Misja specjalna

Zaczęło się od nieporozumienia:
 "Po jakiego diabła przysłano mi pilota?" - zastanawiał się generał Bronisław Duch, dowódca pierwszej dywizji grenadierów - "Co ja mam z panem zrobić?"
 To pytanie skierowane do Romana Czerniawskiego, 30-letniego oficera, który właśnie ukończył kurs w prestiżowym École Supérieure de Guerre.

Decyzja zapadła jeszcze przed wojną. Zanim dywizje wermachtu przekroczyły granice Polski w Berlinie, odbyły się dwa ważne spotaknia pierwsze w gamchu abwehry przy tirpitzufer 78, a drugie w siedzibie SD.

W lipcu 1939 roku kocioł niemiecki tak był rozpalony, że wielu wojskowych czuło, iż atak niemiecki może nastąpić w każdej chwili... Mniej więcej o godzinie 20:40, ostatniego dnia sierpnia, w placówce polskiego wywiadu w Gdańsku rozdzwonił się telefon. Podoficer podniósł słuchawkę i usłyszał tylko jedno zdanie. "Przez most pontonowy maszerują goście...". Nim nastał świt nowego dnia, rozpoczęła się wojna. Co na ten temat wiedzieli szpiedzy? Jak władze reagowały na niepokojące meldunki agentów wywiadu? Czy ktokolwiek spodziewał się, że atak nastąpi w tym momencie? Tego dowiecie się w najnowszym odcinku podcastu Misja Specjalna w RMF FM: Sekrety Polskiego Wywiadu 1939-1945.

Lato 1939 było naprawdę gorące... Dlaczego nikt w otoczeniu Józefa Becka nie chciał zauważyć pętli, jaka zacieśnia się wokół Rzeczypospolitej? Czy tak trudno było dostrzec ponure widmo wojny wyłaniające się z raportów Oddziału II? Otóż nie. Problem polegał na tym, że wszystkich którzy ostrzegali przed wojną, a tym bardziej przed porozumieniem niemiecko-radzieckim nazywano pogardliwie i nierozsądnie panikarzami. Dlaczego? Kilka nieznanych wątków tej historii przedstawiają Jacek Tomkowicz i Bartłomiej Niedźwiecki w najnowszym odcinku podcastu "Misja Specjalna. Sekrety Polskiego Wywiadu 1939 - 1945 nowy sezon".

Dziś może wydawać się niezrozumiałe, że w czasie wojny do rejestracji na Volkslistę zachęcały Polaków nie tylko władze niemieckie, ale także Polskie Państwo Podziemne i Kościół Katolicki. Dlaczego? Co działo się później z tymi, którzy trafili do Wehrmachtu? Tego dowiecie się w najnowszym odcinku Misji Specjalnej w RMF FM.

Jak doszło do powstania olbrzymiego konglomeratu szpiegowskiego, zwanego Paktem Pięciorga Oczu, czyli Five Eyes? W dobie zimnej wojny agencje wywiadowcze pięciu państw dzieliły się informacjami na temat Związku Radzieckiego, Chińskiej Republiki Ludowej i w razie potrzeby również kilku innych krajów komunistycznych. Jak na historię świata i poszczególnych państw wpłynęło to porozumienie? Jakim cudem światło dzienne ujrzały poufne informacje wywiadowcze, które okrzyknięto największym wyciekiem tajnych informacji w historii USA? Co byłoby, gdyby dziennikarze nie zajęli się historią ponadnarodowej organizacji, która zdaniem sceptyków od kilkudziesięciu lat działała w sposób nieetyczny? Tego dowiecie się słuchając nowego odcinka Misji Specjalnej.

Poznajcie historię afery Dreyfusa. To sprawa, która 128 lat temu wywołała polityczny skandal i chaos we Francji. To on był przyczyną kryzysu, pociągając za sobą poważne zmiany w życiu kraju. W 1894 roku oskarżono francuskiego oficera z żydowskim pochodzeniem o zdradę na rzecz Niemiec. Mężczyzna nie poddał się naciskom i za wszelką cenę chciał dowieść swojej niewinności. To, co stało się później, zmieniło bieg historii. Czy aktualnie we Francji budzą się demony przeszłości?

