Alledaagse Vragen

Het is geen nieuws dat homoseksualiteit ontzettend taboe is in het mannenvoetbal, maar het lijkt bij het vrouwenvoetbal geen enkel probleem te zijn. Is dat echt zo? En waar ligt dat dan aan? We bellen met Leonne Stentler, voetbalanalist en voormalig voetbalster.

Je kent het wel... Je hebt eindelijk vakantie maar toch wordt je s'ochtends om 7 uur wakker. Precies de tijd dat je normaal gesproken uit bed moet voor je werk. Soms zit onze biologische klok ons in de weg. Maar hoe werkt dat nou eigenlijk precies? Dat legt ervaringsdeskundige en oprichter van het online slaapcentrum Culture of Sleep, Norbert Kleijn, aan je uit!

In de prachtige weilanden van Noord-Holland, ligt Westfriesland. Maar waarom ligt dat niet in Friesland? Dat leggen Jan Smit en Jan de Bruin aan je uit. Zij zijn onderdeel van het Westfriesgenootschap en het Westfriesarchief.

Op het internet hoor je talloze horrorverhalen van mensen die hun kranen na vakantie niet lieten doorlopen. Maar is het nou echt zo schadelijk voor je gezondheid om niet een paar seconden je kraan open te zetten voordat je gebruik maakt van het water? Dat vroegen we aan Mirjam Blokker, hoofdwetenschapper bij het ‘KWR Water Research Institute.'

Het kan ons allemaal gebeuren. Je doet zo erg je best met het scheiden van je afval, maar opeens gooi je per ongeluk wat champignons bij je drankverpakkingen. Is dat erg? Pluist de afvalverwerker je gescheiden afval nog een keertje voor je uit of ligt alle verantwoordelijkheid bij onszelf? Dat legt Marielle Hoekstra van Milieuservice Nederland aan je uit!

Antarctica is een gigantisch continent helemaal in het zuiden van onze planeet. De kans is groot dat je er nog nooit geweest bent, en er misschien wel nooit naar toe zult gaan. Nu wordt het nog het continent van de vrede genoemd, maar wie weet is het ooit een gebied waar ruzie over gemaakt zal worden, of misschien zelfs oorlog over gevoerd... Maar: van wie is Antarctica eigenlijk? We belden erover met Adwin de Kluyver, hij is schrijver en historicus en gespecialiseerd op cultuurgeschiedenis van de poolgebieden.

Amalia heeft recht op 1,5 miljoen euro aan onkostenvergoeding en ruim 300.000 euro aan inkomen. In 2021 schreef Amalia een brief aan de Tweede Kamer waarin ze aangeeft dat ze deze bedragen waar zij recht op heeft, zal terugstorten, tot ze klaar is met haar studie. Maar nu, zo’n 3 jaar later, stuurt ze opnieuw een brief. Ze wil toch wel graag die 1,5 miljoen euro aan onkostenvergoeding ontvangen, want ze zou het nodig hebben. Haar uitkering, die ruime 3 ton, blijft ze nog wel terugstorten. Maar waar heeft ze die onkostenvergoeding nu zo dringend voor nodig? We bellen met koningshuisverslaggever Rick Evers.

Even een traantje laten als je emotioneel bent, even een potje goed huilen als je je rot voelt... Ze zeggen dat het oplucht. Dat je je daarna 'vast wat beter voelt'. Maar is dat überhaupt wel zo? En zo ja, waarom lucht het dan op? We bellen met de huilprofessor van Nederland: Ad Vingerhoets.

Bij dyslexie denken veel mensen aan dansende letters (spoiler alert: dit is niet hoe het écht is) en moeite hebben met de koppeling tussen letters, woorden en klanken. Maar wat nou als er geen letters maar symbolen bij komen kijken, zoals in een logografisch schrift (Japans, Chinees, Vietnamees)? Kun je ook dyslexie hebben in logografische schriften? We vroegen het aan Madelon van den Boer, zij is universitair docent aan de Universiteit van Amsterdam en ze is onder andere gespecialiseerd in leerproblemen.

