Alledaagse Vragen

Het is vandaag dierendag! En daarom bespreken we koala's. Want: zij hebben chlamydia. Of in ieder geval, een heleboel van hen! En dat is een van de grote redenen dat deze bijzondere diertjes op dit moment met uitsterven worden bedreigd. We bespreken pus uit cloaca's, wetbottoms en rode ogen. Daarvoor belden we tweemaal naar Down Under. Allereerst met Mark Krockenberger, hij is professor Veterinaire Pathologie bij de Universiteit van Sydney in Australië. Hij houdt zich ontzettend veel bezig met koala’s (en chlamydia bij koala's). Daarnaast kregen we Doctor Samuel Philips aan de lijn, hij is Research Fellow bij de University of the Sunshine Coast in Australië, waar hij op dit moment het koala-chlamydia-vaccinatie-onderzoek leidt. Want: zijn ze te redden?

Of je ze nou wel of niet in je winkelmandje legde, je hebt ze vast wel eens gezien: de herkenbare blauwe bakjes met champignons in de supermarkt. Maar is het je wel eens opgevallen dat ze weg zijn? Waar zijn ze gebleven? En waarom zijn ze dan weg? We bellen erover met Mieke Verstappen, directeur van het verpakkingsbedrijf dat aan de wieg stond van het blauwe champignonbakje. Ook bellen we met professor Durk Talsma over verleid worden in de supermarkt.

Beginnen met soep, dan het hoofdgerecht, dan het toetje. Maar, waar komt die volgorde vandaan, en doen we dat niet andersom? Dat zoeken we voor je uit, samen met culinair historicus Lizet Kruyff.

Hebben jouw ouders grijze haren, en vraag je je af of jij de schuldige bent? Nou, dat kan zomaar! Hoe dat zit hoor je in deze aflevering waarin Nina en Nanoah het antwoord krijgen van dermatoloog Tristan van Dongen.

Na weken, maanden werken is het zo ver: je hebt vakantie! Lekker met de benen omhoog, misschien reis je wel naar een all inclusive resort, maar in ieder geval: lekker chillen. Maar dan word je ziek! Wat een kl*te timing! Maar je bent niet de enige, dus hoe komt dat? We bellen erover met Ad Vingerhoets, emeritus hoogleraar emoties en welbevinden.

Op een aantal bijsluiters van bepaalde medicatie vind je het dringende advies om een lekkere grapefruit (of grapefruitsap) te laten staan bij het nemen van de geneesmiddelen. Dat is zo specifiek, dat we ons afvroegen: waarom is grapefruit nou een no-go met medicatie? Daarover belden we met ziekenhuisapotheker Maarten van Soest.

Hoe kan het dat een liedje zingen je gelukkig kan maken? Dat vragen we aan stemcoach en zangeres, Helen Botman. Ook belden we met muziektherapeut en lichaamsgerichte zang coach Heidi Hogewind over muziek als therapie.

Vlak voordat je de stad in gaat om een nieuwe pasfoto te laten maken voor je rijbewijs, sta je thuis in de spiegel te kijken: dat ziet er goed uit! Deze keer komt het helemaal goed. In de stad loop je langs wat winkels en zie je je reflectie in de winkelruiten: Huh? Ben ik dat? Zo zag ik er net toch nog niet uit? Hoe kan dit? Tien minuten later word je pasfoto afgedrukt. Het moment dat je het velletje in je handen geduwd krijgt, kun je wel janken. Weer een lelijke pasfoto... Maar waarom is dat nou altijd zo? We bellen hierover met Liesbeth Woertman, hoogleraar psychologie, zij is gepromoveerd op het gebied van zelfbeeld.

We bellen over een zogenaamde 'asielcrisis' met universitair docent migratierecht Mark Klaassen (Universiteit Leiden) en Anhela Alickovic van VluchtelingenWerk Nederland, om wat meer grip te krijgen op de situatie.

Wist je dat je door het eten van chocolade en kant-en-klaar-maaltijden 31% meer kans hebt op een depressie? Maar hoe zit dat? Dat legt voedselwetenschapper Inge van der Wurff aan je uit! En voedingsdeskundige Lot Beukers vertelt je over emotie-eten.

Je hebt heerlijk gesport en naast een bezweet voorhoofd heb je eigenlijk nergens last van! Maar de volgende ochtend lukt het nauwelijks om de trap af te komen door de gigantische spierpijn. Maar waarom krijg je pas een dag later spierpijn? En is het de tweede dag NOG erger?

De herfst is in aantocht, het weer wordt kouder: dan kan het best zijn dat je wat vaker moet plassen. Maar hoe komt dat nou? Daarover bellen we met thermofysioloog Hein Daanen en uroloog Laetitia de Kort.

