Alledaagse Vragen

Bijna elke school heeft de afscheidsmusical-traditie. Maar waarom voeren de achtste groepers zo'n prachtige show op aan het einde van schooljaar?

De PVV is klaar met het kabinet en heeft ontslag genomen. Daarom zullen zij wachtgeld ontvangen. Maar wie betaalt dat wachtgeld eigenlijk? Dat legt hoogleraar Barend Barentsen aan je uit. Daarnaast vertelt onderzoeker bij het centrum voor parlementaire geschiedenis, Johan van Merriënboer, over de controversie van het wachtgeld.

In verband met tweede pinksterdag een herhaling. Het kabinet is gevallen en daarom even een throwback naar vorig jaar. Bij veel bedrijven moet je er namelijk aan geloven: een teambuildingsuitje. Goed voor de sfeer én de roddels voor bij het koffieautomaat. Maar doet het Kabinet dat ook? En zou dat helpen voor de sfeer? Politiek verslaggever Anna Plaisier legt het aan je uit!

Rijst kun je wel tot 5 jaar lang bewaren en ook koffie blijft heel lang goed. Maar wie bepaalt nou eigenlijk die houdbaarheidsdatum? En hoe bepalen ze dat? Dat leggen voedingswetenschapper Jacob Seidell en evensmiddelentechnoloog Tiny van Boekel aan je uit!

Soms zie je opeens een gigantische zwerm aan vogels voorbij trekken. Ze bewegen als een organisch geheel maar wie is eigenlijk de leider van het geheel?

Je kunt de schoolvakanties al bijna ruiken. Nog een maandje – of iets meer – wachten, en dan kunnen we los. Maar waarom hebben we eigenlijk zes weken vakantie? Dat leggen Eddy Habben Jansen, beleidsadviseur bij de Vereniging Openbaar Onderwijs, en Jacques Dane, hoofd onderzoek en conservator van het Nationaal Onderwijsmuseum, je uit.

Het kabinet staat op omvallen! Maar kunnen ze de val in Den Haag eventueel voorkomen? Is het mogelijk om een het kabinet te hervormen in plaats van het te laten vallen? Dat legt politiek verslaggever Sandrine Thelosen aan je uit!

Na uren in de rij te hebben gestaan, is het eindelijk zover: je stapt de achtbaan in. En binnen twee minuten stap je er ook alweer uit. Hartstikke kort. Maar waarom is dat? Het antwoord op die vraag hoor je van Danny van der Weel van Theme Park Science.

Ruim 1400 artsen, wetenschappers en deskundigen roepen de politiek op om met leeftijdsregels te komen voor het gebruik van smartphones en sociale media. Jongeren zouden namelijk ongelukkiger worden door een smartphone. Maar waarom eigenlijk? Dat legt psycholoog Thijs Launchpach aan je uit.

Het is Hemelvaartsdag. Geen werkdag, dus we zijn er helaas niet met een verse aflevering — maar wel met een herhaling! Met Hemelvaart wordt herdacht dat Jezus is opgestegen naar zijn vader in de hemel. Toentertijd was er nog niet echt een journaal. Dus ook geen in memorium of necrologie. Maar als tegenwoordig een bekend persoon overlijdt, lijken nieuwsorganisaties binnen no time tal van berichten over de gestorvene te hebben. Is dit van tevoren voorbereid, of niet? We belden met de NOS voor een antwoord!

De één noemt het een dood vogeltje in de mond. De ander zegt het gewoon zoals het is: die stinkende ochtendadem. Wat gebeurt er 's nachts in je mond, waardoor je wakker wordt met een onfrisse adem? Het antwoord hoor je van dr. Eveline van der Sluijs van ACTA en Ilja Croijmans van de Radboud Universiteit.

Ze zeggen wel eens dat katten negen levens hebben, maar waar komt dat gezegde vandaan? We vragen het aan dierenarts Peter Klaver.

