Verraad in de geschiedenis

Harold James Nicholson leeft zijn droom als CIA-agent: gerespecteerd, succesvol en actief in het hart van de Amerikaanse inlichtingendienst. Maar achter die façade verkoopt hij jarenlang geheime informatie aan Rusland, gedreven door geld en ambitie. Wanneer hij wordt ontmaskerd en achter de tralies verdwijnt, lijkt zijn verhaal voorbij. Tot hij vanuit de gevangenis zijn eigen zoon inzet om zijn werk voort te zetten. Bronnen: The Spy's Son: The True Story of the Highest-Ranking CIA Officer Ever Convicted of Espionage and the Son He Trained to Spy for Russia - Bryan Denson  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Begin 15e eeuw wordt Frankrijk geteisterd door politieke verdeeldheid. Koning Karel VI is zijn verstand verloren en daardoor niet in staat te regeren, waardoor machtige edelen de strijd om invloed zijn aangegaan. Jan zonder Vrees, de hertog van Bourgondië, en Lodewijk van Orléans, de broer van de koning, staan daarbij lijnrecht tegenover elkaar. Ondanks dat de twee zich met elkaar verzoenen, laat Jan zijn rivaal in 1407 vermoorden. Hij presenteert de daad als een noodzakelijke ingreep in het belang van het koninkrijk, maar de gevolgen zijn groot: een langdurige burgeroorlog die Frankrijk verder verzwakt. Bronnen: De Bourgondiërs: Aartsvaders van de Lage Landen - Bart Van Loo De Bourgondische vorsten (1315-1530) - Edward De Maesschalck Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Napoleon stuurt een legioen Poolse soldaten naar de Cariben om een slavenopstand neer te slaan in de Franse kolonie Saint-Domingue. Ze vechten voor een belofte: dat Frankrijk ooit hun eigen land zal helpen bevrijden. Maar op het eiland treffen ze geen vijanden, maar mensen die strijden voor dezelfde vrijheid als zijzelf. Terwijl de oorlog verhardt, staan de Polen voor een ingrijpende keuze: blijven ze gehoorzamen? Of keren ze zich tegen het leger waarvoor ze vechten? Bronnen: Poland's Caribbean Tragedy: A Study of the Polish Legions in the Haitian War of Independence - Jan Pachonski Avengers of the New World: The Story of the Haitian Revolution - Laurent Dubois Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog luisteren Amerikaanse soldaten in de Pacific naar een mysterieuze radiopresentatrice die ze Tokyo Rose noemen. Ze verleidt hen met muziek, maar probeert tussendoor hun moreel te breken met nepnieuws en persoonlijke steken onder water. Na de oorlog wordt de Amerikaans-Japanse Iva Toguri aangewezen als de vrouw achter de microfoon en veroordeeld voor landverraad. Maar al snel rijst de vraag: bestond Tokyo Rose eigenlijk wel? Bronnen: Tokyo Rose / An American Patriot: A Dual Biography - Frederick P. Close Tokyo Rose, Orphan of the Pacific - Masayo Duus Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

In het Italië van de jaren zeventig probeert politicus Aldo Moro een historische stap te zetten: een samenwerking tussen zijn christendemocraten en de communistische partij. Maar op de dag dat deze nieuwe regering wordt gepresenteerd, wordt Moro in Rome ontvoerd door de extreemlinkse Rode Brigades. Terwijl hij wekenlang gevangen wordt gehouden en wanhopige brieven schrijft aan zijn politieke bondgenoten, weigert de Italiaanse regering te onderhandelen. Na 55 dagen gevangenschap wordt Moro vermoord. Was dit een noodzakelijke harde lijn tegen terrorisme of werd Moro opgeofferd door de politiek die hij jarenlang had gediend? Bronnen: The Moro Affair - Leonardo Sciascia The Aldo Moro Murder Case - Richard Drake Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

