Marianne Zwagerman | BNR

In de allerlaatste bijdrage van Marianne Zwagerman wil ze Nederland weer herinneren aan Aad Dijs: Aad Dijs is dood. U kende Aad waarschijnlijk niet, want Aad was het type ondernemer dat, hoewel succesvol, niet zo snel op BNR zou komen. Aad had geen hippe start-up maar een degelijk installatiebedrijf, samen met zijn broer. ‘Gebroeders Dijs’ staat er op de gele busjes. Aad deed vast niet aan blockchain en hij werkte ook niet agile. Hij zou waarschijnlijk niet de winnende oplossing voor de energietransitie hebben bedacht maar als er warmtepompen moeten komen, zullen de mannen in de busjes van Gebroeders Dijs ze installeren en onderhouden.   Toen Aad laatst doodging kreeg hij een mooi groot stuk in de regionale krant. Want het dorp draaide op Aad Dijs. Hij zou me waarschijnlijk hebben uitgelachen als ik het tegen hem had gezegd: maar Aad had kunnen promoveren op leiderschap. Want echte leiders zien hun omgeving als hun tweede bedrijf. Ze weten dat hun eerste bedrijf op orde moet zijn, maar daarna neem je verantwoordelijkheid voor het grotere geheel. Dus redde Aad de ijsclub van de ondergang en zorgde dat er elke winter een kunstijsbaan kwam in een grote tent. Aad ritselde sponsors voor de triathlon, verkeersregelaars bij de autocross, vrijwilligers voor de intocht van Sinterklaas. En ga zo maar door. Elk dorp heeft een Aad Dijs. Nederland is gebouwd op mensen als Aad Dijs. Als we media en politici moeten geloven weten we niet meer wat de identiteit van Nederland is, maar Aad had het je zo kunnen vertellen. Media denken dat het buiten de ringweg van Amsterdam een groot sinkhole is. Daarbuiten is ‘de regio’. TV-mensen kijken nuffig als ze dat uitspreken. Alsof het een beetje viezig is, maar minimaal achterlijk. NPO3 moet een regiozender worden en dat is het beste idee dat een mediaminister ooit had. De huidige zendermanager voert nog een achterhoede protestactie. Maar die vrouw moet gewoon snel weg. Sterker nog, ik pleit al jaren voor het opheffen van de NPO maar voor het eerst heb ik een brandende ambitie om er zendermanager te worden. Die regiozender, mits goed opgezet en geprogrammeerd kan Nederland redden. Zenderbaas van het regionet wordt de belangrijkste baan van Nederland. De regio wordt hotter dan ooit. Door vliegschaamte zullen we er voortaan op vakantie gaan. Expats nemen Amsterdam over dus Nederlanders moeten naar de regio verhuizen. Nederland ís de regio. Nederland is niet Amsterdam. Nederland is Aad Dijs. Leve Nederland!See omnystudio.com/listener for privacy information.

'We worden krankzinnig slecht bestuurd' schreeuwde Kees de Kort op 10 maart 2020, voorafgegaan door een hartgrondige vloek. Het is misschien niet de mooiste Korteaanse uitspraak maar wat mij betreft wel de meest memorabele: De coronacrisis was net begonnen en Kees had zijn cijfers op orde waardoor glashelder was dat we op een bestuurlijke ramp afstevenden. Toch had Kees ongelijk. We worden niet zozeer krankzinnig slecht maar hemeltergend naïef bestuurd. Of liever gezegd, de vraag is wie ons eigenlijk bestuurt. Er lijkt zich een stille staatsgreep te voltrekken waarvan slechts kleine stukjes van de ijsberg boven komen drijven in de media.   Toen ik in 2018 hier in mijn column het dwingende advies gaf om bij het referendum tegen de sleepwet te stemmen, omdat die een bedreiging voor de vrije samenleving en de onafhankelijke journalistiek zou vormen lachte toenmalig D66 Kamerlid Kees Verhoeven mijn zorgen weg. We weten hoe het afliep. Nederland stemde tegen de sleepwet, maar hij kwam er toch. Alle geruststellende woorden van Verhoeven en alle waarborgen die minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk destijds dacht te hebben ingebouwd bleken niet bestand tegen de machtshonger van de inlichtingendiensten. De AIVD en de MIVD tappen grootschalig het internetverkeer van burgers af. Zelfs je Netflix en YouTube kijkgedrag wordt bijgehouden, schrijft journalist Huib Modderkolk in de Volkskrant. Het past in het patroon van de afgelopen twee jaar waarin we zonder veel tegenstand een controlestaat in zijn gerommeld, onder het mom van een pandemie. In de WOB-documenten die vrijkomen blijkt dat de NCTV in de coronacrisis een ongekende macht naar zich toetrok. De terreurbestrijder hield -illegaal!- columnisten zoals ik en kritische burgers in de gaten en had zelfs de macht om een veto uit te spreken over welke bewindslieden wel en niet aan mochten schuiven in het crisisoverleg. Eerder deze maand was journalistiek Nederland geschokt over onze enorme duikeling -van plaats 6 naar 28- in World Press Freedom Index maar over een van de oorzaken: de zware inmenging van de veiligheidsdiensten die maakt dat bronnen van journalisten niet goed beschermd zijn, werd nauwelijks gerept. De NOS-hoofdredacteur huilde weer over stickers op zijn auto's en ander klein bier. Maar het echte gevaar komt niet van boze burgers. De geheime diensten die in Nederland blijkbaar de dienst uitmaken maken burgers, journalisten en columnisten vogelvrij. Kees Verhoeven schreeuwt nu moord en brand, maar hij gaat er niet meer over. De vraag is: wie wel?