
5 นิทานพรรณนา
386 episodes — Page 6 of 8

มโหสถชาดก ตอนที่ 6: ล้างมลทิน (6428-5p)
“ถังข้าวสารใบใหญ่ใบนึง ตั้งอยู่ที่มุมห้องในท้องพระโรงของพระราชวัง มีชายหนุ่มผู้นึงแอบเข้าไปซ่อนตัวอยู่ในถังข้าวสารใบนั้น ทั้งอับ ทั้งร้อน แต่เพื่อที่เขาจะได้ทราบเบาะแสอะไรบางอย่าง ชายหนุ่มจึงแอบอยู่ข้างในนั้น”การปกปิดความลับไว้นั่นแหละเป็นการดี การเปิดเผยความลับแก่ผู้อื่น โดยเฉพาะแก่บุคคลผู้ที่มิใช่มิตรนั้น บัณฑิตไม่สรรเสริญเลย บุคคลผู้มีปัญญา เมื่อประโยชน์ที่มุ่งหมายยังไม่สำเร็จตามที่ตนปรารถนา ก็พึงอดทนกลั้นไว้ไม่พึงเปิดเผยความลับนั้นเป็นอันขาด ต่อเมื่อประโยชน์ที่ตนมุ่งหมายสำเร็จเรียบร้อยแล้ว จึงพึงเปิดเผยแก่คนทั้งปวง นั้นเรียกว่า ผู้มีปัญญา Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

มโหสถชาดก ตอนที่ 5: ผู้มีปัญญารู้สิ่งที่ใช่กาล และมิใช่กาล
“นายช่างปั้นหม้อผู้นึง ตามเนื้อตัวของเขาเปรอะเปื้อนไปด้วยดินเหนียวแลดูมอมแมมนัก ครั้นเมื่อเสร็จภาระการงานแล้ว ก็กลับมานั่งบริโภคอาหารที่มีเพียงข้าวเหนียวไม่มีแกง ทำกิจการงานไปก็รอคอยราชทูตนำข่าวสารมาส่งให้” อานุภาพแห่งปัญญานั้น ย่อมทำให้บุคคลผู้มีปัญญาไม่กระทำชั่ว เพื่อให้ได้ความสุข ย่อมไม่สละธัมม์ด้วยความรัก หรือความชัง เปรียบดังบุคคลที่ได้รับการเกื้อหนุนอุปการะจากผู้ใด ย่อมไม่ทำให้ไมตรีนั้นเสียไปด้วย ความโง่เขลา หรือความหลงในยศอำนาจ อิสริยยศแม้จะวิเศษเพียงไร ก็ไม่อาจนำมาเปรียบกับแสงสว่างของปัญญาได้ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

มโหสถชาดก ตอนที่ 4: คู่ปัญญาบารมี (6426-5p)
“เจ้าแพะตัวนึงเดินหลังแอ่น คอตกมาตามทาง ระะหว่างทางเจ้าแพะผู้โชคร้ายเจอเข้ากับสุนัขซึ่งก็เดินคอตก หลังแอ่นเพราะถูกเอาท่อนไม้ตีลงที่หลังมาเหมือนกันกับตน ทั้งสองจึงปรับทุกข์แก่กันและกัน”อัญมณีทั้งปวง เป็นสิ่งที่มนุษย์ให้คุณค่ามาก บุคคลใดมีไว้ในครอบครอง ย่อมถือว่าเป็นศิริแก่ตน เหตุเพราะบุคคลที่มีอัญมณีไว้ในครอบครองนั้น ย่อมได้รับการสรรเสริญว่าเป็นผู้ที่มีฐานะหากแต่บัณฑิตทั้งหลายนั้นสรรเสริญผู้มีปัญญาว่า มีทรัพย์อันประเสริฐล้ำเลิศกว่าอัญมณีใด ๆ ในโลก เหตุเพราะปัญญาเป็นดั่งรัตนะของนรชน คือ ผู้มีปัญญาเป็นผู้มีแก้วประเสริฐสารพัดนึก ผู้มีปัญญาย่อมขวนขวายหาทรัพย์ได้ หากแม้ตกอยู่ในภัยพิบัติ ก็สามารถพลิกผันชีวิตให้ประสบความสุขสำเร็จได้ทุกเมื่อ ปัญญานั้นย่อมประเสริฐกว่ารัตนะทั้งปวง Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

มโหสถชาดก ตอนที่ 3: ไขปัญหาประลองปัญญา (6425-5p)
“ฬาตัวหนึ่งเที่ยวเดินไปเดินมาอยู่ที่ริมคูในเมืองมิถิลา เด็กกลุ่มหนึ่งที่มีกำลังต่างช่วยกันผูกฬาตัวนั้นที่ปาก เพื่อไม่ให้ร้องได้ แล้วห่อด้วยเสื่อลำแพนป้องกันไม่ให้ใครเห็น เด็กกลุ่มนั้นก็แบกเจ้าฬาไป”ปัญญาเป็นแสงสว่างอันประเสริฐ แม้แสงอาทิตย์ส่องสว่างในเวลากลางวัน แสงจันทร์นั้นสว่างในเวลากลางคืน หากแต่แสงสว่างแห่งปัญญาเป็นแสงสว่างที่ไม่มีวันดับหรือหรี่ลงได้ เมื่อเกิดขึ้นแล้วสามารถนำไปใช้ได้ตลอดทั้งกลางวันและกลางคืน กล่าวได้ว่า แสงสว่างเสมอด้วยปัญญา ไม่มี Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

มโหสถชาดก ตอนที่ 2: ปัญญาบารมีของพระมโหสถบัณฑิต
“สตรี 2 นาง กำลังยื้อแย้งทารกน้อยกันอยู่ คนนึงดึงเท้าอีกคนดึงส่วนหัวของทารกอย่างสุดกำลัง ครั้นทารกน้อยถูกชักเย่อไปมาเช่นนั้น ก็เหมือนดั่งตุ๊กตาที่ขาและลำตัวกำลังจะหลุดขาดออกจากกัน จึงส่งเสียงร้องไห้เพราะความเจ็บปวด ทรมาน” ปัญญาเปรียบดั่งแสงสว่างอันประเสริฐ บุคคลผู้ดำรงชีวิตโดยใช้ปัญญานำทาง ย่อมไม่ต่างกับการเดินทางในตอนกลางคืนแต่มีคบไฟส่องสว่าง ย่อมมีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ในทางตรงกันข้าม หากบุคคลดำเนินชีวิตไร้ซึ่งสติและปัญญาแล้ว ย่อมไม่ต่างกับการเดินทางบนถนนอันมืดมิด อันตรายย่อมเกิดแก่ชีวิตตน Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

