Verraad in de geschiedenis

Harold James Nicholson leeft zijn droom als CIA-agent: gerespecteerd, succesvol en actief in het hart van de Amerikaanse inlichtingendienst. Maar achter die façade verkoopt hij jarenlang geheime informatie aan Rusland, gedreven door geld en ambitie. Wanneer hij wordt ontmaskerd en achter de tralies verdwijnt, lijkt zijn verhaal voorbij. Tot hij vanuit de gevangenis zijn eigen zoon inzet om zijn werk voort te zetten. Bronnen: The Spy's Son: The True Story of the Highest-Ranking CIA Officer Ever Convicted of Espionage and the Son He Trained to Spy for Russia - Bryan Denson  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Begin 15e eeuw wordt Frankrijk geteisterd door politieke verdeeldheid. Koning Karel VI is zijn verstand verloren en daardoor niet in staat te regeren, waardoor machtige edelen de strijd om invloed zijn aangegaan. Jan zonder Vrees, de hertog van Bourgondië, en Lodewijk van Orléans, de broer van de koning, staan daarbij lijnrecht tegenover elkaar. Ondanks dat de twee zich met elkaar verzoenen, laat Jan zijn rivaal in 1407 vermoorden. Hij presenteert de daad als een noodzakelijke ingreep in het belang van het koninkrijk, maar de gevolgen zijn groot: een langdurige burgeroorlog die Frankrijk verder verzwakt. Bronnen: De Bourgondiërs: Aartsvaders van de Lage Landen - Bart Van Loo De Bourgondische vorsten (1315-1530) - Edward De Maesschalck Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Napoleon stuurt een legioen Poolse soldaten naar de Cariben om een slavenopstand neer te slaan in de Franse kolonie Saint-Domingue. Ze vechten voor een belofte: dat Frankrijk ooit hun eigen land zal helpen bevrijden. Maar op het eiland treffen ze geen vijanden, maar mensen die strijden voor dezelfde vrijheid als zijzelf. Terwijl de oorlog verhardt, staan de Polen voor een ingrijpende keuze: blijven ze gehoorzamen? Of keren ze zich tegen het leger waarvoor ze vechten? Bronnen: Poland's Caribbean Tragedy: A Study of the Polish Legions in the Haitian War of Independence - Jan Pachonski Avengers of the New World: The Story of the Haitian Revolution - Laurent Dubois Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog luisteren Amerikaanse soldaten in de Pacific naar een mysterieuze radiopresentatrice die ze Tokyo Rose noemen. Ze verleidt hen met muziek, maar probeert tussendoor hun moreel te breken met nepnieuws en persoonlijke steken onder water. Na de oorlog wordt de Amerikaans-Japanse Iva Toguri aangewezen als de vrouw achter de microfoon en veroordeeld voor landverraad. Maar al snel rijst de vraag: bestond Tokyo Rose eigenlijk wel? Bronnen: Tokyo Rose / An American Patriot: A Dual Biography - Frederick P. Close Tokyo Rose, Orphan of the Pacific - Masayo Duus Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

In het Italië van de jaren zeventig probeert politicus Aldo Moro een historische stap te zetten: een samenwerking tussen zijn christendemocraten en de communistische partij. Maar op de dag dat deze nieuwe regering wordt gepresenteerd, wordt Moro in Rome ontvoerd door de extreemlinkse Rode Brigades. Terwijl hij wekenlang gevangen wordt gehouden en wanhopige brieven schrijft aan zijn politieke bondgenoten, weigert de Italiaanse regering te onderhandelen. Na 55 dagen gevangenschap wordt Moro vermoord. Was dit een noodzakelijke harde lijn tegen terrorisme of werd Moro opgeofferd door de politiek die hij jarenlang had gediend? Bronnen: The Moro Affair - Leonardo Sciascia The Aldo Moro Murder Case - Richard Drake Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