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bill Browder heeft een boek te verkopen en de bijbehorende media-roadshow van de Amerikaanse investeerder kan wel eens vervelend uitpakken voor Mark Rutte. Browder is al jaren op een kruistocht tegen Poetin, die hem zijn bedrijf afhandig maakte en zijn advocaat vermoordde en zijn verhaal krijgt door de Oekraïne-oorlog extra tractie. Browder zei laatst in het FD : 'Iedereen ziet nu dat Poetin een massamoordenaar is. Ik denk dat het onmogelijk is om terug te keren naar de status quo. De publieke verontwaardiging is daarvoor nu te groot.' Zondag [herhaalde%20Browder]herhaalde Browder in Buitenhof wat hij ook al tegen het FD zei: De MH17 is de Nederlandse 9/11 maar waar de Amerikanen er met gestrekt been ingingen tegen de agressor, is Nederland al jaren aan het pappen en nathouden. Rutte bleef, tot verbijstering van Browder, ook na het neerhalen van het vliegtuig de Russische miljardairs beschermen die de Zuidas gebruiken als belastingparadijs. Waarom? Dat is de vraag waarop het antwoord uitblijft. De onderste steen ligt nog altijd begraven, ergens in een Oekraïense zonnebloemenweide. Rutte verschuilt zich al jaren bij elke vraag achter de lopende strafzaak waarvan op 16 mei weer een blok zittingsdagen begint bij de rechtbank op Schiphol. Een kulargument volgens Browder: 'Als er een daad van internationaal terrorisme is, wacht je niet op een onderzoek dat met zekerheid door de Russen wordt gemanipuleerd. Dan ga je er vol voor om de mensen te bestraffen die dit op hun geweten hebben.' Tot februari van dit jaar was de situatie in Oekraïne, zelfs na MH17 een ver van ons bed show. Met de kennis van nu lezen de antwoorden op Kamervragen uit 2016 naar aanleiding van artikelen van financieel journalist Arno Wellens nog absurder dan ze toen al waren. Wellens onthulde dat de fabrikant van de Buk-raket die MH17 doorboorde een fiscale fop-vestiging op de Zuidas heeft. Rutte reisde samen met -toen nog ministers- Ploumen en Timmermans, naar Poetin af om Russische bedrijven naar Nederland te halen. Op de Kamervraag of de regering bereid is bedrijven die medeplichtig zijn aan oorlogsmisdaden uit Nederland te weren is het antwoord: 'de vestigingsplaats in Nederland is niet afhankelijk van het soort werkzaamheden'. De publieke verontwaardiging waar Browder op rekent bleef toen uit. Ook nu staan er geen massa's demonstranten op de Zuidas en zijn media druk met een bejaarde man en een kaars. Misschien komt het nog.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Laat maar vallen dan, het komt er toch wel van. Het geeft niet of je rent. Wij hadden vroeger geen Gretha Thunberg om ons bang te maken voor de toekomst, wij hadden Henny Vrienten. Het kwam er niet van, de angstaanjagende bom viel nooit. Of nou ja, het kwam er nóg niet van maar het kan nog; het onzekere gevoel van de jaren '80 is sinds 24 februari terug. Vrienten maakt het niet meer mee. Voor hem eindigde het ritje in de mallemolen van het leven op zijn 73ste. Net zo oud als mijn opa toen hij stierf. Twee jaar geleden schreef ik een eerbetoon voor hem en stelde vast dat zijn zoon -mijn vader- die drie jaar ouder is dan Henny Vrienten, tot de generatie behoort die behalve de watersnoodsramp geen oorlogen of andere catastrofes meemaakten. Ze lijken doodgaan geen optie meer te vinden en geloofden pre-corona in het sprookje van het eeuwige leven. Inmiddels begint de realiteit in te dalen dat de modellenmakers van het CBS niet bepalen hoe oud mensen worden, maar God, de natuur, Moeder Aarde of waar je ook maar in gelooft. We moeten weer leren accepteren dat doodgaan doodnormaal is, was de oproep in de column over mijn opa aan het begin van de coronacrisis. Mensen wilden dat toen niet horen, de doodsangst verlamde het brein. Het KWF neemt nu gelukkig het initiatief waar ik toen om schreeuwde. Ze verleggen de focus van doodziek langer doorleven naar beter doodgaan. Het gesprek met de KWF-directeur dat ik gisteren tussen de Doe Maar liedjes op de radio hoorde klonk als muziek in mijn oren. Artsen zijn uit onbeholpenheid en gebrek aan kennis gericht op doorbehandelen, ook als dat zinloos is. Ze hebben niet geleerd om met mensen over hun naderende dood te praten dus snijden, bestralen, injecteren en intuberen ze maar raak. Dat moet stoppen, vindt het KWF nu gelukkig ook. Maar, benadrukken ze, dat moet niet alleen de verantwoordelijkheid zijn van artsen. De hele samenleving moet vaker praten over sterven. Media hebben daarin een belangrijke rol. We zijn de taal over leven, doodgaan en zingeving kwijtgeraakt. We moeten daar samen de woorden weer voor vinden. Toen ik Jan Slagter van Omroep Max in 2020 vroeg om daarmee aan de slag te gaan spuwde hij vuur. Ik hoop dat hij nu wel luistert.See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Het gaat niet goed met het openbaar bestuur in Nederland en met de rechtsbescherming is het ook somber gesteld. Regering en parlement functioneren in onze samenleving als een soort raad van commissarissen die nauwelijks meer weten wat er aan de hand is en wat het bedrijf produceert.' Het had vandaag in de krant kunnen staan, maar ik citeer uit NRC Handelsbladvan 5 juni 1987. Toen kranten nog op broadsheet werden gedrukt zonder kleurenfoto's op de pagina's. Toen Mark Rutte geschiedenis studeerde en hij zijn doctrine alleen nog maar voor de spiegel in zijn jongenskamertje uitsprak. Toen de ouders van de kinderen die in het toeslagenschandaal uit huis geplaatst zouden worden om nooit meer terug te keren, nog op de basisschool zaten of nog niet eens geboren waren. Toen al sprak de 35-jarige ambitieuze rechter Alex Brenninkmeijer deze wijze woorden tegen de krant die hem interviewde vanwege zijn promotie op een onderzoek naar de betekenis van onafhankelijke rechtspraak in een democratische rechtsstaat. Zelfs een voorbeeld van overregulering dat Brenninkmeijer in 1987 noemt is huiveringwekkend actueel. Een student van hem onderzocht de wettelijke beperkingen voor windmolens. Die bleken er volop te zijn, maar er werd geen windmolen minder door gebouwd. Overregulering leidt in de praktijk tot helemaal geen regulering, dus werden er juist molens gebouwd met veel te grote wieken en zonder rembeveiliging of andere veiligheidsmaatregelen, zoals dat gaat in ons rubberentegelparadijs waar papieren schijnveiligheid belangrijker is dan de realiteit. De latere Nationale Ombudsman waarschuwt dan al voor de bedenkelijke rol die media spelen door ieder conflictje wat zich voordoet uit te zuigen omdat de amusementswaarde van wat in Den Haag gebeurt hoog is. Vele jaren later waarschuwt Brenninkmeijer als voorzitter van de Raad van Toezicht van de Stichting Democratie en Media dat kranten en omroepen marketingmachines zijn geworden waar netmanagers en marketingmanagers hijgerig achter kijkcijfers en lezers aanjagen en zo de autonomie van hun mediamerken aantasten. Redacties bepalen niet meer de koers op grond van journalistieke kennis, autoriteit en intuïtie, maar lezersonderzoeken regeren. De kernfuncties van media -kritisch informeren, waarheidsliefde, bewaking van de macht- staan daardoor onder druk, vond Brenninkmeijer. Vorige week overleed hij, 35 jaar na dat gedenkwaardige NRC-interview. Zijn hele leven gevochten tegen een monster dat almaar groter werd.