Misja specjalna

"Wszyscy co do jednego strajkującego i my z drugiej strony ogrodzenia pękliśmy psychicznie i naprawdę ogarnął nas wielki strach, gdy po południu usłyszeliśmy warkot jadących czołgów."

"Wiele zatrzymań miało dramatyczny przebieg: rozbijanie drzwi łomami, kajdanki, płacz dzieci, wyprowadzanie na siarczysty mróz ludzi w piżamach."

Minął kwadrans po dziewiątej rano 20 września 1925 roku. Szesnastu więźniów w asyście dwóch strażników wyszło na podwórzec więzienia na Świętym Krzyżu. Szli spokojnie, jak zwykle jeden za drugim wolnym krokiem, niemal rutynowo, toteż strażnicy nie zwracali uwagi na detale. I to ich zgubiło.

Pułkownik Sanders spakował rzeczy wsiadł na okręt i po długim rejsie, we wrześniu 1945 roku schodził po trapie na nabrzeże portu w Jokohamie. Szczegóły nowego zadania poznał, kiedy stanął przed MacArthurem, najwyższym dowódcą okupacyjnych wojsk alianckich w Japonii.

Stany Zjednoczone straciły cennego szpiega na Kremlu i to praktycznie w przededniu nowej Zimnej Wojny. Jak przekonywał anonimowy oficer CIA:
 "Zastąpienie Smolenkowa będzie trudne, żeby nie powiedzieć niemożliwe. A na pewno nie nastąpi to z dnia na dzień."

"W pewnym sensie Kreml wykonuje za Chiny brudną robotę. Wyczerpuje zachodnie zasoby wojskowe i wywiera presję na NATO. Jeśli z tego powodu rosyjska gospodarka się zawali, to tym lepiej dla Pekinu. Objęta sankcjami Rosja będzie potrzebowała więcej chińskich produktów i technologii."
 🎙️ John Sullivan były ambasador Stanów Zjednoczonych w Moskwie

"Rozpoczęła się walka. Zanim to nastąpiło, w umyśle jak błyskawica przewinęła się moja uprzednia kariera bokserska: sylwetka trenera Stamma, pierwsza i ostatnia walka. Wiedziałem jedno – że muszę tę walkę wygrać."

Niedzielny poranek 20 sierpnia 1944 roku był w Normandii pochmurny i chłodny. Dlatego korespondent wojenny Ryszard Kiersnowski ubrał się cieplej niż zwykle, na głowę założył czarny beret pancerniaka i poszedł do sztabu szukać generała. Sztab zatrzymał się na rozległej polanie. Rozbito namioty i ustawiono samochody obsługi. Wokół stukały maszyny do pisania, radio piszczało kakofonią fal, błądząc w eterze w poszukiwaniu częstotliwości walczących oddziałów polskich, kanadyjskich, amerykańskich i niemieckich. Generała Stanisława Maczka Kiersnowski znalazł przy samochodzie dowództwa. Siedział na składanym krzesełku pod brezentowym daszkiem.

2 listopada 2003 roku w Gruzji odbyły się wybory parlamentarne. Następnego dnia Międzynarodowa Misja Obserwacyjna OBWE zgłosiła szereg uchybień i w rezultacie podważyła demokratyczny charakter wyborów. Na ulice Tbilisi wyszły tłumy niezadowolonych obywateli. Wśród nich znalazł się Micheil Saakaszwili, były minister sprawiedliwości.

Najpierw założył skórzaną czapkę. Potem ubrał skórzany fartuch, długi aż pod kolana. Na koniec włożył skórzane brązowe rękawice z mankietami powyżej łokci – zobaczyłem kata. Tak o pierwszym spotkaniu z Wasilijem Błochinem opowiadał generał Dmitrij Tokariew szef Obwodowego Zarządu NKWD w Kalininie.

Putin szuka sojuszników na całym świecie. W Azji, Ameryce Południowej i Afryce. Pierwsze sukcesy na tym polu osiągnął już w 2014 roku, kiedy głosowano nad rezolucją OZN na temat integralności terytorialnej Ukrainy.