มโหสถชาดก ตอนที่ 1 : กำเนิดพระมโหสถบัณฑิต (6423-5p)
ทารกน้อยคนนึง ถือกำเนิดมาพร้อมกับในมือที่ถือรากไม้ออกมาด้วย ผู้เป็นมารดาเห็นดังนั้นจึงรำพึงขึ้นว่า “ลูกเพิ่งคลอดออกจากครรภ์แม่ เจ้าถืออะไรมาด้วย” ทารกน้อยคนนั้นตอบผู้เป็นมารดาว่า “รากไม้นี้ คือ โอสถจ๊ะแม่”ความรู้ทั่ว ความเข้าใจชัดเจน รู้คุณโทษ ประโยชน์มิใช่ประโยชน์ของบุคคล คือ ปัญญา อันเปรียบดั่งแสงสว่างที่จะนำพาตนเอง และผู้อื่นข้ามพ้นจากความมืด ดำเนินไปตามทางแห่งความสว่าง ความเจริญและเป็นสุข เปรียบประหนึ่งบุรุษผู้มีแผนที่ชี้ทาง หนทางใดประพฤติแล้วเป็นสุขพึงกระทำ หนทางใดประพฤติแล้วทุกข์ก็ควรละเสีย ย่อมได้ชื่อว่าเป็นผู้มีปัญญา Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

กลลวงแห่งกาม (6422-5p)
“นกกาตัวนึง มันบินถลามาเกาะที่ไหล่ของบุรุษผู้ถูกขึงตรึงพืดเสียบหลาวอยู่ ณ กลางลาน บุรุษนั้นเสวยทุกข์เวทนาแสนสาหัส เหล่านกกาพากันไปเกาะที่ศีรษะบ้าง ไหล่บ้าง เพื่อรุมยื้อแย่งจิกนัยน์ตาของเขาด้วยจะงอยปากอันคมเหมือนปลายคีม ยังความตายมาสู่บุรุษนั้น”การประกอบตนให้ พัวพัน หมกมุ่น ลุ่มหลงในสิ่งที่น่าปรารถนา น่าใคร่ แม้ทุกข์ทางกายทางใจอันถูกหอก และดาบทิ่มแทงเป็นปัจจัยนี้ก็ดี ทุกข์ที่ถูกคบเพลิงเผาอยู่เนือง ๆ ก็ดี แม้ทั้งหมดนี้ก็หาใช่ความทุกข์ไม่ ความมืดบอดย่อมบังเกิดขึ้นเหตุเพราะกลลวงแห่งกามบุคคลผู้มีจักษุดี ย่อมเห็นเช่นนี้ว่า กามทั้งหลายเปรียบเหมือนความฝัน เป็นของหลอกลวง เหมือนของที่ยืมเขามา เปรียบด้วยหอกและหลาว เป็นความทุกข์ยาก เป็นความลำบาก เป็นรากเหง้าแห่งความทุกข์ เป็นภัยทั้งปวง Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

พิษแห่งกาม (6421-5p)
“บุตรเศรษฐีคนนึง มีใจเสน่หาหลงใหลในนางโสเภณี ในทุก ๆ วัน เขาจะนำทรัพย์มากมายไปให้เธอ วันละหลาย 1,000 กหาปณะ ด้วยความบำรุงบำเรอของบุตรเศรษฐีผู้นั้น เขาจึงถูกนางลวงหลอกไปฆ่าเสีย”ความปรารถนาแห่งกามไม่มีที่สิ้นสุด เมื่อหลงใหลเสน่หาในรูปแล้ว ย่อมให้กำเนิดเกิดความปรารถนาสืบต่อเนื่องขึ้นไป เช่น ความปรารถนาในความเป็นอยู่ ความปรารถนาในเครื่องอุปโภคทั้งหลายความปรารถนาในกามนั้น เมื่อพอกพูนเข้าอย่างนี้ จักไม่ยอมให้บุคคลยกศีรษะขึ้นได้จากอบาย บุคคลผู้มีปัญญาดีย่อมเห็นว่า กามทั้งหลายเป็นของเผ็ดร้อน เหมือนดั่งงูพิษ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

เล่ห์กลมารยาแห่งกาม (6420-5p)
“นายพรานคนนึง อยู่ ๆ มือเท้าของเขาก็เกิดหงิกงอขึ้นมา เขาไม่อาจเดิน และจับถืออะไรได้ พรานผู้นั้นได้แต่อาศัยดื่มกินน้ำในรอยเท้าโคประทังชีวิต ร่างกายของเขานั้นก็ผอมซูบ ผิวหนังค่อย ๆ แตกปริเป็นร่องริ้ว กลายเป็นสีดำคล้ำดูเหมือนเปรต เป็นเปรตทั้งที่ยังเป็นมนุษย์ เสวยทุกข์ใหญ่หลวง”รูปที่รู้แจ้งด้วยจักษุ รสที่รู้แจ้งด้วยชิวหา เสียงที่รู้แจ้งด้วยโสต กลิ่นที่รู้แจ้งด้วยฆานะ โผฏฐัพพะที่รู้แจ้งด้วยกาย อันน่าปรารถนา น่ารัก น่าใคร่ น่าพอใจ ประกอบด้วยกามอันเป็นที่ตั้งแห่งความกำหนัดบุคคลผู้ถูกราคะเข้าครอบงำ ย่อมถลำลงสู่กระแสแห่งตัณหา เหมือนดั่งแมงมุมตกลงไปยังใยที่ตนถักไว้ บุคคลผู้มีปัญญาจึงทำลายเครื่องจองจำนี้ เพื่อละทุกข์ทั้งปวง Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ความฝันของพระราชา (6419-5p)
ม้าตัวนึงมีปากสองปาก เมื่อเจ้าม้าตัวนั้นต้องการจะกินหญ้าและอาหาร มันก็ใช้ทั้งสองปากของมันนั้น กินหญ้าและอาหารอย่างเต็มที่ ดูแล้วช่างน่าประหลาดจริงหนอราคะ โทสะ โมหะ ไฟอันเร่าร้อนย่อมเผาบุคคลผู้อยู่ใต้อำนาจของมันให้รุ่มร้อนกระวนกระวาย ไฟทั้ง 3 กองนี้ ย่อมตามเผาผลาญบุคคลผู้ไม่รู้สึกว่าเป็นไฟ หากบุคคลผู้ตั้งตนอยู่ในความไม่ประมาท ดำรงตนในศีลย่อมไม่ถูกไฟนั้นแผดเผา เหตุพราะศีลเป็นที่พึ่งเบื้องต้น เป็นมารดาของกัลยาณธรรมทั้งหลาย เป็นประมุขของธรรมทั้งปวง เพราะฉะนั้น ควรชำระศีลให้บริสุทธิ์ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ผู้ไม่มีกตัญญู ไม่ควรคบ (6418-5p)
นกหัวขวานตัวนึง เข้าไปในปากของพระยาราชสีห์ แล้วมันก็จิกและจิก ที่ในปากของพระยาราชสีห์ตัวนั้นการรู้คุณ และตอบแทนคุณ เป็นคุณธรรมพื้นฐานของคนดี ผู้ไม่รู้อุปการะคุณที่ผู้อื่นได้กระทำแล้ว ผู้ที่ไม่ตอบแทนอุปการะคุณที่ผู้อื่นทำให้แล้ว ดั่งนกหัวขวาน ผู้เปี่ยมด้วยความกรุณาสงสารราชสีห์จึงรับคำช่วยเหลือ“ความกตัญญูไม่มีในผู้ใด การคบหาผู้นั้น ก็ไร้ประโยชน์” Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ผู้มีหิริโอตัปปะ คือ ผู้มีเทวธรรมในโลก (6417-5p)
นกยูงตัวนึงมีขนที่งดงามมาก แผงคอของมันแดงราวกับทับทิม ส่วนหางของมันนั้นสวยงามดั่งแก้วมณีประดับ มันกำลังรำแพนหางอยู่ท่ามกลางที่ประชุมของเหล่านกทั้งหลายอย่างงดงามอลังการเป็นอย่างยิ่งความเกรงกลัวและละอายต่อบาปนั้น เป็นธรรมอันคุ้มครองเพื่อไม่ให้บุคคลกระทำความชั่ว มีความขาวสะอาด ทั้งกาย วาจา และจิตใจหากบุคคลขาดความเกรงกลัวและละอายต่อบาป ย่อมถูกชักจูง ชักชวนไปในหนทางที่ผิดได้โดยง่าย เหมือนดัง นกยูงทำลายหิริโอตตัปปะ แล้วรำแพนอยู่ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