De Vierde Kruistocht begint als een heilige missie om Jeruzalem te heroveren. Maar door schulden, politieke intriges en machtsspelletjes verandert de expeditie in iets totaal anders. In 1204 bestormen kruisvaarders niet het Heilige Land, maar Constantinopel, de grootste christelijke stad ter wereld. Drie dagen lang wordt de stad geplunderd door hun eigen geloofsgenoten. Hoe kon een religieuze missie ontaarden in een van de grootste schandalen uit de middeleeuwen? Bronnen: The Fourth Crusade: The Conquest of Constantinople - Donald E. Queller en Thomas F. Madden The Fourth Crusade and the Sack of Constantinople - Jonathan Phillips Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Johan van Oldenbarnevelt staat jarenlang aan het roer van de jonge Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Samen met Maurits van Oranje voert hij strijd tegen Spanje en zet hij Nederland internationaal op de kaart. Maar tijdens het Twaalfjarig Bestand groeien de religieuze spanningen en het politieke wantrouwen. Wat begint als een meningsverschil tussen Johan en Maurits over oorlog en vrede, eindigt in een proces wegens hoogverraad. In 1619 staat de architect van de Republiek op het schavot. Was Van Oldenbarnevelt een verrader? Of was hij juist degene die verraden werd?Bronnen: Broeders in oorlog, vijanden in vrede: Johan van Oldenbarnevelt en Maurits van Nassau, redders van de Nederlandse Republiek. – Mike Harmsen.  Nieuwpoort 1600: de bekendste slag uit de Tachtigjarige Oorlog – C.E.H.J Verhoef.  De man en zijn staat: Johan van Oldenbarnevelt 1547 -1619 – Ben Knapen Onthoofdingen in de hofstad: de val van de Oldenbarevelts – Ronald Prud’home van reine Tekst en research: Lara de Boer, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

La Malinche begon haar leven als tot slaaf gemaakte jonge vrouw, maar werd al snel de onmisbare vertaler en adviseur van Hernán Cortés. Zonder haar talenkennis, diplomatie en politieke inzicht hadden de Spanjaarden het Azteekse rijk nooit kunnen veroveren. In Mexico werd ze eeuwenlang gezien als de ultieme verrader, de vrouw die haar wereld verkocht aan de bezetter. Maar was La Malinche een collaborateur, of vooral een overlever?Bronnen: Malintzin's Choices: An Indian Woman in the Conquest of Mexico - Camilla Townsend Traitor, Survivor, Icon: The Legacy of La Malinche - Victoria I. Lyall and Terezita Romo Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Richard Neville, graaf van Warwick, was de machtigste man van Engeland na de koning zelf. Tijdens de Rozenoorlog helpt hij eerst Edward IV op de troon maar wanneer die hem buitenspel zet, keert Warwick zich tegen hem. Hij sluit zelfs een bondgenootschap met de dynastie die hij ooit bevocht, en helpt opnieuw een koning aan de macht. Uiteindelijk eindigt zijn dubbelspel op het slagveld, tegenover een oude kameraad die nu zijn grootste vijand is. De man die koningen maakte, wordt zelf ten val gebracht. Onze sponsor deze week: IncogniBescherm je persoonlijke gegevens met Incogni. Ga naar https://www.incogni.com/verraad en krijg 60% korting op een jaarabonnement met de code VERRAAD. Bronnen: Warwick, the Kingmaker - Charles Oman Warwick the Kingmaker: Politics, Power and Fame During the War of the Roses - A. J. Pollard Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Na de moord op Julius Caesar ontstaat er een machtsvacuüm in Rome. Marcus Antonius denkt dat híj de opvolger is, tot blijkt dat Caesar een onverwachte erfgenaam heeft aangewezen: de achttienjarige Octavianus. Wat volgt is een meedogenloze strijd om macht, loyaliteit en legitimiteit, die tot een hoogtepunt komt tijdens de beslissende zeeslag bij Actium. Bronnen: The War That Made the Roman Empire: Antony, Cleopatra, and Octavian at Actium -  Barry S. Strauss Patrick Gouw (2014), De slag bij Actium: tussen mythe en werkelijkheid, Hermeneus (86.4): 96-104. Augustus, de eerste keizer - Anthony Everitt Tekst en research: Lara de Boer, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Kim Philby was de ster van MI6: charmant, betrouwbaar en hoofd van de Sovjet-contraspionage. Maar ondertussen werkte hij al jaren voor de vijand. Gedreven door ideologie wist hij door te dringen tot de hoogste kringen van de Britse inlichtingendienst en bleef hij ongezien informatie doorspelen aan Moskou. Zijn ontmaskering schokt niet alleen MI6, maar vernietigt ook een hechte vriendschap. Hoe kon deze dubbelspion zo lang ongestoord zijn gang gaan?Bronnen: My Silent War - Kim Philby A Spy Among Friends - Ben Macintyre Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Shaka Zoeloe bouwt begin 19e eeuw een kleine Afrikaanse stam uit tot een machtig koninkrijk. Met harde militaire hervormingen en extreem geweld weet hij grote delen van zuidelijk Afrika te onderwerpen. Maar terwijl zijn bewind steeds gewelddadiger wordt, groeit de onrust onder degenen die het dichst bij hem staan. En dus, zo snel als Shaka zijn enorme rijk had opgebouwd, zo snel valt het door verraad van binnenuit weer uit elkaar. En we hebben een nieuwe sponsor: IncogniBescherm je persoonlijke gegevens met Incogni. Ga naar https://www.incogni.com/verraad en krijg 60% korting op een jaarabonnement met de code VERRAAD.Bronnen: The Assassination of King Shaka - John Laband The Creation of the Zulu Kingdom, 1815-1828: War, Shaka, and the Consolidation of Power - Elizabeth A. Eldredge Terrific Majesty: The Power of Shaka Zulu and the Limits of Historical Invention - Carolyn Hamilton  Speciale shout-out naar Koen en Natasha voor het helpen met de uitspraak. Heel veel dank!  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Erwin Rommel was een van Hitlers meest gevierde generaals: briljant op het slagveld, geliefd bij zijn manschappen en beroemd als de ‘Woestijnvos’. Maar wanneer Duitsland de oorlog dreigt te verliezen, groeit de afstand tussen Rommel en zijn Führer. Hij verzet zich tegen Hitlers bevelen en spreekt zich openlijk uit over de zinloosheid van de strijd. In oktober 1944 wordt hij door het regime gedwongen te kiezen: een proces als verrader, of een eervolle dood. Bronnen:  Field Marshal: The Life and Death of Erwin Rommel - Daniel Allen Butler Triumphant Fox: Erwin Rommel and the Rise of the Afrika Korps - Samuel W. Mitcham Jr.  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

In het Amerika van de Koude Oorlog worden Julius en Ethel Rosenberg veroordeeld voor samenzwering tot spionage voor de Sovjet-Unie. Hij was daadwerkelijk betrokken bij het doorspelen van informatie; haar rol blijft tot op de dag van vandaag omstreden. Terwijl de angst voor het communisme het land in zijn greep houdt, groeit hun zaak uit tot een nationaal symbool. Waren de Rosenbergs verraders van hun land — of slachtoffers van een systeem dat een voorbeeld wilde stellen? Bronnen:  Ethel Rosenberg: An American Tragedy - Anne Sebba Executing the Rosenbergs: Death and Diplomacy in a Cold War World - Lori Clune The Man Behind the Rosenbergs - Alexand Feklisov en Sergei Kostin  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze oudejaarsspecial blikken de makers van Verraad in de geschiedenis, verteller David Lucieer en researchers/schrijvers Thom Aalmoes en Elisabeth Hoekstra, terug op hun favoriete verhalen van afgelopen jaar. Daarnaast kijken ze ook vooruit naar het komende seizoen en bespreken ze de geweldige tips van jullie over interessante verraders voor toekomstige afleveringen.  