten gaan roepen dat het allemaal de schuld is van de moslims. Zo loopt de samenleving op eieren. Schokkend en leerzaam De Britten registreren precies wat iemands achtergrond is. De Amerikanen gaan nog een stapje verder. Die publiceren dagelijks in de media overzichten geen namen, uiteraard, maar wel groepen, per wijk en postcode, inclusief ras en achtergrond. Dat levert schokkend en leerzaam materiaal op. De wijk Corona in het New Yorkse Queens - hoe zoek je het zo uit - is een van de zwaarst getroffen gebieden in heel Amerika. Dat komt doordat er heel veel illegale Latinos wonen, die de taal niet spreken, of als de dood zijn dat ze bij een test of prik worden opgepakt en uitgewezen. Gelukkig rijden er New Yorkse vaccinatiebussen door die wijk, met geweldige medewerkers die hen gerust stellen en overhalen tot een prik. De kennis over wijken en de etnische achtergrond van de inwoners, zoals ras, is zeer belangrijke informatie. Maar die mag je niet registreren, zeiden de top-artsen Marcel Levi en Evert de Jonge in oktober. Onzin, schreven gezondheidsrechtdeskundigen Corette Ploem en Jeanine Suurmond in de Volkskrant, als het nodig is voor onderzoek of behandeling mag dat wel degelijk. Niet lullen maar poetsen In de BNR-analyse van 21 augustus gaf de Amsterdamse wethouder Simone Kukenheim van Zorg toe dat de communicatie in achterstandswijken lastig is. Als binnen een jaar een analyse van BNR en een uitgebreid onderzoek van het CBS en Amsterdam UMC aantonen dat - net als in landen waar ze daar niet zo spastisch over doen - zwarte burgers zwaarder worden getroffen dan witte burgers, dan moeten we niet lullen maar poetsen. Wij zijn in Nederland erg van het 'algemeen belang'. En een groter algemeen belang dan gezonde burgers van alle achtergronden kun je je nauwelijks voorstellen. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

En zo geschiedde. Van ontraden naar verplichten op straffe van een geldboete, al op de volgende persconferentie zo heten de dienstmededelingen tegenwoordig gepresenteerd als gebod aan den volke. En het volk gehoorzaamde, getroost door de verzekering dat wij dit alles met zn allen doen, een toverspreuk die de grote leider gretig hanteert. En toen kwam het vaccin. Dat wil zeggen: in sommige landen met karrevrachten, en bij ons mondjesmaat, met een fietskoerier, of zo. Maar het kwam, en daarmee kwam de vraag: ben ik, na de vaccinatie, wél of níet nog besmettelijk voor anderen? De spreekstalmeester der coronawijzen zweeg. Deelnemen aan activiteiten En toen zei de Amerikaanse spreekstalmeester der coronawijzen: 'Iedereen die volledig is gevaccineerd kan deelnemen aan alle activiteiten, groot en klein, binnen en buiten, zonder mondmasker, en zonder afstand te houden.' De Amerikaanse grote leider, beroemd geworden door zijn demonstratief gedragen zwarte masker, kraaide victorie. Het volk had zijn plicht gedaan, nu mag iedereen elkaars glimlach weer zien. Zoals ook in Israël de spreekstalmeester der coronawijzen toestemming gaf het knuffelen te hervatten. En op de website van onze spreekstalmeester staat deze vraag: 'Moet ik na vaccinatie nog de coronamaatregelen volgen?' Met dit antwoord: 'Jazeker. Iedereen die is gevaccineerd moet zich nog steeds houden aan de algemene coronaregels. Vaccinatie beschermt jou tegen de ziekte door corona, maar we weten nog niet of iemand die gevaccineerd is toch het virus kan verspreiden.' Dat is dezelfde spreekstalmeester die mondkapjes flauwekul vond. Vijftig jaar later En zo kon het geschieden dat het land waarvan de Duitse dichter Heine had geschreven dat alles er vijftig jaar later gebeurt, zijn uiterste best deed die observatie te bevestigen. Onze hoop zit hierin: dat Heine dat van die vijftig jaar later heeft gezegd is een verzinsel. Dus misschien trekken de spreekstalmeester der coronawijsheden en de grote leider even een sprintje, en mogen we dezer dagen met zn allen weer gewoon doen. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Net als bij de vele recente conflicten tussen Israël en Hamas, doen achter de schermen diplomaten uit Egypte en Qatar hun best om deze zoveelste uitslaande brand te blussen, en dat gaat ongetwijfeld lukken. De aanleiding is dit keer de omstreden uitzetting van Palestijnse bewoners uit een aantal huizen in Oost-Jeruzalem, waarvan Israëliërs aan de hand van oeroude notariële aktes menen dat ze aan hun toebehoren. Belangrijk, omdat het raakt de vraag van wie Oost-Jeruzalem uiteindelijk is. Kans op revanche Op de achtergrond speelt aan weerskanten iets anders. Premier Benjamin Netanyahu, die net is afgeserveerd als formateur, grijpt de gelegenheid aan om zich opnieuw te profileren als kampioen van de kolonistenbeweging, en de enige die in staat is om de Joodse staat te redden. Hij ziet deze zoveelste Israëlisch-Palestijnse confrontatie als een kans om revanche te nemen op de liberaal Jair Lapid, die als nieuwe formateur is aangewezen. Ook bij Hamas spelen electorale motieven. Fatach-leider Abbas heeft de verkiezingen op de Westelijke Jordaanoever en in Gaza weliswaar uitgesteld, maar ze komen, en Hamas staat er niet goed voor. Dat heeft te maken met het dictatoriale en vaak wrede regime dat de partij in Gaza voert, en met wat steeds meer wordt gezien als een gebroken belofte. Hamas zou Israël effectief van zich afslaan, en Gaza ontwikkelen tot een welvarend staatje. Dat is niet gebeurd. Nu grijpt Hamas de kans aan om een uit de hand gelopen rel in Jeruzalem te gebruiken om, met een barrage van raketten op Israëlische doelen, aan de Palestijnse kiezer te laten zien wie de échte macht vertegenwoordigt en dat is niet de slappe, corrupte kliek van Machmoed Abbas. Dictatoriale vechtjassen Het is de vraag of deze strategie werkt. Als de Palestijnen moeten kiezen tussen de dictatoriale vechtjassen van Hamas, door de westerse wereld beschouwd als terroristen, en het slappe Fatach, dan gaan ze waarschijnlijk toch voor Fatach. Want de hele wereld niet alleen het Westen, maar ook Rusland, China en de Arabische landen zien dat nog steeds als de beste gesprekspartner. Dat snappen de bemiddelaars, Egypte en Qatar ook, en dus zullen ze Hamas wel weer kunnen beteugelen. Maar dat iemand de geest weer in de fles krijgt, is een illusie. Het blijft de Groundhog Day van het Midden-Oosten. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op de Nationale Feestdag hebben gewone stervelingen maar één keer in de vijf jaar vrij, maar ambtenaren mogen de vreugde van de vrijheid elk jaar vieren, 'met behoud van salaris', zoals het in hun cao en op hun website staat. Vrijwel elk fatsoenlijk land heeft een nationale feestdag, meestal ter gelegenheid van het einde van de bezetting, zoals Frankrijk, België, Italië, Letland, Polen en andere Oost-Europese landen. Of ze vieren de overwinning op de vijand, zoals de Britten. Of het welslagen van een revolutie tegen een koloniale onderdrukker, zoals de Amerikanen met hun Vierde Juli. Een toefje overdreven Wij hebben elk jaar Bevrijdingsdag, ter viering van de Geallieerde overwinning op de meest brute bezetting en enige geïndustrialiseerde massamoord in de geschiedenis, maar vier van de vijf jaar werken we gewoon door. Want het moet niet te gek worden, vinden de werkgevers. Zon vrije dag kost, hebben organisaties als VNO-NCW uitgerekend, één tot anderhalf miljard euro. Geen idee hoe ze aan dat bedrag komen. Het lijkt me, met een bruto nationaal product van ruim 800 miljard, een toefje overdreven, maar niemand spreekt het tegen. Ja, zeggen de werkgevers, voor ons mág het, maar dan moeten de werknemers de vrije Tweede Pinksterdag inleveren. Er is geen groter goed dan vrijheid, en de enige wijze om vrijheid te vieren is door feestelijk vrij te zijn. De regering maakt zich ervan af met de stelling dat het een kwestie is tussen werkgevers en werknemers. Behalve dan voor ambtenaren. Voor hen is het een vrije dag - een verplichte vrije dag. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De grote partijen in de ministerraad hadden zwaar de pest in op Kamerleden uit hun eigen fracties die tekeer gingen tegen het kabinet. Om de ambtenaren te beschermen, probeerde het Kabinet de Kamer niet alles te vertellen. Die opzet mislukte, want door het onderzoek naar de toeslagenaffaire en de blamage met de informateurs, wisten we dat al. Om het met naam en toenaam te lezen is spannend, maar is het nou echt zo brisant? Luister terug | Bernard Hammelburg | Poetin tegen de mat Democratieën hebben staatsgeheimen. Dat kan niet anders, maar je moet je wel kunnen verantwoorden als ze uitlekken. De recente wereldgeschiedenis krioelt ervan. Top-voorbeeld: de Pentagon Papers. Uit een geheim rapport van het Pentagon bleek dat Amerika van 1945 tot 1967 in Vietnam alleen maar slagen had verloren, dat alle achtereenvolgende presidenten dat wisten en erover hadden gelogen, en dat Amerika de oorlog zeker ging verliezen. Vrijheid van meningsuiting Analist Daniel Ellsberg, medeauteur van het rapport, lekte het naar de New York Times. Dat was hoogverraad, maar het Hooggerechtshof vonniste dat de vrijheid van meningsuiting prevaleerde. Misschien een aardige hint voor de Nederlandse rechter, die de aanklacht van het kabinet wegens het lekken naar RTL gaat beoordelen. Luister terug | Bernard Hammelburg | Prikfabels In 2005 publiceerde de Britse Sunday Times notulen uit 2002 van het nationale veiligheidsteam van premier Tony Blair, waaruit bleek dat de Britten en Amerikanen toen al wisten dat er geen massavernietigingswapens in Irak waren. Dat was negen maanden voor de inval in Irak. Bush 2 en Blair hadden die informatie voor hun parlementen verzwegen. Wikileaks & Watergate Dan zijn er de Panama Papers, de onuitputtelijke stroom staatsgeheimen die Julian Assange lekte via Wikileaks, Edward Snowden, die lekte dat de Amerikaanse veiligheidsdiensten duizenden e-mails, fotos en persoonlijke gegevens onderschepten van internetgebruikers in binnen- en buitenland. En natuurlijk Watergate, waarin een klokkenluider met de onvergetelijke bijnaam Deep Throat, tegen de Washington Post onthulde hoe president Nixon in het diepste geheim de FBI en CIA inzette om een mislukte inbraak in het kantoor van de Democratische Partij aan te pakken. In de grote politiek is vertrouwen veel meer een gelegenheidsafspraak dan een principe. Een coalitiekabinet is zon gelegenheidsafspraak. Niet gebaseerd op vriendschap, en al helemaal niet op dat andere modebegrip: transparantie. Notu-gate is een doorkijkje in een werkelijkheid die we allang kenden. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het bericht van zijn opname in een gevangenisziekenhuis verscheen eerst in de staatsmedia, zoals persbureau Sputnik, dat zijn toestand als stabiel en bevredigend beschrijft. Vrij vertaald: westerse politici, die dreigen met hel en verdoemenis, moeten zich niet zo aanstellen. Het komt wel goed met deze hooligan. Pikant detail is een bericht van de Engelstalige staatszender Russia Today over een gigantische hack van de website waarop een half miljoen Russen hun steun aan Navalny hebben betuigd. Van al die inzenders zijn de namen, adressen en emailadressen bekend. Dan maakt het bericht een idiote draai. Want, zo staat er, de hackers dreigen die persoonsgegevens door te verkopen aan advertentiebureaus. Wat zouden die bureaus met een dergelijk bestand kunnen? Niets, natuurlijk, en dus is het duidelijk een dreigement aan Navalnys volgelingen in eigen land: die hacker is het Kremlin, en we weten precies wie jullie zijn en waar jullie wonen. Luister terug | Bernard Hammelburg | Prikfabels Misrekening Mijn indruk is dat Poetin van plan was Navalny daar, in die gevangenis, gewoon te laten overlijden. Dat had dan nog een tijdje reuring gegeven, maar dan zou het wel weer stiller worden. Zijn misrekening zat in de reactie in eigen land. Poentins mantra is dat verraders en staatsvijanden simpelweg moeten worden omgelegd, en veel Russen zijn het daar wel mee eens. De affaire-Skripal, bijvoorbeeld, speelde in Rusland niet prominent. Met Navalny loopt het onverwacht anders die heeft veel meer bijval in eigen land dan Poetin had verwacht. En dus is het politiek handiger om hem niet te laten doodhongeren, want dan zou hij, behalve een staatsvijand, ook een martelaar worden. In september zijn er parlementsverkiezingen, en Poetin loopt een beetje op eieren. Luister terug | Bernard Hammelburg | Groundhog Day De boze woorden en dreigementen van de Europese Unie en Amerika hebben ongetwijfeld een beetje effect. Maar als Navalny letterlijk en figuurlijk overeind blijft, heeft hij het niet te danken aan de verontwaardigde Europese Buitenlandcommissaris Borrell, of aan Joe Biden, maar aan solidariteit in Rusland zelf. Een uitgemergelde man in de bajes knalt de zwarte-bander Poetin even keihard tegen de mat. Zoals judokas zeggen: mooie ippon. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De mentaliteit van Nederland, en de rest van de kwakkelende en sukkelende Europese Unie, kon niet beter worden verwoord dan door de invloedrijke Duitse Europarlementariër Manfred Weber, in Buitenhof. Het Verenigd Koninkrijk en Amerika zijn egoïstisch en nationalistisch, zei hij. Ze weigeren te exporteren, wat wij wel hebben gedaan. Hoe krijgt hij de onzin over zijn lippen. In een democratie is de belangrijkste taak van de regering het garanderen van de veiligheid van de burgers. Dat het Verenigd Koninkrijk, Amerika, de Emiraten, Israël, Bahrein en de Seychellen fors hebben mee-geïnvesteerd en de hoofdprijs hebben betaald voor vaccins, is geen egoïsme of nationalisme, maar goed bestuur. Dat hadden Nederland en de andere EU-landen net zo goed kunnen doen, maar als ze in Riga vinden dat het allemaal niet te duur mag worden, staan in Rotterdam de koelers leeg. Die hersenkronkel heet Europees beleid, of nog erger Europese solidariteit. Luister terug | Bernard Hammelburg | Groundhog Day Dat is één kant van deze mega-schande. De andere kant is de ambtelijke en bestuurlijke hersenkronkel die heeft geleid tot chaos. Ik heb zelf mijn eerste prik gekregen in een vaccinatiecentrum met 30 GGD'ers en één klant: ik. In het bakje van de prikker lagen een hoop gevulde spuitjes, maar achter mij stonden geen klanten. Ik hoor dat van alle kanten. Kostbare, overgebleven vaccins, waar een 20-, of 30-, of 40-, of 50-jarige om zit te springen. En ik hoor van telefonisten van het door de GGD ingehuurde call center die wachten op de telefoon die niet gaat. Krankjorum Of krankjorume incidenten om zijn jargon te lenen zoals met Maarten van Rossem, die van Hugo de Jonge op zijn falie kreeg (ikke, ikke, ikke en de rest kan stikken), omdat hij zelf een afspraak had gemaakt voor een prik waar hij het volste recht toe had. En ja, wie drie keer met het GGD-nummer 0800-7070 belt, heeft een vette kans op drie verschillenden antwoorden. Om nog maar niet te spreken van het veel te ambtelijke epistel dat uitnodigingsbrief heet. Luister terug | Bernard Hammelburg | Flexibele feiten Als de GGD nou bij die vaccinatiecentra onder de voet werd gelopen, zouden we het begrijpen. Maar het is dikwijls vrijwel uitgestorven. Het RIVM heeft over de statistiek van de kwetsbare groepen de handdoek zelfs in de ring gegooid. Geen idee, dus. Hier is de oplossing: hou op met dat krankzinnige afsprakensysteem, stel per leeftijdsgroep de vaccinatiecentra open voor iedereen. Wie de prik wil, gaat gewoon in de rij, ID-kaart in de zak, boterhammetje en een kruiswoordpuzzel in de tas. Tegen De Jonge zou ik zeggen: prikken, prikken, prikken, je hebt het maar te pikken. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Van wie is dit citaat: Ik ben wel een fan van de Europese Unie. Als we die niet hadden, zouden we zoets moeten uitvinden'? Juist, Boris Johnson, in debat in het Lagerhuis, een jaar of twintig geleden. En wat voegde hij eraan toe? 'Ik denk niet dat er één parlementslid gek genoeg is om zich tegen het Turkse lidmaatschap te verzetten.' Flexibele feiten. Lees ook | Bernard Hammelburg | Straatvechters Zomaar een paar andere flexibele feiten, van Amerikaanse bodem: 'Read my lips no new taxes', George Bush sr. in 1988, die onmiddellijk daarna fiscaal toesloeg. En zijn zoon, in 2003, die wegens niet bestaande massavernietigingswapens Irak binnenviel. Franse presidenten Of de flexibele feiten van Franse presidenten. Mitterrand die niet verzweeg dat hij er twee gezinnen op nahield, maar wel dat hij kanker had. Jacques Chirac, die twee jaar voorwaardelijk kreeg wegens het regelen van niet-bestaande, maar dik betalende banen voor vriendjes. Luister terug | Oud-president Sarkozy mag vervolgd worden Geen ministerspost voor een lastpak, maar het leek er een beetje op. François Hollande, die bij zijn aantreden een voorbeeldig privéleven in het vooruitzicht stelde, die zijn vrouw, minister Ségolène Royal verliet voor politiek journalist Valérie Trierweiler, die hij weer bedroog met de piepjonge actrice Julie Gayet. Of Nicholas Sarkozy, die net drie jaar heeft gekregen wegens corruptie. Zijn 'functie elders' wordt misschien wasknijpers maken, of nummerborden. Sluw spel Politiek is een sluw spel van flexibele feiten, zeker coalitiepolitiek. Denk aan Joop den Uyl, die in 1977 met zijn PvdA de verkiezingen won, maar buitenspel werd gezet door Dries van Agt van het fonkelnieuwe CDA en Hans Wiegel van de VVD, die in een Franse bistro in Den Haag met een goed glas wijn en een bolknak in het geheim een kongsi smeedden en Den Uyl afserveerden. Functie elders werd voor Den Uyl een bankje in de Tweede Kamer. Zou de behendige Sigrid Kaag haar flexibele feiten inzetten voor zon Van Agt-manoeuvre? Read my lips: gaat niet lukken. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In maart vorig jaar wist zo ongeveer elke viroloog, van Den Haag tot Vladivostok, al vrij precies hoe het met het coronavirus zat, hoewel de Chinezen ontkenden en buitenlandse onderzoekers de toegang een jaar lang ontzegden. Het virus kwam uit Wuhan, van vleermuizen via een ander zoogdier en dan naar de mens, met als ground zero de beruchte wilde dierenmarkt. Virologen verdachten de civetkat. Luister terug | Bernard Hammelburg | Vaccinnationalisme En wat staat er in het rapport dat de WHO, na een lang bezoek aan China, nu eindelijk uitbrengt? Dat het virus in Wuhan is ontstaan, en van de vleermuis, via een ander zoogdier, de mens besprong. Misschien was de civetkat niet de boosdoener, maar de geschubde miereneter. Of wie weet de groundhog. Na ruim een jaar. Staatswege verwijderd Het eindrapport van de WHO is geen verslag van een inspectie stel je voor maar een studie. Zegt Marion Koopmans, en die was zelf mee. Klaarblijkelijk betekent een studie iets anders dan uitzoeken hoe het precies zat. Andere deelnemers aan de WHO-inspectie pardon, de studie geven gewoon toe waar het op staat: ze kregen van de Chinezen simpelweg niet de vrijheid om echt onderzoek te doen, en Chinese klokkenluiders werden van staatswege verwijderd. Om duistere redenen is het politiek correct om de WHO een onontbeerlijk instituut te noemen. Dat wordt gelogenstraft door de werkelijkheid: als we echt iets willen weten of begrijpen, hebben we een enorme trits aan voortreffelijke experts, in binnen- en buitenland. Overigens ook vaak met het Groundhog Day effect. Maar de WHO? Daar lopen we met een boogje omheen. Die komt ruim een jaar na dato met groot nieuws: het virus kwam van de vleermuis. Ach, echt? Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De New York Times kwam deze week met een snoeiharde analyse over de missers van de Europese Commissie, met als belangrijkste element: zuinigheid. Amerikanen, schrijft de krant, vinden dat Europeanen doorgaans met belastinggeld smijten, maar zijn nu verbijsterd over de gierigheid. Terwijl Amerika mega-partner-deals sloot met fabrikanten, inclusief het meefinancieren van onderzoek, gedroeg Europa zich als een winkelende klant. EU-vaccinonderhandelaar Sandra Gallina erkent dat ruiterlijk tegenover de New York Times: Het gaat hier om geld van de belastingbetaler. Als productiepartner, zoals de Amerikanen, kun je een vuist maken tegen de producenten, wat president Biden dan ook doet. Als klant, zoals de EU, ben je machteloos als een fabrikant niet op tijd of te weinig levert, in dit geval AstraZeneca. Exportverbod Intussen hebben de Britten 40 procent van hun bevolking ingeënt, de Amerikanen 23 procent en de Europeanen 12 procent, Nederland nog een stuk lager. En dus is de Europese boodschap dat de Nederlandse vestiging van AstraZeneca haar contractuele verplichting aan het Verenigd Koninkrijk niet mag nakomen, en eerst uitsluitend aan de EU moet leveren. Ursula verwijst naar artikel 122 van het EU-verdrag, dat gaat over acute tekorten. Nee, ik had er ook nog nooit van gehoord, maar dat Boris woest is, ligt voor de hand. Alleen vergeet Boris dat hij in januari, toen deze kwestie al speelde, zelf een exportverbod oplegde voor ruim honderd geneesmiddelen die essentieel kunnen zijn bij de behandeling van coronapatiënten. De pot verwijt de ketel. Vrijhandel En, oh ja, een jaar geleden riep president Trump de Defence Protection Act in, waardoor Philips in grote moeilijkheden kwam, omdat het vanuit zijn fabriek in de VS alleen nog beademingsapparatuur binnen Amerika mocht leveren. En opvolger Biden gebruikt die wet om de productie van het Jansen vaccin te versnellen gedeeltelijk in Nederland gemaakt, maar misschien voorlopig alleen beschikbaar voor Amerikanen. Over ontwapening praat je alleen in vredestijd. Over vrijhandel praat je kennelijk alleen in het pandemie-loze tijdperk. Als het echt op aankomt, is het ieder voor zich. En dus vaccinnationalisme. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat wij uitzondering zijn, klopt. Om in de Tweede Kamer te komen, moet je de kiesdeler halen, dus het aantal uitgebrachte stemmen gedeeld door 150, wat neerkomt op ongeveer twee derde van een procent. België en Duitsland hebben een kiesdrempel. Beetje kort door de bocht, maar je moet daar minstens 5 procent van de stemmen halen om een zetel te bemachtigen. Er is geen enkel Europees land dat geen kiesdrempel hanteert de meeste 5 procent. Wis en waarachtig Vandaag doen 37 partijen mee aan de Kamerverkiezingen, waarvan de meeste de kiesdeler niet gaan halen, dus die vallen vanzelf af. Er blijven er waarschijnlijk twaalf of dertien over. Zou het verhogen van de kiesdrempel daar iets aan veranderen? Wis en waarachtig. Uitgaande van de huidige samenstelling van de Tweede Kamer, zouden de ChristenUnie, Partij voor de Dieren, 50PLUS, Denk, SGP, en FvD afvallen. JA21, Volt en Henk Krol zouden kansloos zijn. Wat dan overblijft, zijn de grootsten: VVD, PVV, CDA, D66, GroenLinks, en misschien SP of PvdA. Dat maakt het speelveld voor een formatie overzichtelijker. Maar wat gebeurt er met de stemmen die zijn uitgebracht op partijen die het niet halen? Of misschien nog een meer principiële vraag wie vertolkt nog het geluid van kiezers van partijen zoals SGP en ChristenUnie? Die gaan echt niet stemmen op het CDA. Hetzelfde geldt voor meer rechtse partijen als FvD en JA21, die niets willen weten van de PVV. Kortom: alle kleine, activistische partijen zouden uit de Haagse stolp verdwijnen. En daarmee de nuance van de Nederlandse politieke ratjetoe. Ingewikkeld De Tweede Kamer heeft wel eens een initiatiefwetsvoorstel gedaan voor het invoeren van een kiesdrempel. Dat is toen gesneuveld, en dat is maar goed ook. Met zoveel partijen in een parlement is misschien ingewikkeld, maar het siert de democratie. En, laten we eerlijk wezen, doen de Belgen het, met die kiesdrempel van 5 procent, zoveel beter? Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de kwestie-Navalny probeerde het Westen zijn tanden te laten zien, met sancties tegen Rusland en een boos telefoontje van Joe Biden met Vladimir Poetin. Maar met het immense leed dat China de Oeigoerse minderheid aandoet, doen we niets. De Tweede Kamer nam een motie aan waarmee de Chinese actie genocide wordt genoemd, in navolging van Amerika en Canada, maar tot verandering van beleid heeft het bij ons niet geleid, laat staan tot sancties. Oeigoeren noemen Xinjang, de provincie in noordwest China waar zij wonen, Oost-Turkestan, en begrijpelijk, want hun taal en cultuur zijn verwant aan de Turkse. Er wonen 50 duizend Oeigoeren in Turkije, en die zijn als de dood dat de regering-Erdogan een uitleveringsverdrag met China ratificeert, want dan vrezen ze massale deportatie. Volgens China is het verhaal aldus: aangezien de Oeigoeren in het verleden in de aanval zijn gegaan in een poging om onafhankelijk te worden, zijn ze allemaal potentiële terroristen en jihadisten, en moeten ze dus worden heropgevoed, in speciale kampen. China is woedend dat wij dat niet inzien. Westers onderzoek en getuigenissen van de Oeigoeren zelf vertellen een ander verhaal: er zijn 380 concentratiekampen, waar de gevangenen voornamelijk als slaven werken in de katoenverbouw. Ze worden voortdurend vernederd, gemarteld en verkracht. Vrouwen worden massaal gesteriliseerd, om de Oeigoerse voortplanting te verhinderen. Wat China met Tibet heeft gedaan, doet het ook met Xinjang: het wordt volgestopt met Han-Chinezen, zodat de provincie versneld Chinees wordt. Massale marteling en sterilisatie, met het doel om een volk te laten verdwijnen, voldoet aan de VN-definitie van genocide. Het probleem is dat er nu enorme discussies ontstaan over het begrip genocide, in plaats van over het drama dat zich in Xinjiang afspeelt. Waar het om gaat is om de solidariteit die de wereld het Oeigoerse volk verschuldigd is. Maar ja, China is momenteel de grootste handelspartner van de EU, met een prominente plaats voor Nederland. Een genocide-verklaring van de Tweede Kamer geeft misschien een goed gevoel, maar het blijft een slag in de lucht. We laten ruim een miljoen Navalnys verkommeren. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is wel wennen, hoor, zon hutje op de hei. Koud, en het volgende hutje staat een eind weg, dus al die stokoude lotgenoten zie ik alleen op afstand. Maar een mens moet ook eten, dus ga ik naar het geriatrische halfuurtje in de supermarkt, van zeven tot half acht, manoeuvrerend tussen de andere rollators en elektrische karretjes. Wij geuzen van de pandemiestrijd laten daar wolken aerosol achter, die de jonkies die na ons komen opsnuiven, maar een kniesoor die daarop let. Hebben ze in het buitenland ook zulke briljante adviesgroepen als Herstel NL? Dus van die geleerden die er eindelijk uit zijn hoe je een pandemie kunt oplossen, namelijk door de meest kwetsbaren te isoleren, of te adviseren op de Drentse hei te gaan bivakkeren? Dat valt lelijk tegen. Sterker nog: ik heb in geen enkel ander land zon actiegroep kunnen vinden. Misschien komt dat doordat ze daar niet zulke geleerde economen, sociologen en artsen hebben als wij. Ik heb het ook niet kunnen nagaan in álle 193 landen. Maar in wat ik maar gemakshalve de beschaafde wereld noem, zie je nergens een pleidooi om bejaarden te scheiden van de rest van de samenleving. Behalve in Rusland, waar het, zo schreef Derk Sauer, precies andersom gaat: de jongeren worden als eersten gevaccineerd, want ouderen gaan immers toch dood. Wat je wel overal hoort is de roep om de economie gewoon weer open te gooien. En steeds meer tekenen van burgerlijke ongehoorzaamheid over de coronaregels een beetje zoals bij ons de fietsers die door rood rijden. Mág niet, maar jekammewat. In die andere landen gaat de discussie niet over het isoleren van groepen, maar over de oplossing van het probleem: vaccineren, vaccineren en vaccineren. Dat de afdeling inkoop van de Europese Unie en het Koninkrijk der Nederlanden daarmee op onvergefelijke wijze hebben geblunderd, is een schandvlek zo groot als de kaart van Europa. Bij de term Herstel NL denk je: onder professoren zullen ze wel iets slims hebben bedacht om aan meer vaccins te komen. In plaats daarvan bedachten ze afzondering van bejaarden. Dus: hartelijke groeten van de Drentse hei. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zijn tegenstanders kraaien victorie: de afrekening komt eraan, via de rechtbank. Vooralsnog is dat valse hoop. Want waar gaat het om? De New Yorkse aanklager Cyrus Vance ontdekte de herkomst van zwijggeld dat Trump aan twee vrouwen betaalde met wie hij vreemdging: de bedrijfskas, zijn eigen knip, of zijn campagnefonds. Het onderzoek breidde zich uit naar de belastingen van Trumps bedrijf en Trump privé. Daarvoor klopte Vance onder andere aan bij Trumps huisbankier, Deutsche Bank, en accountant Mazars. Daar probeerde Trump een stokje voor te steken, en dat is nu mislukt. Dus de boeken gaan open. Ruim op de balans Wat valt, als de we The New York Times en andere media mogen geloven, nou zo op? Vooral de jarenlange taxaties van zijn vastgoed. Als hij krediet bij Deutsche Bank vroeg, stond de waarde van dat vastgoed zeer ruim op de balans. Als hij belastingaangifte deed, was het vastgoed plotseling in waarde gekelderd. En zijn kinderen factureerden miljoenen voor consulting aan het bedrijf, wat dan uiteraard van de belasting werd afgetrokken. Klinkt allemaal spannend, maar is het dat ook echt? Aanklager Vance is nog niet verder dan het voorleggen van zijn zaak aan een grand jury, die alleen uitmaakt of hier sprake kan zijn van misdrijven. Pas dan kan Vance met een formele aanklacht komen en een rechtszaak beginnen. Daar is nu dus nog geen sprake van, en om te winnen moet hij met meer komen dan creatief boekhouden, schommelende taxaties en zwijggeld voor twee vrouwen. Terabytes aan data Dat hij nu in de boeken mag kijken is natuurlijk een overwinning. Maar het gaat, zoals The New York Times schrijft, om terabytes aan data en miljoenen paginas aan financiële documenten. Vance heeft er een leger aan forensische accountants en gespecialiseerde aanklagers voor gerekruteerd. Maar als het allemaal zo doortrapt was, waarom bleef de bank dan al die jaren krediet verlenen en keurde de accountant gewoon de jaarrekeningen goed? Een heksenjacht is het natuurlijk niet, maar een gewonnen zaak al evenmin. Als de afrekening komt, duurt het in elk geval nog jaren. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dictaturen hebben het wat dat betreft makkelijker. Als China ergens een lockdown instelt, of een avondklok, moet zon beetje iedereen letterlijk thuisblijven, gaat de deur van buiten op slot en wordt de sleutel weggegooid. Ik heb zo het vermoeden dat er weinig Chinese virus-wappies zijn. Verantwoordelijk Wat het lastig maakt is de voor de burger vaak ongeloofwaardige mix van kennis en macht. Wie heeft het in Amerika voor het zeggen, president Biden of wonderdokter Tony Fauci? Biden zegt: Fauci. Maar die kun je onmogelijk verantwoordelijk stellen voor de aankoop en distributie van vaccins. Wie heeft het bij ons voor het zeggen, team-Rutte of team-Van Dissel? Geen idee. Nog los van de Tweede Kamer, die van elk coronavoorstel zo ongeveer een hamerstuk maakt, en dezer dagen doet denken aan de Russische Doema, die niets meer is dan een afstempelmachine voor de wensen van het Kremlin. Als die routine wordt doorbroken door een, wat regering en Kamer betreft, uit de pas lopende rechter, valt de schijncoalitie die het Binnenhof zelf in stand houdt, door de mand. Op rolletjes Kan het anders? Ik kijk even naar Israël, nog steeds wereldkampioen vaccineren, en dus een interessant voorbeeld. Daar hebben ze een corona-tsaar aangesteld, medisch hoogleraar, maar ook brigadegeneraal en oud-chef van het medische corps van de krijgsmacht. Dan moet het op rolletjes lopen, denk je. Maar ook dat is een illusie. Hij stippelt heel verstandige routekaarten uit, maar valt dan onmiddellijk ten prooi aan ruziënde ministers die er hun eigen draai aan geven. Wij hebben geen dictatuur, maar een keurige democratie, en dus leven we momenteel in een chaos. Die houdt pas op als we eindelijk vaart gaan maken met vaccineren. En dat is waar de democratie blundert. Waar is de actiegroep Vaccinwaarheid? En wanneer klopt die aan bij de voorzieningenrechter om per onmiddellijk onze injecties te eisen? Wedden dat ze die rechtszaak winnen? Want een noodzakelijker voorziening dan het vaccin kan ik niet bedenken. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify See omnystudio.com/listener for privacy information.

Trump verloor er de verkiezingen door, bij Netanyahu kan dat over een paar weken ook gebeuren, en Hugo de Jonge staat zich zo hartstochtelijk te verontschuldigen en demissionair te wezen, dat we die waarschijnlijk niet meer terug zien. De ernstigste blunderaar is voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. Zodra die het woord neemt, moet je eigenlijk een steen door je radio of TV gooien. Ze werpt zich op als de spil van het Europese coronabeleid alleen, er is helemaal geen beleid. Het Europa van Ursula liet zich, met nauwelijks weerstand, de pas afsnijden door het Verenigde Koninkrijk, dat slimmer, beter en tegen een hogere prijs inkocht. De EU betaalde de prijs van de voorzichtighei, kopte persbureau Associated Press. Stoppen doorslaan Een in de haast bedachte exportstop naar Noord-Ierland, en dus naar Ierland, deed bij Boris Johnson de stoppen doorslaan. En terecht. Waarop Ursula terugkrabbelde met het briljante commentaar dat iedereen wel eens fouten maakt, behalve de paus, want die is onfeilbaar . Vervolgens deed ze iets waarvoor elke manager een gele kaart zou krijgen: ze legde de verantwoordelijkheid bij de Commissaris voor Handel, Valdis Dombrovskis, uit Letland. Want die had immers de leiding. Schneiderei heet dat in het Duits. In de Lage Landen noemen we het matennaaien. Dat ze Duits is, door Angela Merkel op haar stoel is geparachuteerd, neemt niet weg dat ook de Duitsers woedend op haar zijn. De wacht aanzeggen Een andere blunderaar uit haar team, Buitenlandcommissaris Joseph Borell, ging plat op het gelaat door naar Moskou te reizen om zijn Russische collega Sergey Lavrov de oren te wassen over de affaire-Navalny. Lavrov noemde de EU in Borells gezicht een onbetrouwbare partner, wat Borell met een glimlach liet lopen. Intussen liet Lavrov drie Europese diplomaten uitwijzen, wat Borell tijdens datzelfde gesprek op Twitter las. Die vernedering leidde tot een eis van 73 Europarlementariërs aan Von der Leyen om Borell aan de kant te zetten. In plaats daarvan gaf ze hem haar volle steun. Weer een gele kaart. Tweemaal geel is rood. Waar zijn de Europese regeringsleiders die Ursula de wacht aanzeggen? Het is de hoogste tijd. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify See omnystudio.com/listener for privacy information.

Alle aandacht gaat nu uit naar het falende inkoopbeleid. Toen Nederland en de rest van de EU uit hun coma ontwaakten, hadden de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Israël, de Emiraten en Bahrein allang toegeslagen. Ze betaalden de fabrikanten een stevige bonus, en gelijk hadden ze, want die paar miljard extra leveren een veelvoud op door sneller economisch herstel. Goedkoop en mondjesmaat inkopen is money wise, pound foolish. De ambtenaar en minister die denken een schouderklop te krijgen voor hun wijsheid en zuinigheid, moeten eigenlijk met pek en veren hun politieke stolp uit. Zieken en doden Maar daar zit niet het grootste probleem. Het is en blijft een schande dat de ernst van de pandemie niet in de eerste plaats wordt afgemeten aan het aantal zieken of doden, maar aan de capaciteit van ziekenhuizen. Duitsland heeft per 100.000 inwoners 34 IC-eenheden, Nederland tien. Je zou bijna denken dat de zorg de Nederlandse overheid een zorg zal zijn. Het is allemaal het gevolg van axiomas die als een modegril zijn bedacht, en die, als ware het een vaccin, in de cellen van de Nederlander zijn gezet. De zorgkosten rijzen de pan uit. Je moet de zorg overlaten aan de markt. Bejaarden in de IC is zinloos medisch handelen. Er loopt een rechte lijn van de belangrijkste architecten van de gedachte dat zorg in de eerste plaats een kwestie is van geld, Hans Hoogervorst, en Ab Klink, naar de constante paniek voor filevorming in de ziekenhuizen en de zuinigheid bij het inkoopbeleid. Zorgkosten per Nederlander We zijn gek op sommetjes, zoals wat de gemiddelde Nederlander per jaar aan zorg kost een mille of zes, overigens. Om de een of andere reden doen we net alsof we dat eigenlijk niet kunnen betalen. Dus stuur de bejaarde maar naar een professioneel sterfhuis, en trek lootjes voor de ic. VWS en de GGD nemen de regie. Waarom? Daarom. En wat doen de Bulgaren eigenlijk anders dan wij? Heel simpel: daar bel je gewoon de huisarts of loopt binnen op de praktijk. Lastig? Ingewikkeld? Zal best, maar ze stonden van de week toch een plekje hoger op de lijst. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify See omnystudio.com/listener for privacy information.