โลภมากลาภหาย (6416-5p)
หงส์ตัวนึง สามารถบินได้อย่างรวดเร็ว ความเร็วของมันนั้น เร็วยิ่งกว่าแสงเสียอีกบุคคลเมื่อเล็งเห็นสิ่งที่เป็นประโยชน์ตน ก็ไม่ควรตกอยู่ในอำนาจของความโลภ เพราะเมื่อมีความโลภมาก แทนที่จะเป็นประโยชน์ตนกลับจะเป็นการเสียประโยชน์นั้น พึงปฏิบัติตนดังผู้เป็นบัณฑิต เมื่อเล็งเห็นประโยชน์ตน ไม่พึงลุอำนาจของโลภะ พึงกำจัดน้ำใจที่ละโมบเสีย Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

สิคาลชาดก พิจารณาก่อนแล้วจึงกระทำ (6415-5p)
สุนัขจิ้งจอก 3 ตัว ตัวนึงมันเข้าไปหลบซ่อนอยู่ในถ้ำแก้วผลึกที่สามารถมองเห็นจากภายนอกได้ อีกตัวนึงมันก็เข้าไปหากินอยู่ที่ป่าช้า ตัวสุดท้ายเข้าไปในซากศพของช้างที่ตายแล้ว ในบรรดา 3 ตัวนี้ มีอยู่ 1 ตัวที่ไม่สามารถเอาชีวิตรอดได้บุคคลใดประสงค์จะทำการงานโดยมิได้พิจารณา คือ มิได้สอบสวนโทษในการงานนั้น รีบร้อนตกลง ผลุนผลันปฏิบัติ เพื่อรีบทำการงานนั้น การงานทั้งหลายเช่นนั้น ย่อมเผาผลาญบุคคลผู้นั้น ผู้มิได้พิจารณา ดังขาดตาปัญญาเสียแล้ว ก็เหมือนคนตาบอด เหยียบลงไปได้ แม้กระทั่งไฟที่ส่องทาง Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ราชาอยู่ในธรรม ราษฎรเป็นสุข (6414-5p)
กบตัวนึงอาศัยอยู่ในสระน้ำที่เหือดแห้ง เหล่านกกาต่างก็มารุมจิกกินเจ้ากบตัวนี้ด้วยความหิวโหยนักปกครองที่ดีนั้น หมายถึง บุคคลที่ทรงธรรม และทำให้ประชาชนเกิดความสงบสุขด้วยธรรม ไม่ใช้อาชญา หรือศาสตราเข้าแย่งชิง เพื่อให้ได้มาซึ่งอำนาจในการปกครอง โดยพึงชนะคนโกรธด้วยความไม่โกรธ พึงชนะคนไม่ดีด้วยความดี พึงชนะคนตระหนี่ด้วยการให้ พึงชนะคนพูดเหลาะแหละด้วยคำสัตย์ ผู้ปกครองในลักษณะนี้ชื่อว่า “ธรรมราชา” Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

เตลปัตตชาดก ว่าด้วยการรักษาจิต (6413-5p)
นักโทษประหารคนนึง ถือหม้อซึ่งเต็มเปี่ยมไปด้วยน้ำมันงา แม้จะเติมน้ำมันงาลงไปอีกเพียงหยดเดียว หม้อนั้นคงล้นปริ่ม เพชรฆาตผู้เดินตามหลังนักโทษคนนี้ ตะโกนบอกกับเขาว่า จะตัดคอให้ขาด จะตัดคอนั้นให้ขาดองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงสั่งสอนให้พึงสำรวมอินทรีย์ คือ สำรวมตา สำรวมหู สำรวมจมูก สำรวมลิ้น สำรวมกาย สำรวมใจ ความสำรวม คือ ความระมัดระวังด้วยสติ ในทุกเวลา ประดุจดั่งนักโทษผู้สำรวมระวังในการถือหม้อน้ำมันอันล้นปริ่ม เพื่อให้รอดพ้นจากมรณภัย ทรงอุปมาเทียบเคียง “หม้อน้ำมันกับกายคตาสติ” Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

การผูกมิตร ว่าด้วยสัตว์ 4 สหาย (6412-5p)
นกอินทรีย์ตัวนึง อยู่ ๆ ก็พุ่งบินลงไปในบ่อน้ำ มันพยายามกินน้ำให้เต็มท้องมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ ปีกเจ้านกอินทรีย์ชุ่มโชกไปด้วยน้ำแล้วเจ้านกอินทรีย์ก็เอาน้ำนั้นหล่ะ รีบเร่งไปดับไฟมิตรที่ดีย่อมนำปัญญามาสู่ผู้เป็นสหาย ดังนักปราชญ์มีการอยู่ร่วมกันย่อมเป็นสุข นำความดีงามมาสู่ชีวิตผู้เป็นสหาย เหมือนกับสัตว์ 4 สหายใน มหาอุกกุสชาดกนี้ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ไม่ควรให้ตนพินาศด้วยทำสิ่งไม่สมควร (6411-5p)
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

วีธีแก้ปัญหากลโกง 3 แบบ (6410-5p)
ปลาตัวนึงว่ายวนเวียนอยู่ในน้ำ อยู่ ๆ ก็มีถุงร่วงหล่นลงมา เห็นดังนั้น มันก็ว่ายตรงเข้าไปที่ถุงใบนั้น แล้วก็อ้าปากกว้าง ๆ ของมัน กินถุงทั้งใบ ถุงใบนั้นเข้าไปอยู่ในท้องของเจ้าปลา โดยหารู้ไม่ว่า ในถุงนั้นมีเงินอยู่เป็นแสนเลยในบางครั้งที่เราต้องติดต่อกับผู้คนซึ่งเกี่ยวเนื่องด้วยเงินทอง และการค้าขาย เราอาจเจอกับคนที่มีจิตใจเป็นอกุศล มีบาป เจอกับการเอารัดเอาเปรียบ หรือการโกง เราสามารถเลือกวิธีแก้ปัญหาแก้สถานการณ์นั้นด้วยปัญญาได้ในหลายรูปแบบ เช่นเดียวกับพ่อค้าในนิทานชาดกทั้ง 3 เรื่องในวันนี้ และในช่วงท้ายยังมีเรื่องที่ 4 ซึ่งเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับปัญญาในการช่วยปลาให้มีชีวิตรอดอยู่ต่อไปได้ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

