Weetikveel

Psychopaten. Ze bestaan niet alleen in films en het zijn vooral mannen. Maar je mag hen zo niet meer noemen: 'psychopaten'. Je moet zeggen 'persoon met een narcistische en antisociale persoonlijkheidsstoornis'. Dat is dan meteen ook duidelijk. Een antisociale egoïst dus. Forensisch psychiater Dr. Lieve Dams brengt ons alles bij.

Je hebt goeie en je hebt slechte schimmels. De goeie zorgen voor medicijnen, kunnen plastic vervangen en zijn soms zelfs lekker! Maar de slechte schimmels kunnen héél naar zijn en zorgen voor ziektes. Katrien Lagrou, professor KU Leuven en klinisch bioloog UZ Leuven vertelt ons alles over de complexe wereld van de schimmels.

Hoe zit het nu met gamen: is het onschuldig? Gevaarlijk? We vragen het aan William Boeva, stand up comedian en levenslang gamer!

Enkele honderden miljoenen jaren geleden liepen ze nog rond op de aarde, maar nu zijn ze alleen nog in de zee te vinden: walvissen. Ze zijn oud, groot, breed, zwaar, zoogdier en zo fascinerend. Dat zeg ook Jan Haelters, Maritiem Bioloog, Marien Bioloog, dolfijndeskundige en walvissen-specialist Van het Koninklijk Belgisch instituut voor Natuurwetenschappen. Jan Haelters is er vaak als eerste bij als een walvisachtige op onze kust aanspoelt.

Kan je sterven aan een gebroken hart? Wat moeten we denken van krantenkoppen als: "Hij overleed eerst, zij stierf van verdriet"? Allemaal vragen voor actrice en psychologe Leen Dendievel.

Spoiler alert! Prostitutie is niet het oudste beroep ter wereld. Aha! Maar wat is het dan wel? Dat kom je hier te weten. Met dank aan historica Magaly Rodriguez Garcia

Factor 4. Of 8. Of 40. Of 50. Wat is dat nu allemaal? We smeren ons in en toch verbranden we. Zijn we dan niet genoeg beschermd? De zon is gewoon ... genadeloos. Vera Roegiers, professor toxicologie, weet er alles over.

Er zijn meer dan vijftig vormen van dementie. Maar hoe je het ook draait of keert het resultaat is hetzelfde: de hersenen functioneren steeds minder goed en uiteindelijk verlies je jezelf en je naasten. Bij sommige mensen verloopt dat proces traag, maar het kan ook heel snel gaan. Wij beloven plechtig niets te vergeten van alles wat Sebastiaan Engelborgh, diensthoofd neurologie in het UZ Brussel, ons vertelt.

‘Alea iacta est’, ‘Veni, vidi, vici’, ‘tsaar’, ‘keizer’ tal van bekende kreten en oorden associëren we met hem. Ook de maand juli is naar hem vernoemd. Moeten we hem nog voorstellen: Gaius Julius Caesar! Politicus, generaal, schrijver en een van de machtigste mannen van zijn tijd. We duiken in de Romeinse oudheid met expert Christian Laes.

Bij een opstand in 1986 vluchten de Filipijnse dictator Ferdinand Marcos en zijn vrouw Imelda naar de Verenigde Staten. Imelda moet haar gigantische schoenencollectie achterlaten. Een paar stormen, termieten, schimmel en nalatigheid hebben de legendarische collectie ondertussen grotendeels vernield. Met de 90-jarige Imelda gaat alles nog goed.

Het is officieel: André Vermeulen weet alles over het Eurovisiesongfestival! Wedden dat je niet kan blijven zitten?

"Ik heb liever een paar mieren dan één vlieg in mijn huis". Het is een misvatting om te denken dat het vuil is om mieren in je huis te hebben. Mieren zijn namelijk heel propere insecten die elkaar voortdurend poetsen. Do tell us more! Bioloog Thomas Parmentier legt het uit in #weetikveel.

“Hij is een genie, het heeft weinig zin om daar aan te twijfelen”. “Volgens mij is Musk de man die het huidige decennium aan het tekenen is. Als we straks allemaal met elektrische auto’s rijden, is het vanwege die ene figuur: Elon Musk”, aldus Dominique Deckmyn.