Dwoje ludzi - on mniej więcej przed siedemdziesiątką, ona ledwie po trzydziestce - usiedło na ławce przy małym skwerze wciśniętym między dwie strugi rzeki Avon. Niedługo później i on, i ona stracili przytomność... W kolejnym odcinku Misji Specjalnej przedstawiamy Wam historię próby zabójstwa byłego rosyjskiego agenta Siergieja Skripala, do której doszło w marcu 2018 roku w Salisbury.

Po wyborze Xi Jinpinga na prezydenta Chińskiej Republiki Ludowej w olbrzymiej sali chińskiego parlamentu zabrzmiały brawa. Główny bohater przedstawienia, towarzysz Xi, wstał z miejsca i chińskim zwyczajem najpierw pokłonił się prezydium, a potem całemu zgromadzeniu. Mógł czuć się mocny, bo poparło go aż 2952 delegatów. Tylko jeden był przeciw, a trzech wstrzymało się od głosu. A potem przyszedł czas na przemówienie. Nowy prezydent mówił długo i poruszył kilka spraw, jednak główną myśl całego przemówienia można streścić jednym zdaniem: "Niech Chiny znów będą wielkie." Poznajcie sylwetkę i drogę na szczyt Xi Jinpinga.

Paskudna pogoda, dręcząca środkowe Włochy od kilku tygodni nie ustępowała. Opady deszczu i śniegu zamieniły górskie potoki w rwące rzeki. Stoki Apeninów spłynęły błotem, a drogi zmieniły się w błotniste grzęzawiska. Tak było za dnia, bo po zmroku zwykle przychodził mróz. Pod tym względem wtorek 21 grudnia 1943 roku niczym szczególnym się nie różnił. Ulice małej, zagubionej wśród dolin środkowego Apeninu miejscowości Carpignone zmieniły się w lodowisko. Jeep Willis wyskoczył zza zakrętu. Tyłem samochodu zarzuciło, ale kierowca wyprowadził jeepa z poślizgu, zwolnił i rozglądając się za pustym miejscem zaparkował pod budynkiem sztabu 78 Brytyjskiej Dywizji Piechoty...

W południe 5 marca 1953 roku Józef Stalin zwymiotował krwią. Umierał długo. Tylko Beria nie mógł powstrzymać swojej radości. Wiadomo, że dolał wodzowi do wina warafinę. W grudniu 1953 roku Kolegium Specjalne Sądu Najwyższego ZSRR skazało Berię na karę śmierci. Po tym przez dwa lata rządził Malenkow, wtedy został zmuszony do ustąpienia. Nastała era Nikity Chruszczowa i odwilż. Po trzydziestu latach rządów Stalina trzeba było posprzątać.

Relacje rosyjsko-ukraińskie stawały się coraz bardziej napięte. Wszystkie kraje NATO były pewnie, że sytuacja robi się niepokojąca, dlatego też rozpoczęły się rozmowy dotyczące polityki wykluczającej Rosję oraz sposobach, jak pomóc zagrożonej Ukrainie. Jedynym państwem, które nie było skore do pomocy były Niemcy. Dlaczego politycy podjęli decyzję o nieangażowaniu się w dozbrojenie wojsk ukraińskich? Strach przed zemstą czy może chłodna kalkulacja zysków i strat?

Gdy w lipcu 1960 r. okręt podwodny im. George'a Washingtona z sukcesem wystrzelił pierwsze pociski balistyczne, rozpoczęła się nowa era zimnej wojny. Okręty podwodne zaczęły stanowić jeszcze większe zagrożenie, z czego dobrze zdawała sobie sprawę zarówno Ameryka, jak i Rosja. Właśnie dlatego, kiedy wywiad marynarki wojennej w Norfolk dostał wiadomość o ćwiczeniach floty radzieckiej, postanowiono wysłać okręt Skorpion, by śledził poczynania wroga. Po tym, jak marynarzom udało się namierzyć cel w okolicy Azorów, ślad po nich zagiął. Co się stało z natowskim okrętem? Czy został zestrzelony?

