Alledaagse Vragen

Waarom spreken we de stad Gorinchem uit als 'Gorkum'? We bellen erover met archiefmedewerker Pim Schouten van Regionaal Archief Gorinchem.

De ogen van Prinses Ariane zijn slechter geworden. En dat komt volgens Maxima allemaal door overtollig gebruik van schermen. Maar heeft het gebruik van schermen eigenlijk invloed op de kwaliteit van je ogen? Optometrist en docent optometrie aan de Hogeschool Utrecht Owi Owusu Mensah legt het aan je uit!

Ooit een boer een boer horen laten? De boer heeft een slechte naam maar is de oprisping vernoemnd naar het beroep van de boer? En waarom heeft de boer eigenlijk een slechte naam? Dit wordt allemaal uitgelegd door taalkundige Laura van Eerten en taaladviseur Rutger Kiezebrink. En je hoort Caroline vd Plas nog langskomen met haar visie op de slechte naam van de boeren...

Als volwassene word je aangeraden om veel water te drinken, het gaat zelfs om liters water per dag. Maar een baby kun je beter geen water geven, waarom eigenlijk niet? Hoe zit dat? We bellen erover met kinderarts neonataloog Laura van der Meer. Ook bellen we over moedermelk met de voorzitter van de Nederlandse vereniging Lactatiekundigen, Veronique Thijssen-Spaan.

Een Van Goghje op Marktplaats zetten nadat je 'm hardhandig gejat hebt uit het museum? Lijkt ons nou een lastige business. Maar wat doen dieven dan wel met gestolen kunst? En wie betaalt trouwens de schade van die gouden helm uit het Drents Museum? We bellen met kunstdetective Arthur Brand.

Happy Valentines Day! Vandaag geven miljoenen mensen chocolade aan elkaar, je kan je afvragen of het nog echt origineel is... ;) Maar! Waarom associeren we chocolade eigenlijk met de liefde? Waar komt dat vandaan? Waarom geven we elkaar niet een pot augurken naast een leuke lieve Valentijnskaart? Daarover bellen we met cacao & chocolade-expert Marika van Santvoort. Ook bespreken we het idee dat oesters libido-verhogend zouden werken, dat doen we met de eigenaar van de Oestercompagnie, Juliette de Wilde.

De griepepidemie heeft Nederland in z’n macht. En naast kopjes thee en kippensoep is het advies vooral lekker veel slapen. Iedereen die ooit griep of koorts heeft gehad, weet wat dat betekent: koortsdromen. Waarom hebben wij bij koorts zo’n last van heftige dromen. Dat leggen klinisch psycholoog bij ARQ Centrum ’45 dr. Annette van Schagen, dromenexpert, auteur en directeur van ITIP Bas Klinkhamer en droomanalist en Jungiaans dieptetherapeut Mireille Steenkamer je uit.

De provinciegrenzen in Nederland zijn al ontzettend oud en hebben hele gekke kronkels. Maar waarom? Dat legt journalist en schrijver van het boek Grensstreken, Milo van Bokkum, aan je uit!

Er zijn enorm veel goede doelen die graag langs de deuren gaan voor een collecte. Maar mag je zomaar elke willekeurige dag de straat op? Hoe wordt dat bepaalt en mag je eigenlijk zomaar de straat op? En wat zijn de beste tips en tricks voor een succesvolle collecteloop? Dat hoor je van Anoek Smith, expert geven en gemeenten bij het CBF en Chantal van Gool van Stichting Collecteplan.

Mensen roepen met trots als ze uit 010 of 020 komen. De netnummers zijn belangrijk voor mensen hun identiteit en we zouden bijna vergeten dat ze werden gebruikt in een telefoonnummer. Maar waarom heeft Rotterdam dan netnummer 010 en Amsterdam 020? Dat hoor je in deze podcast!

Hoe kom je aan je kleding in de gevangenis en wat voor spullen mag je bezitten op je cel? Dat vroegen we aan Martin Miles, oud-gedetineerde en oprichter van Team Enkelband & Frans Douw, oud-gevangenisdirecteur. Ook belden we Willem Stohr, hij is curator van het Nationaal Gevangenismuseum in Veenhuizen over gevangeniskledij in Nederland door de jaren heen.

