Alledaagse Vragen

In de Donald Duck hebben alle personages maar 4 vingers. Maar waarom? Dat legt striptekenaar Tim Artz aan je uit. En waarom is dat bij Anime's juist niet het geval? Dat hoor je van popcultuurkenner Rabia Sitabi.

Dat knalgele schuimsnoepje in de vorm van een banaan, is een favoriet voor velen. Maar ookal heeft het de vorm van een banaan, het smaakt op geen enkele manier naar een echte banaan! Maar hoe kan dat?

Je kent het wel, je hebt een heel lekker luchtje gekocht omdat deze zo lekker ruikt bij een vriendin. Maar dan spuit jij hem op en dan ruikt het opeens naar je oude oma. Hoe kan het dat parfum bij iedereen anders ruikt? Dat legt beauty- en parfum expert Sofie Albrecht legt het aan je uit!

Steeds meer dieren worden met uitsterven bedreigd. Maar is dat eigenlijk erg voor het ecosysteem als een dier uitsterft? Dat legt Janneke Sindram aan je uit!

AI neemt onze banen over! Of niet? De angst bestaat in ieder geval onder vele Nederlanders, maar of jij straks echt vervangbaar bent door AI? Dat vroegen we aan AI-expert Aaron Mirck en hoogleraar maatschappelijke impact AI Pim Haselager.

Tijdens de feestdagen laten we je het beste van 2024 horen! Dit jaar stonden we met Alledaagse Vragen op het NPO Luister Podcastfestival. We mochten daar, onder toeziend oog van een volle zaal luisteraars, live een bijzondere aflevering opnemen. We spraken socioloog Anouk Smeekes over de vraag: Waarom was vroeger alles beter? Luisteraars mochten live vragen stellen en zo maakten we samen een hele bijzondere aflevering over nostalgie vanuit een goed gevuld TivoliVredenburg. Dit jaar staan we er weer, hou 23 maart alvast vrij in je agenda!

Tijdens de feestdagen hoor je het beste van Alledaagse Vragen 2024. Vandaag een terugblik op het vraagstuk: waarom mist een duif vaak poot? Dat komt niet door het vuurwerk maar wel door diegene die het vuurwerk aansteken. Een leuke funfact voor op een nieuwjaarsborrel!

Speciaal tijdens de feestdagen hoor je het beste van Alledaagse Vragen 2024. Als Turkije een voetbalwedstrijd wint, dan stromen de straten vol met Turkse Nederlanders die die overwinning vieren door toeterend door de straten te rijden. Maar... waarom eigenlijk?

Tijdens de feestdagen hoor je het beste van Alledaagse Vragen 2024. In deze aflevering bespreken we koala's. Want: zij hebben chlamydia. Of in ieder geval, een heleboel van hen! En dat is een van de grote redenen dat deze bijzondere diertjes op dit moment met uitsterven worden bedreigd. We bespreken pus uit cloaca's, wetbottoms en rode ogen. Daarvoor belden we tweemaal naar Down Under. Allereerst met Mark Krockenberger, hij is professor Veterinaire Pathologie bij de Universiteit van Sydney in Australië. Hij houdt zich ontzettend veel bezig met koala’s (en chlamydia bij koala's). Daarnaast kregen we Doctor Samuel Philips aan de lijn, hij is Research Fellow bij de University of the Sunshine Coast in Australië, waar hij op dit moment het koala-chlamydia-vaccinatie-onderzoek leidt. Want: zijn ze te redden?

Speciaal tijdens de feestdagen hoor je het beste van alledaagse vragen 2024. Vandaag: BRAT! Rosa was (is) brat, Nanoah was (is) brat, de zomer was brat maar vooral Kamala was BRAT! Maar wat betekent dat? En wat heeft 'brat' te maken met de politieke campagne van Kamala Harris? We bellen erover met popcultuur-expert Rabia Sitabi en Amerikanist Manon Portos Minetti

Vanavond zit je misschien wel aan een kerstdiner, en wie weet worden er ook wel lekkere champignons geserveerd. Is het je dan wel eens opgevallen dat die niet meer in blauwe bakjes verkocht worden? Waar zijn ze gebleven? En waarom zijn ze dan weg? We bellen erover met Mieke Verstappen, directeur van het verpakkingsbedrijf dat aan de wieg stond van het blauwe champignonbakje. Ook bellen we met professor Durk Talsma over verleid worden in de supermarkt.