Podpułkownik Józef Światło wraz z dyrektorem X Departamentu Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego Anatolem Fejginem wybrali się do NRD, by upewnić się, że renegatka Brońska nie przysporzy Polsce Ludowej problemów. Chociaż sami nie mogli nic zrobić, dogadali się z Erichem Mielkiem, enerdowskim szefem bezpieki, by ten skutecznie uciszył byłą komunistkę. Na dniach mieli przekazać mu wszystkie niezbędne informacje, gdy nagle podpułkownik Światło zniknął. Wszyscy byli przekonani, że został zabity przez wrogich agentów lub ulicznych zbirów, ale prawda okazała się być bardziej skomplikowana.

23 maja 2021 roku ekipa dziennikarzy BBC z Sarahą Rainsford dostaje szansę zwiedzenia legendarnej Arktycznej Koniczyny, czyli wysuniętej najbardziej na północ bazy wojskowej Federacji Rosyjskiej. Rosjanie pokazali im wszystko: systemy antyrakietowe, pociski do zwalczania okrętów, naddźwiękowe bronie, przed którymi praktycznie nie można się obronić... Był to pokaz siły czy raczej ostrzeżenie dla Zachodu, że Rosja jest przygotowana na każdą ewentualność i nie zamierza się cofać przed niczym?

Stanisława Mikołajczyka ostatni raz widziano tuż po zakończeniu pierwszej części posiedzenia klubu poselskiego Polskiego Stronnictwa Ludowego. 20 października 1947 roku wszyscy posłowie mówili tylko o tajemniczym zniknięciu prezesa. Jedni twierdzili, że został pojmany przez Urząd Bezpieczeństwa, inni, że wyjechał, by zająć się matką. Po kilku dniach po Mikołajczyku nadal nie było śladu. Co się z nim naprawdę stało?

Pułkownik Alfred Redl był jednym z najbardziej zaufanych ludzi arcyksięcia Franciszka Ferdynanda. Pełnił funkcję szefa kontrwywiadu Cesarstwa Austro-Węgierskiego. Był niezwykle błyskotliwy. Władał trzema językami, a także jako jeden z pierwszych oficerów wywiadu używał podsłuchu w swoich akcjach. Los jednak nie był mu przychylny. Gdy jego sekret wyszedł na jaw, zmuszony był zdradzić księcia, by zachować swoją pozycję.

Japonia rosła w siły. Państwo, które przez wieki było zamknięte na resztę świata, stanowił poważne zagrożenie w wojennej rozgrywce. Ameryka nie mogła spokojnie patrzeć, jak stopniowo w chodzi w niemiecko-włoski sojusz, by podbić Anglię. W końcu doszło do starcia na Pacyfiku. W grudniu 1945 roku Japonia dokonała nalotu na amerykańską flotę stacjonującą w Pearl Harbor. Wielu przekonanych jest, że Roosevelt wiedział wcześniej o nadchodzącym ataku. Czy jest możliwe, żeby prezydent demokratycznego państwa z premedytacją narażał obywateli na śmierć?

Okolicę spowijał nieprzenikniony tuman mgły. To ich jednak nie powstrzymało. Zagrały katiusze, kilka tysięcy dział oraz moździerzy huknęło ogniem i 1 600 000 żołnierzy ruszyło do ataku. Armia Czerwona posuwała się na północ, by uderzyć na Działdowo i Olsztyn.