De formatie gaat deze week de finale week in. 15 mei weten we zeker of we een kabinet krijgen bestaande uit de VVD, PVV, BBB en NSC. Maar daar hebben ze eerst wel een regeerakkoord voor nodig. Maar waarom is dat eigenlijk zo? Dat legt politiek verslaggever Anna Plaijsier aan je uit.

Het team van Alledaagse Vragen heeft geen talent in het maken van woordgrapjes, anders had deze tekst er vol mee gestaan. Maar waarom hebben woordgrapjes eigenlijk nou een slechte naam? Of wo(o)rdt dat flink overdreven? Dat legt humoronderzoeker Dick Zijp aan je uit!

Als je online aan het shoppen bent, koop je soms bepaalde kledingstukken in wel vier verschillende maten. Zo weet je zeker dat het past. En uiteindelijk mag je het toch vaak helemaal gratis retouneren. Maar wat gebeurt er eigenlijk echt met je geretourneerde pakket? Dat legt Emy Demkes aan je uit! Zij is Correspondent Consumptie bij de Correspondent.

Stel je voor dat iemand wordt vrijgesproken vanwege het recht op zelfverdediging. Heb je je wel eens afgevraagd wat zelfverdediging dan precies inhoudt? En hoe ver mag je eigenlijk gaan binnen dat recht? We vroegen het aan advocaat Michiel Schimmel.

Turkije steunt de kandidatuur van Mark Rutte als secretaris-generaal van de Navo. En dat betekent dat er nog maar 3 landen moeten worden overtuigd van zijn leiderschap. Maar stel er is tegen die tijd nog geen nieuw Kabinet? Wie eindigt er dan in het torentje? Dat legt politiek verslaggever Sandrine Thelosen aan je uit!

Over de hele wereld wordt Engels ontzettend veel gesproken. Er zijn zo’n 380 miljoen mensen met Engels als moedertaal, en meer dan een miljard mensen die Engels als tweede taal spreken. Engels is een wereldtaal, of misschien wel dé wereldtaal. Maar hoe is Engels eigenlijk een wereldtaal geworden? Dat vroegen we aan Bertus van Rooy, hij is hoogleraar Engelse taalkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Ook spraken we met Marc van Oostendorp, hij is hoogleraar Nederlands in Nijmegen en voorzitter van de vereniging Esperanto Nederland. Met hem bespreken we een alternatieve wereldtaal.

Stel je voor dat je je arm moet laten amputeren: wat gebeurt er dan met je geamputeerde arm? En zou je die eventueel mee naar huis mogen nemen? Daarover bellen we met Carolien Kok, zij is veiligheideskundige adviseur bij een ziekenhuis. Ook spreken we met Jan Geertzen, hij is hoogleraar revalidatiegeneeskunde aan het UMCG, gespecialiseerd op beenamputatie en de revalidaties nadien. Onder zijn expertises valt ook fantoompijn, en daar spreken we over.

Ze staan soms wel uren in de operatiekamer ontzettend belangrijke operaties uit te voeren: chirurgen. Maar wat nou als zo'n operatie heel lang duurt, mogen zij dan wel een toilet-break om te plassen? Of moeten ze dat dan maar gewoon ophouden? Daarover bellen we met Otmar Buyne, hij is (gastro-intestinaal) chirug.

"April doet wat hij wil", een uitspraak die in maart al geroepen wordt als waarschuwing. Maar wat wordt daar nu eigenlijk mee bedoeld? En vooral: waarom doet april wat hij wil? We bellen erover met meteoroloog Raymond Klaassen en weervrouw Margot Ribberink.

Stel dat je kat de fles wijn heeft laten vallen en vervolgens opdrinkt, kan die dan ook verslaafd raken? En moeten we ze dan, net als mensen, naar een afkickkliniek sturen? Bioloog Mátyás Bittenbinder legt het ons uit!