Overal in Nederland liggen de straten en trottoirs open voor de aanleg van het glasvezelkabelnetwerk. Maar er zitten zo veel draden in de grond, dat Jan zich afvraagt; zit de grond niet een keertje vol? Dat bespreken we met landschapsarchitect van de gemeente Amsterdam Joyce van den Berg!

In het ziekenhuis dragen doktoren en verpleegkundigpersoneel vaak een wit uniform. En dat voelt gek, omdat de kans op gekke vlekken in het ziekenhuis juist extra groot is. Waarom dragen ze dan wit? Dat legt deskundige Infectiepreventie Angelique van der Veen van Treant Zorggroep aan je uit!

De kerstdagen staan voor de deur! En dat betekent dat skyradio de ene na de andere kersthit eruit knalt. Maar wat maakt nou een goede kersthit? Dat legt popcultuurkenner Philo Boss aan je uit!

Waar komen de politieke termen links en rechts vandaan? We bellen erover Robin Devroe, onderzoeker politieke vertegenwoordiging en kiesgedrag aan de universiteit van Gent.

Je kent het wel... Je rijdt midden in de nacht door de stad en overal staan nog lichten aan. In de winkelruiten maar ook in een kantoorpand waar niemand meer is. Waarom laten deze bedrijven hun lampen aan staan? En wat voor invloed heeft dat op de natuur?

Noodpakket en contant geld in huis liggen? Als het aan NAVO-baas Rutte ligt, zou je het moeten doen. Ook Defensie geeft aan dat we rekening moeten houden met een groot militair conflict binnen vijf tot tien jaar. Maar even serieus: hoe groot is de kans op oorlog in Nederland écht? We bellen erover met hoogleraar internationale betrekkingen Rob de Wijk en eigenaar van rampenrugzak.nl Stefan van Goor.

Je kent misschien wel atomen en dat zijn hele kleine deeltjes. Maar zijn er nog veel kleinere deeltjes op aarde te vinden? Dat legt Marcel Vonk, natuur- en wiskundige aan de Universiteit van Amsterdam, aan je uit!

Je gunt iedere kerstboom een mooi, fijn, warm huisje. Maar helaas is dit niet voor iedere boom weggelegd. Maar waar komen dan de bomen terecht die niet verkocht worden? We belden een rondje kerstboomverkopers.

Het wordt steeds kouder buiten en dat betekent dat je waarschijnlijk steeds vaker met koude handen op de fiets zit. Soms zijn ze zo koud dat ze zo goed als gevoelloos zijn. Maar als je dan je hand stoot, doet het weer enorm veel pijn. Hoe kan dat? Gelukkig is daar thermofysioloog Hein Daanen met het antwoord!

Oud en Nieuw komt eraan en dat betekent dat er nu al flink wat op los geknalt wordt. Maar dat vuurwerk zorgt ervoor dat er heel veel ongelukken gebeuren en er veel mensen met ernstige brandwonden naar een van de drie brandwondencentra in Nederland wordt gestuurd voor de nodige multidisciplinaire zorg. Maar waarom zitten de brandwondencentra in deze drie plaatsen? En ik dat wel goed verdeeld in Nederland? Het antwoord hoor je van brandwondenarts Merit van Eck.

De Nederlandsche Bank heeft ruim 600 ton aan goud in de kluis liggen. Maar we gebruiken al lang geen geld meer als betaalmiddel. Waarom hebben ze dit nog wel in zulke grote getalen in bewaring? Dat leggen Carlijn Elemans van de Nederlandse Bank en econoom Edin Mujagić aan je uit!

Je staat lekker te douchen maar in plaats van genieten van die warme stralen ben je alleen maar bezig met het douchegordijn wat de hele tijd op je af komt en zich dan aan je vastplakt. Herkenbaar? Er is dus een rede dat, dat gebeurt. En dat heeft alles met een aantal natuurkundige principes te maken. Welke dat precies zijn? Hoogleraar stromingsleer Kees Venner legt het je in deze aflevering allemaal uit.

