5 นิทานพรรณนา

พาหิยทารุจีริยะ (ผู้นุ่งผ้าเปลือกไม้) เป็นผู้สำคัญว่าตนได้เป็นอรหันต์ แต่ด้วยความช่วยเหลืออของพรหมผู้เป็นสหายกันมาในกาลก่อน ได้มาแก้ความเห็นผิด และแนะนำบอกถึงพระผู้มีพระภาคเจ้านั้นเป็นพระอรหันต์ ทรงแสดงธรรมเพื่อความเป็นพระอรหันต์ด้วย เมื่อพาหิยะฯ ได้ฟังเช่นนั้น เกิดสลดสังเวชขึ้นในใจ ตั้งอยู่ในความไม่ประมาท รีบเดินทางอย่างเร็วพลันโดยไม่หยุดพัก เพื่อจะไปขอฟังธรรมจากพระพุทธเจ้า และเพียงแค่คาถาบทเดียวที่พระพุทธองค์ตรัสแก่พาหิยะฯ ในระหว่างทรงบิณฑบาต พาหิยะฯ ได้ทำอาสวะทั้งปวงให้หมดสิ้นไปแล้ว บรรลุพระอรหัต ด้วยบทแห่งคาถาที่ว่า “พาหิยะ! เมื่อใดเธอเห็นรูปแล้ว สักว่าเห็น, ได้ฟังเสียงแล้วสักว่าฟัง, ได้กลิ่น, ลิ้มรส, สัมผัสทางผิวกาย, ก็สักว่า ดม ลิ้ม สัมผัส, ได้รู้แจ้งธรรมารมณ์ ก็สักว่าได้รู้แจ้ง แล้ว ; เมื่อนั้น “เธอ” จักไม่มี. เมื่อใด “เธอ” ไม่มี ; เมื่อนั้นเธอก็ไม่ปรากฏในโลกนี้, ไม่ปรากฏในโลกอื่น, ไม่ปรากฏในระหว่างแห่งโลกทั้งสอง : นั่นแหละ คือที่สุดแห่งทุกข์ ละ.” ท่านพาหิยทารุจีริยะเป็นตัวอย่างของการตั้งตนอยู่ในความไม่ประมาท เมื่อทราบถึงความที่ตนมีความสำคัญผิดไป ได้รีบแก้ไข และรีบเดินทางไปขอฟังธรรมจากพระพุทธเจ้าโดยไม่หยุดพัก เพราะเกรงถึงอันตรายแห่งชีวิตของพระพุทธองค์หรือของตนเอง ก่อนที่จะได้ฟังธรรม Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

เรื่องราวของ “มัฏฐกุณฑลี” หรือ เด็กชายตุ้มหูเกลี้ยง แม้ตนป่วยหนักอยู่ เพียงได้ทำใจให้เลื่อมใสในพระพุทธเจ้าเท่านั้น เมื่อทำกาละแล้ว ก็ไปเกิดในเทวโลก ในศาสนานี้พระพุทธเจ้าฝึกคนที่สามารถฝึกได้อย่างที่ไม่มีใครยิ่งกว่า, ความมั่นใจ ไม่เหมือนกับความยึดถือ เพราะความยึดถือเป็นอำนาจของตัณหา, ศรัทธาคือ ความมั่นใจที่มาจากปัญญา เป็นอินทรีย์ทำให้เรารื้อถอนตัวตนออกจากภพได้ ใจเป็นใหญ่ ใจเป็นประธาน ทุกอย่างสำเร็จได้ด้วยใจ ใจสามารถแบ่งได้เป็น 3 ระดับตามความหนักหน่วง เปรียบดังรอยขีดหรือกรีดลงบนน้ำ , รอยขีดรอยกรีดบนแผ่นดิน , รอยขีดบนแผ่นหิน Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

พระพุทธเจ้าทรงปรารภพระจักขุปาลเถระ ดังนี้ว่า “ธรรมทั้งหลาย มีใจเป็นหัวหน้า มีใจเป็นใหญ่ สำเร็จแล้วด้วยใจ ถ้าบุคคลมีใจร้ายแล้ว พูดอยู่ก็ดี ทำอยู่ก็ดี ทุกข์ย่อมไปตามเขา เพราะเหตุนั้นดุจล้ออันหมุนไปตามรอยเท้าโค ผู้นำแอกไปอยู่ฉะนั้น.”บาปกรรมนั้นย่อมตามผู้กระทำไป เหมือนล้ออันหมุนตามรอยเท้าโคพลิพัท ทุกข์ย่อมไปตามดุจล้อหมุนไปตามรอยเท้าโค Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภเรื่องของพระเทวทัตและบุรพกรรมของท่านกรรมดีคนดีทำได้ง่าย กรรมดีคนชั่วทำได้ยาก ,กรรมชั่วคนชั่วทำได้ง่าย กรรมชั่วพระอริยเจ้าทั้งหลาย ทำได้ยาก คือ กรรมทั้งหลายที่ไม่ดีและไม่เป็นประโยชน์แก่ตนทำได้ง่าย กรรมใดแลเป็นประโยชน์ด้วยดีด้วย กรรมนั้นแลทำได้ยากอย่างยิ่ง.ความจำเริญ ย่อมมีแก่ผู้มีศีลทั้งหลาย Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