Bij ons drinken we voornamelijk koemelk, maar in andere gebieden is buffelmelk of geitenmelk populair. Bizar, want 80 procent van de wereldbevolking is eigenlijk lactose-intolerant. Aan het woord is Patrick Mullie, voedingsexpert aan de VUB

12 oktober 1492, een verjaardag voor de één, de start van een genocide voor een ander! Columbus landde op 12 oktober 1492 op de Zuid-Amerikaanse kusten. Een dag die tot op vandaag voor veel controversie zorgt in Zuid-Amerika. Luister naar het verhaal van de conquistadores met Prof. Rita De Maeseneer.

Met jaarlijks een kleine dertig miljoen bezoekers en een ratio van ongeveer zeshonderd bezoekers per inwoner is Venetië een van de meest intensief bezochte plekken ter wereld. En dat is stillaan een probleem aan het worden. Journalist Serge Simonart kent de stad als zijn broekzak.

Politicus, lepidopterist, schilder, redenaar, metselaar, historicus, parlementariër, grootwildjager, journalist, romanschrijver, essayist, gokker, soldaat, dierenliefhebber, oorlogscorrespondent, avonturier, patriot, internationalist, spion, nationaal icoon, dromer, pragmaticus, Nobelprijswinnaar, strateeg, overloper, zionist, humorist, imperialist, monarchist, piloot, democraat, egocentricus, hedonist, ruiter, romanticus, conservatief en huilebalk. Winston Churchill.

Wiet, gras, skunk, haze, ganja, hasjiesj, marihuana... en zo gaan we nog wel een uurtje door hoor. Toxicoloog Jan Tytgat scheidt de zin van de onzin in deze aflevering van #weetikveel.

De oude Grieken worden gezien als de uitvinders van de democratie. Dat lezen we allemaal in onze geschiedenisboeken, daar werd de grond gelegd. Toch ziet de democratie er vandaag helemaal anders uit dan toen. Hoe komt dat? Karen Celis, onderzoeksprofessor verbonden aan de Vakgroep Politieke Wetenschappen van de VUB, legt het ons uit.

De oude Grieken sprongen dubbel zo ver als nu: 16m! Mét halters in beide handen. Dat en veel meer komen we te weten in deze podcast over de Olympische Spelen, met sporthistoricus Roland Renson.

Agressor, drinkebroer, massamoordenaar en bij leven al een mythe! We hebben het over Alexander de Grote. Zijn ouders halen de bekendste Griekse filosoof Aristoteles in huis om hem op te voeden. Op zijn 22ste hakt hij de Perzen in de pan. Op zijn 25ste regeerde de Macedonische geniale generaal over een rijk van vijf miljoen vierkante kilometer dat zich uitstrekte over drie continenten. Patrick De Rynck neemt ons mee in de tijd, in de wondere, maar wrede, wereld van Alexander de Grote.

Wist je dat er haaien bestaan die ruim 400 jaar oud zijn? Die zijn dus geboren in de Middeleeuwen, bij wijze van spreken. We duiken in de fascinerende en onbekende wereld van de oceanen met marien biologe Gudrun De Boeck.

Volgens NASA wonen de eerste mensen in 2040 op Mars. De Amerikaanse ondernemer Elon Musk is zelfs nog optimistischer en wil er al in 2024 staan. Maar hoe gaan deze 'Martianen' overleven? De rode planeet heeft een gemiddelde temperatuur van -63 graden, en geen vloeibaar water of atmosfeer. Gelukkig is er Siegfried Vlaeminck om van Mars een paradijs te maken (en de nieuwe bewoners van lekkere microalgen te voorzien).

Het begrip 'fascisme' is niet in een paar zinnen uit te leggen. Maar het woord 'anti' is nooit ver weg...Het fascime is antidemocratisch, anticommunistisch, antiliberaal, antiparlementair en anti-intellectueel. Voila. Het is een veelkoppig monster, met vele vaders. Het resultaat van woelige tijden. Robin te Slaa, historicus en auteur van het boek "Wat is fascisme" geeft tekst en uitleg.

Volgens sommigen zou hij nooit bestaan hebben. Dat is straf want iedereen kent zijn werk. Of toch minstens een paar zinnen. 'All the world's a stage, and all the men and women merely players'. 'Friends, Romans, countrymen, lend me your ears'. 'To be or not to be'. Namen als Hamlet en Othello klinken ook niet vreemd in de oren. Maar wat weten we van de man zelf? En waarom noemt iedereen hem altijd weer opnieuw de 'bard'? Don Vitalski, schrijver, performer en Nachtburgemeester weet het allemaal.