Het is je misschien niet ontgaan: Trump kondigde gisteren aan dat hij Gaza zou gaan overnemen om er een soort Riviera van het Midden-Oosten van te maken. Alle Palestijnen moeten maar ophoepelen, zonder pardon. Maar kan dat zomaar? Daarover belden we met hoogleraar Internationaal recht aan de Universiteit van Groningen, Marcel Brus.

Steeds meer mensen hebben meerdere 06-nummers en met groeiende inwonersaantallen in Nederland, komen er steeds meer 06-nummers bij. Maar raken de 06-nummers op een gegeven moment op? Dat legt Annemarie Sipkes, directeur Telecom, Vervoer en Post van de Autoriteit Consument en Markt, aan je uit.

Als je op social media zit te scrollen, zie je soms ineens spoilers van een film die in Nederland nog niet eens in de bios draait. Tegen de tijd dat de film hier uitkomt, hebben veel Amerikanen 'm al lang bekeken. Waarom is dat eigenlijk? Waarom staan Amerikanen voorop met het kijken van die films?

De bibliotheek is goed gevuld met allerlei boeken. Maar wie bepaalt nou welk boek op de plank komt te liggen? Dat legt Jan ten Ham, collectiespecialist bij de Bibliotheek Utrecht, aan je uit!

We weten allemaal dat het opsteken van je middelvinger fuck you betekent. Maar hebben we dit gewoon een keer zelf verzonnen of is het gebruik van je middelvinger in een onprettige situatie iets wat in je zit? Lichaamstaalexpert Denise Dechamps legt het aan je uit!

Wel 8 van de 18 Eredivisieteams hebben rood- en witte thuisshirts. Maar waarom speelt rood en wit zo'n grote rol in het voetbal? Dat leggen kleurcoach Jannie Boer en sportjournalist Sjoerd Mossou aan je uit. En oud scheidsrechter Mario van der Ende laat je alles weten over de kleuren van het scheidsrechtertenue!

Misschien ken je het wel, na één ritje in de achtbaan ben je kotsmisselijk voor de komende vijf uur. Maar vroeger had je daar amper last van. Hoe kan dat? We bellen met Floris Wuyts, professor aan de universiteit Antwerpen.

Het is lekker koud buiten en dat heeft een groot voordeel: geen insecten die je snachts lastig vallen! Maar waar zijn die dan eigenlijk gebleven in de winter? Dat leggen Vincent Kalkman en Bart Knols aan je uit!

In de supermarkt liggen dozijnen vol met eieren. Sommige wit, sommige bruin. Maar hoe komt een ei aan zijn kleur? Dat laat Ruud van der Zanden aan je weten. Hij is oprichter van Kipster, het duurzaamste kippenbedrijf van de wereld.

Allerlei prachtige baksels verschijnen vaak in de afleveringen van Heel Holland Bakt, en daar wordt heel wat keukengerei bij gebruikt én viesgemaakt. Maar: wie doet die afwas eigenlijk? Daarover bellen we met onze BNNVARA-collega Tim, die tot de finale kwam met zijn baksels in het programma!

Bomen kunnen ontzettend oud worden... En in al hun jaren zien ze ontzettend veel. Wat als bomen konden praten? Maar kunnen bommen eigenlijk communiceren? Onderling of misschien met insecten? Dat legt botanisch filosoof Norbert Peeters aan je uit.

Soms lijkt het wel of mannen het erom doen... Ze huilen in ieder geval bijna nooit waar je bij bent. Maar huilen mannen echt minder dan vrouwen? En zo ja, waarom dan? Dat hoor je van de huilspecialist in Nederland: socioloog Ad Vingerhoets.

In elke grotere stad in Nederland heb je een CBR-afrij locatie. Maar niet in Almere... Waarom eigenlijk niet? Dat legt Ed Eering van het CBR aan je uit! En hoe is dat om rijles te geven? Dat hoor je van Ruud van Rijschool Rijzicht.

Wij mensen hebben vaak een sterke voorkeur voor links of rechts, als het gaat om het gebruik van je handen;) Maar hoe zit dat eigenlijk bij dieren? Zijn die ook links- of rechtspotig? Daarover bellen we met Saskia Arndt, Hoogleraar Diergedrag, Faculteit Diergeneeskunde.

