Alledaagse Vragen

Het is de week van de Lentekriebels en dat is wel nodig, want maar een kwart van de ouders praat met hun kinderen over seks. Maar waarom is het zo ongemakkelijk om met je ouders over seks te praten?

Niet iedereen vond het nummer Europapa van Joost Klein gelijk een geweldig nummer. Maar hoe vaker je het nummer hoort, hoe leuker die eigenlijk wordt! Waarom is dat eigenlijk zo? Waarom zijn er sommige liedjes die je net even wat vaker moet horen voor je het echt leuk gaat vinden? Dat legt musicoloog en postdoctoraal onderzoeker in de muziekwetenschappen aan de Universiteit Gent, Edith van Dyck, aan je uit!

Anne-Fleur, Amber-Rose, Jay-Jay, Jan-Willem, Isa-Beau, Finn-Ole en Marie-Louise. We kennen bijna allemaal wel iemand met zo’n dubbele voornaam. Maar waar komt het gebruik van die dubbele voornamen vandaan? Dat vroegen we aan naamkundige Gerrit Bloothooft. Ook channelen we de Marie-Claire in ons en testen we onze afko-kennis.

Sommige mensen blijven jaren bij een en dezelfde partner, terwijl anderen er een polyamoreuze relatie op na houden. Hoe werkt dat eigenlijk bij dieren? Zijn dieren polyamoreus of monogaam? Dat vroegen we aan stadsecoloog Roy Veldhuizen. Hij geeft ons de juice uit het dierenrijk. Stuur je allerbeste alledaagse vraag in en win twee kaartjes voor het NPO Luister Podcastfestival (https://podcastfestival.npo.nl) op 17 maart!

Door klimaatverandering stijgt de zeespiegel, maar niet overal even hard. Maar hoe komt dat eigenlijk? Dat legt Ruud Hurkmans aan je uit. Tien jaar geleden werkte hij mee aan een onderzoek naar de verdeling van zeespiegelstijging van de universiteit van Bristol.

Je kent het wel... Je schrikt je dood als je opeens je eigen stem terughoort via een opname. Maar waarom klinkt je eigen stem zo anders in je eigen hoofd dan in het echt? En waarom vinden we dat zo erg? Dat vragen we aan logopedist en stemcoach Hanneke Bax én filosoof Sabine Wassenberg.

Voor het eerst sinds 2020 is het weer 29 februari, een schrikkeldag. Eens in de vier jaar plakken we een dag extra aan de kortste maand van het jaar. Dat doen we al eeuwen, maar waarom doen we dat eigenlijk? In deze aflevering legt Annelotte Derkink, sterrenkundige aan de Universiteit van Amsterdam, het aan Rosa en Nanoah uit. Ook spreken ze traditiedeskundige Ineke Strouken en schrikkelbaby Julia Toorop. Koop nu je kaartjes voor het NPO Luister Podcast Festival (https://podcastfestival.npo.nl) op 17 maart!

Een van de grootste groente/fruit discussie van de afgelopen eeuw: is een tomaat nou groente of fruit? Daar gaan we vandaag achter komen. Want wat is nou het verschil tussen groente en fruit? En welke soorten fruit liggen er undercover in het groenteschap? Dat hoor je allemaal deze aflevering! Met veel dank aan Botanisch Filosoof Norbert Peeters.

In de VS is alles groter... De porties, de gebouwen, de wegen, de auto's, de mensen en zelfs de persoonlijkheden. Maar waarom is dat zo? Amerikanist Manon Portos Minetti legt het aan je uit!

Elk land heeft een eigen vlag. Maar hoe komt een land daar eigenlijk aan? De voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Vlaggenkunde, Davied van Berlo, legt het voor je uit! Koop nu je kaartjes voor het NPO Luister Podcast Festival (https://podcastfestival.npo.nl/)op 17 maart in TivoliVredenburg!