เครื่องรังควานต่าง ๆ นั้นเหมือนกิเลส พอไม่สำรวมอินทรีย์ ทำผิดเล็กน้อย ไม่รีบแก้ไข ดัดตัดให้ตรง ขยายเป็นความผิดที่มากขึ้น ๆ สุดท้ายรากคว่ำชี้ฟ้า พระมหากาลเปรียบเหมือนต้นไม้ที่มีรากมั่นคง เหมือนภูเขาหินทั้งแท่ง ไม่มีช่องว่างในภายใน ไม่สั่นสะเทือนสะท้านจะฝึกจิตให้มีสมาธิดั่งภูเขาหิน ให้มีปัญญาดั่งยอดเพชร เริ่มจากเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ รักษาศีลให้ดี รู้จักสำรวมในอินทรีย์ทั้งหลาย รู้ประมาณในโภชนะอยู่เสมอ ไม่เกียจคร้าน มีความเพียรปรารภ ด้วยการเสพเสนาสนะอันสงัดอยู่อย่างต่อเนื่อง รู้จักสันโดษในบริขาลตามมีตามได้ พอทำให้ดีขึ้น จะได้สมาธิที่มั่นคง ชนิดที่เหมือนภูเขาหิน ปัญญาเราจะมีความคมมากทีเดียวTime index[00.56] ธรรมบทแปลเรื่องจุลกาลและมหากาล[04.49] มหากาลฟังธรรมแล้วลาน้องชายไปบวช[13.36] พระมหากาลพิจารณาศพกุลธิดา[15.46] พระมหากาลบรรลุพระอรหัต[23.32] พระมหากาลเป็นผู้ไม่หวั่นไหว[33.40] พระมหากาลเหาะหนีภรรยา[42.11] บทที่พระมหากาลบรรลุธรรม[47.12] การรู้ประมาณ กามมันละเอียดไม่ใช่แค่การแสวงหา การรับ การบริโภค ยังรวมการเก็บและการสละออก[55.00] ฝึกจิตให้มีสมาธิ ดั่งภูเขาหิน ให้มีปัญญา ดั่งยอดเพชร เริ่มจากเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ เรารักษาศีล ศีลจะรักษาเรา รักษาศีลให้ดี เป็นพื้นฐานให้มั่นคง พยายามก่อให้เกิดศีลอันเป็นไปเพื่อสมาธิ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ธรรมบทแปลเรื่องพระจูฬปันถกเถระ เป็นเรื่องราวและบุรพกรรมของพระเถระชื่อ พระจูฬปันถก ที่เมื่อกาลก่อนมีความเชี่ยวชาญในปิฎกทั้ง 3 ได้ไปดูถูกเยาะเย้ยภิกษุอื่นที่เขาพยายามจะท่องจำปิฎกอยู่ ด้วยความประมาทนี้ เป็นวิบากกรรมทำให้เกิดเป็นคนโง่ จำอะไรก็ไม่ได้ ท่านจะมีวิธีพลิกแพลงแก้สถานการณ์ให้สามารถมีความจดจำเชี่ยวชาญในปิฎกทั้ง 3 คืนมาได้อย่างไรสิ่งที่น่าขยะแขยงน่าเกลียดน่าชัง มันคือ ราคะ โทสะ โมหะ ถ้ามีใครคนใดคนหนึ่งสามารถนำรูปราคะ โทสะ โมหะออกมาให้ดูได้ มันจะน่าเกลียดน่าขยะแขยงมากที่สุดในโลก เป็นธุลี (เศษขยะน่าขยะแขยง) ที่ยิ่งกว่าเศษธุลี ราคะ โทสะ โมหะ ถ้าเข้าไปครอบงำจิตใจของใครคนใดคนหนึ่งเข้าแล้ว แม้คน ๆ นั้นจะฉลาด ก็กลายเป็นคนโง่ได้ ต่อให้เก่งก็กลายเป็นคนบื้อได้ เพราะราคะ โทสะ โมหะที่มันคอยรัดรึง Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

พระพุทธเจ้าทรงบอกไว้สอนไว้ถึงวิธีการจัดการกับคนไม่ดีคนเจ้าปัญหาที่ดีมาก ๆ จัดการตามธรรม โดยไม่เป็นไปเพื่อเบียดเบียนตนเองด้วย,ไม่เบียดเบียนผู้อื่นด้วย และการไม่เบียดเบียนทั้งสองฝ่ายด้วย..พึงจัดการกับคนที่เจ้าปัญหา โดยจัดการตามธรรม ให้มีความงดงาม ให้มีขันติให้มีโสรัจจะ จะพึงมีความงามในธรรมะวินัยนี้ได้แน่ได้ตรัสไว้ในธรรมบทเรื่อง ปาฏิกาชีวก ว่า ไม่ควรใส่ใจกับคำเสียดสีของคนอื่น เขาจะทำอะไร เป็นอย่างไร ก็เรื่องของเขา แต่ควรพิจารณาดูการงานของตัวเรานี้ว่า เราทำแล้วหรือยัง Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.