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Gaat Twitter dood, vraagt Elon Musk zich af net nadat hij bijna 3 miljard dollar in het bedrijf stopte. Musk deelde een lijstje van de 10 twitteraars met de meeste volgers, voornamelijk artiesten en sporters die vrijwel nooit iets posten. Zelf staat Musk in de top 10 met 81 miljoen volgers. 7 miljoen minder dan de Amerikaanse President Trump had toen Twitter hem in januari vorig jaar van het platform schopte. Direct na de ban van Trump twitterde Musk dat veel mensen heel erg ongelukkig zijn met de rol van scheidsrechter van de vrije meningsuiting die tech bedrijven uit Californië uitoefenen. Maar hij vraagt zich nu pas af of Twitter wel genoeg waarde hecht aan 'free speech'. Ik deel zijn zorg, al jaren, maar geloof er niks van dat Musk ervoor gaat zorgen dat social media great again worden. Juist mensen die denken als Musk, gedreven door een honger naar macht en dus geld, hebben de belofte van sociale media om zeep geholpen. Web 2.0 zoals het werd gedoopt na de uitvinding van Facebook, Twitter en YouTube zou de wereld gelijker en democratischer maken door iedereen een stem te geven. Al snel bleken markteconomische wetten belangrijker dan de idealistische beloften. Tech bedrijven werden machtiger dan presidenten en rijker dan landen. In de EU is nu een wet aangenomen om de macht van Big Tech te breken zodat er een gelijker speelveld ontstaat voor nieuwe toetreders, liefst uit Europa. Maar iedereen weet dat politici dit soort zaken niet op kunnen lossen. Ze lopen hooguit innovatieve ondernemers niet in de weg. Zoals Jack Dorsey, de oprichter van Twitter, die de oplossing ziet in web3 waar de macht niet bij techbedrijven ligt maar bij de gebruikers. Bij web 1.0 konden we alleen consumeren, bij web2 mochten we terugpraten en zelf content maken, bij web3 kunnen we als het aan Dorsey ligt eigenaar worden van onze content. Maar dat is niks voor Musk. Die werd de rijkste man op aarde door mensen gratis data voor hem te laten genereren in auto's die ze eerst van hem kochten. Het idee dat die gegevens van ons zijn past niet in zijn straatje. Dus gebruikt hij als machtige twitteraar zijn free speech op Twitter om web3 dood te verklaren voordat het geboren is terwijl Dorsey knarsentandend toekijkt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met een pistool tegen zijn hoofd werd journalist Robert Dulmers zondag door de politie Oekraïne uitgejaagd, waar hij voor het Nederlands Dagblad verslag deed. Hij twitterde binnen een half uur na een raketaanval door de Russen op een oliedepot in de haven van Odessa een filmpje van zwarte rookpluimen. '4 raketten, 4 keer raak', zette hij bij de merkwaardige video die meer op het werk van een ramptoerist leek dan van een journalist. Oekraïne vindt dat Dulmers hiermee staatsgeheimen heeft geschonden terwijl hij ervoor heeft getekend dat niet te doen, in ruil voor zijn accreditatie. 'Oekraïne wil zich spiegelen aan landen in het Westen, maar laat zich zo van zijn slechte kant zien,' zegt journalistenvakbond NVJ, die de uitzetting van Dulmers veroordeelt. Daaruit spreekt een nogal overdreven vertrouwen in het Westen. We hebben geen idee hoe onze gezagsdragers zouden handelen als er oorlog op ons grondgebied zou zijn. We weten wel hoe ze handelen op het grondgebied dat ze binnenvallen. Als het om onze eigen acties gaat zijn we net een geblinddoekte ezel met alzheimer. Embedded journalistiek, waar journalisten zich aan de regels van de legerleiding moeten houden is uitgevonden door Amerikanen. Pistolen gebruikten ze voor zover ik weet niet tegen journalisten, maar er is bij veel Westerse media een bijna slaafse houding tegenover de eigen bevelhebbers. In de huiveringwekkende reportages van BBC-verslaggever Jeremy Bowen vanuit Boetsja zien we de verkoolde lijken van vluchtende Oekraïense burgers en de geëxecuteerde mensen met de handen achter de rug gebonden. Beelden die een belangrijke rol spelen bij de volgende stap in de oorlog: de Westerse wereld schreeuwt om vergelding van de gruweldaden van de Russen. In 1991 stond Jeremy Bowen ook tussen de verkoolde lijken in een bunker in Bagdad. 400 vrouwen, kinderen en bejaarden kwamen om na een aanval van de Amerikanen. Het Pentagon probeerde het weg te poetsen als een aanval op een militair doel, maar de bewoners gebruikten de bunker als schuilplek voor de kwetsbaarsten. De presentator van het BBC-journaal wilde niet van Bowen -die er met zijn neus bovenop stond- aannemen dat het echt niet om een militair doel ging. Nadat Bowen het drie keer ontkende gaf de presentator zijn moedige collega een trap na met de mededeling aan de kijkers dat 'de reporter onderworpen was aan Iraakse controlemaatregelen'. Niets is lastiger te herkennen dan je eigen hersenspoeling.