Megasteden met shoppende en hard werkende, uitgebluste Chinezen. Vervuiling, smog, grootheidswaanzin en politieke spelletjes. Dat is het beeld van China dat we meestal te zien krijgen. Het is geen fraai beeld. En uiteraard klopt het niet. Maar hoe moeten we wél naar China kijken? Mieke Matthyssen is sinoloog, heeft ruim 4 jaar in China gestudeerd en gewerkt en stelt ons beeld van China bij.

Zwevende mannetjes met bolhoeden, wolkenvogels, een bloedend standbeeld, een trein die uit de open haard komt gereden. Het zijn iconische beelden, een deel van ons DNA, gemaakt door René Magritte. Eric Rinckhout, freelance journalist en schrijver schreef een biografie over de man ('Magritte ontsluierd') en legt uit waarom de 'extreem burgerlijke reclamemaker' en 'zondagsschilder' Magritte Ceci n'est pas une pipe schilderde (in zijn keuken nota bene).

Het bezit een fantastische bibliotheek, zodat politici zich optimaal kunnen voorbereiden op de plenaire debatten. Maar er is nog meer: de vertrekken van de Kamervoorzitter, bijvoorbeeld. En leidt er nu echt een geheime gang van het nationale parlement naar het Koninklijk Paleis?

Als piloot de wereld rondvliegen, voor velen lijkt het een glamourberoep. Tussen opstijgen en landen de machines hun werk laten doen, en ondertussen wat rondkijken en genieten van het wolkendek. Maar welke dingen komen er nog bij kijken? Wat als je vliegtuig crasht? Hoe ga je om met lastige passagiers?

Cipiers of "penitentiair bewakingsassistenten" halen niet zelden het nieuws. En niet zelden is dat grimmig, of ronduit spectaculair. Langdurige stakingen, opstanden, ontsnappingen , ... Maar, wat doet een cipier op een doordeweekse dag? Hoe verloopt het leven voor de tralies? En hoe is de verstandhouding met de bewoners achter de tralies?

In de dertiende eeuw raasde een schrik over de Aziatische steppes. Het waren de Mongoolse ruiters van de veroveraar Ghengis Khan.Het zou niet alleen bij die Aziatische steppes blijven. De Kahns zouden een rijk stichten dat vier maal zo groot was als dat van Alexander De Grote en twee maal zo groot als het Romeinse Rijk. De paus riep een paniekvergadering bijeen om te bespreken hoe men hier in godsnaam van die barbaarse horden gespaard kon bleven.

Hij heeft drie harten, acht poten, en hersenen die over het hele lichaam zijn verspreid. Hij is buitengewoon goed in verstoppertje spelen: kan moeiteloos zeeslangen, platvissen, koraalduivels, ... imiteren, en met zijn lange tentakels letterlijk een mistgordijn spuiten om zijn achtervolgers te verwarren.

Logopediste en stemcoach Bernadette Timmermans vertelt over de lichaamsfunctie die haar beroep is geworden. De stem!

Over Ieper, de vernieling en heropbouw, de toevloed van toeristen,... getuigt Peter Slosse, directeur van de Ieperse dienst voor toerisme in #Weetikveel.

Handen zijn anatomisch bijzonder complex. Je kan er bijzonder fijnzinnige of tedere handelingen mee verrichten, maar er ook iemand een oplawaai mee verkopen. Juist daarom is geen enkele werkdag voor orthopedisch chirurg Ilse Degreef dezelfde.

Je hoort ze vaak eerder dan je ze ziet. Soms zie je zelfs helemaal niet, zoals de meeste zangvogels. Die schuilen in het struikgewas, onverschillig voor hun bewonderaars. Maar dat ontmoedigt de onversaagde vogelspotter niet, zegt Begijn Le Bleu.

Professor in het Kerkelijk Recht Rik Torfs had het in #Weetikveel over het geld van de kerk. Ook de staatssteun voor de kerk kwam aan bod.

Cuba? Dan denken mensen aan rum, sigaren en Fidel Castro. Helaas, niet interessant genoeg voor #Weetikveel. En dus kijken we verder. Wij stellen vragen aan Lut Baten, die al meer dan een decennium naar Cuba reist, en er altijd bij lokale bewoners verblijft.

Eigenlijk is de kosmos een gigantisch orkest. Er zijn immers meer sterren, dan dat er zandkorreltjes zijn in de woestijn. Elk met hun eigen geluid. Astrofysicus en professor sterrenkunde Katrien Kolenberg was als kind al gefascineerd door sterren. Ze ging astrofysica studeren, met als specialiteit: de trillingen van sterren. Deze trillingen gaat ze vervolgens verklanken. "Het is wonderlijk", zegt ze, "elke ster zingt haar eigen lied".