W nocy z 16 na 17 września bataliony Armii Czerwonej przekroczyły polską granicę. Przez wsie zaczęły się przewijać kolumny brudnych, zmęczonych ludzi, na których twarzach nie było widać cienia uśmiechu. Nad batalionami powiewały białe flagi, a ich usta wypowiadały tylko jedno zdanie: Protiw Giermancom. Wprowadzili zamęt. Zarówno żołnierze, policjanci, jak i urzędnicy nie wiedzieli, jak ich traktować. Sprzymierzeńców, czy wrogów? Szybko okazało się, że jedyne, co przynieśli, to czarną chmurę, która przygniotła wszystko.

Do publicznej sfery wyciekły informacje na temat planów prezydenta Putina. Według nich Rosja przygotowywała wielofrontową ofensywę na Ukrainę. Pokój na Ukrainie przestał być grą, a zaczął być poważną rozgrywką. Stany Zjednoczone, jak i NATO pospieszyły z pomocą militarną dla kraju, a Putin poczuł, że Ukraina wymyka się mu z rąk. Musiał podjąć decyzję, na którą nie trzeba było czekać długo.

Łukaszenka miał mocną potrzebę kierowania ludźmi. Zdobył wykształcenie tylko po to, by objąć stanowisko dyrektora sowchozu. Nikomu nieznany mężczyzna nagle zaczął zdobywać sławę. Pod koniec lat 80. w końcu dopiął swego i został posłem. Stamtąd droga na szczyt była już dla niego prosta, zwłaszcza że potrafił wykreować się na człowieka z ludu, przejętego demoralizacją elit politycznych suwerennej Białorusi.

"Orzeł" i "Sęp" były okrętami torpedowymi, które potrafiły rozwinąć duże prędkości. Statki mogły przebywać pod wodą nawet 20 godzin, a na morzu bez zawijania do portu przez miesiąc. Jednak to nie ich niesamowite parametry przyniosły im sławę, ale kapitanowie, którzy im dowodzili. Na kartach historii zapisał się szczególnie "Orzeł", który dzięki strategii Grudzińskiego i wielkiemu szczęściu, udało się uciec z rąk nieprzyjaciół.

Edward Gierek nie był postrzegany jako błyskotliwy człowiek. Szkołę partyjną skończył z samymi trójkami, i to tylko za sprawą Komitetu Centralnego. Jego profesor Karol Lapter był przekonany, że mężczyzna nie ma predyspozycji do objęcia stanowiska kierowniczego. Jego braki w edukacji nie przeszkodziły mu w pięciu się po szablach kariery, gdyż posiadał niezwykły talent do otaczania się ludźmi rzutkimi.

Jan Karski, a właściwie Kozielewski pragnął zostać ambasadorem Polski. Niestety niewiele wyszło z jego planów, wszystko pokrzyżowała wojna. Gdy uciekał przed Niemcami, złapało go NKWD. Cudem uniknął Katynia i przedostał się do Warszawy, by zaangażować się w działania dywersyjne. Wtedy właśnie poznał Mariana Borzęckiego, który uczynił go jednym z najważniejszych łączników polskiego Podziemia.

Wiosną i jesienią 1942 roku w Iranie znalazło się 116 000 Polaków: mężczyzn, kobiet, starców, młodzieży i dzieci. Po katordze w Związku Radzieckim ten kraj miał być dla nich zbawieniem, pewną formą ziemi obiecanej, gdzie znajdą spokój. W pewnym sensie był, ale nie dla wszystkich Polacy zostali rozsiani po całym świecie.

W pewien chłodny wieczór młoda kobieta postanawia skoczyć do rwącej rzeki. Los chciał, że świadkiem tego wydarzenia jest policjant, który momentalnie reaguje. Dziewczyna zostaje zamknięta w szpitalu psychiatrycznym, w którym przed dwa lata milczy na temat swojej tożsamości. W końcu informacja wychodzi na jaw. Anastazja Nikolajewna Romanow, córka cara Mikołaja, którego całą rodzinę bestialsko wymordowano. Dla jednych jej obecność była zbawianiem, inni zaś nie uwierzyli w cudowne ocalenie. Jaka była prawda?