Net als in Amerika was een deel van het tuig bewapend, met vuurwerk, stenen, messen en, afgelopen weekend, molotovcocktails. Ons tuig had geen president nodig die een boze menigte aanmoedigde. Ons tuig had genoeg aan een premier die schoorvoetend, want hij rilde zelf bij de gedachte een avondklok instelde. 'Burgeroorlog' Afijn: voor Amerikaanse toestanden hoef je niet naar Washington. Een beveiligingsbarricade voor de ambtswoning van Femke Halsema is net zo droevig als de hekken rondom het Capitool. We zijn in één keer wereldberoemd. Het Duitse Bild nam de terminologie van de Eindhovense burgemeester Jorritsma burgeroorlog gretig over, precies zoals wij dat ook almaar over Amerika zeggen. Het is sneu voor mensen die, te goeder trouw, wilden demonstreren. In Washington omdat de Trumpisten zich tekort gedaan voelden. In Nederland omdat ze tegen de coronamaatregelen zijn. Wat mij betreft zit in de hersentjes van zowel de Trumpist als de anti-coronist een printje los, maar in een vrij land heeft iedereen het recht om ongelijk te hebben. Anti-corona-gekkies en anti-corona-hooligans De collectieve woede-uitbarstingen zijn ook leerzaam. Het overgrote deel van de gewone mensen dus bij wie geen printje loszit doet zijn best om zich, zo goed en zo kwaad als het gaat, aan de coronamaatregelen te houden. Maar die gewone mensen vragen zich ook af waarom de besmettingscijfers maar niet omlaag willen. Dat is, in Amerika, en nu ook in Nederland, een stuk duidelijker geworden. De anti-corona-gekkies gaan nu arm in arm met de anti-corona-hooligans. En die trekken zich, ook zonder te demonstreren, thuis, in hun eigen omgeving, nergens iets van aan. Ik durf te wedden dat het die groepen zijn die het hoge besmettingsaantal goeddeels op hun geweten hebben. En dus ook de avondklok, waartegen ze nu zo tekeer gaan. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of SpotifySee omnystudio.com/listener for privacy information.

Zon presidentieel systeem heeft voor- en nadelen. Het voordeel is dat het eigen volk en het buitenland weten waar ze aan toe zijn. Donald Trump heeft een eigen doctrine ontwikkeld: Amerika eerst, isolationisme, geen klimaatregels, geen oorlogen, minimale immigratie, en sancties tegen onwelgevallige landen. Ondanks het luidruchtige gekrakeel, heeft niemand hem daar echt van weerhouden. En ondanks het gekrakeel dat nu al luid klinkt, komt Joe Biden ook met zijn eigen doctrine, Amerika verenigd', met grote nadruk op armoebestrijding, volksgezondheid en geopolitieke stabiliteit. En ook hij gaat dat goeddeels voor elkaar krijgen. Het laatste woord Amerika is geen parlementaire democratie, waarin een gekozen volksvertegenwoordiging een regering samenstelt. Zoals bij ons. In het Amerikaanse presidentiële systeem heeft het parlement wel het laatste woord, maar kan de president niet wegsturen. De motie van wantrouwen bestaat niet. Wel de impeachment, maar er is nog nooit een president afgezet, en als het zou gebeuren, neemt de vicepresident zijn plaats in, maar blijft de termijn gewoon lopen. Op het kabinet Biden-Harris zit dus vier jaar garantie, tot 2024, ook al komt er het equivalent van een toeslagenaffaire. De Amerikaanse verkiezingsuitslag is een garantiebewijs. Dat wil niet zeggen dat de Republikeinen niet meteen vanaf vandaag een loopgravenoorlog tegen Biden beginnen. Maar uiteindelijk kunnen ze niet tegen hem op, want hij heeft een flinterdunne meerderheid in het Congres, maar ook het middel dat elke president bij tegenwerking in de strijd gooit: het decreet. Omgekeerd is de nieuwste hobby van de Democraten, de impeachment van een oud-president, niet meer dan een politieke rookbom. Veel gedoe, geen schade. Gevaar voor rellen Ondanks het onmiskenbare gevaar van rellen, is dit een dag om een beetje gas terug te nemen. Of Trump nu een narcistische psychopaat was of een profeet met schier goddelijke eigenschappen hij is weg. En of Joe Biden nou een halfzacht eitje is of de redder van de mensheid hij is vanaf vandaag de man. Good bye, Donald. Lets go, Joe. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nadat de WHO aanvankelijk zelf de andere kant uitkeek, is zij onder internationale druk gaan aandringen op inspectie ter plaatste. Wat is er, daar in Wuhan, precies gebeurd? Hoe werd de zogenoemde Patiënt Nul besmet? We weten dat natuurlijk allang, want voor de besmetting via vleermuizen is overweldigend bewijs. En die vleermuizen kopen ze daar op de wilde dierenmarkt. Ze worden levend in mootjes gehakt, met een snufje zout en peper gefrituurd en opgesmikkeld. Dat weten die buitenlandse virologen precies. Luister ook | Opinie | Helderziende Fabels van Xi Het eindeloze traineren door China, tot deze week, is voor elke wetenschapper al genoeg om te begrijpen dat er niets meer te halen valt, behalve propaganda en veel kopjes thee. Wie er echt in duikt, komt al snel terecht bij het verbijsterende onderzoek dat persbureau Associated Press eind vorige maand publiceerde. Vleermuizen van de verdachte soort, die onderzoekers in een oude mijnschacht vonden, werden geconflicteerd. Die onderzoekers zijn Chinezen, die geassocieerd zijn met het leger. Publicatie van hun research valt onder directe verantwoordelijkheid van president Xi. De strekking van hun verhaal doet denken aan Trump, die de Amerikaanse verkiezingsuitslag ontkent. Nee, dit virus is niet Chinees, de mannen en vrouwen in de witte jassen hebben overtuigend bewijs dat corona uit het buitenland kwam. Of ze zeggen niets te hebben gevonden. De vleermuisfabels van Xi, zogezegd. Geen wetenschap maar politiek Persbureau Reuters noteerde uit de mond van een WHO-expert dat het bezoekende team best weet geen meter verder te komen met dit bezoek. Er komen gesprekken, er worden rapporten besproken, en het WHO-team moet bij het voordragen van de vleermuisfabels het gezicht in de plooi zien te houden. En intussen denken ze: we hebben inmiddels zoveel antistoffen in ons eigen onderzoek gevonden dat we heus wel weten hoe de vork in de steel zit. Luister ook | Opinie | Vaarwel Trumpistan? De conclusie is dus dat het hier niet om wetenschap gaat, maar om politiek. De WHO is een typisch VN-instituut, dat door de lidstaten voortdurend het onterechte label van onmisbaar wordt opgespeld. De WHO is een papieren tijger en die moet nog oppassen ook, want in China zijn ze gek op wilde dieren. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Die campagne, gesteund door een leger van boze, blanke populisten, leidde tot de spectaculaire overwinning in 2016 op Hillary Clinton en de metamorfose van het schijnliberalisme van de Democraten naar de schijnvrijheid van het Republikeinse Trumpistan. Voornamelijk regerend per decreet, werd de op een elektrocardiogram gelijkende viltstift-handtekening van de leider de metafoor van diens leiderschap. Vier jaar zuchtten de verdrukten onder het juk van wat de politieke F-side in het Witte Huis verordonneerde. Vandaag dwingt het Congres hem het veld te ruimen. Aldus het narratief van de Democraten. Republikeins narratief Nu de werkelijkheid door de ogen van de Trumpisten. Al vanaf Donald Trumps eerste stap in de voorverkiezingen in 2015, koos de Democratische elite ervoor zijn legitimiteit te ontkennen, en toen hij in 2016 op het schild werd gehesen, te doen alsof dat simpelweg niet waar was. Vier jaar lang regeerde een president, van wie de oppositie beweerde dat hij een aberratie was, een opportunistische oplichter en leugenaar, die bij vergissing in het Witte Huis terecht was gekomen. Onthullingen over zijn financiën en vreemdgaan werden glunderend door zijn tegenstanders gespeld, altijd steevast gevolgd door dit zinnetje: Dat gaat hem de kop kosten. Op ieders tong lag het woord impeachment. Toen die impeachment echt kwam, hadden de Trump-ontkenners geluks-visioenen en duimden eelt aan hun vingers. Vergeefs. Vier jaar lang hebben de Democraten Trumps overwinning niet of nauwelijks erkend. Gestolen verkiezingen Joe Biden heeft overtuigend gewonnen, maar in kiesmannen gerekend was zijn overwinning precies zo groot als die van Trump, vier jaar geleden. We zien nu het spiegelbeeld: de Trumpisten zullen die overwinning de komende vier jaar niet of nauwelijks erkennen. Zij noemen het gestolen verkiezingen, maar dat vonden de Democraten vier jaar geleden eigenlijk ook van Trump. Het Trumpisme leeft voort, zoals het Obamisme ook niet is verdwenen. Of we vaarwel kunnen zeggen tegen Trumpistan, zal afhangen van de man wiens overwinning vandaag in het Congres wordt bevestigd. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een bliksemsnelle, hoogst onwetenschappelijke, en dus onverantwoorde, eigen rondgang geeft een grappig inkijkje. Hoogontwikkelde ondervraagden moesten, toen Brexit begon, Googelen wanneer het Verenigd Koninkrijk ook al weer lid werd. Dus de toetreding in 1973 overigens, na jaren soebatten was kennelijk helemaal niet zo historisch. En wat is aan die uittreding nou zo bijzonder? Het laatste loopgravengevecht ging om visserij. Zoals de Daily Mail schreef: 'De visserij-overeenkomst is minder waard dan de transfer van voetballer Paul Pogba.' Wat ik zelf even moest Googelen, maar het klopt: Pogba ging voor 98 miljoen naar Manchester United, en die visserij-deal gaat over 88 miljoen euro. Historisch? Mwah. Spaanse griep De Spaanse Griep ook zon verhaal. Toen de medische wereld corona daarmee begon te vergelijken, moesten geleerde jonge mensen het googelen. Dat die pandemie een eeuw geleden 0,6 procent van de Nederlanders opslokte, wist bijna niemand. Bij corona ligt het percentage trouwens op 0,06, dus gelukkig is het geen goede vergelijking. Qua ramp was de Spaanse Griep veel omvangrijker. Wat is nou historischer? De grote Trump-show En dan de exit van Trump. Historisch? Nee, hoor. Maar af en toe wel grappig. Tot de huidige dag blijft woordvoerder Kayleigh McEnany beweren dat de strijd tegen Joe Biden nog niet voorbij is. Als een soort Bagdad Bob, de woordvoerder van Saddam Hoessein, die bleef beweren dat Irak aan het winnen was, terwijl de Amerikaanse tanks achter hem door beeld rolden. President Bush sr. holde destijds af en toe uit vergaderingen omdat hij die dagelijkse comedy show niet wilde missen. Of het hilarische verhaal dat de Financial Times schreef over de parafernalia van de Trump-campagne, die goeddeels in China werden gemaakt. Veel van de rode petjes, maar ook posters en vlaggen met de tekst God, Guns & Trump. Made in China door mensen die geen woord Engels kenden. Dát zijn nou verhalen waarvan ík hoop dat ze in de geschiedenisboeken komen. En Nederland als hekkensluiter in de vaccinatierace? Dat onderwerp valt af, want dat speelt pas in het historische jaar 2021. Ik zou zeggen: een historisch uiteinde en een historisch nieuwjaar. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

BNR zocht uit wat het, vergeleken met landen die al met vaccineren zijn begonnen, uitmaakt. Het antwoord is: vrijwel niets. Want alle landen botsen aan tegen vergelijkbare problemen: beschikbaarheid van vaccins, koeling, logistiek, mankracht. Vrijwel geen enkel land had al die puzzelstukjes op tijd klaar. De Britse aanpak zo snel mogelijk de naald erin stoot op enorme problemen. Personeel in het Royal London Ziekenhuis, met het grootste aantal coronapatiënten in deze wereldstad, krijgt voorlopig geen vaccin . Hoe bedenk je het, in een land met staatsgezondheidszorg? Italië start wat later, heeft ook staatsgezondheidszorg en begint, op zn Italiaans, met de alleroudste burgers, en dan pas het zorgpersoneel. Voordat het programma goed loopt, is het voorjaar of zomer. Israël heeft het meest geoliede systeem opgetuigd. Zorgpersoneel eerst, en dan iedereen boven de zestig. Dat gaat vanuit lokale ziekenfonds-gezondheidscentra, met wie je telefonisch kunt afspreken of die, in veel regios, de bij hun ingeschreven patiënten per SMS oproepen. Dat gaat bliksemsnel, de eerste groepen zijn al volgende week aan de beurt. De verwachting is dat alle vaccins binnen drie tot vier maanden zijn ingespoten. Waarom is dat zo interessant? Omdat Israël, net als Nederland, een zeer gefragmenteerd coalitiesysteem kent, waar politici elkaar om het minste of geringste voor rotte vis uitmaken, met een soort Trumpistische premier, die het land tot op het bot verdeelt. Desondanks halen de Israëliërs de rest van de wereld links en rechts in. Waar zit m dat nou in? Door de regie over te laten aan artsenpraktijken in dorpen en steden die hun eigen patiënten oproepen, en niet te piekeren of dat wel allemaal wel correct in een nationaal register terecht komt. Dat zien ze later nog wel. Daar zit wel een leerpuntje in voor ons. Teveel polderen over elk detail leidt tot nodeloze vertraging. Maar ook op zn Hollands zijn we uiteindelijk in de zomer redelijk uit-geprikt. Echt niet veel later dan de andere landen, hooguit een kwestie van een paar weken. Wat maakt het in vredesnaam uit? Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoewel Rutte de schijn wekte dat corona een probleem is van jong en oud, is de werkelijkheid natuurlijk dat de slachtoffers in overgrote meerderheid bejaard zijn. De meeste landen zetten dus onevenredig veel energie en middelen in om bejaarden voor de poorten van de coronahel weg te slepen. In Rusland draaien ze het om. Ze zijn daar inmiddels begonnen met vaccineren. Om Derk Sauer in Moskou te citeren: Leraren, dokters, militairen en hulpverleners zijn hier als eersten aan de beurt. Daarna komen de jongeren en werkende bevolking. Mensen van boven de zestig komen überhaupt niet in aanmerking voor een vaccinatie. De zwaksten eerst staat niet in het draaiboek van het Kremlin. Luister terug | Te veel aandacht naar gezondheid, meer oog nodig voor welzijn mensen Bij ons wel, maar toch ook weer niet. Want dat Nederland zo ongeveer de kleinste IC-capaciteit in de beschaafde wereld heeft komt omdat bejaarden volgens de witte jassen doorgaans niet, of in deplorabele conditie, uit de IC komen. Zinloos medisch handelen, noemen ze het. En dus bieden ze bejaarden liever palliatieve zorg. Daaraan ligt natuurlijk ook een budgettaire overweging ten grondslag: proberen bejaarden in leven te houden met een geringe succeskans, is peperduur. Daarin zijn we een uitzondering, want in veel landen, zoals Italië, Spanje, Frankrijk en Duitsland, vechten ze even hard voor een tachtigjarige als een veertigjarige. Maar dan moet je wel de IC-capaciteit hebben. Luister ook | Vraag het Gommers: Kan je nog iemand besmetten na een vaccin? De discussie over de te kleine ic-capaciteit barstte al eerder los: tijdens de griepepidemie van 2017-'18 en in het voorjaar van 2020, toen corona toesloeg. Vóór corona hadden we 1150 ic-bedden. Bij de eerste golf was dat tijdelijk uitgebreid naar 1700 bedden, maar tot een permanente, structurele uitbreiding is het niet gekomen. Is te duur. Geen personeel. Staat na de epidemie allemaal leeg. O ja? En wat doen we dan bij de volgende golf? Of beter gezegd: wat doen we bij een volgende pandemie? Want dat er weer eens zoiets zal gebeuren, is het enige waarover alle geleerden het eens zijn. Dossier | Coronavirus Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ouderling Kier Bouwman legde in die film uit dat de ziekte de wil van God was, en dat hij zijn kleindochter, die je op de achtergrond zag spelen, nooit zou laten inenten. Het maakte, in elk geval op mij, een verpletterende indruk. Zodra het coronavaccin er is, staat deze jongen voor in de rij te dringen en ziet de naald verlekkerd in de arm glijden. Vijand verslaan Tegenwoordig komen de bezwaren tegen vaccineren niet alleen uit religieuze hoek. Je hebt de anti-vaxxers, die geloven dat je geen vreemde stoffen in het lichaam moet spuiten, ook niet bij kinderen, want dan ondermijn je het immuunsysteem. Je hebt de mensen die menen dat het lichaam de vijand zelf best kan verslaan. En je hebt grote groepen die ervan overtuigd zijn dat je van vaccins allerhande enge ziektes kunt krijgen: meningitis, diabetes, astma en auto-immuunziektes, zoals kanker. Of je kunt er autistisch van worden. Luister terug | Gommers over maand veel meer duidelijkheid over vaccinaties Deze beweging heeft de steun van hele tritsen beroemdheden, zoals Jim Carrey, Lisa Bonet, Charlie Sheen, Robert de Niro, Kevin Gates en Donald Trump. En Novan Djokovic. Ten slotte heb je een grote groep mensen die zegt: ik heb maar één keer een griepprik genomen, en toen kreeg ik prompt griep. Dus geen corona-vaccin. Verplicht stellen Naar mijn stellige overtuiging is het allemaal lariekoek. Als je longontsteking hebt, neem je braaf antibiotica. Als je mazelen, difterie, polio, pokken en baarmoederhalskanker kunt voorkomen met een prik, dan ben je volgens mij niet goed snik als je dat niet doet. Maar in democratieën kun je het heel moeilijk verplicht stellen. Het gevolg daarvan is dat in Frankrijk maar de helft van de bevolking een coronaprik wil. In Amerika zeggen ze: antivax is ons burgerrecht. In Nederland stijgt de bereidheid volgens de laatste peiling van Maurice de Hond, maar een derde van de Nederlanders doet vooralsnog niet mee. Lees ook | Bernard Hammelburg | Liquidatie Ik vind dat reuze onaardig van die medeburgers. Want als zij het risico willen lopen, dan zijn ze voor mij, mijn familie, mijn vrienden, mijn collegas een gevaar. Je mag geloven wat je wilt, maar nooit ten koste van anderen. Zoals die ouderling, in die onvergetelijke film over polio in Staphorst. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens Iraanse en Amerikaanse media werd de moord op Mohsen Fakfrisadeh uitgevoerd door 62 commandos, waarvan twaalf als aanvalsteam, en de andere vijftig voor de organisatie en logistiek. Zo schakelden ze in de totale wijk waar de aanslag zich afspeelde de elektriciteit uit. Volgens Iraanse media werden de fatale schoten gelost uit een machinegeweer met afstandsbediening . Of het Israëlische commandos waren, is niet zeker, maar dat ze onder Israëlisch bevel stonden, betwijfelt niemand. Lees ook | Bernard Hammelburg | China's wraak Israël is ervan overtuigd dat Fakhrisadeh, de vader van het Iraanse nucleaire programma, bezig was met de ontwikkeling van zes atoombommen. Wie ben ik om de Mossad tegen te spreken? Maar New York Times-columnist Thomas Friedman schrijft dat het allang niet meer over atoomwapens gaat. Wat de Israëliërs de stuipen op het lijf jaagt was een gigantische aanval op 14 september 2019 op een olie-installatie in Saoedi-Arabië. Drones en kruisraketten De aanval kwam niet alleen als een totale verrassing, maar werd uitgevoerd met zeer geavanceerde Iraanse drones en kruisraketten. Die waren zo onzichtbaar en precies dat de Israëliërs de aanval het Pearl Harbor van het Midden-Oosten noemen. Als dit soort wapens de inaccurate raketten vervangen waarmee Hezbollah in Libanon is uitgerust, is dat een veel groter gevaar dan de atoombom, die misschien wordt ontwikkeld, maar nog niet bestaat. Luister terug | Bernard Hammelburg | Tijd Wat voor gevolgen de liquidatie heeft, weet niemand. Wat wel vast staat is dat Joe Biden zijn Amerikaanse presidentschap begint met een extra kopzorg. Hij is namelijk van plan terug te keren naar de nucleaire overeenkomst met Iran, waaruit Donald Trump zich terugtrok. Maar ook Biden zal tijdens de veiligheidsbriefings die hij inmiddels krijgt begrijpen dat de Irandeal waaraan hij als vicepresident werkte is achterhaald. Irandeal De Israëliërs hebben een punt: het gaat niet meer over atoombommen, maar over geavanceerde precisiewapens, die niet alleen Israël, maar het hele Golfgebied bedreigen. Dus misschien was de moord een waarschuwing aan Biden: het Iraanse nucleaire programma van Iran is uitgeschakeld, en koester geen illusies over het nieuwe, misschien nog grotere gevaar. Kortom: een plot dat Netflix niet beter had kunnen verzinnen. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na Pfizer en Moderna, zegt ook AstraZeneca succes te hebben. Dat is het vaccin waarvan Hugo de Jonge in juni, met collegas uit een paar andere EU-landen, een kleine 400 miljoen doses inkocht. Goede gok, dus. Dit zogenoemde Oxford-vaccin is in de testfase iets minder succesvol dan dat van Pfizer en Moderna, maar het werkt aanmerkelijk beter dan het gemiddelde griepvaccin, het kost maar 3,40 euro, en kan in een gewone koelkast. De andere kosten 22 en 28 euro, en moeten in de ultradiepvries. Overigens hebben we in Nederland, naar verluidt, ook pakhuizen vol met de andere vaccins. Lockdown Het grote wachten is op de veelbesproken goedkeuring van de Amerikaanse en Europese medische toezichthouders, en grondig en onafhankelijk onderzoek van de vakpers, maar dit is een moment om nog eens te benadrukken dat er alle reden is voor optimisme. En dat is maar goed ook, want de rest van het cononanieuws is droevig. Het wordt steeds duidelijker dat er geen beleid valt te bedenken dat het aantal besmettingen naar beneden brengt zonder een min of meer volledige lockdown en dat een volledige lockdown in democratische landen onuitvoerbaar is. Zoiets kan alleen in een dictatuur of politiestaat, door alle woningen aan de buitenkant af te sluiten. Groepsimmuniteit Hier in Amerika wordt de crisis met de dag gruwelijker. Nergens ter wereld zijn de aantallen besmettingen, opnames en doden zo hoog. Maar ook in Nederland spartelen we maar wat, met verschuivende theorieën, van groepsimmuniteit, tot intelligente lockdown, tot tijdelijke sluitingen, openingen en dan weer sluitingen. Van we doen dit met zn allen, tot zonder hard ingrijpen gaat het mis. Van geen mondkapjes naar wel mondkapjes, We hebben wel een Management Team, maar hoe een Outbreak werkt, weten ze daar kennelijk ook niet. Tijd om het toe te geven: niemand heeft de oplossing, behalve de wetenschap en de farmaceutische industrie. En die zijn er hopelijk uit. Nog ruim een half jaar doormodderen, en dan zijn we er. Zullen we dat afspreken? Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het 'Regional Comprehensive Economic Partnership', waaraan acht jaar is gesleuteld, creëert een handelsblok met 2,2 miljard mensen, een gigant, vergeleken waarmee de Europese Unie en Amerika plotseling relatief kleine spelers zijn. Alleen al China en Japan. Het gaat niet om alle handel. De paragraaf over intellectueel eigendom is opmerkelijk vaag. Er zitten voor alle landen comfortabele uitzonderingen in. Het gaat bijvoorbeeld niet over onderwerpen als mensenrechten, arbitrage, elkaars loonpolitiek en al die kwesties die speelden bij het mislukte Amerikaans-Europese handelsverdrag, en bij het eveneens mislukte Amerikaans-Aziatische verdrag. Heel Azië Donald Trump trok de stekker uit beide: TTIP, het verdrag met Europa omdat hij het gedram en verkapte subsidie vond, vooral voor Europa. En uit TTP, het verdrag met Azië, omdat hij alle kaarten zette op een handelsoorlog met China. Maar met dat mislukte verdrag met Azië zat het eigenlijk anders. TTP was een initiatief van Trumps voorganger Obama, die een verdrag wilde met zo ongeveer heel Azië, maar zonder China. En in zijn voorstel zaten wél kwesties als mensenrechten, arbitrage, wensen van vakbonden, hoge en lage lonen. Dat China de rollen nu omdraait, en een verdrag sluit met zo ongeveer heel Azië, inclusief Japan, plus Australië en Nieuw-Zeeland, en Amerika buiten spel zet, komt net zozeer op het conto van Obama als Trump. China ziet nu zijn kans: midden in de eindeloze afwikkeling van de Amerikaanse verkiezingen, midden in de coronacrisis, midden in het gestuntel van de Europese Unie om met een echt Chinabeleid te komen. En vooral: wraak op Trump. Op de vlakte Gaat de EU in zee met dit nieuwe financieel-economische mega-blok? Zou kunnen, maar daar gaan weer jarenlang tig Brusselse topjes overheen. En wat doet Joe Biden? Hij heeft zich tot nu toe op de vlakte gehouden over het onderwerp handelsakkoorden. Eerst de pandemie, de infrastructuur en het herstel van de economie, en dan zien we wel zo ongeveer denkt hij. Dat roer moet om, want als hij niet uitkijkt, walst China dwars over hem heen. En over ons, trouwens. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Iedereen heeft het dan over twee recente voorbeelden: Al Gore, die in 2000 verloor van George W. Bush, hoewel hij meer stemmen had. En Hillary Clinton, die in 2016 bijna drie miljoen stemmen meer haalde dan Donald Trump, en toch afging. Er zijn meer voorbeelden: John Quincy Adams in 1824, Rutherford Hayes in 1876 en Benjamin Harrison in 1888. En ook toen, in de 19de Eeuw, was er al debat over. Democratie Er zijn meer landen veel waar ze het kennelijk niet helemaal snappen. Landen die in twee ronden stemmen, bijvoorbeeld. Neem Polen, of Frankrijk. Winnen is winnen, maar in de eerste ronde is winnen niet winnen als je niet 50 procent van de stemmen haalt. Wat is dat voor onzin? Oh, pardon, dat is democratie, maar zoals zij het zien. Voor het meest opmerkelijke systeem hoef je Nederland niet uit. Kijk eens hoe wij onze Eerste Kamer kiezen. Dat doen we namelijk niet dat doen de Provinciale Staten. Het zijn zogenaamde getrapte verkiezingen. Maar hoe werkt het eigenlijk? Dat weten wij gewone stervelingen nauwelijks. Ja, alle 564 leden van de Provinciale Staten brengen op de verkiezingsdag hun stem uit op één van de kandidaten voor de Eerste Kamer. Deze kandidaten staan per partij op één of meer lijsten. Hoe die kandidaten op de lijst zijn gekomen? Geen idee. Inwonertal Dan de stemming zelf. Ik citeer uit de website van de Eerste Kamer: Niet elk Statenlid heeft een even zware stem. Door 'weging' wordt een relatie gelegd met het inwonertal van de provincie. Het inwonertal wordt daarbij gedeeld door het honderdvoud van het aantal Statenleden van de provincie. De uitkomst heet de stemwaarde. Wabblief? Kunt u het nog volgen? Daarbij is een systeem met kiesmannen, en winner takes all, echt de eenvoud zelve. Gaat het bij ons veranderen? Bij elke verkiezing hoor je zeggen van wel. Of dat de Eerste Kamer eigenlijk gewoon weg kan. Maar het gebeurt nooit. Want tja, wij hebben zo ons systeem, onze democratie. Net als de Amerikanen, met de hunne. Inclusief die kiesmannen. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Is Amerika een land geworden waarin het hoogste recht wordt gedefinieerd als het recht om terug te keren naar het breinaaldentijdperk? Een land waarvan het motto uit velen één op zn Orwelliaans verandert in sommige varkens zijn gelijker dan andere? Een land waar de beurskoers regeert? Of keert uit dit moment van electoraal vacuüm, van wachten op de uitslag, het oude Amerika terug? Het land met het hoogste aantal Nobelprijswinnaars ter wereld. De bakermat van de jazz, van de iPhone, de sneaker, cola, de hamburger, de Broadway-musical. Lees ook | BNR Election Night | Volg live de Amerikaanse verkiezingen Voor ons is de verkiezing niet zozeer een referendum over Trump als wel over Amerika. Zijn we, als de laatste stemmen zijn geteld, de advocaten zijn uitgevochten, de verliezer de overwinning van zijn tegenstander moet erkennen, bondgenoten of vroegere bondgenoten? Zijn we kennissen of vrienden? Naïeve gedachte Zo denken wij, en dat is naïef. Over de kwesties die óns aangaan liggen Biden en Trump niet zo ver uit elkaar. Ze vinden beiden dat wij veel te lang hebben meegereden op de Amerikaanse NAVO-bagagedrager. Ze koesteren beiden geen warme gevoelens voor Europa. Ze vinden beiden dat wij ons in de luren laten leggen door China. Ze vinden beiden dat wij ons veel te kwetsbaar opstellen door onze afhankelijkheid van Russisch gas. Ze vinden beiden dat Amerika noch de politieagent, noch de beschermer van de wereld moet zijn. Het idee dat voor ons, met een regering Biden, het licht weer zou aangaan, alsof er een schakelaar om gaat, is simpelweg onjuist. Blijft over: onze compassie met de helft van de 330 miljoen Amerikanen die wél als de dood zijn voor een verbod op abortus, die wél geloven in sociale cohesie, die ook weten dat sommige varkens gelijker zijn dan andere, maar hun best doen om die anderen hun plaatsje onder de zon te gunnen. Luister terug | Recordaantal Amerikanen heeft al gestemd Maar hoe nauw wij ons ook betrokken voelen, uiteindelijk gaat het niet over ons. De Amerikanen gaan zelf over hun leven, en hebben het recht te kiezen wie zij willen wat wij er ook van vinden. Of zijn we consequent en maken we de keuze voor een nieuwe iPhone, afhankelijk van de winnaar van de verkiezingen? Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het verhaal uit de Britse Observer komt erop neer dat Johnson voortgang in de Brexit-onderhandelingen probeert te traineren omdat hij de uitslag van de Amerikaanse verkiezingen afwacht. Als vriend en Brexit-supporter Trump wint, zet hij volledig in op een handelsovereenkomst met de Verenigde Staten, en laat hij Europa verder schieten. Dat zou een bewuste keuze voor een no-deal Brexit betekenen, en dus een kolossale schadepost voor de EU-landen, waaronder Nederland. Kost ons dus volgens de Algemene Rekenkamer op zn minst anderhalf miljard. Handelsverdrag Volgens het artikel in de Britse zondagkrant maakt een overwinning van Joe Biden de omgekeerde optie mogelijk, namelijk een handelsverdrag tussen Europa en Amerika. Trump haalde een streep door de eerste pogingen van dat zogenoemde TTIP-verdrag, maar Biden zou de draad weer kunnen oppakken. Dan hebben de Britten het nakijken. Dat zou trouwens heel verstandig zijn van Biden, want vergeleken bij de mega-handelspartner Europa is het Verenigd Koninkrijk een mug. Volg ook | VK en EU blijven onderhandelen Johnson neemt wel enorme risicos. De uitslag van de Amerikaanse verkiezingen kan vele weken op zich laten wachten, volgens het zwartste scenario tot 14 december. Als hij zo lang traineert, wordt het zeker een no-deal Brexit, want zelfs als de onderhandelaars eruit zouden zijn, krijg je een verdrag nooit meer vóór 1 januari door alle Europese landen goedgekeurd. Als Biden dan wint, zit hij én zonder maatje in het Witte Huis, dus zonder uitzicht op een verdrag met Amerika, én zonder akkoord met Europa. Witte rook De onderhandelaars geven nu juist tekenen dat er weer een beetje schot in komt. De Ierse premier Varadkar ziet iets wat op witte rook lijkt. En deze hele week gaan de gesprekken verder. Wat niet wegneemt dat Johnson het liefst helemaal van Europa loskoppelt. En dat de kans dat Donald Trump gaat winnen aanzienlijk is. Dus zon Boris & Donald Show zit er misschien best in. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij Charlie Hebdo was het precies omgekeerd. Een sullig satirisch Frans weekblad dat ranzige cartoons van de profeet publiceerde. Net zo smakeloos als de antisemitische spotprenten uit de nazitijd, waarvan moderne varianten nog altijd de ronde doen. Luister terug | Frankrijk onderzoekt moslimorganisaties na onthoofding leraar Maar daar houden alle vergelijkingen op. Joden hebben alle reden om woedend te zijn over die cartoons, maar ze schieten geen kalasjnikovs leeg op redacties. Net zo min als christenen. Het Vaticaan deed destijds grote moeite om de publicatie van de Da Vinci Code en de gelijknamige speelfilm tegen te houden, over de door auteur Dan Brown verzonnen nazaten van Jezus en Maria Magdalena. Voor gelovigen pure blasfemie, maar het Vaticaan stelde geen nieuwe Inquisitie in om Brown, zijn uitgever of de filmploeg op te blazen - of te onthoofden. Jihadistische methode Het verachtelijke is de jihadistische methode. Achter de aanslag op Charlie Hebdo zaten mannetjes met baarden in Jemen - heel ver weg. Achter de onthoofding van Samuel Paty zat een lugubere Franse organisatie, het Collectief tegen Islamofobie, die een fatwa tegen de geschiedenisleraar uitsprak omdat hij in zijn lessen spotprenten had laten zien. Dat collectief heeft gewoon een website, in het Frans en Engels. Luister terug | Marianne Zwagerman | Vrijheid & Haat Daarop beklaagt het zich over een hetze, maar de Franse politie is behoorlijk zeker van haar zaak en onderzoekt nog vijftig andere islamitische organisaties. En ook hier weer het schrijnende gegeven dat de bedenkers van achter hun bureau een gestoorde volgeling rekruteren of nog erger inspireren, in dit geval een 18-jarige Tsjetsjeen. Sabbat op vrijdag Toen het New Yorkse gerechtshof in 1955 stilletjes dat beeld van Mohammed van het dak liet halen, had nog nooit iemand van jihadisme gehoord. Moslims waren mensen die de sabbat op vrijdag hielden en geen varkensvlees aten. En die in hun godsdienst geen beelden tolereerden. Nu kun je zeggen: dat geldt net zo goed voor protestanten, en wij hebben ook een beeldenstorm gehad. Maar dat was in 1566. Lees ook | Proces tegen handlangers Charlie Hebdo van start President Macron wil verfransing van de Franse islam. Dat is precies het probleem: het overgrote deel van de bijna zes miljoen Franse moslims is verfranst. Het gaat om een handjevol halve zolen die zich geestelijken noemen, en de 20.000 fanatici die hun wil klakkeloos uitvoeren. Je krijgt de geest hoe heette die ook alweer? niet meer in de fles. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

BNR haalde al in augustus de feiten boven water: in wijken met grote armoe en veel migranten is het coronaprobleem onevenredig groot. VPROs Argos bevestigde dat beeld met onderzoek over IC-patiënten in grote ziekenhuizen. Daarop volgde een standaardsneer van Geert Wilders over migranten die de IC-bedden van besmette brave, blanken blokkeren, en natuurlijk vloog iedereen iedereen toen in de haren. Kern van de discussie is de privacy. In veel landen, zoals het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, heerst daarover een andere opvatting. Verdachten en veroordeelden in rechtszaken, bijvoorbeeld, komen met naam en toenaam in de media, inclusief interviews met familieleden, vrienden, klasgenoten en collegas. Wij vinden dat ongepast, en houden het op initialen. Zij vinden dit soort privacy censuur. Dat anonimiseren is in Nederland ook leidend in de medische wereld. En ook daar zie je bij de Britten en Amerikanen het diametraal tegenovergestelde. Het medische tijdschrift The Lancet publiceert heel precies de etnische details van Britse coronapatiënten. De New Yorkse gezondheidsdienst verstrekt aan de media exacte gegevens over de achtergrond van alle patiënten, compleet met aantallen per postcode. Pandemie en privacy zijn als de polen van een magneet. Dat moet je nu niet hebben. Er zijn twee overtuigende argumenten: communicatie en eigenbelang. Als grote groepen mensen de boodschap van de overheid niet snappen, moet je in al die wijken letterlijk alle deuren langs om het uit te leggen. Dat ze geen Nederlands spreken mag Geert Wilders een schande vinden, maar uitleggen wat de coronamaatregelen zijn werkt echt beter dan een cursus Nederlands. Ik wil dolgraag dat een migrant in Amsterdam-West wordt behoed voor het virus. En daar zit het eigenbelang, want als het coronavuur in zon besmettelijke wijk wordt gedoofd, gaat het met ons allemaal een stuk beter. Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Net als met zijn belastingen, vindt Don Coronaleone dat zijn gezondheid privédomein is. Dus hoewel hij maandenlang beweerde dat hij elke dag op Covid-19 wordt getest, mogen zijn artsen niet vertellen wanneer zijn laatste negatieve test was. Of op welk moment zij vaststelden dat hij besmet was. Of waarom ze hem ziek naar huis lieten gaan. Het past in Trumps strategie. Hij brieste voortdurend tegen zijn staf dat hij het ziekenhuis uit wilde. En weg was hij, gevolgd door een theatrale balkonscène op het Witte Huis, zonder mondkapje. Hij twitterde: Ik voel me prima. Wees niet bang voor corona. Laat het je leven niet domineren. We hebben, onder de regering-Trump, geweldige medicijnen en kennis ontwikkeld. Ik voel me beter dan twintig jaar geleden. En daarna deze boodschap: We nemen de leiding in deze strijd. Als jullie leider, moest ik dat doen. Ik weet dat er gevaar is, maar ik moest het doen. Ik stond vooraan en nam de leiding.' Geen woord over de 210.000 Amerikanen die inmiddels aan corona zijn bezweken. Cocktail van medicijnen We zullen zien of Don Coronaleone ermee wegkomt. Of hij op 15 oktober op het tweede debat met Joe Biden verschijnt. Of hij de komende dagen met zijn cocktail van experimentele medicijnen en steroïden opkrabbelt. Hoe dan ook, de kritiek op zijn capo-di-tutti-capi-aanpak is niet van de lucht. Luister terug | De Strateeg | De catastrofe die 'op eigen houtje' heet Op de argumentatie van de critici valt best iets af te dingen. Donald Trump is niet de eerste president die zijn artsen laat liegen over zijn gezondheid. Woodrow Wilson kreeg in 1919 een beroerte en raakte verlamd, wat verborgen bleef voor de buitenwereld. Franklin Roosevelt zat in een rolstoel als gevolg van polio, wat op zijn verzoek werd verzwegen door de media. Dwight Eisenhower had de ziekte van Crohn, een hartaanval en een beroerte, maar ook dat bleef goeddeels geheim. Dementeren John Kennedy had de ziekte van Addison en een ernstige rugkwaal ook goed geheim gehouden. Ronald Reagan was in zijn tweede termijn aan het dementeren. Kortom: waarom zou Don Coronaleone niet zelf de regie mogen houden? En trouwens: krijgt het Nederlandse volk inzage in de belastingaangifte of de medische onderzoeken van Mark Rutte? Of van de koning? Of de troonopvolgster? Of hoeft dat ook eigenlijk niet? Over Bernard Hammelburg Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.