Als je zwanger bent, en je voeten een maat groter worden, dan krijg je een jongen. Of nou ja, is dat zo? Zeggen je zwangerschapskwaaltjes iets over het geslacht van je baby? We bellen erover met gynaecoloog en hoogleraar verloskundige Thomas van den Akker en projectcoördinator bij Stichting NNID, expertisecentrum seksediversiteit Ellen van der Velden.

Het kan zomaar gebeuren... Iemand overlijdt terwijl je kilometers hoog in de lucht zit. Hoe gaan ze daar als cabin crew mee om? Dat legt Petra Kok van Tui aan je uit.

Uit een rapport blijkt dat als we niet zuiniger om gaan met ons schone drinkwater, we binnenkort niet genoeg schoon drinkwater meer hebben. Dat leggen Robin Leerdam van het RIVM en Merijn Schriks van Vitens aan je uit.

Marjolein heeft een bijzondere vraag over bepaalde chocoladesnoepjes. Want in de zak mist de roze variant... Maar waarom? Hoe zit dat en wat voor invloed heeft het zien van eten op je smaak? Dat hoor je allemaal in deze aflevering!

Waarom is het eigenlijk 'moeder'taal en 'vader'land en doorgaans niet 'vadertaal' of 'moederland'? We vragen het aan taalkundige Vivien Waszink.

Gelukkig is het kannibalisme bij mensen erg uitzonderlijk. Maar hoe zit dit in het dierenrijk? Waarom eten broertjes en zusjes elkaar op in de baarmoeder? Of waarom eet een moeder haar eigen jong op? Dat leggen aquarist Ron Bernhard en bioloog Michelle Spierings aan je uit!

Op 10 kilometer hoogte gebeurt er iets heel geks met... je darmen. In deze aflevering zoeken we uit waarom je op vliegvakantie niet alleen je koffer, maar ook wat extra lucht meeneemt. Antwoord op de vraag: waarom laat je zoveel scheetjes in het vliegtuig, krijg je van dr. Niek Tytgat.

Het waren prachtige, zonnige dagen. Maar als je niet uitkijkt verbrandt je levend en heb je opeens een rode neus! Het lijkt wel alsof we nu veel vaker verbranden dan vroeger. Hoe kan dat? Dat vragen we aan stralingsdeskundige Harry Slaper en dermatoloog Satish Lubeek.

Hoe maken ze nou zo'n gigantisch grote fabrieksschoorsteen schoon? Pakken ze de stofzuiger erbij op een hoogwerker, of gaat dat toch anders? We bellen erover met Anneke Thijs, mede-eigenaar van een familiebedrijf die zich heeft gespecialeerd in schoorstenen.

We zitten midden in het marathon-seizoen, afgelopen weekend kon je je stuk rennen in Leiden of Leeuwarden, aankomend weekend is Utrecht aan de beurt, het is vaak een hele happening. Maar waarom heeft die maraton eigenlijk zo'n specifieke lengte van 42 kilometer én 195 meter? Dat, en meer, zoeken we voor je uit met Suus Boschloo, sportjournalist en bewegingswetenschapper. NB: Deze aflevering is opgenomen voordat afgelopen weekend een deelnemer van de Loop Leeuwarden om het leven kwam.

Als je kijkt naar de ingredientenlijst van de meeste producten zie je dat er aroma's in zitten. Maar wat zijn aroma's nou eigenlijk en hoe worden ze gemaakt?

Vandaag zijn ze begonnen: de centrale examens! Scholieren op de middelbare school hebben er weken naartoe geleefd. Blokken, blokken, blokken. Maar hoe leer je nu het beste voor je eindexamens? Je hoort het van dr. Gino Camp, bijzonder hoogleraar Effectief Leren, en Larissa Kapnissakis van Succesvol Leren.

In de zee wonen de allergrootste dieren van de wereld. De Blauwe Vinvis is gemiddeld zo'n 170.000 kilo. Maar waarom zijn de dieren in de oceaan zoveel groter dan op het land? Dat legt bioloog Geert-Jan Roebers aan je uit!

Utrecht Centraal mist spoor 6, 10, 13, 16&17! Maar waarom? En waarom heeft Nijmegen een spoor 35? Dat legt Mirjam de Witte van Prorail aan je uit.

