Alledaagse Vragen

We zitten midden in de herfst! En de bomen zijn al bijna helemaal kaal. Op de grond liggen gevallen bladeren waar je vrolijk doorheen kan huppelen. Maar op een gegeven moment lijken al die gevallen bladeren te zijn verdwenen. Waar gaan die naartoe? Dat legt botanisch filosoof Norbert Peeters aan je uit!

Moet jij gapen als iemand gaapt? En zegt dat iets over hoe empathisch je bent? Cognitief gedragsbioloog Jorg Massen deed onderzoek naar gapen, en vertelt je in deze aflevering onder andere waarom dieren met een groter brein, langer gapen!

Kun je in Nederland op zoek naar kostbaar goud? Dat vertellen goudzoeker Job Spijker en archeoloog en manager Erfgoed bij Landschap Erfgoed Utrecht Anton Cruysheer aan je!

De winst van Donald Trump en het extreemrechtse seksisme wat daar, online en offline, op volgde heeft gezorgd voor een stijging in populariteit van een zogenaamde 4B-movement onder Amerikaanse vrouwen. Maar wat is dat? Disclaimer: Er zijn natuurlijk ook lieve (niet-seksistische en vrouwonvriendelijk) schatten van mannen!!!

Chat GPT staat altijd voor je klaar. Maar wat voor impact heeft het eigenlijk op het milieu? Dat vertelt Alex de Vries. Hij is oprichter van onderzoeksbureau Digiconomist en buitenpromovendus aan de VU op het onderwerp van de duurzaamheid van emerging technologies. Luis Miranda da Cruz, professor aan de TU Delft in Duurzame Software Engineering, legt je uit hoe Chat GPT groener kan worden gemaakt.

Wat is het nut van plaatsvervangende schaamte? En waarom krimp jij ineen als iemand anders een blunder maakt? Psycholoog Aukje Nauta legt het je in deze aflevering allemaal uit!

Je ziet ‘m bij de grote fimfestivals zoals in Cannes, je ziet ‘m bij premières, je ziet ‘m bij de Oscars: de rode loper. Maar waarom is die loper eigenlijk rood? We bellen erover met Karel Vanhaesebrouck, docent theater en cultuur aan het RITCS en de ULB.

Hoeveel graden is je poep? En gaat deze temperatuur omhoog als je flinkt pittig hebt gegeten? Maag-darm-leverarts Marcel Spanier geeft antwoord op deze brandende vraag!

Soms vergeet je de verwarming uit te zetten als je gaat slapen. En dan heb je hoofdpijn als je wakker wordt. Maar waarom is dat eigenlijk zo? En wat zijn de beste condities om lekker in slaap te vallen? Dat leggen fysioloog Bas Boukens en neuroloog- en somnoloog Myrthe Boss aan je uit!

Als iemand doet alsof ie opeens niks meer kan horen, noeman we dat ook wel Oost-Indisch doof. Maar waarom eigenlijk Oost-Indisch? En niet Europees? Of Amerikaans doof? Taalhistoricus en journalist Ewoud Sanders legt het uit!

De hik is natuurlijk enorm vervelend, vaak wil je er zo snel mogelijk vanaf komen. Maar na tien pogingen je adem inhouden of water op de kop drinken, lukt het je nog steeds niet. Hoe kom je er nou echt vanaf? We bellen erover met maag-darm-leverarts Marcel Spanier.

We zitten midden in het oliebollenseizoen, dus de gezellige oliebollenkraampjes vind je inmiddels weer in je dorp of stad. Maar na oud & nieuw, zo begin in januari, zijn ze vaak weer foetsie. Wat doen die oliebollenbakkers dan de rest van het jaar? We gaan langs bij oliebollenbakkers Corissa Reemer en Robert Nieuwland.

Zoet of zout is de discussie die vriendschappen kan verbreken. Maar waarom is popcorn eigenlijk een bioscoopsnack geworden? En waarom eten we dan geen popcorn in een filmhuis? Dat hoor je in deze aflevering!

Wie goed heeft opgelet vroeger bij biologie weet dat er dominante en recessieve genen zijn die je doorkrijgt van je ouders. Deze genen zorgen voor de kleur van bijvoorbeeld je haar of je ogen. Maar nemen de dominante genen het op een moment helemaal over? Geneticus Arwin Ralf legt het je uit.