Deze week kwam Joe Biden in het nieuws met de gratie die hij aan zijn zoon Hunter zal verlenen, waar hij eerst zei dat hij dat niét zou doen. Maar mag hij eigenlijk zomaar aan iedereen gratie verlenen? En hoe zit het eigenlijk in Nederland? We bellen met strafrechtadvocaat Richard van der Weide en Amerikanist Manon Portos Minetti.

We kennen 'm allemaal: Sinterklaas. Maar weten we ook hoe oud hij is? Nou, ja en nee. Hieke Huistra (wetenschapshistorica) neemt ons mee. Ook bespreken we een hele goede, misschien wel de beste, vriend van Sinterklaas: zijn paard. Daarover belden we met theoloog en sinterklaasfanaat Johanneke Bosman.

Maken dieren ook wel eens grapjes met elkaar of hebben zij helemaal geen gevoel voor humor? Dat vroegen we aan Mariska Kret, hoogleraar cognitieve psychologie aan de Universiteit van Leiden.

We zitten midden in de herfst! En de bomen zijn al bijna helemaal kaal. Op de grond liggen gevallen bladeren waar je vrolijk doorheen kan huppelen. Maar op een gegeven moment lijken al die gevallen bladeren te zijn verdwenen. Waar gaan die naartoe? Dat legt botanisch filosoof Norbert Peeters aan je uit!

Moet jij gapen als iemand gaapt? En zegt dat iets over hoe empathisch je bent? Cognitief gedragsbioloog Jorg Massen deed onderzoek naar gapen, en vertelt je in deze aflevering onder andere waarom dieren met een groter brein, langer gapen!

Kun je in Nederland op zoek naar kostbaar goud? Dat vertellen goudzoeker Job Spijker en archeoloog en manager Erfgoed bij Landschap Erfgoed Utrecht Anton Cruysheer aan je!

De winst van Donald Trump en het extreemrechtse seksisme wat daar, online en offline, op volgde heeft gezorgd voor een stijging in populariteit van een zogenaamde 4B-movement onder Amerikaanse vrouwen. Maar wat is dat? Disclaimer: Er zijn natuurlijk ook lieve (niet-seksistische en vrouwonvriendelijk) schatten van mannen!!!

Chat GPT staat altijd voor je klaar. Maar wat voor impact heeft het eigenlijk op het milieu? Dat vertelt Alex de Vries. Hij is oprichter van onderzoeksbureau Digiconomist en buitenpromovendus aan de VU op het onderwerp van de duurzaamheid van emerging technologies. Luis Miranda da Cruz, professor aan de TU Delft in Duurzame Software Engineering, legt je uit hoe Chat GPT groener kan worden gemaakt.

Wat is het nut van plaatsvervangende schaamte? En waarom krimp jij ineen als iemand anders een blunder maakt? Psycholoog Aukje Nauta legt het je in deze aflevering allemaal uit!

Je ziet ‘m bij de grote fimfestivals zoals in Cannes, je ziet ‘m bij premières, je ziet ‘m bij de Oscars: de rode loper. Maar waarom is die loper eigenlijk rood? We bellen erover met Karel Vanhaesebrouck, docent theater en cultuur aan het RITCS en de ULB.

Hoeveel graden is je poep? En gaat deze temperatuur omhoog als je flinkt pittig hebt gegeten? Maag-darm-leverarts Marcel Spanier geeft antwoord op deze brandende vraag!

Soms vergeet je de verwarming uit te zetten als je gaat slapen. En dan heb je hoofdpijn als je wakker wordt. Maar waarom is dat eigenlijk zo? En wat zijn de beste condities om lekker in slaap te vallen? Dat leggen fysioloog Bas Boukens en neuroloog- en somnoloog Myrthe Boss aan je uit!

Als iemand doet alsof ie opeens niks meer kan horen, noeman we dat ook wel Oost-Indisch doof. Maar waarom eigenlijk Oost-Indisch? En niet Europees? Of Amerikaans doof? Taalhistoricus en journalist Ewoud Sanders legt het uit!

De hik is natuurlijk enorm vervelend, vaak wil je er zo snel mogelijk vanaf komen. Maar na tien pogingen je adem inhouden of water op de kop drinken, lukt het je nog steeds niet. Hoe kom je er nou echt vanaf? We bellen erover met maag-darm-leverarts Marcel Spanier.