Een patatje met is natuurlijk in geen enkel gezondheidsmodel een goede keuze. Toch lijkt die grens van goed of fout eten te vervagen als er flinke trek bij komt kijken. Maar hoe kan het dat we het zo moeilijk vinden om voor de gezonde optie te gaan qua eten, als onze maag steeds erger begint te zeuren? Op deze vraag en of je beter een broodje kroket kan eten dan een broodje kaas, weet leefstijl- en voedingscoach Yneke Kootstra het antwoord! Link naar het podcast evenement op 17 maart in in TivoliVredenburg (https://podcastfestival.npo.nl/)

Sommige mensen worden al beroerd als ze aan een autoreis denken, anderen kunnen probleemloos hele boeken lezen op de achterbank van een rijdende auto. Hoe kan het dat sommige mensen wel wagenziek worden en anderen niet? Dat vroegen we aan Jelte Bos, buitengewoon hoogleraar aan de Vrije Universiteit van Amsterdam en onderzoeker bij TNO.

Hoe wordt toch de klemtoon bepaald in een Nederlands woord? Dat is nog lang zo makkelijk niet! Gelukkig kan Marc van Oostendorp, hoogleraar Nederlands aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, het je uitleggen.

10 tot 15% van de mensen is allergisch voor honden én nog meer voor katten! Maar kunnen dieren ook allergisch zijn voor ons? Dierendokter Martin Arens legt het aan je uit!

Je bent lekker aan het zwemmen, opeens hoor je een sirene... En dan zijn ze daar uit het niks... De golven in een golfslagbad! Maar hoe worden die eigenlijk gemaakt? En maak kennis met onze nieuwe host: Nanoah Struik!

De voorjaarsvakantie gaat beginnen! En dat betekent dat een deel van de Nederlanders naar Tirol afreist om daar de latten onder te binden. Maar hoe worden nou de kleuren van die pistes bepaald? Dat legt commercieel directeur van de Nederlandse ski vereniging Arjen de Graaf aan je uit.

Zangeres Roxy Dekker scoorde onlangs nog een dikke hit door te zingen over een zeer populair seksspeeltje. Maar seksspeeltjes kennen een lange geschiedenis! Zo schreven de oude Grieken al over het gebruik van een kunstpenis puur voor het genot van de vrouw ruim 400 v.Chr. Toch is er een wezenlijk verschil tussen de kunstpenis van de oude Grieken en de luchtdrukspeeltjes anno 2024. Sextoytester Tess Fijen vertelt erover in deze aflevering.

Het is valentijnsdag! De dag van de liefde. Maar hoe werkt verliefdheid eigenlijk? En waarom worden we verliefd? Dat legt liefdeswetenschapper Tila Pronk legt het aan je uit! Wil je meer weten over hoe je verliefd wordt tijdens een spannende situatie? Check dan de aflevering van de Universiteit van Nederland met Tila Pronk! https://open.spotify.com/episode/2st9wLHAAkYyrp5hNKxnAm?si=f7f03f3477d14d33

Stel je steelt iets bij de supermarkt. Dan krijg je een winkelverbod. Maar hoe checken ze daar of je je wel houdt aan dat verbod? Martijn Wildeboer is Themaspecialist Gebiedsgerichte Vermogenscriminaliteit bij Platform Veilig Ondernemen en legt het uit!

Vijf dagen achter elkaar zuipen in Lloret de mar? Dat zit er voor de Alledaagse Vragen redactie er niet meer in. Die katers zijn bijna niet meer vol te houden. Maar hoe kan dat toch? Waarom worden die katers erger naarmate je ouder wordt? Dat legt Tom Bart van Jellinek aan je uit!

Loop je door de straten van het prachtige Brabant? Dan hoor je het overal. Houdoe!! Maar waarom zegt men dat eigenlijk daar? Dat legt Jos Swanenberg, hoogleraar Diversiteit in taal en cultuur in Brabant aan Tilburg University, aan je uit!

Carnaval begint al de 11e van de 11e, veel activiteiten tijdens carnaval beginnen om 11 over en je hebt ook nog de raad van elf! Waarom is dat zo? Dat legt schrijver en carnavalsliefhebber Jan van Mersbergen aan je uit!

Je wilt je kind Pizza noemen omdat je zo erg van pizza houdt. Maar mag dat eigenlijk wel? Welke regelgeving zit er eigenlijk rondom het geven van een naam aan je kind? Annabel van Tilburg geeft speciale cursussen aan ambtenaren van burgelijke stand over wat wel en niet kan rondom het geven van een naam. Zij legt het allemaal aan je uit.