Dank voor het luisteren afgelopen jaar! We kijken er erg naar uit ook in 2026 weer nieuwe verraders aan jullie voor te stellen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week geen aflevering van Verraad in de Geschiedenis, maar wel een andere podcastaflevering om te beluisteren. Een aflevering van de serie 'Moorden in de jaren' waarin Hanneke Hendrix iedere week een spraakmakende moord uit een bepaald decennium bespreekt. Over de luistertip: Een Dodelijke DriehoeksverhoudingIn een chatroom bloeit een prille liefde op tussen ‘Marinesniper’ en ‘Talhotblond’, maar de zogenaamde scherpschutter blijkt niet te zijn wie hij zegt dat hij is. Als er een kaper op de kust verschijnt, worden zijn berichtjes in de chatroom steeds grimmiger. Wat volgt is een giftige driehoeksverhouding, met dodelijke afloop. Research, redactie en productie: Lotte Lentes en Hanneke Hendrix, muziek: Mike Roelofs, in samenwerking met New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Eeuwenlang waren de Tempeliers de elite van het christendom: ridder, monnik en bankier in één. Rijk, invloedrijk en trouw aan de paus. Maar wanneer koning Filips IV diep in de schulden zit, ziet hij maar één oplossing: de tempeliers verraden. Met valse beschuldigingen en brute vervolging wordt de machtigste ridderorde van Europa in één klap vernietigd. Bronnen:  De tempeliers: de opkomst en ondergang van de tempelridders - Dan Jones  Medieval Europe: A Short History - Judith M. Bennett, Sandy Bardsley  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Wang Jingwei was ooit een held van de Chinese revolutie en één van de belangrijkste politici van zijn tijd. Maar wanneer Japan China binnenvalt en het geweld escaleert, kiest hij een weg die zijn naam voorgoed zal breken: hij zoekt vrede met de bezetter, buiten de officiële regering om. In 1940 leidt hij zelfs een Japans marionettenregime in Nanjing. Was dit een cynische greep naar macht, of dacht Wang werkelijk dat hij China zo kon redden? Bronnen:  Poetry, History, Memory: Wang Jingwei and China in Dark Times - Zhiyi Yang Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog groeit het huis van Rose O’Neal Greenhow in Washington uit tot een spionnenbasis. De feestjes en diners die ze organiseert trekken belangrijke Noordelijke officieren en politici aan: terwijl zij sherry drinken en vrijuit praten, luistert Rose mee - en speelt hun plannen door aan de Confederatie. Gebruikmakend van haar vrouwelijkheid en status als socialite weet zij zo op geheel eigen wijze weet haar stempel te drukken op het verloop van de oorlog. Bronnen:  Michele Gillespie, Sally Gregory McMillen, and James Douglas Alsop - North Carolina Women. Volume 1 : Their Lives and Times. Rebel Rose: Life of Rose O'Neal Greenhow, Confederate Spy - Ishbell Ross  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Willem van Oranje begint als trouwe dienaar van de Habsburgers, wordt grootgemaakt door keizer Karel en is vertrouweling van diens zoon koning Filips II. Maar wanneer de vervolging van protestanten in de Nederlanden toeneemt en de adel steeds meer wordt buitengesloten, kiest Willem een andere kant. In de Nederlandse geschiedenis wordt hij een vrijheidsheld, de vader des vaderlands — maar voor Filips II is hij de prins die zijn eed brak, een opstand leidde en uiteindelijk vogelvrij werd verklaard als verrader van de kroon.Bronnen: De zwijger: Het leven van Willem van Oranje - René van Stipriaan Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Hij begon als Spaanse kippenboer, maar groeide uit tot een van de belangrijkste