Wydawało się, że ofensywa aliantów mogła ruszać. Tymczasem uderzył Saddam Husajn. Pierwsze ostrzeżenie o szykującej się ofensywie iradzkiej odebrano w sztabie gerała Schwarzkopfa 28 stycznia, ale raportów o gromadzeniu na granicy saudyjskiej i iradzkich czołgów nikt nie chciał słuchać.

6 września 1990 roku premier Margaret Thatcher zaczęła poważnie myśleć o kampanii wojennej.
 "Jestem coraz bardziej pewna, że Saddam nie opuści Kuwejtu, dopóki nie zostanie stamtąd wyrzucony" - mówiła Thatcher do ministra spraw zagranicznych Douglasa Hurda.

Lot trwał około 12 godzin. Samolot Pani premier Wielkiej Brytanii, Margaret Thatcher, wystartował wczesnym, środowym rankiem 1 sierpnia 1990 roku. Rożnica godzin, 7 godzin, spowodowała, że wylądowano za dnia, w pełnym słońcu. Kilka godzin później, około 17 lokalnego czasu, Margaret Thatcher dowiedziała się o iradzkiej agresji na Kuwejt.

"Prezydent Egiptu pomógł zorganizować spotkanie delegacji Kuwejtu i Iraku w Rijadzie. W najbliższych dniach książę z Kuwejtu przyjedzie do Bagdadu na poważne negocjacje. Obiecałem Mubarakowi, że do tego czasu nie podejmiemy żadnych poważnych kroków."

Najpierw trzeba było wybrać kraj, w którym będzie rozgrywany turniej. Wyścig o drugi mundial w historii rozpoczął się nazajutrz po zakończeniu pierwszych mistrzostw świata w piłce nożnej na boiskach Urugwaju. Kandydatów było dwóch - Szwecja i Włochy.

"Jest źle Feliksie Edmundowiczu. Wojna domowa w Rosji trwa już czwarty rok. Dodajmy do tego jeszcze trzy i pół Wielkiej Wojny to da nam razem praktycznie osiem lat. Kraj jest zniszcony, a ludzie wycieńczeni. Obawiam sie, że kolejna interwencja państw zachodnich, a pewnie do niej dojdzie, zakończy się naszą katastrofą."

Zanim pojawił się w Auschwitz, prowadził normalny tryb życia zapracowanego naukowca. 
 "Robił rzeczy, które naprawdę podziwilibyśmy, a w tle dymiły krematoria"

Ostatni raz kapitan pilot Roman Czerniawski siedział za sterami samolotu we wrześniu 1939 roku. W roku następnym zamienił fotel pilota myśliwca na niemniej ekscytująca prace oficera wywiadu. Zapomniał o swoim nazwisku i przemienił się w skromnego francuza o pseudonimie Armant.

Nowe Niemcy narodziły się w huku armat i z krwi pobitych Francuzów. Był początek marca 1871 roku. Armia Drugiej Rzeszy defilowała po ulicach Paryża. Napoleon III przebywał w niewoli, a Wilhelm I został cesarzem Niemiec. Ojcem chrzestnym tego sukcesu był kanclerz Otto von Bismarck, to on sprowokował Francuzów do wypowiedzenia wojny i to on rzucił im ciężkie warunki pokojowe.

Postanowili opleść Kanadę siecią szkół z internatem. Celem tej edukacji było odizolowanie rdzennych dzieci od wpływu ich własnej, rodzimej kultury i religii, ale żeby ten cel osiągnąć, należało jeszcze zapełnić te szkoły dziećmi. Dlatego prowadzono obowiązkowe nauczanie dzieci. Rodzice praktycznie nie mieli wyjścia, musieli posyłać dzieci do szkoły.

Zginęło 56 osób. Straty materialne oszacowano na 3,5 mld dolarów. Około siedmiu tysięcy ludzi straciło domy, a 40 tysięcy dorobek całego życia. Woda zniszczyła 843 szkoły i 680 tys. mieszkań.

„Dziękujemy Stalinowi za prawo zdychania na dworcu”
 W lipcu 1929 roku na Ukrainie zaczęli znikać ludzie. Spod Kijowskich wsi znikali chłopi, a z zakładów przemysłowych robotnicy, z uczelni, bibliotek i urzędów inteligenci.

"Mam 46 lat. Jestem, a w zasadzie byłem szefem biura zadań specjalnych. Od piątku 21 sierpnia 53. roku siedzę w celi więziennej. Cela pojedyncza zwyczajna."