We zitten midden in het oliebollenseizoen, dus de gezellige oliebollenkraampjes vind je inmiddels weer in je dorp of stad. Maar na oud & nieuw, zo begin in januari, zijn ze vaak weer foetsie. Wat doen die oliebollenbakkers dan de rest van het jaar? We gaan langs bij oliebollenbakkers Corissa Reemer en Robert Nieuwland.

Zoet of zout is de discussie die vriendschappen kan verbreken. Maar waarom is popcorn eigenlijk een bioscoopsnack geworden? En waarom eten we dan geen popcorn in een filmhuis? Dat hoor je in deze aflevering!

Wie goed heeft opgelet vroeger bij biologie weet dat er dominante en recessieve genen zijn die je doorkrijgt van je ouders. Deze genen zorgen voor de kleur van bijvoorbeeld je haar of je ogen. Maar nemen de dominante genen het op een moment helemaal over? Geneticus Arwin Ralf legt het je uit.

De hele maand november niét klaarkomen... No Nut November dus. Of je het kan of wil is het ene, maar is het überhaupt wel goed voor je? We spreken erover met seksuoloog Nynke Nijman. En stippen ook nog héél even Destroy Dick December aan.

Op de basisschool leren we allemaal om netjes aan elkaar te schrijven. Terwijl we als volwassene het liefst alles in blokletters schrijven. Maar waarom leren we dan toch als kind die ene specifieke manier van schrijven? Dat legt leraar Eduard Knoet aan je uit!

Je kent het wel... Een nachtmerrie lijkt soms wel uren te duren. Terwijl als je in de armen ligt van je droompartner, je opeens heel snel weer wakker wordt. Maar hoe kan dat eigenlijk?

Wist je dat er ook stappentellers voor koeien bestaan?! Benieuwd hoe dat werkt en hoeveel stappen die koe dan zet in de wei? Geert Brus werkt voor het bedrijf die deze stappentelleres heeft gemaakt, en vertelt ons alle ins en outs!

De Blokker heeft uitstel van betaling aangevraagd... En dan kan het zomaar dat er binnenkort een einde aan de Blokker komt. De Blokker draaide al vele jaren verlies. Maar hoe kan het dat een winkel jarenlang verlies draait, en dan toch nog zo'n lange tijd kan voortbestaan? Dat hebben we gevraagd aan retailredacteur van het Financieel Dagblad: Jan Braaksen.

Praat je over iets, en zie je daarna ineens een bijpassende advertentie op Instagram? In deze aflevering spreken we techjournalist Daniël Verlaan over de vraag die iedereen bezighoudt: luistert Instagram ons echt af?

Vanavond is het zo ver! De Amerikaanse presidentsverkiezingen vinden dan plaats. De wereld houdt zijn adem in voor wat een nek-aan-nek race lijkt te worden. Het Electoral College, in Nederland beter bekend onder de naam “Kiesmannen”, speelt een grote rol in de Amerikaanse verkiezingen. Wat zijn dit precies, kiesmannen? En belangrijker nog: zijn deze kiesmannen echte mensen? Amerikadeskundigen Nienke de Bruijn en Manon Portos Minetti leggen het je uit.

Zit je net lekker gefocust te werken, komt er een knaller van een hit voorbij op de radio die zorgt dat je niet stil kan blijven zitten. Maar waarom hebben we toch zo de behoefte om te bewegen als we een lekker deuntje horen? In deze aflevering zochten we het voor je uit!

Onze Nina heeft een litteken van een strijkbout op haar arm, want die dingen zijn gloeiend heet! Maar waarom wordt je kleding glad van die hitte, en wordt het niet glad van diezelfde bout als-ie koud is? We vragen het Mark Vis, professor aan de TU Eindhoven.

Clowns zijn bedoelt om mensen aan het lachen te maken, en toch zijn de meeste er als de dood voor. Hoe kan dat? Speciaal voor halloween zochten we het voor je uit. Psycholoog Tom Beckers vertelt waarom zowel kinderen áls volwassen vaak last hebben van deze 'coulrofobie'.