dubbelspionnen van de Tweede Wereldoorlog. Onder de codenaam Garbo weet Juan Pujol García de Duitsers volledig om de tuin te leiden met een netwerk van niet-bestaande spionnen en briljant verzonnen rapporten. Alles komt samen in juni 1944, wanneer één cruciaal bericht van Pujol Hitler overtuigt dat de geallieerde landing in Normandië slechts een afleidingsmanoeuvre is. Zijn leugens redden D-Day — en veranderen de loop van de oorlog. Bronnen:  GARBO: The Spy Who Saved D-Day - Mark Seaman Operation GARBO: The Personal Story of the Most Successful Double Agent of World War II - Juan Pujol Garcia & Nigel West  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Briljant, mooi, meedogenloos. Alcibiades was de golden boy van Athene: leerling van Socrates, held op het slagveld, en de belichaming van macht en charme. Maar zijn honger naar roem kent geen grenzen. Wanneer zijn stad hem laat vallen, keert hij zich tegen haar en sluit hij zich aan bij de vijand: eerst Sparta, dan Perzië. Uiteindelijk keert hij terug naar Athene, klaar met het overspel dat zijn leven tekende. Maar wanneer hij voor zijn thuis wil vechten, gelooft niemand hem meer. Bronnen:  The Life of Alcibiades: Dangerous Ambition and the Betrayal of Athens - Jacqueline de Romilly Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oostenrijkse prins Maximiliaan wil alles anders doen dan zijn harde, conservatieve familie. Hij gelooft dat hij met idealisme, schoonheid en rede een rijk kan opbouwen, zelfs als dat rijk aan de andere kant van de wereld ligt. Met hulp van zijn ‘vriend’ Napoleon III laat hij zich kronen tot keizer van Mexico. Maar het land blijkt verscheurd, de beloften vals, en zijn bondgenoot een verrader. Terwijl het keizerrijk om hem heen instort, houdt Maximiliaan vast aan zijn droom, tot het allerlaatste moment. Bronnen:  The Last Emperor of Mexico - Edward Shawcross  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Als koningin-moeder van drie koningen trok Catharina de’ Medici decennialang aan de touwtjes in zestiende eeuws Frankrijk. Ze was de meesteres van intrige, vergiftigingen en manipulatie — althans, zo fluisterden haar vijanden. Maar was ze werkelijk de bloeddorstige ‘Zwarte Koningin’ die Frankrijk in gewelddadige chaos stortte? Of was ze een vrouw die, in een tijd van religieuze waanzin, alles deed om haar familie en haar land te beschermen? Bronnen:  Blood, Fire and Gold: The Story of Elizabeth I and Catherine de Medici - Estelle Paranque Catherine De Medici: Renaissance Queen of France - Leonie Frieda Podcast In Our Time: Religion - St. Bartholomew’s Day Massacre Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Hij was de dappere generaal die de jonge Verenigde Staten meerdere overwinningen schonk in de onafhankelijkheidsstrijd tegen de Britten. Een nationale held, gevierd en bewonderd. Maar achter de glorie groeiden de wrok en vernedering. Wanneer erkenning uitblijft en zijn eer wordt aangetast, keert Benedict Arnold zich tegen de zaak waarvoor hij vocht. Wat drijft een patriot om zijn land te verkopen — en zijn naam voor altijd tot synoniem van verrader te maken? Bronnen:  Benedict Arnold: A Biography -  George Canning Hill Life and Treason of Benedict Arnold - Jared Sparks  Benedict Arnold: Patriot and Traitor - Willard Stern Randall  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Vanaf woensdag 22 oktober hebben we een nieuw seizoen voor jullie klaar staan! Dank voor alle suggesties! We trappen af met de Amerikaanse verrader Benedict Arnold en daarna volgen vele andere intrigerende verraders. Tot volgende week!See omnystudio.com/listener for privacy information.