De Vierde Kruistocht begint als een heilige missie om Jeruzalem te heroveren. Maar door schulden, politieke intriges en machtsspelletjes verandert de expeditie in iets totaal anders. In 1204 bestormen kruisvaarders niet het Heilige Land, maar Constantinopel, de grootste christelijke stad ter wereld. Drie dagen lang wordt de stad geplunderd door hun eigen geloofsgenoten. Hoe kon een religieuze missie ontaarden in een van de grootste schandalen uit de middeleeuwen? Bronnen: The Fourth Crusade: The Conquest of Constantinople - Donald E. Queller en Thomas F. Madden The Fourth Crusade and the Sack of Constantinople - Jonathan Phillips Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Johan van Oldenbarnevelt staat jarenlang aan het roer van de jonge Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Samen met Maurits van Oranje voert hij strijd tegen Spanje en zet hij Nederland internationaal op de kaart. Maar tijdens het Twaalfjarig Bestand groeien de religieuze spanningen en het politieke wantrouwen. Wat begint als een meningsverschil tussen Johan en Maurits over oorlog en vrede, eindigt in een proces wegens hoogverraad. In 1619 staat de architect van de Republiek op het schavot. Was Van Oldenbarnevelt een verrader? Of was hij juist degene die verraden werd?Bronnen: Broeders in oorlog, vijanden in vrede: Johan van Oldenbarnevelt en Maurits van Nassau, redders van de Nederlandse Republiek. – Mike Harmsen.  Nieuwpoort 1600: de bekendste slag uit de Tachtigjarige Oorlog – C.E.H.J Verhoef.  De man en zijn staat: Johan van Oldenbarnevelt 1547 -1619 – Ben Knapen Onthoofdingen in de hofstad: de val van de Oldenbarevelts – Ronald Prud’home van reine Tekst en research: Lara de Boer, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