อุททาลกชาดก ว่าด้วยจรณธรรม (6409-5p)
“พราหมณ์คนนึง นำใบไม้ ผลไม้ หลากหลายชนิดมาโขลกผสมรวมกันใส่ลงไปในหม้อ แล้วใส่ปัสสาวะ และอุจจาระของโค ลงไปผสมในหม้อนั้นด้วย จากนั้นก็ต้มเคี่ยวให้เหนียวข้นจนเป็นยาขึ้นมา”ศรัทธาต้องเป็นไปเพื่อปัญญา ศรัทธา และปัญญาเป็นปัจจัยเกื้อกูลต่อกัน เหตุเพราะ 'ศรัทธา' จะมั่นคงแน่นแฟ้นได้ ก็เพราะการคิดพิจารณาแยกแยะอย่างรอบครอบ ด้วยเห็นเหตุและผลจนมั่นใจ หมดความเคลือบแคลงสงสัยใด ๆโดยนัยนี้ ศรัทธาและปัญญา อันประกอบด้วยโยนิโสมนสิการ จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการปฏิบัติตามหลักอริยมรรค Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

อัมพชาดก ว่าด้วยบัณฑิตควรพยายามร่ำไป (6408-5p)
สัตว์ป่าจำนวนหนึ่งขาดแคลนน้ำ เพราะเหตุว่าปีนั้นเป็นปีที่แล้งมาก หมู่สัตว์ทั้งหลายต้องการน้ำดื่มเพื่อประทังชีวิต จึงพากันนำผลไม้อาทิ มะม่วง ชมพู่ ผลไม้ที่พอจะหาได้ในป่ามาแลกน้ำดื่มกับดาบสรูปหนึ่งหนทางแห่งการรอดพ้นจากภัย ก็ด้วยความเพียร องค์สมเด็จสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ ดังนี้ “บัณฑิตพึงพยายามเรื่อยไป ไม่ควรท้อถอยเสีย ในการงานมีการบำเพ็ญวัตรเป็นต้นของตน เพราะเหตุไร เพราะความพยายามที่ไร้ผล ไม่มีเลย” Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ตัณฑุลนาฬิชาดก ว่าด้วยราคาข้าวสาร (6407-5p)
“ยักษ์ตนหนึ่ง ทั้งกายปกคลุมไปด้วยขนหนาและเหนียว ขนอันแข็งและเหนียวของมันนั้นเป็นดังเกราะป้องกันตน เพราะไม่มีอาวุธชนิดใดสามารถทะลุทะลวง ทิ่มแทง ทำร้าย เจ้ายักษ์กินคนตนนี้ได้”ปัญญา คือ อาวุธอันประเสริฐ บุคคลผู้มีปัญญาถึงแม้ตกอยู่ในห้วงแห่งภัย ยังหยั่งเห็นหนทางแห่งการพ้นภัย บุรุษผู้ไร้ปัญญาถึงจะมียศสูงก็หาประเสริฐไม่ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

มงคลตื่นข่าว และเรื่องของชื่อ (6406-5p)
หนูตัวหนึ่งแอบปีนป่ายลอดเข้าไปในหีบของพราหมณ์ หีบใบนั้นบรรจุผ้าสาฎกเนื้อดีราคาแพง เจ้าหนูตัวน้อยกัดกินผ้าผืนนั้นอย่างเพลิดเพลิน จุดนั้นบ้าง จุดนี้บ้าง จนผืนผ้าเต็มไปด้วยรอยแหว่งรอยโหว่ พราหมณ์ผู้เป็นเจ้าของผ้านั้น ถือเหตุที่เกิดขึ้นนี้เป็นอวมงคลแก่ครอบครัวผู้ใดไม่ถือมงคลตื่นข่าว ไม่ถืออุกกาบาต ไม่ถือความฝัน ไม่ถือลักษณะดีหรือชั่ว ผู้นั้นชื่อว่า ล่วงพ้นโทษแห่งการถือมงคลตื่นข่าว ครอบงำกิเลสเครื่องประกอบสัตว์ไว้ในภพที่เป็นคูกั้น ย่อมไม่กลับมาเกิดอีก ดังนี้- อรรถกถา มังคลชาดก ว่าด้วยถือมงคลตื่นข่าว Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ผู้มีปัญญาย่อมไม่เศร้าโศกถึงสิ่งที่เสียไปแล้ว
“งูตัวหนึ่งอาศัยอยู่ในจอมปลวก มันเกรี้ยวกราดด้วยควันไฟกระทบนัยย์ตาของมัน เจ้างูจอมโกรธเลื้อยออกมาพลางคิดว่า ใครกันนะมาเผาไฟทำควันให้เกิดขึ้น ด้วยความโมโหอย่างสุดกำลัง ทันทีที่เห็นบุรุษผู้นั้นแล้ว เจ้างูจึงจมเขี้ยวอันมีพิษร้ายไปที่ขาของเขา บุรุษผู้นั้นล้มลง และเสียชีวิตทันทีด้วยพิษของงู” ผู้มีปัญญาย่อมพิจารณาถึงความโศกจากการพลัดพรากด้วยปัญญาว่า "ความรำพันเศร้าโศกถึงคนที่จากไปแล้วไม่มีประโยชน์ ยิ่งกว่าเด็กน้อยผู้ร้องไห้อยากได้พระจันทร์ที่ลอยเด่นอยู่กลางอากาศ เพราะถึงอย่างไร พระจันทร์ยังมีอยู่ ส่วนบุคคลที่จากไปแล้ว บัดนี้ไม่มีปรากฎอยู่" เพราะเหตุนี้ผู้มีปัญญาย่อมไม่เศร้าโศกถึงสิ่งที่เสียไปแล้ว Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

รอดพ้นภัยได้ด้วยปัญญา (6404-5p)
“จระเข้ตัวหนึ่ง นอนเอาศรีษะพักพาดไว้ที่หินดาดก้อนใหญ่ซึ่งอยู่กลางลำน้ำ พาดศรีษะไว้แล้วก็ทำทีนิ่งสนิทเหมือนก้อนหิน รอลิงโพธิสัตว์ตัวนั้น”ปัญญาเป็นดังเครื่องวินิจฉัย พิจารณา เรื่องราวตลอดสายให้ถึงเหตุถึงต้นตอได้ ผู้มีปัญญาย่อมสามารถคุ้มครองคุ้มภัยตนให้รอดพ้นจากศัตรูผู้ปองร้าย Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