Koningen, revolutionairen en keizers, ze komen en gaan tijdens de Franse Revolutie, maar er is één man die altijd overeind bleef: Charles de Talleyrand. Een man die vijf verschillende regimes diende en ze bijna allemaal verraadde. Een man die bekend stond als de ‘manke duivel’, een meester-diplomaat, een gewetenloze opportunist en een briljant staatsman. Maar was hij echt een verrader? Of was hij loyaal aan iets abstracters: aan een idee van Frankrijk? Bronnen:  Talleyrand van Duff Cooper The History of Modern France van Jonathan Fenby Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media.    Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Tommaso Buscetta was een 'man van eer', een gerespecteerde leider en diplomaat binnen de Siciliaanse maffia. Hij geloofde in de oude tradities en regels van de 'Cosa Nostra'. Maar na een bloedige slachtpartij door een nieuwe generatie criminelen, staat hij voor een onmogelijke keuze: blijft hij zwijgen? Of breekt hij de heilige Omerta en verraadt hij zo de organisatie die hij jarenlang had gediend   Bronnen:  Cosa Nostra: de geschiedenis van de Siciliaanse maffia van John Dickie En voor als je het interessant vindt: Il Traditore, een Italiaanse speelfilm over Buscetta uit 2019   Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media.    Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

In de zomer van 1934 wankelt de macht van Adolf Hitler. Hij is net bondskanselier geworden door een duivels verbond met de conservatieve elite aan te gaan, maar zijn eigen knokploegen, de SA, onder leiding van de ambitieuze Ernst Röhm, eisen een "tweede revolutie". Maar ze hebben te laat door dat die tweede revolutie niet tegen de oude elite zal zijn, maar tegen henzelf. Bronnen:  The Third Reich in Power van Richard J. Evans Hitler van Ian Kershaw Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media.  Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

We hebben het eerder over wraakzuchtige middeleeuwse vrouwen gehad in deze podcast, maar Olga van Kiev moet wel de extreemste zijn van allemaal. Net als Jeanne de Clisson nam ze wraak voor de moord op haar man, net als Isabella van Frankrijk en Catharina de Grote leidde ze haar eigen legers. Maar geen van die anderen ging zo ver als Olga. Ze strafte de moordenaars van haar man met een reeks genadeloze en sluwe verraden. Maar hoe werd de vrouw achter deze bloedige wraakactie een van de belangrijkste heiligen van Oost-Europa? Bronnen:  Saints Behaving Badly van Thomas Craughwell The Russian Primary Chronicle (de Nestorkroniek) vertaald door Samuel Hazzard Cross en Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Je hebt zijn gezicht sowieso een keer gezien. Of het nu was als symbool van Anonymous of de Occupy-protesten of in de verfilming van V for Vendetta. Het gelaat van Guy Fawkes is een wereldwijd icoon geworden van verzet. Maar hoeveel mensen kennen het verhaal achter dit masker? Wie was de échte Guy Fawkes? Een koelbloedige terrorist, vastbesloten om met 36 vaten buskruit zijn koning en land te vernietigen? Of een vrome soldaat die vocht tegen een onderdrukkend regime dat zijn volk meedogenloos vervolgde? Bronnen: The Real Guy Fawkes van Nick Holland Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media.  Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Oleg Gordievsky had nooit iets anders kunnen worden dan een KGB-agent. Zijn vader werkte voor de dienst en zijn oudere broer ging hem ook al voor, een wereld van avonturen en spionage wachtte op hem. Maar nadat hij naar het Westen wordt uitgezonden, verliest hij zijn geloof in de ‘superioriteit’ van de Communistische Sovjet-Unie, hij loopt over naar de kapitalisten en weet zo jarenlang geheime informatie te lekken. Tot hij in 1985 ontdekt wordt door een andere dubbelspion, en Gordievsky moet vluchten voor zijn leven. Bronnen:  De spion en de verrader van Ben Macintyre Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media.  Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Isabella, een Franse prinses, kan haar geluk niet op als ze trouwt met de charmante nieuwe koning van Engeland, Eduard II. Maar al snel na aankomst in haar nieuwe thuisland komt ze erachter dat niet alles was hoe het leek. Eduards hart is niet voor haar, maar voor zijn mannelijke favorieten. Jarenlang probeert Isabella zich te bewijzen als loyale koningin en slimme diplomaat die haar man probeert te behoeden voor de groeiende onvrede onder de Engelse adel. Maar wanneer een nieuwe, meedogenloze favoriet haar aan de kant schuift, moet Isabella een onmogelijke keuze maken. Bronnen:  Isabella of France: The Rebel Queen door Kathryn Warner Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

