5 Minutes Good Time

ความซับซ้อนวุ่นวายเป็นสิ่งที่ทำให้คนจำนวนมากตกอยู่ในสถานการณ์หนูถีบจักร ซึ่งเป็นตัวกีดขวางความคิดสร้างสรรค์ ความฝัน และการพัฒนาตัวเอง ฉะนั้นจึงจำเป็นต้องทำบางอย่างให้น้อยลง เพื่อจะได้หาเวลาจัดการสิ่งอื่นๆ ได้มากขึ้น #DoLessGetMore #5MinutesPodcast #MissionToTheMoonPodcast

โลกของเราป่วยแบบเรื้อรังด้วยภาวะโลกร้อน ซึ่งอาการกำลังปะทุออกมาในรูปแบบของภัยพิบัติต่างๆ โจทย์สำคัญในปีหน้าของเราทุกคนก็คือการช่วยกันทำให้โลกฟื้นตัวอีกครั้ง ผ่านแนวคิดสำคัญก็คือ การสร้างความยั่งยืน อย่างที่ Thaibev ได้ดำเนินการโดยการน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ เพื่อฟื้นคืนโลกในอีกทางหนึ่ง

การทำหลายอย่างพร้อมกัน (Multitasking) ทำให้เราต้องเปลี่ยนความสนใจจากกิจกรรมหนึ่งไปหาอีกกิจกรรมหนึ่ง ซึ่งส่งผลไปถึงเวลาในการทำกิจกรรมหลักและพลังงานที่ต้องเสียไปมากขึ้น ฉะนั้นเพื่อรักษาพลังงาน เราจึงควรหาสภาพแวดล้อมที่ทำให้โฟกัสได้ง่าย

การวางแผนป้องกันไม่ให้เกิดความเครียด คือวิธีจัดการความเครียดที่ดีที่สุด อาทิ หากไม่อยากเจอเรื่องวุ่นวายในตอนเช้า ให้ลองจัดกระเป๋าทำงานของเช้าวันใหม่ตั้งแต่คืนนี้ แม้จะรู้สึกเหนื่อยแต่การฝืนทำในสิ่งที่ไม่อยากทำย่อมดีกว่าเครียดเพราะต้องเร่งรีบในภายหลัง อย่างไรก็ตามคุณไม่จำเป็นต้องวางแผนทุกอย่างจนไร้ที่ติ เพราะอาจก่อให้เกิดอาการรับมือไม่ไหวตามมาแทน

หากคุณรู้สึกว่าไม่สามารถควบคุมตัวเองให้ออกห่างจากสิ่งเร้าที่เป็นขยะได้ ก็อาจใช้วิธีออกแบบสภาพแวดล้อมรอบตัวให้ดียิ่งขึ้นแทน ไม่ว่าจะเป็นการกำจัดข้าวของเครื่องใช้ที่ไม่ได้ใช้ หรือแม้แต่เสียงรบกวนต่างๆ เพื่อสุขภาพกาย สุขภาพจิต ของทั้งเราและคนรอบข้าง

หลายคนต้องการตัวเลือกมากๆ เพื่อให้แน่ใจว่าตนจะได้สิ่งที่ดีที่สุดเท่าที่จะหาได้ในช่วงเวลานั้น แต่สำหรับบางคนที่แค่ได้เลือกสิ่งที่ตรงกับใจ หรือคว้าตัวเลือกแรกที่ตรงตามเกณฑ์ที่ตั้งไว้ก็มีความสุขแล้ว

อีกหนึ่งวิธีจัดการกับอาการรับมือไม่ไหว คือ การปฏิเสธคนให้เป็น แต่เราต้องรู้ว่าอะไรเป็นสิ่งสำคัญที่ไม่ควรปฏิเสธ ด้วยวิธีเลือกสิ่งสำคัญ 5 อันดับแรก และปฏิเสธสิ่งที่เหลือทิ้งไป เพราะถ้าไม่ทำเช่นนี้ ชีวิตเราจะไม่มีตัวกรองอะไรเลย ซึ่งส่งผลไปถึงการจัดการเวลาที่ไม่มีประสิทธิภาพด้วย