Pancernik Bismarck prezentował się spektakularnie. Dwanaście dział 150 mm na sześciu wieżach, cztery wieże artyleryjskie, każda z dwoma olbrzymimi działami kalibru 380 mm i 48 dział przeciwlotniczych różnych kalibrów. Trudno był o lepszy okręt, właśnie dlatego wielu się go bało. Dla Brytyjczyków był zwiastunem ataku, którego byli pewni. Tajna broń admirała Ericha Raedera czekała, tylko by powalić Anglię na kolana. Doszło jednak do małej awarii, która zaprzepaściła taktyczne plany Niemców.

Wszystko zaczęło się od niepozornego listu. Pewien obywatel doniósł, że prywatne osoby szukają wartościowych przedmiotów ukrytych przez okrążone wojska niemieckie w okolicy góry Willenberg. W 1949 roku inspektor Przedsiębiorstwa Poszukiwań Terenowych Michał Wolski rozpoczął poszukiwania. Z początku nie było łatwo, gdyż cała wieś milczała. W końcu natrafił na ślad Herberta Klose, który wytyczył kierunek śledztwa inspektora.

Do małej czeskiej wsi Kralovec wjechała kolumna pojazdów wojskowych. Czołgi, ciężarówki oraz opancerzone transportery. Rozpoczęła się wielka inwazja wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację zwana również "Operacją Dunaj". Polacy nie wiedzieli czego się spodziewać po Czechach, a Czesi nie wiedzieli, co zrobią Polacy. Pytanie było zasadnicze: jak doszło do tej inwazji?

W gabinecie Piłsudskiego pojawił się Bolesław Wieniawa. Marszałek Piłsudski powierzył mu specjalną misję. Generał wyruszył do Paryża, by rozpocząć jeden z najważniejszych epizodów historii XX wieku. Polska chciała zagrozić Niemcom wojną. Wtedy we współpracy z Francją miała miażdżącą przewagę nad swoimi sąsiadami. Jednak kraj, w którym Piłsudski pokładał nadzieje, nie był skory stanąć przeciwko Hitlerowi. Marszałek jednak nie zamierzał zmieniać swojego nastawienia. Do Niemiec trafiła informacja, że Polska szykuje się do wojny prewencyjnej...

Amerykanów do Afganistanu sprowadził jeden człowiek, Saudyjczyk Osama bin Laden. Chciał zbudować nowe fundamenty panarabskiego społeczeństwa. Jednak żeby jego misja się powiodła, musiał zlikwidować stary, nieodpowiadający jego wizji porządek, który stworzyły Stany Zjednoczone. Postanowił zaatakować Amerykanów i zorganizował zamachy na ich ambasady w Tanzanii i w Kenii. Wtedy CIA zaczęło polowanie na Bin Ladena, jedna bezskutecznie. Z początku Stany nie chciały wejść do Afganistanu, ale atak z 11 września zmienił wszystko...

Minister obrony Związku Radzieckiego - marszałek Dmitrij Ustinow był przekonany, że usunięcie Hafizullaha Amina jest nieuniknione. Premier i sekretarz generalny komunistycznej partii Afganistanu musiał zginąć. Czym zawinił? Podpadł dokładnie w 1979 roku, kiedy dopuścił się zamachu na ulubieńca Breżniewa, premiera Noora Mohammeda Tarakiego. To miała być zemsta za śmierć towarzysza partyjnego. Próbowali wielu sposobów, żeby go podejść, ale usunięcie Amina okazało się trudniejsze niż Rosjanom się wydawało.

Wszystko rozwijało się powoli. Najpierw pułkownik KGB Oleg Gordijewski został pilnie wezwany do Moskwy. Później przyszedł strach, że odkryto jego tajemnice. Po przybyciu do stolicy Gordijewski odkrył, że przeszukano jego mieszkanie i śledzono każdy jego krok. Spotkanie z Czebrikowem i Kriuczkowem przekładano z dnia na dzień, a napięcie u niego rosło. Czy rosyjski wywiad odkrył, że jest kretem w ich szeregach?