In de ogen van de FBI was de Black Panther Party de grootste bedreiging voor de Verenigde Staten. En wat die dreiging nog groter kon maken was de opkomst van een “Zwarte Messias”: een charismatische leider die een revolutie tegen de overheid kon leiden. De 21-jarige Fred Hampton leek die messias in de dop te zijn, dus hij moest gestopt worden. Hiervoor hadden ze het perfecte instrument: een informant in Hamptons binnenste cirkel, William O'Neal. Bronnen:  The Assassination of Fred Hampton: How the FBI and the Chicago Police Murdered a Black Panther van Jeffrey Haas Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Admiraal Wilhelm Canaris was een man naar het hart van het Derde Rijk: een gevierd oorlogsheld, een felle anticommunist en een trotse nationalist die de opkomst van Hitler aanvankelijk steunde. Als hoofd van de militaire inlichtingendienst, de Abwehr, was hij de ogen en oren van de Führer. Maar hoe dien je je land, als je weet dat het een gruwelijke genocide uitvoert? Dan ga je in verzet. En zo kon het dat de hoogste inlichtingenbaas van Duitsland een spil werd in het Duitse verzet tegen de Nazi’s. Bronnen:  Canaris van Michael Mueler Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media.  Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Catharina de Grote is een icoon, maar haar weg naar de troon was allesbehalve vanzelfsprekend. Als Duitse prinses uit een onbeduidend vorstendom was ze een complete outsider aan het Russische hof. Om op de Russische troon te komen moest ze een lange weg afleggen. En voor ze een gouden eeuw voor haar land kon beginnen, moest ze eerst haar echtgenoot, de Russische tsaar, verraden. Bronnen:  Catherine the Great & Potemkin: The Imperial Love Affair van Simon Sebag Montefiore The Romanovs: 1613-1918 van Simon Sebag Montefiore Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Sultan Mahmut II staat bekend als een van de grote hervormers van het Ottomaanse Rijk, een visionair die zijn rijk de moderniteit binnenloodste. Maar zijn heerschappij begon niet als dat van een hervormer, maar als die van een pion. Hij dankte zijn troon aan een staatsgreep van de machtige Janitsaren (militaire elite), die hem zagen als een volgzame marionet. Mahmut had echter andere plannen... Bronnen:  History of the Ottoman Empire and Modern Turkey van Stanford J. Shaw en Ezel Kural Shar Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Lodewijk Napoleon werd gezien als een nietsnut, een loser. Hij was dan wel het neefje van Napoleon, de voormalige keizer van Frankrijk, maar van diens grootsheid had hij niets meegekregen. Twee keer probeerde hij de macht te grijpen en twee keer mislukte het jammerlijk. Maar als in 1848 voor het eerst in een generatie vrije verkiezingen gehouden worden, weet hij ze wonderbaarlijk genoeg te winnen. En deze prins-president was niet van plan om de macht daarna ooit nog los te laten. Bronnen:  The Shadow Emperor van Alan Schom “Die andere Napoleon” voor het Historische Nieuwsblad van Koen Vossen Revolutionary Spring van Christopher Clark Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media.  Adverteren in deze podcast? [email protected]  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tijdens de oorlog is de Amsterdamse Ans van Dijk op de vlucht voor de nazi’s. Als joodse én lesbische vrouw is ze haar leven niet zeker. Wanneer ze toch wordt opgepakt krijgt ze een onmogelijke keuze voorgelegd. Of ze collaboreert, of ze wordt gedeporteerd. Door de beslissing die ze dan neemt, zal Ans van Dijk uitgroeien tot een van de beruchtste jodenjagers van de Tweede Wereldoorlog. Bronnen:  “Dijk, Anna van (1905-1948)” voor het Huygens Instituut van Marie-Cécile van Hintum “Een oorlogsarchief vol verraad en geklik: waarom het CABR zoveel losmaakt” in Trouw van Rianne Oosterom  “Verraad van volle broer Jacob of halfbroer David?” voor Digitaal Joods Monument van Mary Pauw “Het einde van verraadster Ans van Dijk” voor Historiek van Koos Groen Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media.  