หากอยากลดหรือกำจัดอารมณ์เชิงลบที่เกิดจากอาการรับมือไม่ไหว เราจำเป็นต้องตระหนักถึง 2 ข้อเท็จจริงที่ว่า การใช้ชีวิตของเรากำลังอยู่ในภาวะรับรู้ล้น หรืออาการขาดๆ เกินๆ และอาการดังกล่าวไม่ใช่แค่ประสบการณ์รายบุคคล แต่ยังเป็นปรากฏการณ์ทางสังคม และวัฒนธรรมด้วย เพื่อให้เรากล้าที่จะปฏิวัติตัวเอง ซึ่งหนึ่งในวิธีที่ได้ผลก็คือ การออกห่างจากฝูงชนบ้าง

ถ้าต้องการเปลี่ยนนิสัยที่ไม่ดี เราจำเป็นต้องหา “ตัวกระตุ้น” ของนิสัยที่ไม่ดีให้เจอก่อน แล้วค่อยๆ เปลี่ยนนิสัยนั้น หรือใช้วิธี "กำหนดรางวัล" ที่มาจากปัจจัยภายใน เพราะเมื่อสมองรับรู้ได้ถึงรางวัล ก็จะหลั่งโดพามีนออกมาให้เรารู้สึกดี เกิดเป็นแรงจูงใจที่อยากจะทำนิสัยนั้นอีก

บางครั้งกิจวัตรเล็กๆ ก็เปรียบเสมือนหลักยึด ที่มีพลังพอจะเปลี่ยนแปลงกิจวัตรโดยรวม เช่น การปิดเครื่องมือสื่อสารทุกชนิดในตอนกลางคืน เพื่อให้เข้านอนได้เร็วในวันที่เหนื่อยล้า และลุกออกจากเตียงได้ง่ายในเช้าวันถัดมา ซึ่งมีผลไปถึงการปรับเปลี่ยนกิจวัตรของเช้าวันนั้นที่ง่ายขึ้นด้วย แต่ถึงอย่างไร เราจำเป็นต้องมีการวางแผนรับมือที่ดี ว่าปัจจัยใดจะส่งผลให้กิจวัตรนั้นสำเร็จ หรือเป็นอุปสรรคต่อกิจวัตรโดยรวม

หนึ่งในปัจจัยสำคัญของการสร้างนิสัยที่นำไปสู่ความสำเร็จก็คือ การตั้งเป้าหมายแบบค่อยเป็นค่อยไป โดยการโยนความทะเยอทะยานทิ้ง และระบุกิจวัตรเล็กๆ ในกิจกรรมโดยรวมแทน เพราะการทำเรื่องเล็กๆ ให้สำเร็จทีละเรื่อง ย่อมดีกว่าทำเรื่องใหญ่ๆ ที่ไม่รู้จะสำเร็จหรือไม่

เมื่อเราสร้างนิสัยหนึ่งขึ้นมา สมองจะกำหนดเส้นทางเดินประสาทของนิสัยนั้น ซึ่งแต่ละครั้งที่เราทำจนเป็นกิจวัตร ทางเดินประสาทจะยิ่งแข็งแรงขึ้น ดังนั้นหากรู้สึกว่ากิจวัตรนั้นเป็นนิสัยที่ไม่ดีในชีวิตเรา ก็ให้ลองค่อยๆ ปรับเปลี่ยนกันไป ถึงแม้จะยากแต่ก็ใช่ว่าจะทำไม่ได้