Adele praat over het algemeen plat Brits. Maar zodra ze begint met zingen, komt daar opeens een algemeen Amerikaans accent om de hoek kijken. Hoe kan dat nou? Dat legt taalwetenschapper Hendrik de Smet aan je uit!

Was je gevallen? Werd je gepest door je buurmeisje? Of was het net uit met je verkering? Grote kans dat je dan als eerste je moeder riep om troost van te krijgen. Maar waarom is dat eigenlijk zo? En waar is de eventuele vader in dit verhaal? Dat legt Peter Bos, hoogleraar bij het Instituut Pedagogische Wetenschappen aan de Universiteit Leiden, aan je uit! En wat zeggen we eerder? Papa of Mama? Dat legt Caroline Junge, Universitair hoofddocent aan de Universiteit Utrecht en taalonderzoeker bij baby’s, aan je uit.

Influencers zie je op allerlei evenementen: festivals, formule 1, premieres, noem het maar op. Maar hoe zit dat? Wie betaalt eigenlijk hun kaartje? We bellen met social media marketeer Floor Slagter van Partout, oprichter van RED & manager van influencers Cheyenne, en zanger, acteur en influencer Belá Becht (bekend van 'POV: Meisje uit Amsterdam' en WHAM!-tribute WHAMANIA).

Ken je dat. Je ziet in de verte dat die ene roltrap op het station defect is en vol goede moed stap je er op af. Je weet dat de roltrap het niet doet. Je bent er op voorbereid. En toch voelt het totaal ongemakkelijk als je erop stapt. Hoe kan dat? Bewegingwetenschapper Jeroen Smeets legt het uit!

Je kent die meiden wel... Ze zitten net een maand bij een studentenvereniging en opeens heeft iedereen dezelfde stem. Een stuk lager en heser dan voorheen. Maar hoe komt dat eigenlijk? En hoe kom je ervan af? Dat legt KNO-arts Dennis Kox en logopedist Marjan Oosterbaan aan je uit!

Uhhhh, uhmmm, ehhhhh. We zeggen het allemaal als we even moeten nadenken over het vervolg van ons verhaal. Maar waarom zeggen we dan eigenlijk uh? Dat legt taalwetenschapper Hans Rutger Bosker aan je uit! En oprichter en trainer van depresenteerschool.nl, Stephan Borggreve legt uit hoe je je verhaal het beste kan overbrengen zonder een uhhhhh te gebruiken!

Vorig jaar voorkwamen Westerse inlichtingendiensten "zeker een tiental" aanslagen in Europa. Dat meldde de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) in het jaarverslag over 2023. Maar hoe weet je nou dat er een aanslag gepland staat? Daarover belden we met Edwin Bakker, hoogleraar terrorismestudies aan de Universiteit van Leiden.

Normaalgesproken ben je een lief en zachtaardig mens. Maar als je in de auto zit, verander je opeens in een kwaadaardig monster! Ieders moeder krijgt het er van langs en af en toe gaat dat ene vingertje wellicht omhoog. Maar hoe kan dat eigenlijk?

Vele Nederlanders eten het maar al te graag: een bammetje met pindakaas. Maar waarom heet dat eigenlijk pinda'kaas'? Er zit toch helemaal geen kaas in het populaire smeerseltje? We belden erover met oprichter van De Pindakaaswinkel, Michiel Vos. Ook Nederlands taalkundige, Nicoline van der Sijs komt aan het woord. En we eindigen met de bedenker van 'Droomboter' (wat dus niet droomboter mag heten), Igor Sorko.

Je bent er gek op of je haat het: koriander! Voor sommigen proeft de kruid naar zeep, en anderen hebben dat weer niet. Hoe kan dat eigenlijk? We bellen erover met wetenschapper en auteur van het boek DNA, Lieven Scheire.

De wereldgezondheidsorganisatie WHO maakte vorige week bekend dat het condoomgebruik onder jongeren wereldwijd daalt. En ook in Nederland is dit het geval. Hierdoor neemt het aantal SOA’s enorm toe en worden wachtrijen voor soatests en medicatie steeds langer. Dit komt onder andere omdat condooms te duur zouden zijn! Veel Is het nou echt nodig om bijna 10 euro meer uit te geven aan een a-merk pakje condooms? Of kun je ook gewoon bij de supermarkt je condooms halen? Dat legt Richard Spooren van condoom-anoniem aan je uit! Wil je meer informatie over condooms? En weten waarom het dragen van een condoom eigenlijk super belangrijk EN sexy is? Ga dan snel daar bnnvara.nl/doenietdom en vraag je gratis setje condooms aan!

Je eigen scheet ruikt altijd lekkerder in vergelijking met die van een ander. Maar hoe kan dat eigenlijk? Dat leggen schrijfster Esther Walraven en Maag Darm Lever-arts Marcel Spanier aan je uit!