De hele maand november niét klaarkomen... No Nut November dus. Of je het kan of wil is het ene, maar is het überhaupt wel goed voor je? We spreken erover met seksuoloog Nynke Nijman. En stippen ook nog héél even Destroy Dick December aan.

Op de basisschool leren we allemaal om netjes aan elkaar te schrijven. Terwijl we als volwassene het liefst alles in blokletters schrijven. Maar waarom leren we dan toch als kind die ene specifieke manier van schrijven? Dat legt leraar Eduard Knoet aan je uit!

Je kent het wel... Een nachtmerrie lijkt soms wel uren te duren. Terwijl als je in de armen ligt van je droompartner, je opeens heel snel weer wakker wordt. Maar hoe kan dat eigenlijk?

Wist je dat er ook stappentellers voor koeien bestaan?! Benieuwd hoe dat werkt en hoeveel stappen die koe dan zet in de wei? Geert Brus werkt voor het bedrijf die deze stappentelleres heeft gemaakt, en vertelt ons alle ins en outs!

De Blokker heeft uitstel van betaling aangevraagd... En dan kan het zomaar dat er binnenkort een einde aan de Blokker komt. De Blokker draaide al vele jaren verlies. Maar hoe kan het dat een winkel jarenlang verlies draait, en dan toch nog zo'n lange tijd kan voortbestaan? Dat hebben we gevraagd aan retailredacteur van het Financieel Dagblad: Jan Braaksen.

Praat je over iets, en zie je daarna ineens een bijpassende advertentie op Instagram? In deze aflevering spreken we techjournalist Daniël Verlaan over de vraag die iedereen bezighoudt: luistert Instagram ons echt af?

Vanavond is het zo ver! De Amerikaanse presidentsverkiezingen vinden dan plaats. De wereld houdt zijn adem in voor wat een nek-aan-nek race lijkt te worden. Het Electoral College, in Nederland beter bekend onder de naam “Kiesmannen”, speelt een grote rol in de Amerikaanse verkiezingen. Wat zijn dit precies, kiesmannen? En belangrijker nog: zijn deze kiesmannen echte mensen? Amerikadeskundigen Nienke de Bruijn en Manon Portos Minetti leggen het je uit.

Zit je net lekker gefocust te werken, komt er een knaller van een hit voorbij op de radio die zorgt dat je niet stil kan blijven zitten. Maar waarom hebben we toch zo de behoefte om te bewegen als we een lekker deuntje horen? In deze aflevering zochten we het voor je uit!

Onze Nina heeft een litteken van een strijkbout op haar arm, want die dingen zijn gloeiend heet! Maar waarom wordt je kleding glad van die hitte, en wordt het niet glad van diezelfde bout als-ie koud is? We vragen het Mark Vis, professor aan de TU Eindhoven.

Clowns zijn bedoelt om mensen aan het lachen te maken, en toch zijn de meeste er als de dood voor. Hoe kan dat? Speciaal voor halloween zochten we het voor je uit. Psycholoog Tom Beckers vertelt waarom zowel kinderen áls volwassen vaak last hebben van deze 'coulrofobie'.

Niks zo lekker als een vers gewassen bed. Maar na één nacht slapen, voelt dat bed al een heel stuk minder schoon! Hoe kan dat? We vroegen het aan Bing Thio, dermatoloog aan het Erasmus MC.

Trottoir, desktop en a capella. In het Nederlands gebruiken we heel veel woorden uit andere talen. Maar gebeurt dat andersom ook, gebruiken andere talen ook Nederlandse woorden? We zoeken het uit met historisch taalwetenschapper en etymoloog Nicoline van der Sijs.

Een lekker stinkend zwokseltje kennen we allemaal wel. En misschien heeft jouw partner wel mega stink zweetvoeten. Maar het zweet op je voorhoofd ruikt misschien een stuk minder sterk. Hoe kan dat eigenlijk? Waarom stinkt zweet niet overal?

Als een groot dier, zoals een olifant, zeekoe of giraffe (in gevangenschap, dus in de dierentuin bijvoorbeeld) komt te overlijden, wat gebeurt er met het lijk? Krijgen ze een gigantisch graf? Vast niet elk olifantenskelet gaat naar een museum... Dus wat doen ze dan met zo’n enorm lijk? We bellen erover met dierenarts Peter Klaver.