Klimaatverandering kent vele vormen, en door die diversiteit aan problemen vergeet je misschien ook wel eens wat. Hoe zit het bijvoorbeeld met het gat in de ozonlaag? Guus Velders, onderzoeker bij het RIVM, legt het je uit.

Fijne Bevrijdingsdag allemaal! Voor de aflevering van vandaag beantwoorden we een vraag die we een paar jaar geleden binnen kregen: "wie bepaalt eigenlijk wat een officiële feestdag is". We doken voor deze vrije Bevrijdingsdag opnieuw in dit vraagstuk.

Je kent het wel... Je zit lekker op de fiets en opeens word je geslagen. Omdat er een gele auto langs rijdt... Over de hele wereld slaan we elkaar bij het zien van een gele auto. Maar waarom doen we dat?

Het is heerlijk weer, we gaan zweten en dat betekent dat je make-up kan uitlopen. Maar gelukkig hebben ze daar waterproof mascara voor uitgevonden! Maar hoe maken ze mascara eigenlijk waterproof? Dat legt scheikundige Heleen Kibbelaar aan je uit!

Minke slaapt het liefst met een heerlijk geurend bosje bloemen naast haar bed. Want zij denkt dat ze door die geur beter slaapt. Maar heeft geur ook echt invloed op je lichaam? Dat legt geurambassadeur Claudia de Vos aan je uit.

Daar gaat ie: je net gesmeerde boterham met pindakaas. Flats op de grond. Snel oppakken, want: de 5-seconden-regel. Maar slaat deze regel, wetenschappelijk, eigenlijk wel ergens op? Je hoort het van hoogleraar levensmiddelenmicrobiologie prof. Marcel Zwietering.

Swag, avocadohand of onesie. Je zou het niet verwachten, maar deze woorden kun je gewoon terugvinden in het woordenboek. Taal groeit. Maar worden er ook woorden uit het woordenboek gehaald? Dat hoor je van Boukje Verheij, hoofdredacteur van het Algemeen Nederlands Woordenboek (ANW), en van Ton den Boon, hoofdredacteur van de Dikke Van Dale.

Vraag een gemiddelde moeder of vader: wie is het knapste kind ter wereld? En het antwoord is ongetwijfeld: mijn eigen baby natuurlijk! Terwijl in werkelijkheid deze baby misschien meer weg heeft van een oud verimpeld mannetje. Paps en mams hebben een roze babybril op. Maar bestaat die echt? Of moeten we het ergens anders zoeken? Je hoort het van evolutionair-ontwikkelingspsycholoog dr. Annemie Ploeger.

Op Tweede Paasdag overleed paus Franciscus op 88-jarige leeftijd. Dat betekent ook dat er een nieuwe paus gekozen gaat worden. En daarbij hoor ook de eeuwenoude traditie van het conclaaf en... de witte rook. Maar waarom is er witte rook? En wat voor een soort rook is het eigenlijk? Dat hoor je van cultuurtheoloog dr. Frank Bosman.

Een gemiddeld borrelplankje is niet compleet zonder een bakje olijven. In de supermarkt kan je ze kopen met pit, maar je ziet ze toch het meest zonder pitten. Maar hoe wordt de pit uit een olijf gehaald? Dat zochten we voor je uit met olijf-ondernemer Jack van Maas en gecertificeerd olijfolie-proever Judith van Unen.

Dat je je dan netjes aan de snelheidslimieten houdt, want je weet dat er een flitser op de route staat;), en dat je dan een politieauto voorbij ziet racen. Notabene zonder sirenes! Grrrrr. Zouden zij ook geflitst worden? We vragen het aan verkeersofficier Achilles Damen.

Het is Pasen! En dat is geen werkdag... dus we zijn er helaas niet met een verse, nieuwe aflevering voor je. Maar! We hebben wel de moeite genomen om een bijpasselijke herhaling voor je te uploaden! Want als je Pasen zegt, zeg je natuurlijk...? Eieren! Dus, hoe zit dat met die kleur? En let je eens op de kleur van je eierdooier de volgende keer?