Wat is er waar van de uitspraak 'Black don't crack'? Klopt het dat mensen van kleur minder snel oud worden dan witte mensen? Daarover bellen we gepensioneerd dermatoloog Henk Menke.

Er gaat geen verjaardag voorbij of je zingt hem: Happy Birthday. Maar wie heeft dit liedje eigenlijk bedacht, en verdient er dus geld aan? Advocaat Daniël Haije legt het je uit.

Misschien zit jij ook wel hartstikke diep in Dry January en drink je de hele maand geen alcohol. Maar heb je je ooit afgevraagd waarom we eigenlijk wijn drinken uit een speciaal wijnglas? Dat legt wijnboer Ilja Gort je uit.

Je wil graag werken als piloot bij je favoriete luchtvaarmaatschappij. Maar wat voor sollicitatieprocedure gaat daar eigenlijk aan vooraf? Moet je een proefvlucht maken om aangenomen te worden? Dat hoor je van piloten Tim de Rijke en Coen George.

Perfect om te checken of er eten tussen je tanden zit. Of juist voor een onbetwiste liftselfie: de spiegel in de lift. Maar waarom hangt die spiegel er eigenlijk? We vragen het aan Rob Jue van Schindler Liften en omgevingspsycholoog Fiona de Vos.

It giet oan, of toch niet: de Elfstedentocht. In 1997 werd de allerlaatste tocht der tochten gereden. Maar elk jaar is de Elfstedenvereniging er toch druk mee. Afzwaaiend voorzitter van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden, Wiebe Wieling, legt aan je uit wat er elk jaar gebeurt en hoeveel dat kost.

Als een misdaadonderzoek vast loopt, wordt er soms een gouden tip uitgeloofd. Maar wie betaalt die gouden tip eigenlijk? En moet je eigenlijk belasting betalen over een gouden tip? Dat legt Meike Willebrands van het Landelijk Parket allemaal aan je uit.

In de Donald Duck hebben alle personages maar 4 vingers. Maar waarom? Dat legt striptekenaar Tim Artz aan je uit. En waarom is dat bij Anime's juist niet het geval? Dat hoor je van popcultuurkenner Rabia Sitabi.

Dat knalgele schuimsnoepje in de vorm van een banaan, is een favoriet voor velen. Maar ookal heeft het de vorm van een banaan, het smaakt op geen enkele manier naar een echte banaan! Maar hoe kan dat?

Je kent het wel, je hebt een heel lekker luchtje gekocht omdat deze zo lekker ruikt bij een vriendin. Maar dan spuit jij hem op en dan ruikt het opeens naar je oude oma. Hoe kan het dat parfum bij iedereen anders ruikt? Dat legt beauty- en parfum expert Sofie Albrecht legt het aan je uit!

Steeds meer dieren worden met uitsterven bedreigd. Maar is dat eigenlijk erg voor het ecosysteem als een dier uitsterft? Dat legt Janneke Sindram aan je uit!

AI neemt onze banen over! Of niet? De angst bestaat in ieder geval onder vele Nederlanders, maar of jij straks echt vervangbaar bent door AI? Dat vroegen we aan AI-expert Aaron Mirck en hoogleraar maatschappelijke impact AI Pim Haselager.

Tijdens de feestdagen laten we je het beste van 2024 horen! Dit jaar stonden we met Alledaagse Vragen op het NPO Luister Podcastfestival. We mochten daar, onder toeziend oog van een volle zaal luisteraars, live een bijzondere aflevering opnemen. We spraken socioloog Anouk Smeekes over de vraag: Waarom was vroeger alles beter? Luisteraars mochten live vragen stellen en zo maakten we samen een hele bijzondere aflevering over nostalgie vanuit een goed gevuld TivoliVredenburg. Dit jaar staan we er weer, hou 23 maart alvast vrij in je agenda!

Tijdens de feestdagen hoor je het beste van Alledaagse Vragen 2024. Vandaag een terugblik op het vraagstuk: waarom mist een duif vaak poot? Dat komt niet door het vuurwerk maar wel door diegene die het vuurwerk aansteken. Een leuke funfact voor op een nieuwjaarsborrel!