Adverteren in deze podcast? [email protected]  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Twee legers staan tegenover elkaar in een bergpas van nog geen honderd meter breed. Aan de ene kant heb je 300 Spartanen en hun bondgenoten. Aan de andere kant staat het grootste leger van de Perzische koning Xerxes. Het grootste leger dat de wereld ooit heeft gezien. De uitkomst ligt van tevoren al vast zou je denken. Maar het lot van de Spartanen wordt niet bezegeld door militaire overmacht, maar door het verraad van één man. Een arme boer die toevallig weet van een geheim pad. Bronnen:  Historiën van Herodotus Perzisch vuur van Tom Holland Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media.  Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Een spiraal van geweld houdt 15e-eeuws Schotland in zijn greep. Koningen vallen, edellieden verdwijnen, en niemand lijkt nog veilig. Het grimmige dieptepunt volgt tijdens een feestmaal dat de geschiedenis in zal gaan als het Zwarte Diner. Een politieke moord die zoveel indruk maakt, dat het eeuwen later de inspiratie wordt voor de Red Wedding in Game of Thrones. Bronnen:  The Black Douglases van Michael Brown Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media.  Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Toen Duitsland in 1940 Noorwegen binnenviel, stond Vidkun Quisling klaar om ze met open armen te ontvangen. In zijn eigen ogen redde hij zijn land van chaos en communisme. Voor de meeste Noren, en voor de geschiedenis, was hij de belichaming van verraad. Wie was deze begaafde maar wereldvreemde man, die zichzelf zag als profeet, maar eindigde als collaborateur en verrader? Bronnen:  Quisling: a Study in Treachery van Hans Fredrik Dahl “Vidkun Quisling: een archetypische landverrader” in Historisch Nieuwsblad van Koen Vossen Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media.  Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

John Brown is de eerste Amerikaan die voor hoogverraad geëxecuteerd werd. Niet omdat hij staatsgeheimen verkocht, en ook niet omdat hij samenzwoer met een vijand. Nee, Brown was in opstand gekomen tegen zijn eigen land om de slavernij te beëindigen. Zijn opstand mislukt, maar zijn dood maakt hem tot een martelaar. Voor de een is hij een held, voor anderen een terrorist.  Bronnen:  Patriotic Treason: John Brown and the Soul of America van Evan Carton “John Brown, an address” van Frederic Douglas Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media.  Adverteren in deze podcast? [email protected]  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Soms zijn er maar een paar mensen voor nodig om de loop van de geschiedenis te veranderen. In 18e-eeuws Bengalen komen een ambitieuze Britse huurling, een paranoïde gouverneur en een verongelijkte generaal samen in een dodelijk machtsspel. Samen leggen ze de basis voor iets unieks: een privébedrijf dat niet alleen handel drijft, maar een groot en machtig rijk verovert. Het is het verhaal van Robert Clive, Mir Jafar, en het verraad dat India in Britse handen bracht. Bronnen:  The Anarchy van William Dalrymple Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media.  Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Nadat haar man ten onrechte wordt geëxecuteerd door de Frans koning, besluit de edelvrouw Jeanne de Clisson om wraak te nemen. Ze verkoopt al haar bezittingen: kastelen, landerijen en juwelen en koopt er schepen voor terug. Als de Leeuwin van Bretagne voert ze een jarenlang schrikbewind langs de Franse kust en wordt ze de beruchtste piraat van het land. Bronnen: ‘Who was France’s fiercest female pirate, the ‘Lioness of Brittany’?’ van Samantha David ‘Pirate, Traitor, Wife: Jeanne of Belleville and the Categories of Fourteenth-Century French Noblewomen’ van Katrin E. Sjursen in Medieval Elite Women and the Exercise of Power, 1100–1400 Tekst, research en montage: Thom Aalmoes, vertelling: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media.  Adverteren in deze podcast? [email protected]  See omnystudio.com/listener for privacy information.