Snel even een halve ananas naar binnenwerken vooraf aan een bootycall zodat je lekkerder ruikt en smaakt? Je hebt er vast wel eens over nagedacht of je hebt je vrienden het wel eens horen zeggen. Maar is dat eigenlijk lariekoek of helpt het echt? Heeft eten en drinken invloed op de smaak en geur van je sperma of je vagina/vulva? Daarover belden we met seksuoloog Nynke Nijman.

Stel je voor, je bent lekker op de tandem door Vlieland aan het fietsen. Mag je dan achterop gewoon even netflixen op je telefoon? Of krijg je dan een boete? Politieman Frans legt het aan je uit!

Het is lente! Al is dat nog niet alle dagen te merken... Toch betekent dit dat alle tuintjes en balkonnetjes weer klaar worden gemaakt voor het mooie weer. Maar naast de plantjes die je bewust hebt geplant, groeien er misschien ook dingen waarvan je helemaal niet wil dat ze daar groeien. Maar wat is dan onkruid en wat niet? Boris en Nanoah vroegen het aan onze favoriete botanisch filosoof Norbert Peeters.

Het stikt in ons land van de dialecten en verschillende accenten. Je hoeft soms maar 20 kilometer te reizen voor je een nieuw accent tegenkomt. Maar hoe zit dat in het dierenrijk? Zijn daar dieren die ook in een dialect kunnen spreken? Dat legt bioloog Michelle Spierings aan je uit!

Elk gerespecteerd maandblad heeft er wel een pagina of twee aan gewijd: De Horoscopen. Maar wie schrijft dat nou eigenlijk? Is dat een redactie die alles uit de duim zuigt of zijn het toch echte astrologen die samen de koppen bij elkaar steken? Dat legt astroloog Greet Dol aan je uit.

Meer dan 90% van de Nederlanders peutert wel eens in diens neus. De helft van alle Nederlanders doet het zelfs één of meerdere keren per dag. Maar stel je zit uitgebreid te wroeten in je neus, kan je neus dan uitrekken daardoor? Dat, en nog meer neuspeuter-vraagtekens, vragen we aan KNO-arts Dennis Kox.

Zoals het Latijnse spreekwoord al zei: ‘In vino Veritas’, oftewel: ‘De waarheid bevindt zich in de wijn’. Maar is dat inderdaad zo? Spreken dronken mensen altijd de waarheid? We spreken hierover met Koko Beers van de Hersenstichting, zij weet alles over de invloed van alcohol op je hersenen.

Je herkent het wel. Je voelt soms gewoon de ogen in je rug prikken. Maar hoe kan het nou dat je kan voelen dat er iemand naar je kijkt? Of zit dat allemaal in ons hoofd? We vroegen het aan Michiel van Elk, universitair hoofddocent bij de sectie Cognitieve Psychologie bij de Universiteit Leiden.

Het is best een bekend geluid en een bekende klacht over de NPO dat het een links bolwerk zou zijn en dat er geen ruimte is voor rechtse geluiden bij de publieke omroep. Over deze kwestie bellen we met mediawetenschapper Nel Ruigrok. Want: is dat eigenlijk zo? Is de NPO echt een links bolwerk?

Één ding is heel zeker: op een gegeven moment gaan we allemaal dood. En daar hoort dan in veel gevallen een uitvaart bij. Maar uitvaarten zijn meestal niet goedkoop. Waarom zijn ze zo duur? En wat is de prijs van de dood eigenlijk? Daarover bellen Nanoah en Rosa met uitvaartondernemer Monique Houtzager.

Er zijn flink wat wetten waar je geen idee van had dat ze bestaan! Maar wat zijn de gekste wetten uit Nederland? Dat legt advocaat Daan Becht aan je uit!

Wij Nederlanders staan natuurlijk bekend als het volk van de Tikkies, betaalverzoeken en ‘Going Dutch’, waarmee wereldwijd ‘de rekening splitten' wordt bedoeld. Wij Nederlanders zijn gierig, of in ieder geval: dat zeggen ze. Maar is dat eigenlijk wel echt zo? En waarom zijn we dat dan (wel of niet)? Daarover bellen we met antropoloog Danielle Braun.