Speciaal tijdens de feestdagen hoor je het beste van Alledaagse Vragen 2024. Als Turkije een voetbalwedstrijd wint, dan stromen de straten vol met Turkse Nederlanders die die overwinning vieren door toeterend door de straten te rijden. Maar... waarom eigenlijk?

Tijdens de feestdagen hoor je het beste van Alledaagse Vragen 2024. In deze aflevering bespreken we koala's. Want: zij hebben chlamydia. Of in ieder geval, een heleboel van hen! En dat is een van de grote redenen dat deze bijzondere diertjes op dit moment met uitsterven worden bedreigd. We bespreken pus uit cloaca's, wetbottoms en rode ogen. Daarvoor belden we tweemaal naar Down Under. Allereerst met Mark Krockenberger, hij is professor Veterinaire Pathologie bij de Universiteit van Sydney in Australië. Hij houdt zich ontzettend veel bezig met koala’s (en chlamydia bij koala's). Daarnaast kregen we Doctor Samuel Philips aan de lijn, hij is Research Fellow bij de University of the Sunshine Coast in Australië, waar hij op dit moment het koala-chlamydia-vaccinatie-onderzoek leidt. Want: zijn ze te redden?

Speciaal tijdens de feestdagen hoor je het beste van alledaagse vragen 2024. Vandaag: BRAT! Rosa was (is) brat, Nanoah was (is) brat, de zomer was brat maar vooral Kamala was BRAT! Maar wat betekent dat? En wat heeft 'brat' te maken met de politieke campagne van Kamala Harris? We bellen erover met popcultuur-expert Rabia Sitabi en Amerikanist Manon Portos Minetti

Vanavond zit je misschien wel aan een kerstdiner, en wie weet worden er ook wel lekkere champignons geserveerd. Is het je dan wel eens opgevallen dat die niet meer in blauwe bakjes verkocht worden? Waar zijn ze gebleven? En waarom zijn ze dan weg? We bellen erover met Mieke Verstappen, directeur van het verpakkingsbedrijf dat aan de wieg stond van het blauwe champignonbakje. Ook bellen we met professor Durk Talsma over verleid worden in de supermarkt.

Overal in Nederland liggen de straten en trottoirs open voor de aanleg van het glasvezelkabelnetwerk. Maar er zitten zo veel draden in de grond, dat Jan zich afvraagt; zit de grond niet een keertje vol? Dat bespreken we met landschapsarchitect van de gemeente Amsterdam Joyce van den Berg!

In het ziekenhuis dragen doktoren en verpleegkundigpersoneel vaak een wit uniform. En dat voelt gek, omdat de kans op gekke vlekken in het ziekenhuis juist extra groot is. Waarom dragen ze dan wit? Dat legt deskundige Infectiepreventie Angelique van der Veen van Treant Zorggroep aan je uit!

De kerstdagen staan voor de deur! En dat betekent dat skyradio de ene na de andere kersthit eruit knalt. Maar wat maakt nou een goede kersthit? Dat legt popcultuurkenner Philo Boss aan je uit!

Waar komen de politieke termen links en rechts vandaan? We bellen erover Robin Devroe, onderzoeker politieke vertegenwoordiging en kiesgedrag aan de universiteit van Gent.

Je kent het wel... Je rijdt midden in de nacht door de stad en overal staan nog lichten aan. In de winkelruiten maar ook in een kantoorpand waar niemand meer is. Waarom laten deze bedrijven hun lampen aan staan? En wat voor invloed heeft dat op de natuur?

Noodpakket en contant geld in huis liggen? Als het aan NAVO-baas Rutte ligt, zou je het moeten doen. Ook Defensie geeft aan dat we rekening moeten houden met een groot militair conflict binnen vijf tot tien jaar. Maar even serieus: hoe groot is de kans op oorlog in Nederland écht? We bellen erover met hoogleraar internationale betrekkingen Rob de Wijk en eigenaar van rampenrugzak.nl Stefan van Goor.

Je kent misschien wel atomen en dat zijn hele kleine deeltjes. Maar zijn er nog veel kleinere deeltjes op aarde te vinden? Dat legt Marcel Vonk, natuur- en wiskundige aan de Universiteit van Amsterdam, aan je uit!