Is het nou echt zo dat grote voeten een grote piemel betekent? Of grote handen? Of een grote neus? We bellen erover met Piet Hoebeke, hij is uroloog in het Universitair ziekenhuis in Gent.

Laat jij wel eens een hond uit, die heel graag heel lang aan de plas van een andere hond wil ruiken? Dat doen honden maar wat graag, maar wat hebben ze er aan? We zochten het voor je uit, samen met dierenarts Martin Arens.

Probeer maar eens je gezicht in de plooi te houden terwijl je een hap van een citroen neemt. Dat lukt niet he? Als je iets zuurs eet trek je altijd een hele gekke bek. Maar waarom doen we dat eigenlijk? Emeritus hoogleraar sensoriek en eetpatronen Kees de Graaf vertelt het je!

Is iedereen echt zes handdrukken van elkaar verwijderd? We zoeken het uit met Remco van der Hofstad, wiskundige aan de Technische Universiteit in Eindhoven.

De dood hoort bij het leven: dat geldt natuurlijk ook voor beroemdheden en BN'ers. De meeste beroemdheden ken je waarschijnlijk niet persoonlijk, maar toch kan het je best raken als je favoriete zanger (plots of na een lang ziekbed) overlijdt. Je kan er best rouwig om zijn. Maar waarom eigenlijk? Je kent hen toch niet écht? We bellen erover met Mediapsycholoog NIP Mischa Coster en vragen ook even voor je of je vrij van je werk mag om te rouwen aan Advocaat arbeidsrecht Sietske Bos-Bremmer.

Hoe klinkt de stilste plek van Nederland? Wat is geluid? Wat is de ruis die je hoort vlak voor het slapengaan? Het zijn vragen die allemaal beantwoord worden in deze aflevering van Alledaagse Vragen. En dat allemaal door audioloog Bart Vinck en TU-Delft medewerker Henry den Bok.

Het zijn stuntdagen bij Alledaagse Vragen, want vandaag krijg je twee vragen voor de prijs van één! We vragen ons af waarom de mens verstandskiezen heeft, terwijl die super vaak getrokken worden! Ook geven we je antwoord op de vraag: waar blijft het speeksel bij de tandarts. Als je daar écht het antwoord op wil weten, zou ik vooral deze aflevering even luisteren!

Lekker meeblèren met de radio in de auto, ieder nummer woord voor woord meezingen. Herkenbaar? Maar hoe kan het nou dat we liedjes zo goed kunnen onthouden? En hoeveel van die liedjes passen er eigenlijk in je hoofd? Neurowetenschapper Job van den Hurk kan het je allemaal vertellen.

De roze scheerschuim duurder dan de blauwe? Waarom is dat en waarom doen bedrijven dat? En hoe zit het eigenlijk met het idee van 'roze voor meisjes en blauw voor jongens'. We bellen erover met private pricing-expert en marketingstrateeg Marc Westeneng en historicus Tessa Bouwman.

Het is coming out day!!! En iedereen is toch op zijn minst wel een beetje biseksueel tegenwoordig? Nou, dat zoeken we graag voor je uit. Daarbij stippen we nog even een biseksueel icoon uit de Nederlandse geschiedenis aan, én leggen we je uit wat biseksualiteit met de parlementaire democratie te maken heeft. We bellen met Marijn Hermanus, ambassadeur van Bi+ Nederland.

Heb jij wel eens met AI een afbeelding gemaakt, en stonden daar mensen op? Dikke kans dat de handen van deze personen er niet zo realistisch uit zagen. AI kan inmiddels bijna alles voor ons doen, maar waarom lukken handen en vingers niet? Dat zoeken we vandaag voor je uit. Bliep Bloep!

Als je een vakantie boekt denk je er vast nog niet over na, maar vlak voordat je vertrekt schrik je: heb ik wel gecheckt of ik een wereldstekker mee moet op reis?! Er zijn wereldwijd veel verschillende stopcontacten waardoor jouw telefoonoplader niet overal zomaar in het stopcontact past. Maar waarom is dat eigenlijk zo? En kan er niet gewoon beter één universeel stopcontact zijn? We bellen erover met Mitchell Drion, productspecialist en co-founder van Voomy, waar ze producten ontwikkelen voorzien van stroom, in huis, op reis en op kantoor.