Er is maar één zekerheid in het leven: de tijd vlucht immer verder. Zonder omkijken. Altijd vooruit. Voorwaarts, mars! Dat is altijd al zo geweest. Vanaf wanneer zijn we onze tijd echt gaan opdelen in uren, minuten en seconden? En waarom doen we dat eigenlijk? In een poging om het ondoorgrondelijke te doorgronden, vraagt Sven Speybrouck het aan Maarten Van Dyck, professor in de wijsbegeerte.

De pijnlijkste beelden in natuurdocumentaires van de jongste jaren? Zonder twijfel de walvissen, haaien en andere dieren die gedwongen worden om tot het einde van hun dagen met een vastgekoekte plastic brij aan hun vinnen door de zeeën te zwemmen. Elke minuut zou er een volle vrachtwagen plastic afval in zee gedumpt worden, zo leert een bepaald rekenkundig model. Wetenschapper Geerdt Magiels legt het uit.

Bevers zijn familiemensen: ze zijn monogaam, en jonge bevers mogen tot twee jaar met hun ouders blijven optrekken. Ongezien in de dierenwereld. Wat dat hard werken betreft: in Canada is er een beverdam bekend van meer dan een kilometer lang. Check! Je hoeft trouwens niet naar daar te trekken om bevers aan het werk te zien. Ze waren even weg, maar maakten ondertussen een comeback in Vlaanderen. Kristijn Swinnen, onderzoeker bij Natuurpunt, maakte een doctoraat over bevers.

Iedereen weet wat een casanova is, maar weet je ook wat een ‘casanovist’ is? Dat is iemand die in duistere archieven naar sporen zoekt van het wonderlijke leven van de achttiende-eeuwse avonturier Giacomo Casanova. Ja, Casanova heeft dus echt bestaan. En dat hebben heel wat mensen geweten.

Computerwetenschapper en ingenieur Jeroen Baert is de trotse bezitter van een bescheiden aantal bitcoins. Aan hem om ons uit te leggen hoe de digitale munt nu precies werkt. Een spoedcursus bitcoin, in mensentaal.

Ze werken zich dood. Ze gebruiken voor alles een robot. Gedragen zich zelf als robot. Ze zijn traditioneel, maar ook excentriek. En: ze zijn totaal oversekst, terwijl ze amper nog kinderen krijgen.

Nergens klinkt de stilte zo bijzonder als in een sneeuwlandschap, zegt Sam Deltour, poolreiziger en psychiater. Hij trok met hondensleeën door Alaska en door het Zuidpoolgebied. Wat doet dat met een mens ? En hoe en waar vindt hij de stilte terug in België ?

Tweehonderd miljoen jaar aan een stuk kwaken, en al die tijd nauwelijks van uiterlijk veranderen. Kikkers kunnen dat. En ze kunnen nog een pak meer. Zich op een meesterlijke manier camoufleren, bijvoorbeeld. Tot twee meter ver springen. Kim Roelants weet belachelijk veel over reptielen en amfibieën en vertelt ons alles over zijn favoriete beesten.

Wilde speculaties en grof giswerk. Het is iets waar we ons in de uitzendingen van #Weetikveel normaal nooit aan bezondigen. Maar tijdens de uitzending over Paaseiland zal dat onvermijdelijk ons lot zijn. Annelies Truyen, een antropologe die een jaar lang op Paaseiland woonde en er later nog terugkwam. Zij scheidt feit van fictie over Paaseiland, en vertelt over de vele generaties na de beeldenbouwers.

Het beste festivalland ter wereld word je natuurlijk niet zomaar. Zoiets groeit, net zoals het gras, de heilige grond waarop het festival plaatsvindt. Een voorbeeld: de eerste editie van Pukkelpop in 1985 duurde één dag, vond plaats op het voetbalveld van Heppen in Leopoldsburg, en kostte 400 oude Belgische Frank. Dat is 10 (tien!) euro aan de kassa. Chokri Mahassine komt vertellen over festivals, en wat daar zoal bij komt kijken.

Frankenstein is helemaal niet zo'n verschrikkelijk monster als je dacht. Integendeel. Victor Frankenstein was een intelligente wetenschapper die enkel een artificiële vriend voor zichzelf wou creëren. Frankenstein is niet de naam van het monster, maar de naam van zijn verwekker. De ontstaansgeschiedenis van de roman is trouwens zo mogelijk nog monsterlijker dan het verhaal dat erin staat. Vitalski vertelt misschien niet álles, maar toch wel heel veel over het wereldberoemde creatuur.