Het is Goede Vrijdag en we staan aan de vooravond van het Paasweekend. Een perfect moment om je af te vragen waarom je God in de kunst zo vaak ziet als een oude man met een (lange) grijze baard. Het verlossende antwoord krijg je van Dr. Frank Bosman, cultuurtheoloog aan de Tilburg University.

Hoe lang spreken we eigenlijk al Nederlands? En hoe lang lijkt dat al enigszins op het moderne Nederlands? We spreken erover met Alexia Kerkhof, taalhistoricus en etymoloog.

Krijg je vieze handen als je hondenpoep netjes opruimt met een plastic zakje? Samen met professor Mark Vis zochten we het voor je uit, bang voor het antwoord.

Je doet je deur open en daar staat een cameraploeg met een presentator en een gigantische cheque! Je hebt de loterij gewonnen, maar die cameraploeg krijg je d'r gratis bij. Mag je die eigenlijk weigeren? We bellen met jurist Charlotte Reindersma en winnaarsbegeleider bij de Postcodeloterij Roel Eleveld.

Laat Alledaagse Vragen niet wegbezuinigen, laat de gehele publieke omroep niet wegbezuinigen! Ga naar beschermdepubliekeomroep.nl We spreken met Hubert van der Want, programmamaker bij BNNVARA en initatiefnemer van de actie beschermdepubliekeomroep.nl over de aankomende bezuingingen bij de NPO.

Je hebt het vast wel eens gehoord. Als je je ogen open houdt als je niest, ploppen ze er uit. Maar is dit echt zo? En waarom doe je eigenlijk je ogen dicht als je niest? Dat leggen KNO-arts Dennis Cox en wetenschapsjournalist Mare Lensvelt aan je uit!

Als een vrouw bij de dokter komt met hartklachten worden ze vaker naar huis gestuurd zonder diagnose dan een man. Is er een verschil tussen het mannen en vrouwenhart? En waarom worden hartklachten bij vrouwen vaker over het hoofd gezien? Voor het antwoord op deze vragen brachten we een bezoekje aan interventiecardioloog Yolande Appelman in het Amsterdam UMC.

Ronja lag heerlijk te relaxen op haar balkon. Tot ze opeens schrok van een hommel. We schrikken als mens snel van een insect maar schrikt een insect ook van ons? En wat gebeurt er eigenlijk met je lichaam als je schrikt? Dat leggen entomoloog Vincent Kalkman en neurowetenschapper Job van den Hurk aan je uit.

Vandaag stemt onze eigen Tweede Kamer over een motie die het debat rondom de versoepeling van de Transgenderwet van tafel wil vegen. Een wet waar het voornamelijk gaat over de genderlettertjes op je papieren zoals je paspoort. Maar in Amerika gaan ze een stap verder: daar lijkt het erop dat je het land niet eens meer inkomt als je een X op je paspoort hebt staan, waar bij de meeste mensen een V of een M staat. Kom ik, Nanoah, nu echt niet meer het land binnen? Daarover bellen we met Amerikanist Manon Portos Minetti en perscoördinator van Transgender Netwerk, Freya Terpstra.

G*dverd*mme K*t K*t. We vinden het allemaal lekker om af en toe een lekker scheldwoord aan onze vocabulaire toe te voegen. Maar waarom vinden we dat nou zo lekker? Dat hoor je van linguïst Norbert Corver en historicus Jessica den Oudsten.

Sommige mensen worden opgewonden van bijzondere dingen. De een houdt van voeten, de ander van kietelen en je kan ook zomaar opgewonden raken van een panty. We spreken hier van een fetisj. Maar hoe ontstaat een fetisj eigenlijk? Dat vertelt arts en seksuoloog Rik van Lunsen.

We kunnen heel veel gevoelens koesteren voor een object. Bijvoorbeeld die oude bank bij je ouders of het gevoel hebben dat je auto je beste vriend is. Maar hoe kan het nou dat je zoveel liefde kan voelen voor een product dat eigenlijk geen liefde terug geeft? Dat legt Dennis Schutter, hoogleraar sociale wetenschap, aan je uit!