Onze DM's en mailbox stromen dagelijks vol met allerlei vragen. Maar in het bijzonder krijgen we vaak vragen over accu's binnen. Waarom? Geen idee! Maar wel leuk om helemaal in de accumaterie te duiken. In deze aflevering hoor je het antwoord op de volgende vier vragen: 1. Is een elektrische auto lichter als de accu leger is? 2. Werkt een accu slechter met koud weer? 3. Waarom hebben batterijen een houdbaarheidsdatum? 4. Wat is dat witte spul bij een batterij? Met dank aan hoogleraar elektrochemische energieopslag aan de TU Delft; Marnix Wagemaker.

Woon je in de randstad? Dan heb je de tropische halsbandparkieten vast wel eens voorbij zien vliegen. Maar waarom vliegt dit vogeltje dat thuis hoort in tropisch afrika en India rond in ons druilerige Nederland? Albert de Jong van vogelonderzoekorganisatie Sovon legt het aan je uit!

Waarschuwing: in deze aflevering hebben wij het over zelfmoord. Een dier kan triest uit zijn ogen kijken. Maar wat gaat er om in dat koppie? Zijn zij soms depressief en hebben zij zelfs zelfmoordgedachtes? Dat zochten we samen met bioloog van Naturalis en de Vrije Universiteit Amsterdam, Matyas Bittenbinder, voor je uit!

In de nacht van zaterdag 31 januari op zondag 1 februari 1953 werd Nederland getroffen door de grootste natuurramp van de 20e eeuw: een watersnoodramp met als gevolg meer dan 1800 doden. Zo'n 71 jaar later is Nederland een stuk beter bestand tegen hoog water, maar kunnen onze dijken nog steeds doorbreken? Het antwoord krijg je van de maker van het digitale watersnoodmuseum in Zeeland, Maikel Coomans en Dijkgraaf Joyce Sylvester van Waterschap Amstel, Gooi & Vecht.

Door alle misdaadseries, films en podcasts lijkt het wel alsof er flink wat moorden onopgelost blijven. Maar is dat eigenlijk wel zo? En hoe wordt een moord eigenlijk opgelost? Misdaadjournalist van Het Parool, Paul Vugts, en forensisch rechercheur Carina van Leeuwen leggen het aan je uit.

Hou je van puzzelboekjes, rekensommetjes en heb je misschien moeilijk werk waar je veel bij na moet denken? Zou je dan langer leven? Dat zochten we voor je uit samen met hersenonderzoeker Margriet Sitskoorn.

Je kent het misschien wel... S'avonds geniet je van alle heerlijke etensgeuren en krijg je er honger van. Terwijl je er s'ochtends eigenlijk niks van moet hebben. Hoe komt dat eigenlijk? Universitair HoofdDocent Sanne Boesveldt is gespecialiseerd in sensorische wetenschappen en legt het aan je uit!

Deze week is het precies honderd jaar geleden dat de eerste editie van de olympische winterspelen plaats vonden. En ook tijdens die eerste editie werd er al geschaatst! In honderd jaar tijd is de sport een stuk technischer geworden, maar toch lijken er anno 2024 bijzondere dingen te gebeuren tijdens de finish. Hoe dat in elkaar steekt vertelt schaatslegende Erben Wennemars!

10% van de wereldbevolking is linkshandig. Maar wat bepaalt dat eigenlijk? Professor in de neuropsychologie Guy Vingerhoets legt het uit!

Je ligt net lekker en de ogen zijn dicht. Klaar voor een lekkere avond slaap. Maar dan heb je opeens het gevoel alsof je valt! Wat is dat eigenlijk? Dat vroegen we aan neuroloog en slaaponderzoeker Ysbrand van der Werf. En aan slaapcoach Kees Kwakman krijg jij de beste tips voor een heerlijke nachtrust.

Moedervlekken... We hebben ze allemaal! Maar waar komen ze eigenlijk vandaan? Dat legt dermatoloog Ellen de Haas aan je uit! En waarom heet het eigenlijk een moedervlek? Dat legt taaladviseur Roos de Bruyn aan je uit!

De trekvogels zijn op dit moment lekker aan het overwinteren. Maar hoe zit het met de trekvogels in de dierentuin? Waar gaan die heen? Dierentuin dierenarts Peter Klaver legt het uit!

Stel je bent blind en je hebt een geleidehond. Hoe weet je dan wanneer die moet poepen? En hoe ruim je dat dan op? Dat laat Marjolein van den Broek. Zij is blind en geeft al 20 jaar voorlichting op scholen.

Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg. De Nederlander staat bekend om zijn nuchterheid. Maar waar komt die nuchterheid eigenlijk vandaan? Daarvoor moeten we helemaal terug naar de verlichting. Neerlandicus en cultuurwetenschapper Saskia Pietersen legt het aan je uit!

Sta jij altijd met je ogen dicht op de foto? En je beste vriendin ziet eruit als een supermodel? Dan is zij waarschijnlijk een stuk fotogenieker dan jij. Maar hoe kan het nou dat sommige mensen wel en sommige mensen juist niet fotogeniek zijn? Dat vroegen we aan William Rutten.

Je kent het wel... Je checkt je weerapp om te zien of je veilig en droog op de fiets kan springen. Je app voorspelt een droge reis maar na twee minuten op de fiets, ben je doorweekt. Hoe kan het dat we in deze moderne tijd nogsteeds niet 100% accuraat het weer kunnen voorspellen? Meteoroloog van Weerplaza, Raymond Klaassen, legt het aan je uit!

Bij veel bedrijven moet je eraan geloven: een teambuildingsuitje. Goed voor de sfeer én de roddels voor bij het koffieautomaat. Maar doet het Kabinet dat ook? Politiek verslaggever Anna Plaisier legt het aan je uit!

Mocht je mee doen aan Dry January dan is dit weekend statistisch gezien de zwaarste van allemaal en vallen de meeste deelnemers zelfs af. Maar waarom is het zo moeilijk om je te houden aan je goede voornemens?Gedragspsycholoog Chantal van der Leest heeft het antwoord.

Je hebt het wel eens gehoord... Een enthousiaste Fries of Limburger die pleit voor onafhankelijkheid. Maar is dat eigenlijk mogelijk in Nederland? Kan een regio zich zomaar afscheiden? Hoogleraar Staatsrecht, Hansko Broeksteeg, legt het uit!

Het vriest, er wordt geschaatst op natuurijs en dat betekent... Koen-en Zopie! Maar wat is dat nou eigenlijk en waar komt het vandaan? Voedselhistoricus Lizet Kruyff legt het aan je uit.

Als je op het vliegveld loopt, zie je vliegtuigen altijd glanzend op een rijtje staan. Maar hoe zorgt men ervoor dat ze zo schoon door de lucht vliegen? Luchtvaartjournalist Menno Swart legt het uit!

Je moet niezen maar het komt maar niet. Dan zegt men al snel: kijk in het licht? Maar waarom moet je niezen als je in het licht kijkt? En klopt dat eigenlijk wel? Wetenschapsjournalist Mathijs Peters legt het uit!

Het is morgen 6 januari oftewel: Drie Koningen. Dé dag dat men de kerstboom weer de deur uit doet. Maar hoe zorg jij ervoor dat die kerstlichtjes volgend jaar weer zonder knopen van zolder komen? Huishoudcoach Marja Middelkoop legt het aan je uit!

Hilversum wordt ook wel Hillywood of Hilly genoemd vanwege alle publieke en commerciële omroepen die hun kantoor of villa in de Gooische stad hebben gevestigd. Maar hoe is dat ooit zo gekomen? Waarom is Hilversum dé mediastad van Nederland? Mediajournalist Peter Schavemaker schreef het boek 100 jaar Hilversum en geeft het antwoord.

"Pekken" in plaats van "pakken", waarom verspreek je je soms met de makkelijkste woorden? Wij gingen voor je op onderzoek uit, en vonden het antwoord bij Ardi Roelofs, hij is taalpsycholoog aan de Radboud Universiteit.

In de serie en het spel The Last of Us wordt het angstaanjagende verhaal verteld van hoe een schimmel in het brein de mens in zombies doet veranderen. Dit lijkt een ver van je bed show maar dit soort schimmels bestaan echt bij verschillende mierensoorten! Is een zombie-apocalypse dichterbij dat je denkt? Auke de Jong is microbioloog en onderzoeker bij het Westerdijk Instituut en legt het uit!

De allerlaatste aflevering van Merel gaat over het skipsringen! Het is 1 januari en om 14:00 uur stipt gaat de tv aan. Samen met oude oliebollen en een kopje koffie in de hand, zie je de eerste skispringer door de lucht vliegen. Maar waarom kijken we met zijn allen massaal naar het skispringen op 1 januari? Dat legt skispringcommentator Ayolt Kloosterboer aan je uit. We gaan je missen Merel!