เสนกชาดก ผู้มีปัญญาช่วยคนอื่นได้ (6403-5p)
งูตัวหนึ่งมีพิษแสนร้ายกาจ ด้วยความหิวโหย เมื่อได้กลิ่นขนมหอมลอยตามลมมา เจ้างูตัวร้ายจึงเลื้อยไปตามกลิ่นนั้น แล้วเข้าไปซ่อนตัว และกินขนมนั้นด้วยความเอร็ดอร่อยปัญญาเท่านั้นเป็นสิ่งประเสริฐที่สุด ธรรมทั้งหลายที่เหลือเป็นเพียงบริวารของปัญญา เหตุดังนั้น พระพุทธองค์ทรงตรัสไว้ว่า“ผู้ฉลาดทั้งหลายกล่าวว่า ปัญญาแลประเสริฐที่สุด เหมือนดวงจันทร์ประเสริฐกว่าดวงดาวทั้งหลาย ฉะนั้น ศีลก็ดี แม้สิริก็ดี ธรรมของสัตบุรุษทั้งหลายก็ดี เป็นสิ่งคล้อยตามผู้มีปัญญา” Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

นกกระยางเจ้าเล่ห์กับปูเจ้าปัญญา (6402-5p)
“ปูตัวหนึ่งเอาก้ามอันแข็งแรงทั้งสองของมัน คีบหนีบคอนกกระยางไว้ จนนกกระยางนั้นปากอ้า น้ำตาไหล และไม่อาจทำอันตรายใด ๆ แก่ปูเจ้าปัญญาได้อีกต่อไป”บุคคลผู้ใช้ปัญญาลวงหลอกมีความสุขบนความทุกข์ของผู้อื่น ในท้ายที่สุดย่อมประสพมหัตภัยจากการกระทำของตน เหมือนดั่งนกกระยางต้องจบชีวิตด้วยการถูกปูหนีบคอ เหตุเพราะความเจ้าเล่ห์หลอกลวง Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ศัตรูผู้มีปัญญา ยังดีกว่ามิตรที่ไร้ปัญญา
“ลิงฝูงหนึ่ง ช่วยกันถอนต้นไม้ทั้งต้นเล็ก ต้นใหญ่ ถอนต้นไม้ไปก็ดูรากของต้นไม้ไปด้วย ถอนแล้วก็ดูราก ดูรากแล้วก็ปักลงดิน ทำแบบนี้ซำ้ไปซำ้มา ช่างน่าประหลาดใจจริง” บุคคลผู้ไม่มีปัญญาไม่เพียงแต่จะนำภัยมาสู่ตน ย่อมนำพาภัยตลอดถึงผู้อื่นด้วย เหตุดั้งนั้น บัณฑิตย่อมไม่สรรเสริญชีวิตของผู้ไม่มีปัญญาว่าประเสริฐ ดังเช่น ฝูงวานรผู้เฝ้าอุทยานนี้ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ความสำคัญผิด (6353-5p)
นกกระไนตัวหนึ่ง ส่งเสียงร้องเจื้อยแจ้ว ฟังแล้วช่างไพเราะ แต่เสียงที่แสนไพเราะนี้กลับกลายเป็นเสียงแห่งมหันตภัย ที่นำอันตรายมาสู่ชีวิต เพียงเพราะความสำคัญผิด"ปัญญา" ทำให้เข้าใจอะไรได้ถูกต้อง ความสำคัญที่ถูกต้องนำพาความสุข ความเกษมและความดีงามมาสู่ชีวิต“เริ่มต้นปีใหม่ด้วยการนำธรรมะเข้าสู่จิตใจ ให้มีปัญญาเกิดขึ้น”ติดตามรับฟังได้ในนิทานพรรณนา ตอน ความสำคัญผิด Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

หนอนท้าช้างสู้ (6352-5p)
มีหนอนตัวหนึ่ง เมื่อครั้งอดีตเคยเกิดเป็นมเหสีของพระราชาแห่งแคว้นกาสี หนอนมเหสีตัวนี้พบรักใหม่กับหนอนโคมัย ลืมความรักจากพระราชาผู้เป็นพระสวามีจนหมดสิ้น เพียงเพราะความสุขใหม่ปกปิดความสุขและทุกข์เก่าเอาไว้…เหตุเกิดจากความไม่รู้…สุขเก่า ทุกข์เก่า ที่ถูกปกปิดด้วยของใหม่ นำมาสู่ทุกข์อันไม่รู้จักจบสิ้น หนทางแห่งการอยู่เหนือสุข และทุกข์ นั้นมีอยู่จริง…ติดตามได้ใน นิทานพรรณนา ตอน หนอนท้าช้างสู้ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ธรรมะย่อมไม่ตาย ความดีไม่สูญหายไปไหน (6351-5p)
ปรารภเรื่องการเลี้ยงดูบิดามารดา ซึ่งเป็นคุณธรรมอันเป็นมงคลอย่างยิ่ง เป็นความดีความงามที่เกิดขึ้น แล้วเราระลึกนึกถึงได้ จะเป็นนิมิตเป็นเครื่องหมายที่ทำให้เราดำเนินไปตามธรรมะที่ไม่ตาย เป็นความดีที่ไม่สูญหาย ไม่ว่าในกาลไหน ๆ ก็ตาม จึงได้ยก "กัจจานิชาดก" ซึ่งเป็นเรื่องราวที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสเล่าแก่ครอบครัว ๆ หนึ่งในเมืองสาวัตถี Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

คุณสมบัติของผู้นำ (6350-5p)
เป็นเรื่องราวที่พระพุทธเจ้าตรัสสอนพระเจ้าปเสนทิโกศลว่าควรปกครองด้วยธรรมราชาไม่ควรปกครองด้วยอคติทั้ง 4 โดยยกชาดกเมื่อครั้งเป็นโพธิสัตว์ถึง 2 เรื่อง เรื่องแรกราโชวาทชาดก ดาบสโพธิสัตว์กล่าวสอนพระราชาผ่านรสชาดของผลนิโครธ ถ้าปกครองดีรสชาดจะหอมหวาน ถ้าไม่ตั้งในธรรมรสชาดจะขม พระราชาได้ทำการทดลองเห็นผลตามนั้น และยังได้อุปมาเปรียบเทียบโคผู้นำฝูงที่ดีจะพาข้ามแม่น้ำได้พ้นภัย ราชาที่ดีก็เช่นกัน เรื่องที่สองเตสกุณชาดก จะเห็นถึงปัญญาในการตอบปัญหาของนกทั้งสามตัว สองตัวแรกตอบเรื่องการปกครองการคลัง ส่วนนกชัมพุกะโพธิสัตว์ตอบเรื่องกำลังที่เป็นเลิศในกำลังทั้ง 5 นั่นคือ ปัญญา Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ออกบวช และอำนาจของมัจจุราช (6349-5p)
เด็กชายคนหนึ่งถูกขังอยู่ในกรงเหล็ก ถูกขังไม่ให้ออกไปข้างนอกตั้งแต่เกิดจนถึงอายุ 16 ปี ถึงได้ออกไปนอกกรงเหล็กอันนี้ เรื่องราวนี้มาในอโยฆรชาดก เรื่องราวที่มีการผูกเวรกันระหว่างพระราชเทวีกับนางยักษิณีตนหนึ่ง จึงทำให้พระราชบิดาสร้างกรงเหล็กไว้ เพื่อป้องกันอโยฆรกุมารไม่ให้ถูกนางยักษิณีจับกิน ครั้นออกมาจากกรงเหล็กจะเกิดอะไรขึ้นต่อไป ส่วนจุลลสุตโสมชาดก เป็นเรื่องราวของพระพุทธเจ้าในครั้งที่เสวยชาติเป็นพระเจ้าจุลลสุตโสม ภายหลังได้ออกบวช เพราะเข้าใจอานิสงส์ของการหลีกออกจากกาม แต่กว่าจะออกบวชได้นั้น ต้องแก้ปัญหาต่าง ๆ มากมายสองเรื่องเกี่ยวกับมหาภิเนษกรมณ์ การบำเพ็ญเนกขัมมะบารมี ฟังเอพิโสดนี้แล้วให้เราได้เห็นโทษของการครองเรือน ให้เห็นประโยชน์ของการหลีกออกจากเรือน จะเป็นความงดงามในที่สุด ความงดงามในเบื้องต้น ความงดงามในท่ามกลาง ด้วยบทพยัญชนะด้วยนิมิตด้วยข้อมูล จบสวยได้ตรงออกบวชนี่แหละ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