Ktoś zapukał do drzwi pokoju nr 4 w hotelu Arago. Nie byłoby w tym nic nadzwyczajnego, gdyby nie nieprzyzwoicie wczesna pora. Nawet tu, w Algierze, nie budzi się gości hotelowych przed świtem bez wyraźnej przyczyny.

W XIX w. Juliusz Verne napisał dwie inspirujące naukowców książki science fiction. Tę bardziej znaną "Podróż na księżyc" i tę zapomnianą "Wokół księżyca". Mniej więcej pół wieku później, już u zarania Pierwszej Wojny Światowej Amerykanin Robert Goddard opatentował i zbudował małą rakietę na paliwo płynne. Projekt jednak wzbudzał śmiech i politowanie innych wybitnych naukowców, którzy twierdzili, że loty w kosmos to marzenie ściętej głowy.

"Kiedy zapytacie mnie o Ruandę, powiem wam, że my, żołnierze ONZ, od pierwszego dnia uważamy ją za mission impossible. Ruanda była beczka prochu, ludobójstwo wisiało w powietrzu, ale nikt nie mógł sobie wyobrazić skali tego, co miało nadejść."

Był styczeń 1991 roku. Na zgliszczach starej republiki rozpoczął się festiwal zwycięskich rewolucji, ale trwał krótko, bo nowi panowie skoczyli sobie do gardeł i w Somali zaczęła się wojna domowa. Kraj zmienił się w wielkie pole bitwy.

Jesienią 1963 roku, zaledwie trzy lata po proklamowaniu niepodległej Republiki Cypru, dwóch Turków zginęło po interwencji policji, zanim ktoś rozsądny sprawdził, dlaczego doszło do interwencji i jak przebiegało zatrzymanie, huknęła plotka. Policjanci byli Grekami, to wystarczyło.

Punktualnie 15, trzecia po południu, jak przed chwilą informowaliśmy płonie nowojorski wieżowiec World Trade Center. Te informacje podała telewizja CNN. W budynek na wysokości 21 pietra uderzył samolot, był to prawdopodobnie pasażerski boeing. Na razie nie wiadomo czy ktoś zginał. Wiąż czekamy na swieże informacje, podamy je na pewno jeszcze w tych wiadomościach.

Celem ataku miały być budynki mieszkalne personelu. Liczono na śmierć szefa niemieckiego programu rakietowego i możliwie szerokie grona naukowców, tymczasem źle oznaczono cel i bomby spadły na oddalone od bazy rakietowej o 3 km baraki więźniów. Zginęło 213 pracowników przymusowych w tym 9 Polaków.

Było już dobrze po dwunastej w południe, kiedy przy kamienicy na ulicy Wareckiej nr 9 zatrzymały się samochody kripo — Kriminalpolizei. Wysiadło z nich kilku ludzi w mundurach SS. Jeden z nich na pewno był komisarzem. Przeszli przez bramę i po chwili zniknęli na klatce schodowej. Ciało mężczyzny w wieku około 40 lat znaleźli między pietrami.

W portowej knajpie pewien Francuz zatrudniony w miejscowym magazynie należącym do Luftwaffe zamówił kolejną tego wieczoru taniego wina. Którą? Tego dobrze nie pamiętał, tak jak nie pamiętał ile butelek osuszył poprzedniego wieczoru i dwa, i trzy dni temu. Lubił się napić i lubił pogadać.

Nazywała się Halina Szymańska i przed wybuchem wojny światowej niewiele miała wspólnego z wywiadem. Owszem żona polskiego attaché wojskowego w Berlinie — Antoniego Szymańskiego uczestniczyła w spotkaniach dyplomatów i kolacjach. Pojawiła się u boku męża na urodzinach szefa kancelarii Hitlera w maju 39. roku, kiedy to generał Bodenschatz ostrzegał przed porozumieniem Hitlera i Stalina.

Zaczęło się od nieporozumienia:
 "Po jakiego diabła przysłano mi pilota?" - zastanawiał się generał Bronisław Duch, dowódca pierwszej dywizji grenadierów - "Co ja mam z panem zrobić?"
 To pytanie skierowane do Romana Czerniawskiego, 30-letniego oficera, który właśnie ukończył kurs w prestiżowym École Supérieure de Guerre.