Veel van ons krijgen elke maand, of misschien zelfs wel wekelijks, loon op onze bankrekening gestort. Maar waar velen van ons loon krijgen, praten we er maar bar weinig over met elkaar. Waarom eigenlijk? Hoe zit dat? We bellen voor deze aflevering met financieel psycholoog Anne Abbenes, zij onderzoekt de invloed van ons brein, emoties en persoonlijke overtuigingen op ons financieel gedrag. En we spreken HR-expert Roland Grootenboer.

Elk jaar voeren we dezelfde discussie... Liggen die pepernoten nou alweer vroeger in de winkels? Dit vraagstuk gaan we voor eens en altijd oplossen. De twee directeuren van de twee grootste pepernootgiganten Oscar de Lange en Geert-Jan Zandbergen leggen het allemaal aan je uit!

De twee astronauten die nog altijd in het internationale ruimtestation ISS verblijven vanwege problemen met het ruimteschip Starliner, blijven daar tot februari! Het was eigenlijk de bedoeling dat de twee maar 8 dagen zouden blijven maar dat tripje is onverwachts flink verlengd. Maar zijn er wel genoeg voorraden voor opeens twee extra bemanningsleden? Is er voldoende wc-papier en genoeg eten? Dat leggen ruimteabassadeur Nancy Vermeulen en Hans van der Lande van Space Expo aan je uit!

Vanaf vandaag kunnen we de Paralympische Spelen op de voet volgen! Maar wanneer ben je eigenlijk een Paralympisch sporter in plaats van Olympisch sporter? En hoe maak je een wedstrijd eerlijk met sporters met allerlei verschillende beperkingen? Rosa en Nanoah bellen erover met parawatcher Robin Wubben en rolstoelbasketbalster uit het Nederlandse vrouwenteam Mariska Beijer.

Je ligt in bed, kan niet slapen. Schaapjes tellen heeft geen zin en ineens begint je brein te malen... Nadenken wordt piekeren en zo kan je nog minder goed slapen! Maar hoe komt het nou dat we vooral 's nachts soms zóveel piekeren? Daarover bellen we met hersenwetenschapper Charlotte Sleurs en psycholoog Mark de Smet.

Als je de mens in zware omstandigheden op een boot zet, dan is de kans groot dat je zeeziek wordt. Maar soms zie je eendjes rustig dobberen in de zee en dan vraag je je soms af... Kan een eend ook zeeziek worden? Dat legt eendenonderzoeker Erik Kleynheeg aan je uit. En Rosa reist af naar SIMWAVE in Barendrecht waar zij onderzoekt hoe je het beste met zeeziekte om kan gaan.

B&B Vol Liefde, Lang Leve de Liefde, First Dates - allemaal verschrikkelijk ongemakkelijke programma's. Maar ook: ontzettend goed bekeken en veel besproken programma's. Veel van ons gaan nou eenmaal heel erg goed op het ongemak van een ander, terwijl sommigen het echt niet aan kunnen zien. Hoe zit dat allemaal? Daarvoor bellen we met psycholoog en auteur Sabine Klaver.

Roxy Dekker vroeg laatst op instagram aan haar fans of we liever een EP of een album van haar wilde ontvangen. Maar wat is nou het verschil tussen een EP en een album? En waarom zou een artiest liever voor de een of het ander kiezen? Dat hoor je van popjournalist Atze de Vrieze en van de frontman van Personal Trainer, Willem Smit.

Onder de rivieren wordt die harde Nederlandse G opeens prettig verzacht uitgesproken. Maar waar komt die zachte g eigenlijk vandaan? Dat legt Marc van Oostendorp aan je uit. Hij is hoogleraar Nederlands aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Wordt een stukje kaas gezonder als je het bakt? En hoe zit dat met tosti's? Zijn die nou ongezonder dan gewoon een bammetje kaas? We bellen erover met voedingswetenschapper Guido Camps en chef Perry de Man.

An apple a day keeps the doctor away, je kent dat gezegde vast wel. Maar wat is daar nou echt van waar? We bellen erover met voedingswetenschapper Jaap Seidell en Marjolein Smidt: professor chirurgische oncologie aan het MUMC in Maastricht.

We zitten middenin de Lesbian Renaissance! Maar lesbiennes worden soms, af en toe een beetje neerbuigend, ook wel eens 'pot' genoemd. Wat heeft een lesbisch mens nou te maken met een pot? Voor deze aflevering belden we met historicus Tessa Bouwman en muziekjournalist Tim van Erp.

Luisteraar Marsha viel het op dat van de week - ondanks de dertig graden - het weer een 10 kreeg als cijfer. Maar waar is dat dan op gebaseerd, en wie geeft die cijfers? Weerman en meteoroloog Raymond Klaassen weet er alles van en heeft het antwoord voor je!