La Malinche begon haar leven als tot slaaf gemaakte jonge vrouw, maar werd al snel de onmisbare vertaler en adviseur van Hernán Cortés. Zonder haar talenkennis, diplomatie en politieke inzicht hadden de Spanjaarden het Azteekse rijk nooit kunnen veroveren. In Mexico werd ze eeuwenlang gezien als de ultieme verrader, de vrouw die haar wereld verkocht aan de bezetter. Maar was La Malinche een collaborateur, of vooral een overlever?Bronnen: Malintzin's Choices: An Indian Woman in the Conquest of Mexico - Camilla Townsend Traitor, Survivor, Icon: The Legacy of La Malinche - Victoria I. Lyall and Terezita Romo Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Richard Neville, graaf van Warwick, was de machtigste man van Engeland na de koning zelf. Tijdens de Rozenoorlog helpt hij eerst Edward IV op de troon maar wanneer die hem buitenspel zet, keert Warwick zich tegen hem. Hij sluit zelfs een bondgenootschap met de dynastie die hij ooit bevocht, en helpt opnieuw een koning aan de macht. Uiteindelijk eindigt zijn dubbelspel op het slagveld, tegenover een oude kameraad die nu zijn grootste vijand is. De man die koningen maakte, wordt zelf ten val gebracht. Onze sponsor deze week: IncogniBescherm je persoonlijke gegevens met Incogni. Ga naar https://www.incogni.com/verraad en krijg 60% korting op een jaarabonnement met de code VERRAAD. Bronnen: Warwick, the Kingmaker - Charles Oman Warwick the Kingmaker: Politics, Power and Fame During the War of the Roses - A. J. Pollard Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Na de moord op Julius Caesar ontstaat er een machtsvacuüm in Rome. Marcus Antonius denkt dat híj de opvolger is, tot blijkt dat Caesar een onverwachte erfgenaam heeft aangewezen: de achttienjarige Octavianus. Wat volgt is een meedogenloze strijd om macht, loyaliteit en legitimiteit, die tot een hoogtepunt komt tijdens de beslissende zeeslag bij Actium. Bronnen: The War That Made the Roman Empire: Antony, Cleopatra, and Octavian at Actium -  Barry S. Strauss Patrick Gouw (2014), De slag bij Actium: tussen mythe en werkelijkheid, Hermeneus (86.4): 96-104. Augustus, de eerste keizer - Anthony Everitt Tekst en research: Lara de Boer, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Kim Philby was de ster van MI6: charmant, betrouwbaar en hoofd van de Sovjet-contraspionage. Maar ondertussen werkte hij al jaren voor de vijand. Gedreven door ideologie wist hij door te dringen tot de hoogste kringen van de Britse inlichtingendienst en bleef hij ongezien informatie doorspelen aan Moskou. Zijn ontmaskering schokt niet alleen MI6, maar vernietigt ook een hechte vriendschap. Hoe kon deze dubbelspion zo lang ongestoord zijn gang gaan?Bronnen: My Silent War - Kim Philby A Spy Among Friends - Ben Macintyre Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Shaka Zoeloe bouwt begin 19e eeuw een kleine Afrikaanse stam uit tot een machtig koninkrijk. Met harde militaire hervormingen en extreem geweld weet hij grote delen van zuidelijk Afrika te onderwerpen. Maar terwijl zijn bewind steeds gewelddadiger wordt, groeit de onrust onder degenen die het dichst bij hem staan. En dus, zo snel als Shaka zijn enorme rijk had opgebouwd, zo snel valt het door verraad van binnenuit weer uit elkaar. En we hebben een nieuwe sponsor: IncogniBescherm je persoonlijke gegevens met Incogni. Ga naar https://www.incogni.com/verraad en krijg 60% korting op een jaarabonnement met de code VERRAAD.Bronnen: The Assassination of King Shaka - John Laband The Creation of the Zulu Kingdom, 1815-1828: War, Shaka, and the Consolidation of Power - Elizabeth A. Eldredge Terrific Majesty: The Power of Shaka Zulu and the Limits of Historical Invention - Carolyn Hamilton  Speciale shout-out naar Koen en Natasha voor het helpen met de uitspraak. Heel veel dank!  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Erwin Rommel was een van Hitlers meest gevierde generaals: briljant op het slagveld, geliefd bij zijn manschappen en beroemd als de ‘Woestijnvos’. Maar wanneer Duitsland de oorlog dreigt te verliezen, groeit de afstand tussen Rommel en zijn Führer. Hij verzet zich tegen Hitlers bevelen en spreekt zich openlijk uit over de zinloosheid van de strijd. In oktober 1944 wordt hij door het regime gedwongen te kiezen: een proces als verrader, of een eervolle dood. Bronnen:  Field Marshal: The Life and Death of Erwin Rommel - Daniel Allen Butler Triumphant Fox: Erwin Rommel and the Rise of the Afrika Korps - Samuel W. Mitcham Jr.  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

In het Amerika van de Koude Oorlog worden Julius en Ethel Rosenberg veroordeeld voor samenzwering tot spionage voor de Sovjet-Unie. Hij was daadwerkelijk betrokken bij het doorspelen van informatie; haar rol blijft tot op de dag van vandaag omstreden. Terwijl de angst voor het communisme het land in zijn greep houdt, groeit hun zaak uit tot een nationaal symbool. Waren de Rosenbergs verraders van hun land — of slachtoffers van een systeem dat een voorbeeld wilde stellen? Bronnen:  Ethel Rosenberg: An American Tragedy - Anne Sebba Executing the Rosenbergs: Death and Diplomacy in a Cold War World - Lori Clune The Man Behind the Rosenbergs - Alexand Feklisov en Sergei Kostin  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze oudejaarsspecial blikken de makers van Verraad in de geschiedenis, verteller David Lucieer en researchers/schrijvers Thom Aalmoes en Elisabeth Hoekstra, terug op hun favoriete verhalen van afgelopen jaar. Daarnaast kijken ze ook vooruit naar het komende seizoen en bespreken ze de geweldige tips van jullie over interessante verraders voor toekomstige afleveringen.  Dank voor het luisteren afgelopen jaar! We kijken er erg naar uit ook in 2026 weer nieuwe verraders aan jullie voor te stellen.See omnystudio.com/listener for privacy information.