Vissen zijn de hele dag omringd door water, maar drinken ze dat ook op? Hebben vissen dorst, en hoe gaan ze om met het zoute zeewater? We krijgen het antwoord van Randy Hartmann, educator bij Wildlands Emmen.

We hebben allemaal een telefoon met een hartstikke goede microfoon, maar daar blijft weinig van over zodra je gaat bellen. Hoe kan dat? We laten het je horen en krijgen uitleg van geluidsdocenten Rene Frankhuizen en Rian van Antwerpen

Het is vandaag dierendag! En daarom bespreken we koala's. Want: zij hebben chlamydia. Of in ieder geval, een heleboel van hen! En dat is een van de grote redenen dat deze bijzondere diertjes op dit moment met uitsterven worden bedreigd. We bespreken pus uit cloaca's, wetbottoms en rode ogen. Daarvoor belden we tweemaal naar Down Under. Allereerst met Mark Krockenberger, hij is professor Veterinaire Pathologie bij de Universiteit van Sydney in Australië. Hij houdt zich ontzettend veel bezig met koala’s (en chlamydia bij koala's). Daarnaast kregen we Doctor Samuel Philips aan de lijn, hij is Research Fellow bij de University of the Sunshine Coast in Australië, waar hij op dit moment het koala-chlamydia-vaccinatie-onderzoek leidt. Want: zijn ze te redden?

Of je ze nou wel of niet in je winkelmandje legde, je hebt ze vast wel eens gezien: de herkenbare blauwe bakjes met champignons in de supermarkt. Maar is het je wel eens opgevallen dat ze weg zijn? Waar zijn ze gebleven? En waarom zijn ze dan weg? We bellen erover met Mieke Verstappen, directeur van het verpakkingsbedrijf dat aan de wieg stond van het blauwe champignonbakje. Ook bellen we met professor Durk Talsma over verleid worden in de supermarkt.

Beginnen met soep, dan het hoofdgerecht, dan het toetje. Maar, waar komt die volgorde vandaan, en doen we dat niet andersom? Dat zoeken we voor je uit, samen met culinair historicus Lizet Kruyff.

Hebben jouw ouders grijze haren, en vraag je je af of jij de schuldige bent? Nou, dat kan zomaar! Hoe dat zit hoor je in deze aflevering waarin Nina en Nanoah het antwoord krijgen van dermatoloog Tristan van Dongen.

Na weken, maanden werken is het zo ver: je hebt vakantie! Lekker met de benen omhoog, misschien reis je wel naar een all inclusive resort, maar in ieder geval: lekker chillen. Maar dan word je ziek! Wat een kl*te timing! Maar je bent niet de enige, dus hoe komt dat? We bellen erover met Ad Vingerhoets, emeritus hoogleraar emoties en welbevinden.

Op een aantal bijsluiters van bepaalde medicatie vind je het dringende advies om een lekkere grapefruit (of grapefruitsap) te laten staan bij het nemen van de geneesmiddelen. Dat is zo specifiek, dat we ons afvroegen: waarom is grapefruit nou een no-go met medicatie? Daarover belden we met ziekenhuisapotheker Maarten van Soest.

Hoe kan het dat een liedje zingen je gelukkig kan maken? Dat vragen we aan stemcoach en zangeres, Helen Botman. Ook belden we met muziektherapeut en lichaamsgerichte zang coach Heidi Hogewind over muziek als therapie.

Vlak voordat je de stad in gaat om een nieuwe pasfoto te laten maken voor je rijbewijs, sta je thuis in de spiegel te kijken: dat ziet er goed uit! Deze keer komt het helemaal goed. In de stad loop je langs wat winkels en zie je je reflectie in de winkelruiten: Huh? Ben ik dat? Zo zag ik er net toch nog niet uit? Hoe kan dit? Tien minuten later word je pasfoto afgedrukt. Het moment dat je het velletje in je handen geduwd krijgt, kun je wel janken. Weer een lelijke pasfoto... Maar waarom is dat nou altijd zo? We bellen hierover met Liesbeth Woertman, hoogleraar psychologie, zij is gepromoveerd op het gebied van zelfbeeld.