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Politiek journalisten zoals Xander van der Wulp, Wouter de Winther en Joost Vullings deden lacherig over de emoties van Fleur Agema en Caroline van der Plas toen ze de minister van Justitie Dilan Yeşilgöz onlangs naar de Tweede Kamer riepen vanwege het online bespieden door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding van Kamerleden zoals zijzelf, columnisten zoals ik en burgers die op sociale media kritiek uiten op de overheid. De journalisten gingen onder hun gezellige Haagse stolp mee in het frame van Yeşilgöz dat de Stasi-praktijken van de Nederlandse terreurbestrijder niet meer zijn dan het aanleggen van een digitaal knipselkrantje waarmee de regering een beetje voeling houdt met het sentiment in de samenleving. De werkelijkheid is veel grimmiger. Als burger kan je er niet achter komen of je in het sleepnet van de NCTV bent gezwommen. Ik weet toevallig dat ik wel opduik in omgevingsanalyses dankzij publicaties van gelekte documenten op Geenstijl. Dat de NCTV ons met nepaccounts en andere illegale methoden bespiedt weten we alleen door oplettende journalisten van NRC die daar vorig jaar over publiceerden. Yeşilgöz wil de verboden werkwijze van de NCTV legaliseren in een nieuwe wet waarover behalve de NCTV niemand enthousiast is. Donderdag is er in de Tweede Kamer een rondetafelgesprek met experts die het wetsvoorstel allemaal verwerpen.  Bits of Freedom en Amnesty International waarschuwen dat de mensenrechtenschendende spionage een chilling effect heeft, zeker in de context van terrorisme. Het maakt burgers en journalisten kopschuw en ondermijnt het publieke debat en de vrije samenleving. De Autoriteit Persoonsgegevens oordeelt dat Nederland door het bespieden verandert in een surveillancemaatschappij. 'In de systemen van de NCTV terechtkomen is een van de ingrijpendste dingen die iemand kan overkomen vanwege de potentiële impact,' zegt de privacy autoriteit, 'de NCTV deelt analyses met andere organisaties zoals de politie en de kans is groot dat zij daarop actie zullen ondernemen.' Goed toezicht op welke data wordt opgeslagen en voor welke periode ontbreekt. De overheid eigent zichzelf een oncontroleerbare macht toe waartegen burgers zich niet kunnen verweren. En dat in een land waar nog altijd 1115 kinderen zoek zijn, ontvoerd door de overheid omdat de belastingdienst lijstjes aanlegde met burgers die ze niet vertrouwden. Een schandaal dat jarenlang onder de radar bleef van de Haagse stolpjournalisten. Hopelijk letten ze nu beter op, zeker nu zelfs mediacollega's het doelwit zijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een 8 cilinder met 1000 pk die tot 50 kilometer verderop doel kan treffen. De pantserhouwitser is het grootste wapen van de Nederlandse landmacht. Defensie noemt het gevaarte liefkozend een 'mean machine'. En onze minister van binnenlandse zaken, Hanke Bruins Slot, weet hoe je hem bedient. Ze vuurde in Uruzgan als pelotonscommandant precisiegranaten af met het 55 ton zware oorlogsvoertuig toen Thierry Baudet nog in zijn studeerkamertje zat, liet ze hem weten nadat hij haar in een debat in 2019 'schattig en naïef' noemde omdat ze de dreiging van Rusland serieus nam. In de ondoorgrondelijke Haagse banenmachine werd Bruins Slot geen minister van Defensie maar van Binnenlandse Zaken en dus verantwoordelijk voor de democratie. Ze schrok van de historisch lage opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen en gelast een onderzoek. Teleurstellend voor iemand die getraind is om binnen 90 seconden een granaat af te vuren. Onderzoek is Haags jargon voor uitstellen tot voorbij de aandachtsspanne van journalisten. Bruins Slot weet best dat er al een berg onderzoeken ligt waar een pantserhouwitser alleen vol gas overheen kan beuken. De Atlas van Afgehaakt Nederland, het onderzoek De Democratie Dichterbij, het rapport Lage Drempels, Hoge Dijken. En mijn persoonlijke favoriet: Lokale democratie op zoek naar zichzelf, in 2020 verschenen in opdracht van de voorgangster van Bruins Slot. Er komen burgemeesters aan het woord én hoofdredacteuren van regionale dagbladen die heerlijk hun gal spuwen over de woordvoerders- en spindoktersziekte die ook de lokale politiek heeft verziekt. Het allerbeste onderzoek stond in de Volkskrant. De krant postte 24 uur bij een huisvuilcontainer in de Haagse wijk Laak. De reportage is voldoende om te begrijpen waarom de opkomst in deze wijk -waar net zoveel mensen wonen als in Nijkerk of Etten-Leur- vorige week nog geen 23 procent was. Er wonen ratten zo groot als katten. Het is op papier een woonwijk maar in werkelijkheid een openbare vuilstort. Een buurt waar de bewoners wadend door de pis hun voordeur moeten zien te vinden. Waar het op de eerste maandag van de maand matrassendag is, als de arbeiders uit het Oostblok naar huis gaan en hun schamele inboedels op straat mikken. Waar Nederlands allang niet meer de voertaal is en 30 procent van de mensen rond de armoedegrens leeft. Het is 5 autominuten verwijderd van het kantoor van Bruins Slot maar Uruzgan lijkt vaak dichterbij.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als de Navo zelfs na een bombardement op een kinderziekenhuis niet ingrijpt, wanneer in hemelsnaam dan wel? Dode baby's zijn krachtige lontjes die ieder sluimerend conflict of lokale strijd tot ontploffing weten te brengen, zodat een totale oorlog niet uit kan blijven. 'Waarom bombardeert uw land onschuldige vrouwen en kinderen?' vuurspuwde de Buitenhof interviewster tegen de Russische ambassadeur. Ruimte voor een antwoord kreeg de diplomaat niet, het oordeel was in de mediarechtbank geveld voordat de camera liep. De huiveringwekkende beelden van het verwoeste ziekenhuis in Oekraïne en de gewonde hoogzwangere vrouwen die uit het puin werden gevist spreken voor zich. Als de Buitenhof-redactie eerst het boek Spoken van media-historica Pien van der Hoeven had gelezen zouden ze weten dat babylijkjes klassiekers zijn in het verkopen van een oorlog, een schoolvoorbeeld van oorlogspropaganda. Van der Hoeven reconstrueert in haar boek onder meer de leugen van de couveuseroof die Amerika over de streep trok om in 1991 de grootste militaire operatie sinds de Tweede Wereldoorlog te starten: operatie Desert Storm die Saddam Hoessein uit Koeweit joeg. PR-bureau Hill & Knowlton ontving 10 miljoen euro van Koeweit om de geesten van de Amerikaanse burgers rijp te maken voor de oorlog. Ze brachten het verhaal de wereld in dat de Irakezen in Koeweit couveuses roofden en pasgeboren baby's achterlieten op de koude ziekenhuisvloeren. 