ความเครียด ทำให้เราขาดสมาธิ เกิดความวิตกกังวล เหนื่อยล้า หดหู ซึ่งมีผลต่อประสิทธิภาพที่แย่ลงในทุกๆ กิจกรรมที่ทำ และในระยะยาว อาจก่อให้เกิดโรคต่างๆ ตามมา ฉะนั้นการจัดการความเครียดในแต่ละวันจึงสำคัญ

หากคุณกำลังทำให้ชีวิตตัวเองยุ่งยากเกินความจำเป็น ให้ลองกลับไปทำ “เรื่องธรรมดา” ที่เคยมองข้าม เช่น ใช้เวลาอยู่กับครอบครัว หรือเล่นกับสัตว์เลี้ยง ซึ่งนอกจากจะสร้างความสุข ความสนุก ให้กับตัวเองแล้ว ยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานอย่างไม่น่าเชื่ออีกด้วย

หากเราใช้ชีวิตเหมือนการวิ่งมาราธอนทุกวัน จะไม่ได้สัมผัสความรู้สึกอื่นนอกจากความลำบาก ฉะนั้นแทนที่จะวิ่งติดต่อกันและพักเพียงเล็กน้อย เราควรเรียนรู้ที่จะวิ่งโดยให้มีเวลาเหลือพอสำหรับเติมพลังเพื่อใช้ในวันถัดไป

ในทางชีววิทยา ยิ่งสมองส่วนที่ใช้คิดเชิงตรรกะ หรือ Prefrontal Cortex สั่งให้เราตอบสนองมากเท่าไร ร่างกายก็จะเหนื่อยมากขึ้นตาม ส่งผลให้การตัดสินใจแย่ลงไปเรื่อยๆ เราจึงมักหันไปหานิสัยที่เคยชินซึ่งฝังตัวอยู่ในสมองที่ตอบสนองอัตโนมัติแทน เพื่อลดการทำงานหนัก สร้างความสบายกาย สบายใจ

ปัจจุบัน ด้วยความเชื่อแบบผิดๆ ที่ว่า สิ่งดีๆ เกิดจากความมุ่งมั่นที่ไม่หยุดยั้ง และความพยายามที่ไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อยเท่านั้น ทำให้เรามักหักโหมกับบางสิ่งบางอย่างมากจนเกินไป ซึ่งนำไปสู่ผลเสียต่างๆ ตามมา ไม่ว่าจะเป็นต่อสภาพจิต หรือสภาพกาย ไปจนถึงภาวะหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลัน

ความจริงที่ว่า เราสามารถลบล้างความเครียดด้วยวิธีง่ายๆ ซึ่งเป็นผลดีต่อสุขภาพจิตและสร้างความสบายทางกายไปพร้อมกันได้ เช่น การยิ้มให้กว้างจนตาหยี ทำท่าเรียกพลัก นวดผ่อนคลาย หรือแม้แต่การทำสมาธิ

ความเชื่อที่ว่า การทำงานหนักจะเป็นบทพิสูจน์บางอย่างในตัวเรา แท้จริงแล้วอาจไม่ใช่ เพราะบางคนมีงานเต็มมือ แต่ชีวิตกลับว่างเปล่า ฉะนั้นเราจึงต้องกลับมาทบทวนตัวเองใหม่ และหาจุดที่พอดีของชีวิตให้เจอ

ถ้าเรากำหนดให้เงินในมือเป็น "เงินได้เปล่า" โดยเฉพาะ เงินที่ได้จากคนที่ยืมไปนานจนลืม เงินเก็บได้ หรือแม้แต่เงินคืนภาษี กรอบความคิดที่มองว่าสิ่งนั้นไม่ได้มีอยู่แต่เดิม จะทำให้เราใช้มันไปอย่างมักง่าย ฉะนั้นจึงควรให้ค่าเงินเท่ากัน ไม่ว่าจะมาจากสถานการณ์ใดก็ตาม