Ambtenaren zijn saai, stoffig, rigide en hebben een luie werkmentaliteit. Dit zijn allemaal vooroordelen die wij hebben over ambtenaren. Maar klopt dit ook? En waar komen al die vooroordelen vandaan en wat voor invloed hebben deze op de ambtenaren zelf? Dat legt onderzoeker Isa Bertram aan je uit!

Veel jongeren hebben last van klimaatstress. Dit kan soms zo erg zijn, dat ze er depressieklachten van krijgen. Maar waar komt deze stress vandaan? En hoe gaan we ermee om? Dat legt onderzoeker Anne van Valkengoed aan je uit.

Het huis van je opa en oma heeft vaak een hele specifieke geur. Het is moeilijk om te omschrijven maar je weet vast wel wat ik bedoel. Maar hoe ontstaat zo'n oude mensen geur? Dat legt geurwetenschapper Ilja Croijmans aan je uit!

Het is de grappigste dag van het jaar! Maar wat maakt nou een hele goede 1 april grap? Dat leggen Cor Wiesnekker, van het Voorthuizens Genootschap der Gulle Lach, en humoronderzoeker Madelijn Strick aan je uit!

Je hebt heerlijk gegeten en je hebt het gevoel alsof je ontploft! Maar bij de vraag of je de dessertkaart wil zien, twijfel je geen moment. Hoe kan het dat je altijd een gaatje hebt voor een toetje? Dat legt onderzoeker Anouk Hendriks aan je uit! En waar komen toetjes eigenlijk vandaan? Dat legt culinair historicus Lizet Kruyff aan je uit.

We hebben er (over het algemeeen) allemaal minstens één: een achternaam. Van klassiekers als De Jong, Jansen en De Vries tot grappige achternamen als Poepjes of Naaktgeboren. Maar hoe komen we daar nou aan? Wie heeft dat bedacht? Daarover bellen we met Jeroen Balkenende, naamkundige bij het Centrum voor Familiegeschiedenis. En we spreken Kofi Ogún, voorzitter van Ojise Network

Misschien ken je het wel: je hebt de hele dag eigenlijk niet genoeg gegeten en aan het einde van de dag is je maat vol (waar je buik leeg is). Je hebt een kort lontje, je bent chagrijnig en je gezicht staat op onweer. Alles gaat MIS! Totdat je je avondeten naar binnen hebt gewerkt en de zon langzaam weer doorbreekt in je hoofd vol donkere wolken. Een wereld van verschil... Maar hoe kan het toch dat je zo’n slecht humeur krijgt van te weinig eten? We gaan hierover in gesprek met Anneke Palsma, voedingswetenschapper en sport diëtist.

In vier jaar tijd is het aantal Nederlanders dat naar podcasts luistert bijna verdubbeld, van 25% naar zo’n 49% in 2022. Niet alleen het aantal luisteraars is gestegen, ook de hoeveelheid podcasts neemt enorm toe. In 2023 werden er meer dan 7.000 unieke Nederlandstalige podcasts gepubliceerd. Om die populariteit te kunnen vatten, spraken Rosa en Nanoah met mediawetenschapper Linda Duits. Waar komen toch al die podcasts (en luisteraars) vandaan?

Iedereen heeft er last van. Jeuk. Maar waarom hebben we nou eigenlijk jeuk? En waarom jeukt een wondje of een litteken? En hoe kan het dat jeuk zo aanstekelijk is? Dat legt dermatoloog Bing Thio aan je uit!

Een broodje hamster speciaal, een hotdog met hondenvlees of een caviaatje op de BBQ? Veel mensen gruwelen bij het idee van het opeten van hun trouwe viervoeter Luna of hun lieve konijn Fluffy. Veel van ons zouden ons eigen huisdier dan ook niet op willen eten. Maar zou het wel mógen? Dat vragen we aan Niels Kalkman van de Dierenbescherming. Ook bellen we met dierethicus Willem Vermaat over de vraag: waarom kunnen we er niet aan denken om ons huisdier op te eten, maar hebben we er geen moeite mee om een runderhamburger naar binnen te werken.