312 baby's stierven zo een gruweldood. President Bush vertelde het verhaal over de baby's negen keer in publieke optredens over de oorlog. Het was alleen niet waar. Een van de vele leugens waarop de Golfoorlog stutte, zoals ook de andere twee oorlogen die van der Hoeven analyseert op leugens zijn gebouwd. Ze schetst een beeld van journalisten als gewillig doorgeefluik van 'angst zaaiend en haat opwekkend nepnieuws' en als 'reclamemakers voor wapenfabrikanten'. De paar journalisten die wel proberen de waarheid te publiceren worden tegengewerkt door hun collega's en 'schofterige mediabazen' zoals van der Hoeven ze beschrijft. Oorlog is entertainment, het verkoopt kranten en scoort kijkcijfers als de berichtgeving een beetje in lijn is met de maatschappelijke consensus. Afwijkende geluiden worden niet op prijs gesteld. Niet door de overheid, niet door het publiek en dus niet door mediabazen. Kritische stemmen worden geëxcommuniceerd. Gelukkig komt de waarheid in boeken als Spoken uiteindelijk boven water. Maar omdat media geen collectief geheugen hebben voor oorlogsverslaggeving maken ze in elke oorlog dezelfde fouten. Vandaag, gisteren en morgen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zondag zette ik de oorlog gewoon even uit. Radio uit. Twitter uit, behalve voor het delen van foto's van mijn hond en de shetlandpony's van mijn moeder. Voor de stal, uit de wind met mijn neus naar de zon was er even vrede op aarde. Op mijn kleine stukje aarde althans. Een dagje zorgeloosheid is een grote luxe in deze tijd. Ik maak me al jaren zorgen over de groeiende techdictatuur waarmee Amerikaanse bedrijven hun stempel drukken op onze vrije meningsuiting; over de onfrisse manier waarop onze overheid communicatietechnieken inzet om de waarheid te verdraaien en een beetje minder waar te maken; over het onvermogen van de journalistiek om dat tot de laatste draad uit te zoeken, want de waan van de dag klikt nu eenmaal lekkerder; over sleepwetten en omgevingsanalyses van ijverige ambtenaren waarin ook mijn tweets en columns opduiken. In de gaten gehouden worden als mondige mediamaker is ergens wel fijn, niet gehoord worden is erger. Maar het wordt eng als een voormalig MIVD-baasje in OP1 zonder enige tegenspraak van de interviewers begint te oreren over het ophangen en executeren van mensen die -in zijn ogen- nepnieuws verspreiden. Het verbleekt allemaal bij de omstandigheden waarin de laatste nieuwsbrengers in Oekraïne en Rusland hun werk moeten doen. Rennen voor je leven terwijl de kogels je om de oren vliegen of 15 jaar cel riskeren omdat je opschrijft wat er gebeurt. Én het bewijst dat we ons moeten blijven verzetten tegen alle vormen van inmenging van overheden in nieuwsgaring en meningsvorming. Je kunt je ook in het (nog) veilige Nederland niet veroorloven daar naïef in te zijn. Wat je weggeeft krijg je nooit meer terug. We zijn in de coronacrisis al gedrild in het normaal vinden van dingen die niet normaal zijn. Dat je een vrijheidsstraf opgelegd kon krijgen zonder tussenkomst van een rechter. Dat het leger een spionageafdeling opzette om ons, kritische burgers, in de gaten te houden. Nu wordt de oorlog in Oekraïne gebruikt om er wetgeving doorheen te jassen waarmee de Nederlandse inlichtingendiensten ons ongehinderd af kunnen luisteren en onze mails en WhatsApps kunnen scannen. In Moskou moeten burgers op straat hun telefoon aan politiemensen overhandigen zodat zij hun berichten kunnen lezen. Zo ouderwets! Dat is in Nederland straks lekker geautomatiseerd. Gaat u maar rustig slapen, de staat past wel op uw telefoon.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De verbeten kijkende Poetin, met een paar mannen in uniform helemaal aan de andere kant van die lange tafel. De lachende Zelensky in een groen T-shirt, amicaal aan de thee tussen dappere strijders. Krachtig beeld. De geïsoleerde gekke dictator versus de toffe held. Zelensky is overnight wereldwijd omarmd als de nieuwe Mandela, de gereïncarneerde Luther King. Drie jaar geleden werd hij bespot toen hij zijn presidentiële staf castte als een soapserie. Hij nam bevriende tv-makers mee naar zijn nieuwe politieke baan. Dat zie je terug in de beeldregie. Zelensky is de eerste influencer-president in oorlogstijd, waar Poetin de klok terug lijkt te zetten naar de jaren '50. We weten dat influencers fotoshoppen, gesponsord worden en dingen ensceneren. En we weten dat de waarheid als eerste sneuvelt in een oorlog. Bij een oorlogspresident die nog niet zolang geleden acteur was moet de bullshitdetector extra scherp worden afgesteld. De waarheid is altijd complexer dan een Twitterfilmpje suggereert. Op radio en tv wordt de oorlog overtuigend geduid door dezelfde experts die een week geleden nog allemaal zeker wisten dat er geen oorlog kwam. Mediamagnaat Derk Sauer bood in het Parool zijn excuses aan voor het feit dat hij ondanks alle symptomen -de gemilitariseerde samenleving en het muilkorven van de vrije pers- niet zag dat Poetin uitgroeide tot een grenzeloze tiran. Aanwijzingen waren er volop. Op sociale media wordt nu een Nieuwsuur-interview met Jaap de Hoop Scheffer uit 2018 veel gedeeld. De oud-NAVO baas zegt daarin dat zijn club Poetin in een hoek dreef, waardoor de Rus radicaliseerde. De snelle NAVO-expansie naar de voormalige Sovjet-landen droeg bij aan de agressieve opstelling van Poetin. Wie dat nu zegt wordt met pek en veren Nederland uitgejaagd. De Hoop Scheffer nuanceert in recente interviews zijn uitspraken van toen naar de nu geaccepteerde norm. Poetin-kenner Wierd Duk voelt zich genoodzaakt te verklaren dat hij zijn analyse over het Oekraïne-conflict niet aanpast, ondanks de overlap met de visie van Baudet. De vraag is hoe lang hij dat vol kan houden, na de aankondiging door Ursula von der Leyen dat zij de verspreiding van de 'leugens die Poetins oorlog rechtvaardigen' gaat stoppen. De EU ontwikkelt tools om 'giftige desinformatie' te verbieden en wil de doorgifte van Russische staats-tv blokkeren. Vanwege een virus werden we China 2.0 met lockdowns en avondklokken. Vanwege een oorlog worden we nu Rusland 2.0 met door de EU verboden media. Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Toen de oorlog begon was ik op Twitter, waar je wél live meekrijgt wat er in de wereld gebeurt, met een schuin oog kijkend naar een ellenlange tv-commercial waar een meneer die van liegen zijn vak heeft gemaakt net deed alsof hij de baas is van een lief gaaf land, dat geen grotere problemen heeft dan een hoge energierekening. Terwijl er genoeg gas is. Maar de man die met zijn hand aan de kraan van de dikste gasleiding zit stuurde gisteravond militairen door de straten van Zuid-Oost Oekraïne. Onze premier braakte bij Jinek ongestoord folderteksten uit tegen doodvermoeide schaatsers en braaf meeverende cabaretiers. Folderteksten die in de ochtend al, verpakt als journalistiek artikel, stonden afgedrukt op de voorpagina van het AD. Mark Rutte en de VVD twitterden de screenshots van het kranteninterview alsof er geen betaalmuren bestaan. De krant lag op tafel bij Jinek; de brandmanager kan tevreden zijn maar de hoofdredacteur moet zich kapot schamen. Als het campagneteam van een politieke partij het interview met de partijleider in jouw krant als brochure gebruikt hoef je niet heel tevreden te zijn over de journalistieke prestatie. Bij de publieke omroep trok een dweilorkest door de OP1 studio langs de rest van de schaatsers. ‘Brekend nieuws laat zich niet voorspellen helaas en deze keer was het eerste deel van Op1 vooraf opgenomen vanwege de Olympische sporters. Ongelukkig toeval, maar geen bewuste keuze,’ zei Thomas van Groningen na de uitzending. De publieke kijkers hadden bíj́na geweten wat zich afspeelde in de besneeuwde straten van Rusland, want daar stond Pieter Waterdrinker klaar om live bij Margriet van der Linden verslag te doen van de historische tv-toespraak van Poetin. Briesend twitterde Waterdrinker: ‘Ik sta voor een of ander KUT programma op Nederlandse tv alles hier in Rusland (gratis!) te volgen, houd al het andere af, zelfs de BBC, want ze willen me spreken, dan bellen ze na afloop: "Ja, we konden je niet bereiken." Gratis hè? DIT IS M... Nooit meer voor mij.’ Treuriger wordt het niet meer in de Nederlandse journalistiek. Een deskundige, goed geïnformeerde freelancer mag gratis op komen draven bij de publieke omroep, vanuit een land in oorlog, terwijl vorstelijk betaalde talkshowhosts de branded content uit de ochtendkrant opwarmen. Ondertussen werd het oorlog. Maar daar merkte de tv-kijker niets van.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Stel, u heeft in de bedrijfspoule ingevuld dat Nederland met 20 medailles terugkomt uit Peking, maar het zijn er in werkelijkheid 23. Klopte uw voorspelling dan niet of waren de Spelen niet in orde? Mensen die bij het CBS werken zouden het waarschijnlijk 'overpresteren' noemen. Ze zijn daar de hele dag druk om de realiteit in modellen te proppen zodat beleidsmakers ergens op kunnen varen. Het is ook best belangrijk dat iemand becijfert hoelang vijfenzestigplussers ongeveer van plan zijn nog te blijven leven en mee-eten uit de gezamenlijke AOW-ruif. Een te lage inschatting kan de rijksbegroting lelijk door de war gooien. Vooralsnog is er een financiële meevaller te melden omdat het CBS geloofde in de mythe dat mensen steeds langer kunnen leven, dat er geen biologische grens gerespecteerd hoeft te worden. Dat sprookje is wreed verstoord. We hebben twee jaren achter de rug waarin er meer mensen stierven dan het CBS dacht. In 2021 overleden ongeveer 171.000 Nederlanders, 2.000 meer dan in 2020 en maar liefst 16.000 meer dan geprognosticeerd. Een afwijking van bijna 10 procent. Dat geeft niet, we gokken allemaal wel eens verkeerd. Maar in plaats van 'foute berekening' noemt het CBS de inschattingsfout 'oversterfte', en dan wordt het een probleem van de samenleving. Iets dat tegengegaan moet worden, want de werkelijkheid moet zich in dit land altijd aan de modellen aanpassen. Nou is er in dit geval reden voor onderzoek naar de doodsoorzaken omdat in álle leeftijdsgroepen te veel mensen doodgingen. In het eerste -nog vaccinloze- coronajaar 2020 was de sterfte vooral hoog in de verpleeghuizen, de enige categorie Nederlanders waar de sterfte vorig jaar juist lager uitviel. Het dorre hout, zoals ik dat noemde in mijn column van maart 2020, werd al in het begin van de coronacrisis gekapt. In plaats van dat problematiseren zouden we ook kunnen leren accepteren dat doodgaan doodgewoon is, was mijn oproep toen. Ik spoorde de NPO aan om TV-educatie voor ouderen te maken over waardig en op tijd doodgaan. Die bal wordt nu ingekopt door Sire, met een campagne die de dood meer moet laten leven. Hoe voltooid is een leven vol onvoltooide gesprekken, vragen de campagnemakers zich af. Een mooie vraag, maar het gesprek moet ook gaan over de onvoltooide levens die in 2021 ten einde kwamen zonder verklaring. Op tijd doodgaan is niet te laat, maar ook niet vroeg.    See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vorige week zond BNR mijn column niet uit, misschien viel u op dat ik ontbrak in het programma. Later die dag kwam de column alsnog op de BNR-site. 