มหาภิเนษกรมณ์ หัตถิปาลชาดก (6348-5p)
ในเอพิโสดนี้นำเสนอเรื่องการออกมหาภิเนษกรมณ์ คือ การออกบวช โดยหยิบยกเรื่องหัตถิปาลชาดก ในครั้งที่พระพุทธเจ้าเป็นโพธิสัตว์ออกบวชสร้างบารมีที่เรียกว่า เนกขัมมะบารมี ซึ่งเนกขัมมะเท่านั้นที่จะเป็นทางออกในการเริ่มต้นอะไรดี ๆ เดินตามมาท่ามกลางก็สวยงาม และจบลงได้อย่างงดงามนุ่มนวล ในครั้งนั้นพระพุทธเจ้าทรงเสวยชาติเป็นบุตรของพราหมณ์ปุโรหิต ชื่อหัตถิปาลกุมาร แม้ว่าบิดาและพระราชาต้องการให้ขึ้นครองราชย์ แต่หัตถิปาลกุมารได้ปฏิเสธ รวมทั้งน้องชายอีกสามคน จนกระทั่งสุดท้ายบิดามารดา พราหมณ์ปุโรหิตและนางพราหมณ์มณี พระราชาพระมเหสี อีกทั้งประชาชนในเมือง พร้อมทั้งพระราชาของในเมืองอื่นได้บวชตามทั้งหมด จึงนับเป็นการออกบวชที่ยิ่งใหญ่อลังการ ซึ่งการที่จะหลีกออกจากเรือน หลีกออกจากกามไม่ใช่ทำได้ง่าย ๆ เนกขัมมะจึงเป็นหนึ่งในบารมีสิบอย่างที่โพธิสัตว์ต้องสร้างต้องทำ เพื่อให้ได้มีบารมีในการเป็นพระพุทธเจ้า Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

เวมานิกเปรต เมื่อเห็นกงจักรเป็นดอกบัว (6347-5p)
ในเอพิโสดนี้นำเสนอเรื่องเวมานิกเปรต ที่ได้รับโทษของกามที่มีความต่ำทรามเศร้าหมอง ทำให้ตายแล้วบังเกิดในนรกเดรัจฉานเปรตวิสัยได้ ซึ่งเวมานิกเปรตเป็นหนึ่งในภพของเปรต เรื่องแรกเป็นเรื่องของปุโรหิตคนหนึ่งที่ทำหน้าที่โดยไม่ชอบฉกฉวยเอาประโยชน์ ขูดเลือดขูดเนื้อ รับสินบน วินิจฉัยคดีไม่เป็นธรรม แต่ด้วยเคยรักษาอุโบสถศีลเพียงครึ่งวัน และเคยให้ทานมะม่วงกับหญิงผู้ถือศีลอุโบสถ เมื่อตายไป ด้วยผลบุญจึงเป็นเทวดาตอนกลางคืน และด้วยผลกรรมจึงเป็นเวมานิกเปรตตอนกลางวัน ใช้เล็บกรีดกินเนื้อของตนเองเป็นอาหาร“บุญอย่าคิดว่าเล็กน้อยแล้วจะไม่ทำ บาปคิดว่าทำแล้วจะไม่ให้ผล อย่าคิดอย่างนั้น ทำน้อยหรือมาก ไม่ว่าจะบุญหรือบาปให้ผลแน่นอน เป็นคนละบัญชีที่เกี่ยวเนื่องกัน เพราะฉะนั้นให้อยู่ด้วยความไม่ประมาท พยายามทำความดีอยู่อย่างต่อเนื่อง ความดีบางครั้งไม่ได้ทำได้ง่าย ทำได้ยาก แต่สิ่งที่ทำได้ยากแล้ว มันดี เราควรทำ” Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ตักการิยชาดก การพูดดีเป็นศรีแก่ตัว (6346-5p)
ในเอพิโสดนี้ พระพุทธเจ้าทรงตรัสเรื่องตักการิยชาดก ปรารภพระโกกาลิกะ ที่ในอดีตชาติเป็นปุโรหิต ส่วนพระพุทธเจ้าตอนเป็นพระโพธิสัตว์ ชื่อตักการิยมาณพ เป็นลูกศิษย์ของปุโรหิต โดยปุโรหิตได้สร้างปัญหาให้ตัวเองด้วยว่าวาจาของตัวเอง เกือบจะถูกฆ่าพลีกรรม โชคดีที่ตักการิยมาณพช่วยไว้ได้แต่ในสมัยพุทธกาลนั้น พระโกกาลิกะได้ผูกอาฆาตว่าร้ายต่อพระอัครสาวกทั้งสอง แม้พระพุทธเจ้าทรงตรัสห้ามแล้วถึงสามครั้ง ทำให้ต่อมาผิวหนังของพระโกกาลิกะเกิดเป็นตุ่มโตเท่าผลมะตูม เมื่อแตกน้ำเหลืองและเลือดไหลโทรมกาย ตายแล้วบังเกิดในนรก ชาดกเรื่องนี้ เป็นคติสอนใจว่า การพูดต้องรู้จักเวลาที่เหมาะสม เรื่องจริงบางทีก็ไม่ควรพูด ถ้าพูดแล้วทำให้เกิดการกระทบกระทั่งเสียดสีกัน ในเรื่องของสัมมาวาจานั้น เราต้องมีความละเอียดลึกซึ้งรอบคอบ จะทำให้ชีวิตดีงาม พ้นจากภัยมีความสุขขึ้นมาได้ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