Decyzja zapadła jeszcze przed wojną. Zanim dywizje wermachtu przekroczyły granice Polski w Berlinie, odbyły się dwa ważne spotaknia pierwsze w gamchu abwehry przy tirpitzufer 78, a drugie w siedzibie SD.

W lipcu 1939 roku kocioł niemiecki tak był rozpalony, że wielu wojskowych czuło, iż atak niemiecki może nastąpić w każdej chwili... Mniej więcej o godzinie 20:40, ostatniego dnia sierpnia, w placówce polskiego wywiadu w Gdańsku rozdzwonił się telefon. Podoficer podniósł słuchawkę i usłyszał tylko jedno zdanie. "Przez most pontonowy maszerują goście...". Nim nastał świt nowego dnia, rozpoczęła się wojna. Co na ten temat wiedzieli szpiedzy? Jak władze reagowały na niepokojące meldunki agentów wywiadu? Czy ktokolwiek spodziewał się, że atak nastąpi w tym momencie? Tego dowiecie się w najnowszym odcinku podcastu Misja Specjalna w RMF FM: Sekrety Polskiego Wywiadu 1939-1945.

Lato 1939 było naprawdę gorące... Dlaczego nikt w otoczeniu Józefa Becka nie chciał zauważyć pętli, jaka zacieśnia się wokół Rzeczypospolitej? Czy tak trudno było dostrzec ponure widmo wojny wyłaniające się z raportów Oddziału II? Otóż nie. Problem polegał na tym, że wszystkich którzy ostrzegali przed wojną, a tym bardziej przed porozumieniem niemiecko-radzieckim nazywano pogardliwie i nierozsądnie panikarzami. Dlaczego? Kilka nieznanych wątków tej historii przedstawiają Jacek Tomkowicz i Bartłomiej Niedźwiecki w najnowszym odcinku podcastu "Misja Specjalna. Sekrety Polskiego Wywiadu 1939 - 1945 nowy sezon".

Dziś może wydawać się niezrozumiałe, że w czasie wojny do rejestracji na Volkslistę zachęcały Polaków nie tylko władze niemieckie, ale także Polskie Państwo Podziemne i Kościół Katolicki. Dlaczego? Co działo się później z tymi, którzy trafili do Wehrmachtu? Tego dowiecie się w najnowszym odcinku Misji Specjalnej w RMF FM.

Jak doszło do powstania olbrzymiego konglomeratu szpiegowskiego, zwanego Paktem Pięciorga Oczu, czyli Five Eyes? W dobie zimnej wojny agencje wywiadowcze pięciu państw dzieliły się informacjami na temat Związku Radzieckiego, Chińskiej Republiki Ludowej i w razie potrzeby również kilku innych krajów komunistycznych. Jak na historię świata i poszczególnych państw wpłynęło to porozumienie? Jakim cudem światło dzienne ujrzały poufne informacje wywiadowcze, które okrzyknięto największym wyciekiem tajnych informacji w historii USA? Co byłoby, gdyby dziennikarze nie zajęli się historią ponadnarodowej organizacji, która zdaniem sceptyków od kilkudziesięciu lat działała w sposób nieetyczny? Tego dowiecie się słuchając nowego odcinka Misji Specjalnej.

Poznajcie historię afery Dreyfusa. To sprawa, która 128 lat temu wywołała polityczny skandal i chaos we Francji. To on był przyczyną kryzysu, pociągając za sobą poważne zmiany w życiu kraju. W 1894 roku oskarżono francuskiego oficera z żydowskim pochodzeniem o zdradę na rzecz Niemiec. Mężczyzna nie poddał się naciskom i za wszelką cenę chciał dowieść swojej niewinności. To, co stało się później, zmieniło bieg historii. Czy aktualnie we Francji budzą się demony przeszłości?

Dwoje ludzi - on mniej więcej przed siedemdziesiątką, ona ledwie po trzydziestce - usiedło na ławce przy małym skwerze wciśniętym między dwie strugi rzeki Avon. Niedługo później i on, i ona stracili przytomność... W kolejnym odcinku Misji Specjalnej przedstawiamy Wam historię próby zabójstwa byłego rosyjskiego agenta Siergieja Skripala, do której doszło w marcu 2018 roku w Salisbury.