'Een misverstand,' zei ik tegen mijn bezorgde volgers op Twitter die zich afvroegen wat er aan de hand was en of ik soms gecensureerd werd. Dat laatste was waar, dat eerste een klein beetje. In de column, die trouwens over censuur ging, noemde ik de fittie van Joe Rogan met CNN. De medisch commentator van de tv-zender moest toegeven dat ze Rogan geframed hadden als gebruiker van medicijnen voor beesten, terwijl het middel Ivermectine al aan miljarden mensen werd voorgeschreven voor allerlei kwalen. BNR viel over de zin waarin ik benoemde dat juist die week bekend werd dat het medicijn inderdaad iets tegen corona lijkt te doen, waar Rogan het ook voor slikte. Dat ging de hoofdredactie te ver. Die zin moest eruit en anders kwam mijn column niet op de radio. Voordat we het eens werden over een compromis was de uitzending voorbij. Ik herschreef de zin zo dat ik vond dat het nog steeds hetzelfde stond en BNR vond dat ze er geen risico mee liepen. Het is de eerste keer dat ik iets heb veranderd in een column. Columnisten hebben een grote mate van vrijheid, niet alleen van hun hoofdredacteuren, ook wettelijk mogen we ver gaan. In de leidraad van de Raad voor de Journalistiek staat dat stijlmiddelen als overdrijven en bewust eenzijdig belichten geoorloofd zijn, hoor en wederhoor zijn niet nodig. Maar de duimschroeven worden wereldwijd aangedraaid voor opinievormers. Rogan moet toezien hoe Spotify een heel aantal van zijn oudere podcasts verwijderde omdat de taal die hij bezigde nu echt niet meer kan. In de UK is nieuwe wetgeving in de maak die illegale online content moet tegengaan. Mark Zuckerberg kan in de gevangenis  belanden al als hij zijn platforms niet 'schoon' weet te houden waarschuwde de Engelse minister. De wet moet mensenhandel, wapenverkoop en ander illegaals tegengaan, maar wordt ook ingezet om het verspreiden van desinformatie over corona strafbaar te stellen. En daar begint het te knellen, want wie heeft de waarheid in pacht? De theorieën van de wappies blijken keer op keer meer eeuwigheidswaarde te hebben dan de modellen van het RIVM. Dat is een schrale troost als je achter de tralies zit. ==== Verantwoording | De hoofdredactie vindt de vrijheid voor onze columnisten erg belangrijk. BNR staat voor kwaliteitsjournalistiek en vindt dat beweringen feitelijk onderbouwd moeten zijn. Daar was vorige week twijfel over. Lees hier de verantwoording.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op de TU Delft mag weer openlijk getwijfeld worden over de oorzaken van klimaatverandering. Een prettige bijvangst van het omstreden eredoctoraat voor eurocommissaris en klimaatpaus Frans Timmermans. Zijn eretitel leidde tot een storm van protest onder klimaatwetenschappers waarna de TU overstag ging en het twijfelverbod introk. Dat lijkt een overwinning voor de academische vrijheid, maar tegelijkertijd schrapt de Rijksuniversiteit Groningen de lessen kritisch denken omdat de docent iets te fanatiek kritisch dacht. Kritisch denken is niet langer een populaire bezigheid in academische kringen. Ik vertelde laatst in The Friday Move dat ik in verzetsclubjes tegen het coronabeleid zit met hoogleraren, topambtenaren, politiecommissarissen en andere hooggeplaatsten die geen ruimte voelen en krijgen op hun werk en in de media om zich uit te spreken. Bedreigingen, ontslag en gedwongen vertrek uit interessante commissies is hun deel. Ik hoop dat een aantal van hen binnenkort toch de moed bijeen raapt om de stilte te verbreken. De Turkse president Erdogan waarschuwde de media in zijn land vorige week dat hij nog harder in gaat grijpen bij ongewenste berichtgeving. De meeste media in de Westerse wereld hebben zo'n waarschuwing niet eens nodig, die voegen zich vrijwillig naar het gezag. NY Times reporter Matthew Rosenberg zegt vandaag: 'Wij van de media zouden moeten overpeinzen waarom zoveel mensen Joe Rogan vertrouwen in plaats van ons'. Het antwoord is eenvoudig: omdat mensen als Joe Rogan wel beide kanten van het verhaal proberen te belichten. Rogan geeft op Spotify een podium aan wetenschappers die, totdat zij kritisch werden over het coronabeleid, gerespecteerd waren, terwijl de grote Amerikaanse techbedrijven hun accounts op zwart zetten en traditionele media hen framen als gevaarlijke gekken. En Rogan gaat de discussie aan met de gevestigde media, zoals met de medisch commentator van CNN, Gupta, die moest toegeven dat de framing door CNN dat Rogan een geneesmiddel voor paarden gebruikte om zichzelf te genezen van corona 'snarky' was. Juist deze week meldt Reuters dat het middel, Ivermectine, inderdaad een anti-viraal effect heeft tegen corona. Spotify sloeg de aanval van wat hoogbejaarde artiesten op Joe Rogan gelukkig af. De Woodstock generatie, ooit moedig en grensverleggend, is verworden tot een bosje dorre takjes dat zijn macht misbruikt. "I hope I die before I get old" zong Roger Daltry op Woodstock. Maar Neil Young en Joni Mitchell werden wel oud, zuur en bang. En te egoïstisch om jongeren van nu te laten rocken in the free world. ==== Verantwoording | De hoofdredactie vindt de vrijheid voor onze columnisten erg belangrijk. BNR staat voor kwaliteitsjournalistiek en vindt dat beweringen feitelijk onderbouwd moeten zijn. Daar was bij deze column twijfel over. Lees hier de verantwoording.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Marianne Zwagerman vraagt zich af of er een exitstrategie is voor de coronapas. Luister, of lees, hier haar column. Mensen zonder principes en rechtvaardigheidsgevoel mogen straks weer naar het café. Gefeliciteerd met uw voorwaardelijke vrijheid als u daarbij hoort en zonder morren medische handelingen ondergaat om vinkjes te verdienen op uw smartphone. Dat we nu al officieel weten wat er vanavond op de persconferentie wordt verteld is onderdeel van de nieuwe bestuurscultuur. De NOS hoeft niet meer te lekken wat het OMT opschreef, de nieuwe minister van Volksgezondheid brengt het advies nu zelf een dag voor de persconferentie naar buiten. Na bijna twee jaar crisis kunnen journalisten zich zowaar voorbereiden op de persconferentie. De enige relevante vraag vanavond is: wat is de exitstrategie voor de coronapas? Nu ook uit het meest recente onderzoek, uitgevoerd door de TU Delft, weer blijkt dat het ding geen bijdrage levert aan het terugdringen van het virus, adviseert het OMT merkwaardig genoeg toch dat toegang tot de horeca, theaters en sportwedstrijden 'vooralsnog' alleen met 3G is toegestaan. 