Heel veel mensen praten wel eens in hun slaap. Maar hoe zit dat met mensen die gebarentaal als moedertaal hebben? Gebaren zij ook in hun slaap? Dat legt Sarah aan je uit! Zij is doof geboren, opgegroeid in een doof gezin en haar moedertaal is de Nederlandse gebarentaal. En waarom praten we uberhaupt in onze slaap? Dat legt somnoloog Marike Lance aan je uit!

Een handschrift is vaak enorm persoonlijk en herkenbaar, maar hoe ontwikkelt ons handschrift zich eigenlijk? Dat vragen Rosa en Nanoah aan Ilse van der Palen, pabo docent handschriftonderwijs. Ook spreken ze Greetje Arends, grafoloog en schrijfbewegingstherapeut.

Rond een uurtje of 15.00 zie je vast vaak collega's gapen en onderuitgezakt in hun stoel zitten. Een echte inkakker, waar velen van ons last van hebben. Waarom hebben we eigenlijk zo'n middagdip? En heeft het bijvoorbeeld zin om een dutje te doen? We stellen onze vragaen aan Norbert Kleijn, hij is ervaringsdeskundige en oprichter van een online slaapcentrum.

We staan op het NPO Luister Podcast Festival! En daar hebben we live een aflevering opgenomen mét hulp van het publiek. Deze keer bespreken we de vraag: Waarom was vroeger alles beter? Sociaal Psycholoog aan de Universiteit Utrecht, Anouk Smeekes, legt het aan jou en aan heel TivoliVredenburg uit.

Tijdens de ramadan vasten ongeveer 1,5 miljard mensen (veelal moslims) dagelijks tussen zonsopkomst en zonsondergang. Eten én drinken laten ze dan staan. Maar wat gebeurt er eigenlijk met je lichaam tijdens het vasten? Dat vroegen we aan Dr. Samefko Ludidi, hij is voedingswetenschapper en leefstijlexpert. Ramadan heeft ook een mentale impact op je, daar bellen we over met Osman Celil Ziylan, hij is onder andere werkzaam bij de Islamic University in Rotterdam. Je kan nog bij Alledaagse Vragen live zijn op het NPO Luister Podcastfestival op 17 maart in Tivoli! Koop hier je tickets (https://podcastfestival.npo.nl)!

Je bent op een zonnige dag je hond aan het uitlaten als er ineens met een spoedgang een drolletje naar beneden valt. Gevolgd door toiletpapier. Zo voor je neus, op de stoep. Menselijke ontlasting dat uit een vliegtuig naar beneden valt. Of werkt dat helemaal niet zo? Wat gebeurt er eigenlijk met de uitwerpselen van iemand op de WC in een vliegtuig? Dat vroegen we aan Joris Melkert, universitair hoofddocent bij de faculteit voor Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek van de TU Delft. Daarnaast spreken we Theo Jurriëns, sterrenkundige en oprichter van het Meldpunt Vallend IJs. Hij vertelt ons een enerverend verhaal over de dingen die uit de lucht komen vallen.

Een hoopje keien óf de nachtwacht van de prehistorie: onze eigen Drentse en Groningse hunebedden. Er staan er tientallen in ons land, maar ze zijn alleen maar te vinden in die twee provincies. Waarom staan er geen hunebedden in Den Haag of Eindhoven? We bellen erover met de directeur van het Hunebedcentrum, Harrie Wolters. En we spreken met Hendrik Gommer, hij bouwde een eigen hunebed in zijn tuin.

Waarschijnlijk heb je wel eens een duif gezien die een pootje of een teen mist. Ziet er niet heel smakelijk uit maar wel heel erg zielig! Maar hoe kan het dat een duif zovaak een poost verliest? Dat legt boswachter Arjan Postma aan je uit!

Als je vaak naar de bioscoop gaat, dan heb je het misschien wel gemerkt. Films lijken tegenwoordig steeds langer te duren? Maar hoe kan dat? En waarom kiezen de filmstudio's daarvoor? Dat legt mediawetenschapper Dan Hassler-Forest aan je uit!