หากต้องซื้อของที่เป็นเซตหรือกระเช้าของขวัญไปเยี่ยม สวัสดีปีใหม่ใคร คนส่วนใหญ่อยากให้สิ่งที่ต่างออกไปจากที่เคยให้ไปก่อนหน้า เพราะพวกเขามองว่าการให้ของชิ้นเดียวกันซ้ำๆ ผู้รับจะเบื่อได้เร็วกว่า ดังนั้นกระเช้าของขวัญที่มี “ความหลากหลาย” จึงขายดี

เรามักตัดสินใจเกี่ยวกับสถานการณ์ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตจากความรู้สึกในปัจจุบัน ซึ่งมีผลให้คุณภาพชีวิตของเราอาจขึ้นอยู่กับความแม่นยำของการคาดการณ์ไปด้วย ดังนั้นหากต้องเลือกว่าจะทำอะไรในอนาคต การเลือกสิ่งที่ชอบที่สุดซ้ำๆ ก็น่าจะเซฟกว่า

ธรรมชาติของมนุษย์มักกะเกณฑ์ว่าตนทำอะไรได้มากกว่าความเป็นจริง เช่น วางแผนไว้ว่าอาทิตย์หน้าจะต้องตื่นไปวิ่งให้ได้อย่างน้อย 5 วันต่อสัปดาห์ แต่เอาเข้าจริงกลับทำไม่ได้หรือไม่ได้ทำเลย ซึ่งไม่ใช่เพราะเรามุ่งมั่นไม่มากพอ แต่อาจเป็นเพราะละเลยถึงตัวแปรที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ฉะนั้นก่อนวางแผนควรประเมินตัวแปรต่างๆ และหาทางรับมือต่อสิ่งนั้นให้ได้

คำพูดประมาณว่า “ฉันนึกไว้แล้วเชียว” พร้อมกับคำอธิบายต่างๆ เท่าที่ใครคนหนึ่งจะให้กับตนเองได้ มักถูกเอ่ยขึ้นหลังจากรู้ผลของเหตุการณ์นั้นแล้ว ซึ่งเป็นเหตุให้เราไม่ค่อยเปิดใจรับฟังมุมมองอื่นๆ ดังนั้นก่อนจะเอ่ยคำที่เหมือนจะคาดการณ์สถานการณ์ต่างๆได้ ลองถามตัวเองว่า “ฉันรู้เรื่องนี้จริงหรอ” หรือ “ฉันคาดการณ์ผลลัพธ์ได้จริงหรอ”

เป็นความจริงที่ว่า “ความเชื่อ” กับ “ความคาดหวัง” เปลี่ยนพฤติกรรมของเรา และพฤติกรรมนั้นไปเปลี่ยนพฤติกรรมของคนอื่นอีกที ซึ่งบ่อยครั้งเราเองก็ไม่รู้ตัว ฉะนั้นจึงต้องตระหนักรู้ถึงอคติของตนให้มาก เพื่อที่จะระมัดระวังไม่ให้กระทบไปถึงคนรอบข้าง

แท้จริงแล้ว “ความสุขเป็นของขวัญส่วนบุคคล ที่สามารถส่งไปยังกลุ่มคนรอบตัวได้” ฉะนั้นหากเราตั้งกรอบความคิดอิงสถานการณ์ที่มีอิทธิพลต่อความสุขของคนเหล่านี้ ก็จะมีมุมมองชีวิตที่เปลี่ยนไป โดยอิงต่อความสุขของกันและกันมากขึ้น

เรามักได้ยินว่า “คำพูดหนึ่งคำของคุณเป็นพลังชีวิตให้ฉัน” แต่ไม่ค่อยได้ยินว่า “คำพูดของฉันหนึ่งคำเป็นพลังชีวิตให้คุณ” ไม่ใช่เพราะเราถ่อมตัว แต่เพราะไม่รู้จริงๆ ว่า อิทธิพลของตนส่งผลต่อคนอื่นได้มากแค่ไหน