จิตตสัมภูตชาดก ว่าด้วยผลของกรรม (6345-5p)
"กรรมทุกอย่างที่นรชนสั่งสมไว้แล้ว ย่อมมีผลเสมอไป ขึ้นชื่อว่ากรรมแม้จะเล็กน้อยที่จะไม่ให้ผลเป็นไม่มี"ในวันนี้เป็นเรื่องของเด็กจัณฑาล 2 คนที่สนิทกันอย่างมาก คือ ไปไหนก็ไปด้วยกัน เล่นก็เล่นด้วยกัน ทำอะไร ๆ ก็ทำแบบเดียวกัน แม้แต่เวลาคิด ก็คิดเหมือนกัน แต่ด้วยความที่มีเป็นคนนอกวรรณะ เป็นจัณฑาล จึงถูกทำร้าย ชีวิตเกิดปัญหาต่าง ๆ เรื่องราวนี้มาในชาดกที่ชื่อว่า จิตตสัมภูตชาดก Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ฆตบัณฑิตชาดก (6344-5p)
นิทานพรรณาวันนี้มาในชาดกที่ชื่อว่า "ฆตบัณฑิตชาดก" เป็นเรื่องราวปรารภความที่ว่า…เมื่อลูกตาย แล้วเกิดความเสียใจ จะชำระกำจัดความเสียใจนั้นได้อย่างไร ? และจะทำใจอย่างไร ? ซึ่งถ้าเราได้ฟังเรื่องราวของชาดกนี้ จะพบได้เลยว่ามีแง่มุม มีข้อคิดอยู่หลายอย่างทีเดียว ที่พระพุทธองค์ต้องการสอนให้เราได้รู้วิธีว่าอะไรเป็นหนทางที่ว่าด้วย ความดับความโศก Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ตุณฑิลชาดก กลิ่นศีลทวนลม (6343-5p)
ในวันนี้เป็นเรื่องราวในอดีตชาติสมัยที่พระพุทธเจ้าทรงเสวยชาติเป็นสุกร มาในชาดกชื่อว่า ตุณฑิลชาดก พระโพธิสัตว์ และสุกรน้องชายกำลังจะถูกนักเลงสุราจับไปประหาร แต่พระองค์ทรงพระปรีชาตรัสคำสอนจนทำให้เกิดศรัทธาขึ้นในจิตใจของมหาชน สอนให้ตั้งอยู่ในศีลห้าได้"ห้วงน้ำ คือ พระธรรมไม่มีโคลนตม บาปเรียกว่าเหงื่อไคล และศีลเรียกว่าเครื่องลูบไล้ใหม่ แต่ไหนแต่ไรมา กลิ่นของศีลนั้นไม่ขาดหายไป เหล่าชนผู้ไม่รู้ ผู้ฆ่าสัตว์กินเป็นปกติ จะเพลิดเพลินใจ ส่วนผู้รักษาชีวิตสัตว์ ไม่ฆ่าสัตว์เป็นปกติ จะไม่เพลิดเพลินใจ เมื่อวันเดือนเพ็ญมีพระจันทร์เต็มดวงแล้ว เหล่าชนผู้รื่นเริงใจอยู่เท่านั้น จึงจะสละชีพได้"- อรรถกถาตุณฑิลชาดกที่ ๓ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ปัญหาที่ภิกษุทูลถาม (6342-5p)
นิทานธรรมบทในวันนี้ มีมาทั้งหมด 5 เรื่องด้วยกัน เริ่มตั้งแต่เรื่องของอุบาสก-อุบาสิกาคู่หนึ่งที่บรรลุอรหันตผลได้ในเพศฆราวาสนี้เลย ท่านทั้งสองเมื่อพบพระพุทธเจ้าแต่กลับเรียกพระองค์ว่าลูกยังมีเรื่องของภิกษุฉัพพัคคีย์ที่เป็นต้นบทของพระวินัย เรื่องพระวักกลิเถระผู้ติดในรูปโฉมสรีระของพระพุทธเจ้า เรื่องอุปกาชีวกที่ได้พบพระพุทธเจ้าเป็นคนแรกหลังการตรัสรู้แต่ก็ไม่มีศรัทธาในพระองค์ และสุดท้ายเป็นเรื่องของแม่ไก่ที่ผูกอาฆาตในเด็กหญิง เพราะได้กินไข่ไก่ของตนไป ขอเชิญรับฟัง Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

กุณาลชาดก ตอนที่ 4 (6341-5p)
วันนี้เป็นตอนสุดท้ายของกุณาลชาดก ที่นกดุเหว่าโพธิสัตว์จะได้เล่าย้อนต่อเนื่องไปในอดีตชาติ ในวันนี้ก็มีมา 2 เรื่องด้วยกันคือ เรื่อง นางปัญจปาปี และนางปิงคิยานี โดยมีใจความสำคัญเพื่อชี้ให้เห็นถึงโทษของกาม ที่ถ้าเมื่อเรามีความยินดีในกามแล้ว ความทุกข์ย่อมจะเป็นผลที่พึงหวังได้อย่างแน่นอน ในช่วงท้ายก็ยังมีบทสรุปโทษของกาม และอานิสงค์ของศีลเพิ่มเติมให้อีกด้วย Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

กุณาลชาดก ตอนที่ 3 (6340-5p)
"ผู้ใดเสพกามเพราะไม่รู้จักโทษ กามก็ย่อมฆ่าผู้นั้นเสีย เหมือนบริโภคผลไม้ที่มีพิษ ฉะนั้น" วันนี้เป็นตอนที่ 3 ของกุณาลชาดก ที่นกดุเหว่าโพธิสัตว์จะได้เล่าย้อนต่อเนื่องไปในอดีตชาติ วันนี้มีมาหลายเรื่องด้วยกันคือ เรื่อง นางกุรุงคเทวี เรื่อง พระมารดาของพระเจ้าพาราณสี และเรื่อง พระเจ้ากินนร-พระเทวีกินรี โดยมีใจความสำคัญเพื่อชี้ให้เห็นถึงโทษของกาม ที่ถ้าเมื่อเรามีความยินดีในกามแล้ว ความทุกข์ย่อมจะเป็นผลที่พึงหวังได้อย่างแน่นอน Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

กุณาลชาดก ตอนที่ 2 (6339-5p)
สัปดาห์นี้เป็นตอนที่ 2 ของกุณาลชาดก ที่นกดุเหว่าโพธิสัตว์จะได้เล่าย้อนต่อเนื่องไปในอดีตชาติ เล่ามาในหลายเรื่องด้วยกันคือ เรื่องนางกัณหา 3 พ่อ 5 ผัว เรื่องปัญจตปาวี และเรื่องนางกากีในกากวันตีชาดก โดยมีใจความสำคัญเพื่อชี้ให้เห็นถึงโทษของกาม ที่ถ้าเมื่อเรามีความยินดีในกามแล้ว ความทุกข์ย่อมจะเป็นผลที่พึงหวังได้อย่างแน่นอน Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