Depesza, która wyszła z Waszyngtonu do głównej kwatery NATO w Belgii, wywołała panikę w Związku Radzieckim. Rosjanie byli pewni, że już nie uniką wojny jądrowej. Czas liczył się w tej grze najbardziej. Marszałek Dmitrij Ustinow był przekonany o tym, że Amerykanie ich zaatakują. Sprawa wydawała się prosta albo to oni pierwsi zaatakują, albo to imperialiści zdominują nadchodzącą potyczkę. Dlaczego szef KGB Jurij Andropow nalegał by zaczekać?

Amerykanie utknęli na dwadzieścia długich lat w pułapce zwanej Wietnamem. Z początku tylko Centralna Agencja Wywiadowcza prowadziła tam swoje działania, ale po 10 latach prezydent Lyndon Johnson stwierdził, że należy wysłać tam armię. Dokładnie 250 000 żołnierzy ugrzęzło w dżungli na wiele długich lat. CIA miało być remedium na zaistniały problem, lecz nawet oni polegli. Radzieckie siły zdawały się znać każdy krok amerykańskich żołnierzy. Nikt jednak nie widział, w jaki sposób mogło dość do wypływu informacji...

To wydarzenie zapisało się wielkimi literami na kartach historii. 22 listopada 1963 dyrektor CIA John McCone dostał telefon z informacją, że prezydent Kennedy nie żyje. Informacja w momencie rozeszła się po mediach, a w CIA zapanował chaos. Lee Harvey Oswald miał już swoją teczkę. Zamachowiec zwrócił uwagę już w 59 roku. Po dokładnym śledztwie wyszło, że Oswald bardzo często pojawiał się, gdy sprawy dotyczyły Związku Radzieckiego. Czy to możliwe, żeby był tajnym agentem KGB?

Było wiele takich mostów, ale to właśnie ten uzyskał światową sławę. W czasie zimnej wojny łączył dwie strony żelaznej kurtyny. Most Glienicke zwany w NRD mostem jedności przeszedł do historii jako ten należący do szpiegów. Koło tablicy informującej, że w tamtym miejscu kończy się sektor amerykański przeszli m.in. Rudolf Abel - agent KGB, Francis Gary Powers, Karl Koecher z czeskiego wywiadu i w końcu Marian Zacharski - polski szpieg w USA. To właśnie on w czerwcu 1981 pomimo świetnego kamuflażu został zdemaskowany przez CIA. Wynegocjowana wolność dla Polaka doprowadziła do wymiany szpiegów. Czy wszystko poszło po myśli?

Rewolucja komunistyczna na Kubie nie była na rękę Amerykanom. Próbowali wszystkiego by pozbyć się Castro. Uciekali się do przekupstwa, a także kusili przywilejami. Wszystko po to by przekonać przywódcę do demokracji. Wszystkie ich starania jednak pogorszyły tylko sytuację...

CIA miała być agencją chroniącą USA przed atakami, tymczasem wywiad źle zinterpretował wszystkie światowe kryzysy, które pojawiły się w latach 50. Tak naprawdę organizacja miała tylko światową opinię bez odzwierciedlenia w poczynaniach. Agencja podjęła wiele prób, by odzyskać swoją świetność. Wsparcie polskiego podziemia, wysłanie szpiega do Rosji, a także podsłuchiwanie radzieckich żołnierzy... Czy któraś z tych akcji się powiodła? Koniecznie posłuchajcie.

Na 70. urodzinach Stalina Kim Ir Sen oznajmił radzieckiemu przywódcy, że zamierza rozpocząć wojnę z Koreą Południową. Kluczowym graczem w tej potyczce miała być Ameryka. Stalin musiał się upewnić, że USA nie wkroczy do akcji, o czym miał mu donieść Komitet Informacji. W 1950 roku świat stanął przed widmem III wojny światowej...