Je kent het wel... Je zit in het theater, je hebt een voorstelling gezien en aan het einde komt er een mooi applaus. De acteurs gaan af en komen gelijk weer op om nog een keer applaus in ontvangst te nemen. Je handen doen ondertussen pijn van het klappen en de acteurs verlaten het podium. En net als je wil stoppen met klappen komen ze NOG een keer terug! Waarom doen acteurs dat? Dat leggen acteur William Spaaij en Sarah Masson van Cemper aan je uit!

Wij mensen worden er constant op gewezen hoe belangrijk een gevarieerd dieet is. En dat terwijl de koe kan leven van alleen maar het eten van gras. We belden met Ingrid van Dixhoorn over waarom een koe zo groot kan worden zonder de schijf van vijf.

Bij veel bedrijven beland je telefonisch in de wacht, en tijdens het wachten krijg je er dan vaak gratis een wachtmuziekje bij. Schijtirritant, vinden velen. Maar wie heeft ooit bedacht dat dat een goed idee is? We bespreken wachtmuziek met muziekwetenschapper Edith van Dyck.

Ook deze Olympische Spelen werden er dagelijks weer wereldrecords verbroken. Maar hoe kan het dat deze records maar kunnen worden verbroken? Worden we als mensen gewoonweg sterker? Of zit dat toch even anders? Dat legt de Vlaamse sportjournalist Maarten vanGrambeeren aan je uit. Hij presenteerde het documentaireprogramma Wereldrecords, waarin hij bijzondere wereldrecords ging onderzoeken.

5,6,7,8! Zo wordt er altijd afgeteld als er gedanst gaat worden. Maar waarom tellen ze niet gewoon af met 1,2,3,4? Dat legt muziekdocent Anneli Verhees je uit! En wat voor rol speelt je ritmegevoel tijdens het dansen? Dat hoor je van cognitieve neurowetenschapper en universitair docent aan de Universiteit Leiden Fleur Bouwer.

Rosa is brat, Nanoah is brat, de zomer is brat maar vooral Kamala is BRAT! Maar wat betekent dat? En wat heeft 'brat' te maken met de politieke campagne van Kamala Harris? We bellen erover met popcultuur-expert Rabia Sitabi en Amerikanist Manon Portos Minetti

Nederland is eindelijk flink wat medailles aan het binnenharken op de olympische spelen! Maar hoeveel geld verdien je nou met een medaille? En hoe zit dat wereldwijd? En wat doet een sporter uiteindelijk met dat prijzengeld? Dat hoor je in deze aflevering!

Uit cijfers van het CBS blijkt dat er in 2023 139 mensen zijn verdronken. Dat is een forse stijging in vergelijking met vorig jaar. Maar hoe kan dat eigenlijk? Dat legt Ernst Brokeimer van de Nederlandse reddingsbrigade aan je uit!

Als de zon dan eindelijk eens schijnt in ons koude kikkerlandje, smeren we ons natuurlijk allemaal netjes in met zonnebrand. Maar waar we goed voor onze eigen huid zorgen, moeten we dat eigenlijk ook doen voor onze huisdieren? Moeten zij ook een laagje zonnebrand op de huid? We belden met dierenarts Martin Arens en dierentuindierenarts Peter Klaver over (huis)dieren in de zon.

Met dat warme weer is een ijsje nooit verkeerd, lekker verfrissend. Maar zou het mogelijk zijn om onderkoeld te raken als je er te veel van eet? Dat vroegen we aan twee thermofysiologen: Hein Daanen en Boris Kingma.

We zijn als mensen natuurlijk geëvolueerd tot de mens die we vandaag de dag zijn. Daar heeft onze soort jaaaaaren over gedaan. Maar zijn we nog steeds aan het evolueren? Dat vroegen we aan evolutionair geneticus Duur Aanen.

Op websites moeten we te pas en te onpas ‘bewijzen’ dat we geen robot zijn. Door bijvoorbeeld dus zo'n vakje aan te vinken waar vrij letterlijk bij staat “Ik ben geen robot”. Robots kunnen koeien melken, opereren, het huishouden doen, en tegenwoordig zelfs door AI menselijke hersenfuncties nabootsen. Maar zo’n vakje aanvinken? Dat gaat ze dan de pet te boven? We bellen erover met twee technische mannen: digitaal strateeg Michel Ariens en universitair docent Security & Privacy Hugo Jonker.

Breakdancen debuteert dit jaar als olympische sport op de spelen in Parijs! Maar hoe wordt eigenlijk bepaald wat een olympische sport wordt? Dat legt sportverslaggever Daan de Ridder aan je uit!