กุณาลชาดก ตอนที่ 1 (6338-5p)
นิทานพรรณนาในวันนี้ เป็นเรื่องราวชาดกที่พระพุทธเจ้าทรงเล่าย้อนถึงเหตุการณ์ในสมัยที่พระองค์เสวยชาติเป็นนกดุเหว่า และนกดุเหว่าโพธิสัตว์ก็ได้เล่าเรื่องในอดีตชาติให้ฟังอีกที โดยเราจะนำมาเล่าแบ่งเป็นตอน ๆ จำนวนทั้งหมด 4 ตอนด้วยกันในตอนแรกนี้ เป็นเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าทรงเสด็จเทศน์โปรดพระญาติทั้ง 2 ฝ่าย คือ ฝ่ายศากยะและฝ่ายโกลิยะ ที่กำลังทะเลาะกันเรื่องการแบ่งน้ำในช่วงที่เกิดภัยแล้งขึ้น โดยได้ทรงยกตัวอย่างนิทานเรื่อง "กระต่ายตื่นตูม" มาให้ฟังในลักษณะที่ว่า "…คนเราไม่ควรไปเชื่อตามเสียงของคนอื่น โดยที่ยังไม่เห็นร่องรอยที่มาของเรื่องราวต่าง ๆ" เป็นต้นทั้งยังทรงยกเรื่อง "การไม่ผูกเวร" ในลฏุกิกชาดก ทรงยกประเด็นเรื่อง "อานิสงค์ของความสามัคคี" มาในรุกธรรมชาดกอีกเรื่องคือ เรื่องนกกระจาบหมู่พระญาติได้ฟังพระธรรมเทศนาก็เกิดศรัทธาจึงออกบวช และยังได้เทศน์โปรดพระญาติในช่วงที่บรรพชาเป็นพระภิกษุแล้ว แต่เกิดความเบื่อหน่ายในเพศบรรชิต จึงทรงยกประเด็นเรื่อง "โทษของกาม" มาให้ฟังอีกหลายเรื่องหลายเหตุการณ์ด้วยกัน ขอเชิญทุกท่านรับฟัง Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ผู้ตื่นอยู่ทุกเมื่อ (6337-5p)
ในวันนี้จะได้นำเอานิทานธรรมบทมาเล่าให้ฟังทั้งหมด 5 เรื่องด้วยกัน โดยในแต่ละเรื่องนั้นจะมีเนื้อหาความหมายที่แตกต่างกันไปมีทั้งเรื่องที่เราจะไม่สามารถค้นเจอในพระไตรปิฎกในจุดอื่นได้เลยนอกจากในเรื่องนี้ที่จะได้เห็นพระพุทธเจ้าทรงจัดแจงเรื่องอาหารการกินเพื่อให้กายระงับจากทุกขเวทนาเพราะความหิวจนพร้อมที่จะฟังธรรมในบทอนุปุพิกถาได้ต่อไปมีทั้งเรื่องที่ทุกคนในครอบครัวได้มีโอกาสบรรพชาบวชห่างออกจากบ้านแล้ว แต่กลับไม่อาศัยโอกาสนี้ในการหลีกเร้นเพื่อพัฒนาตน ยังคงคลุกคลีกันเหมือนกับอยู่ที่บ้าน ความดีก็จะเสื่อมลงไปได้มีทั้งเรื่องที่ท่านพระโมคคัลลานะไปเทวโลก ถามกับเหล่าเทวดาถึงเหตุที่ได้มาเกิดอยู่บนสวรรค์ทั้งที่ระลึกถึงกุศลกรรมเพียงเล็กน้อยต่าง ๆ กันรวมไปถึงการกล่าวคำสัตย์ การละความโกรธ ทำทานเพียงเล็กน้อย เป็นต้น Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

เรื่องของกรรม (6336-5p)
นิทานพรรณนาในวันนี้เป็นเรื่องของกรรม กรรมในลักษณะเป็นรูปแบบ เป็นการกระทำที่เกิดขึ้นในจุดหนึ่ง มีทั้งผลของการให้ทาน ผลจากความประมาท จะไปถึงผลของการที่เป็นผู้ว่ายาก ซึ่งจะมาในทั้งนิทานสูตรและนิทานชาดกอีกหลายเรื่องด้วยกัน ขอเชิญรับฟัง Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

จิตที่มั่นคงในความดี (6335-5p)
ในวันนี้ได้นำเสนอชาดก ที่เกี่ยวเรื่องของดอกบัวที่บานอยู่บนหลุมถ่านเพลิง หลุมเพลิงที่เต็มไปด้วยถ่านของไม้ตะเคียน อันเป็นถ่านไม้ที่ไม่มีเปลวเพลิงแต่กลับมีอันตรายมาก เพราะว่าเราไม่สามารถที่จะเห็นเปลวไฟหรือควันไฟได้เลย แต่ทำไมดอกบัวถึงกลับไปปรากฏอยู่ในที่นี้ได้ และด้วยเหตุผลอะไร? ติดตามรับฟังคำตอบได้ในนิทานพรรณนา ตอน "จิตที่มั่นคงในความดี""แม้บุคคลผู้ลามกย่อมเห็นกรรมอันเจริญ ตราบเท่าที่กรรมอันลามกยังไม่ให้ผล ก็ในกาลใด กรรมอันลามกย่อมให้ผล ในกาลนั้น บุคคลผู้ลามกนั้น ย่อมเห็นกรรมอันลามกทั้งหลาย"- ขทิรังคารชาดก อรรถกถา กุลาวกวรรค. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

เรื่องของนกกระทา (6334-5p)
นิทานพรรณนาวันนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับความเคารพอ่อนน้อม ที่แม้แต่สัตว์เดียรัจฉานก็ยังรู้จักที่จะมีเคารพต่อกันและกัน มาเล่าให้ฟังในเรื่องของนกกระทาและผองเพื่อน สมัยที่พระพุทธเจ้าของเราเคยเกิดเป็นนกกระทาเรื่องราวในตอนนี้มีมาให้ไดรับฟังด้วยกัน 4 เรื่อง ทั้งที่พระองค์เคยเกิดเป็นนกกระทาใน 3 ชาติ และยังมีเรื่องเบ็ดเตล็ดเกี่ยวกับท่านพระราหุลอีกเรื่องหนึ่ง Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ปลูกนาถูกดิน (6333-5p)
สืบเนื่องจากสัปดาห์ที่แล้ว เราได้รับฟังเรื่องราวเกี่ยวกับปัญญาของท่านพระสารีบุตร ในวันนี้จะนำนิทานเรื่องต่าง ๆ มาเล่าให้ฟังทั้งหมด 6 เรื่องด้วยกัน เพื่อเพิ่มเติมความรู้ความเข้าใจว่า นอกจากความฉลาดล้ำของท่านแล้ว ก็ยังมีคุณธรรมในส่วนอื่น ๆ ที่น่าศึกษาเพิ่มเติมให้แจ่มแจ้งยิ่ง ๆ ขึ้นไปอีกแนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ Playlists: นิทานพรรณนา S02E42 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ปัญญาของท่านพระสารีบุตร (6332-5p)
ในวันนี้จะได้นำเสนอเรื่องราวความสามารถของท่านพระสารีบุตร ที่ท่านนั้นเป็นผู้ที่มีปัญญามาก พระพุทธเจ้าเคยยกย่องท่านพระสารีบุตรเอาไว้ถึงความสามารถในการตอบปัญหาเงื่อนปมต่าง ๆ ที่สาวกในระดับอื่นไม่สามารถทำให้ชัดเจนแจ่มแจ้งได้ ท่านได้ปรารภเอาไว้ในชาดก 2 เรื่องด้วยกัน คือ สรภังคชาดก และปโรสหัสสชาดก ในตอนนี้ขอเชิญชวนรับฟังสรภังคชาดกก่อน แล้วมาติดตามรับฟัง ปโรสหัสสชาดกได้ในตอนต่อไป Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.