W Moskwie stwierdzono, że bomba atomowa to zbyt potężna broń, żeby zlecić odkrycie tajemnicy jej działania tylko jednemu agentowi. Stalin był zdeterminowany by zdobyć przewagę nad resztą świata. Gdzie przekazywane były meldunki o projekcie Manhattan i czemu Stalin był spokojny, kiedy Truman opowiedział mu o broni w Poczdamie?

Skopiowanie akt na mikrofilmy było najlepszą decyzją generała Reinharda Gehlena. Oryginały, czyli zwyczajne papierowe akta posegregowane w szaroburych teczkach włożono do wodoszczelnych pojemników i zakopano gdzieś w Alpach. Gdzie dokładnie? To wiedział tylko Gehlen - no i może jeszcze kilku jego zaufanych ludzi... To co takiego było w tych aktach?!

"Wojna się skończyła. W drugą nikt z nas młodszych nie wierzy" - mówił Bogdan Tymieniecki - as broni pancernej i weteran spod Monte Cassino. Ale odpoczywający po trudach kampanii włoskiej Tymieniecki nie wiedział, że w dalekiej Polsce marszałek Gieorgij Żukow postawił w stan gotowości bojowej swoje dywizje. Oficerowie marszałka od razu zauważyli, że Żukow przygotowuje się do obrony. Przed kim? Przecież wojna zakończyła się miesiąc wcześniej!

Lawina ruszyła już w 1988 roku. Najpierw powoli, niepewnie Estończycy, Łotysze i Litwini badali na ile pozwoli im Moskwa. A Moskwa pozwalała na wiele. Republikom przyznano pewien stopień autonomii. Sam Gorbaczow zgodził się na wprowadzenie systemów prezydenckich. Liczył, że to usatysfakcjonuje narody Związku Radzieckiego. Nie spodziewał się, że tym krokiem przyczyni się do wykreowania liderów ruchów narodowych, a w konsekwencji do upadku Związku Radzieckiego.

"Już jest powołana żydowska władza, która będzie wspólnie z wami walczyć o dumną i niezależną Palestynę. Obiecuję wam, że nie tylko dzieci, ale także my, mający siwe włosy, dożyjemy żydowskiej ojczyzny". Tak mówił David Ben-Gurion tuż po zakończeniu II wojny światowej w obozie dla uchodźców w Landsbergu. Obietnicę spełnił! Choć droga do niepodległego państwa Izrael była jeszcze bardzo długa...

Ta historia nie zaczęła się ani pod Pocztą Polską w Gdańsku, ani nad brzegiem Pacyfiku, jak sugerował Janusz Przymanowski - autor książki "Czterej pancerni i pies". Dla żołnierzy Pierwszej Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte ta historia zaczynała się łomotem karabinów NKWD o drzwi w ciche noce roku 1940. Potem była długa podróż pociągiem na wschód i miesiące, a nierzadko i lata, spędzone na ciężkiej pracy gdzieś pośród lasów Syberii, kopalń Kołymy, czy stepów Kazachstanu. Latem '41 rozbłysła światłem nadziei dla wszystkich Polaków deportowanych w głąb Związku Radzieckiego gwiazda generała Andersa. Świeciła jednak krótko, zaledwie rok. Dlatego nie wszyscy zdążyli schronić się pod skrzydła generała i razem z nim uciec ze Związku Radzieckiego...

Nocą z 22 na 23 lutego 2014 roku długo nie gasły światła w gabinecie prezydenta Federacji Rosyjskiej Władymira Władymirowicza Putina. Prezydent zaprosił do siebie na naradę tylko zaufanych ludzi. Wśród gości znaleźli się: Generał Igor Siergun - szef wywiadu wojskowego GRU oraz generał Aleksandr Bortnikow - szef wywiadu cywilnego FSB. Spotkanie otworzył prezydent, który nieoczekiwanie oznajmił: "Musimy zacząć pracować nad powrotem Krymu do Rosji". Co to w efekcie miało oznaczać?