Po wyborze Xi Jinpinga na prezydenta Chińskiej Republiki Ludowej w olbrzymiej sali chińskiego parlamentu zabrzmiały brawa. Główny bohater przedstawienia, towarzysz Xi, wstał z miejsca i chińskim zwyczajem najpierw pokłonił się prezydium, a potem całemu zgromadzeniu. Mógł czuć się mocny, bo poparło go aż 2952 delegatów. Tylko jeden był przeciw, a trzech wstrzymało się od głosu. A potem przyszedł czas na przemówienie. Nowy prezydent mówił długo i poruszył kilka spraw, jednak główną myśl całego przemówienia można streścić jednym zdaniem: "Niech Chiny znów będą wielkie." Poznajcie sylwetkę i drogę na szczyt Xi Jinpinga.

Paskudna pogoda, dręcząca środkowe Włochy od kilku tygodni nie ustępowała. Opady deszczu i śniegu zamieniły górskie potoki w rwące rzeki. Stoki Apeninów spłynęły błotem, a drogi zmieniły się w błotniste grzęzawiska. Tak było za dnia, bo po zmroku zwykle przychodził mróz. Pod tym względem wtorek 21 grudnia 1943 roku niczym szczególnym się nie różnił. Ulice małej, zagubionej wśród dolin środkowego Apeninu miejscowości Carpignone zmieniły się w lodowisko. Jeep Willis wyskoczył zza zakrętu. Tyłem samochodu zarzuciło, ale kierowca wyprowadził jeepa z poślizgu, zwolnił i rozglądając się za pustym miejscem zaparkował pod budynkiem sztabu 78 Brytyjskiej Dywizji Piechoty...

W południe 5 marca 1953 roku Józef Stalin zwymiotował krwią. Umierał długo. Tylko Beria nie mógł powstrzymać swojej radości. Wiadomo, że dolał wodzowi do wina warafinę. W grudniu 1953 roku Kolegium Specjalne Sądu Najwyższego ZSRR skazało Berię na karę śmierci. Po tym przez dwa lata rządził Malenkow, wtedy został zmuszony do ustąpienia. Nastała era Nikity Chruszczowa i odwilż. Po trzydziestu latach rządów Stalina trzeba było posprzątać.

Relacje rosyjsko-ukraińskie stawały się coraz bardziej napięte. Wszystkie kraje NATO były pewnie, że sytuacja robi się niepokojąca, dlatego też rozpoczęły się rozmowy dotyczące polityki wykluczającej Rosję oraz sposobach, jak pomóc zagrożonej Ukrainie. Jedynym państwem, które nie było skore do pomocy były Niemcy. Dlaczego politycy podjęli decyzję o nieangażowaniu się w dozbrojenie wojsk ukraińskich? Strach przed zemstą czy może chłodna kalkulacja zysków i strat?

Gdy w lipcu 1960 r. okręt podwodny im. George'a Washingtona z sukcesem wystrzelił pierwsze pociski balistyczne, rozpoczęła się nowa era zimnej wojny. Okręty podwodne zaczęły stanowić jeszcze większe zagrożenie, z czego dobrze zdawała sobie sprawę zarówno Ameryka, jak i Rosja. Właśnie dlatego, kiedy wywiad marynarki wojennej w Norfolk dostał wiadomość o ćwiczeniach floty radzieckiej, postanowiono wysłać okręt Skorpion, by śledził poczynania wroga. Po tym, jak marynarzom udało się namierzyć cel w okolicy Azorów, ślad po nich zagiął. Co się stało z natowskim okrętem? Czy został zestrzelony?

Podpułkownik Józef Światło wraz z dyrektorem X Departamentu Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego Anatolem Fejginem wybrali się do NRD, by upewnić się, że renegatka Brońska nie przysporzy Polsce Ludowej problemów. Chociaż sami nie mogli nic zrobić, dogadali się z Erichem Mielkiem, enerdowskim szefem bezpieki, by ten skutecznie uciszył byłą komunistkę. Na dniach mieli przekazać mu wszystkie niezbędne informacje, gdy nagle podpułkownik Światło zniknął. Wszyscy byli przekonani, że został zabity przez wrogich agentów lub ulicznych zbirów, ale prawda okazała się być bardziej skomplikowana.