'Vooralsnog' klinkt hoopvol maar is het niet. De WHO heeft de finishvlag al in de hand om de pandemie officieel te beëindigen, maar ons kabinet gaat gewoon door met het invoeren van de 2G-wetgeving waarmee miljoenen Nederlanders worden uitgesloten. De deelname van burgers aan het openbare leven wordt voorwaardelijk gemaakt, in strijd met burgerrechten. In het coronadebat vorige week konden de woordvoerders van D66 en de VVD ook niet meer uitleggen waarom. Althans, dat kunnen ze wel maar willen ze blijkbaar niet, terwijl de reden in feite gewoon in het coalitieakkoord staat: 'We nemen het voortouw en zetten in Europees verband in op ontwikkeling van een digitale identiteit.' Al in 2018 is door diverse lobbyorganisaties geopperd dat een vaccinbewijs een goed middel is om de invoering van die door de EU gewenste digitale identiteit te versnellen. Er was alleen nog een angstaanjagend virusje nodig. Het nieuwe kabinet heeft een staatssecretaris aangesteld die dit moet regelen, Alexandra van Huffelen, die we nog kennen van de afwikkeling van het toeslagenschandaal. Juist zij heeft met eigen ogen gezien welke ravage wordt aangericht als de overheid digitalisering te ver doorvoert en zelflerende algoritmes onschuldige burgers vermorzelen. Van Huffelen moet niet alleen het Europese digitale paspoort invoeren, waarmee ons vrijheden kunnen worden toegekend en afgenomen. Zij is óók verantwoordelijk voor het bestrijden van zogenaamde desinformatie op online platformen. Een griezelige combinatie van taken, die alleen bij een heel betrouwbare overheid in goede handen is.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Toen het plan van John de Mol om de Telegraaf over te nemen een paar jaar geleden op een bloedbad uitliep vierde de Zuidas feest. De rechter van de Ondernemingskamer had nog nooit zoveel advocaten bij elkaar gezien. De strijd kostte de krant 10 miljoen euro. Er is vast al een flesje ontkurkt op advocatenkantoren nu blijkt dat onder het dunne laagje formatvernis van The Voice een misbruikbroeinest schuilt, want er zijn sappige juridische appeltjes te schillen. De Mol verkocht zijn productiehuis, dat ook in veel landen The Voice produceert, in 2015 voor 900 miljoen euro aan ITV. De betonrot zat toen al in de fundamenten en De Mol wist het. Zoals iedereen die bij hem werkt, inclusief zus Linda, weet dat zijn imperium is gebouwd op bot seksisme. In 2004 schreven twee financiële journalisten een smeuïg boek over John de Mol dat de zieke bedrijfscultuur blootlegt waarin 'zo tegen John wordt opgekeken dat het mensen blokkeert'. Echtgenote Els was al zijn partner toen hij, zoals beschreven in De gangen van John de Mol, het hele showballet en alle productieassistenten zijn bed in sleepte. 'Els is een verstandige vrouw die heeft besloten dat ze het niet wil weten,' zegt een ingewijde. Zij was niet de enige. Jaren geleden vroeg ik aan de hoofdredacteur van Story: 'Waarom schrijf jij niet gewoon op wat ik en het halve Gooi weten over Marco Borsato, Wendy van Dijk en nog wat sterren?' Hij zei: 'Jouw moeder koopt mijn blad. Zij wil geen dingen lezen waarvan zij zich niet kan voorstellen dat ze echt gebeuren. Als ik afdruk wat ik allemaal weet over drugsgebruik en buiten de deur neuken hou ik geen lezeres meer over.' Juice channels bedienen een andere doelgroep, maar is dat de hele verklaring voor de plots overstromende Gooische doofpot? RTL lijkt de verliezer met een miljoenenstrop nu de talentenjacht abrupt stopt. Maar bij de aanstaande overname van SBS door RTL dwong De Mol af dat hij een gegarandeerd aantal nieuwe formats mag testen op de RTL-zenders. Na de enorme serie flops en missers van De Mol de laatste jaren, waarbij de dansmarathon en de open haard tijdens de kerst op SBS niet eens de dieptepunten waren, zou ik best onder die deal uitwillen als ik de RTL-directie was. Het is vast te juicy gedacht, maar wat lucht blazen in gedateerd misbruiknieuws kan een verwoestend vlammetje opleveren.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het contrast kon gisteren niet groter zijn. Een paleisbordes vol nieuwe ministers gestoken in deftige jacquets en vrolijke jurken, die meer geld uit mogen geven dan er plannen zijn. Een horde cameramensen en fotografen verdringt zich voor het bordes om allemaal hetzelfde beeld vast te leggen. Ruim 250 kilometer verderop lange rijen -vaak oude- mensen in grauwe winterjassen, uren kleumend in de kou, wachtend op een klein gelukje in een wrede loterij. Hooguit gadegeslagen door de journalist van de lokale krant of omroep. De voorgangers van de nieuwe ministers beloofden drie jaar geleden dat de gaskraan in Groningen dicht zou gaan, zodat de huizen van de kleumende mensen niet meer zouden beven. Hun opvolgers weten al dat die belofte een leugen is. Ze pompen lekker door en de huizen brokkelen verder af. Om de Groningers koest te houden wordt er wat geld hun kant op gegooid. Wie schade heeft aan zijn huis kan 10.000 euro krijgen. Maar er is niet genoeg voor iedereen. Als bedelaars wachten ze in eindeloze rijen op hun lot. Wie het eerst het gemeentehuis weet binnen te komen heeft geluk. De pechvogels in deze stoelendans blijven met lege handen achter in Usquert, Siddeburen en Warffum.  Als de zon ondergaat en de rijen nog lang zijn krijgen de kleumende Groningers te horen dat de pot leeg is, terwijl de nieuwe ministers in Den Haag stralen voor de camera's van de NOS. Het vertrouwen in het nieuwe kabinet is zo historisch laag dat de publieke omroep een radio- en tv-zender schoonveegde om een speciale feestelijke uitzending te maken waarin de door spindokters bedachte antwoorden op zouteloze vragen keurig worden opgelepeld door de nieuwe marionetjes van Mark Rutte. 'Wat gaan de mensen thuis nou merken van die nieuwe bestuurscultuur?' willen de NOS-presentatoren van Rutte weten. De premier trekt zijn gezicht in de plooi en zegt dat hij van die verschrikkelijke toeslagenaffaire heeft geleerd dat vooral de uitvoering beter moet. 'Mijn nachtmerrie is dat ergens anders bij de overheid vandaag opnieuw zo'n schandaal zou broeien, waarvan we het niet weten,' zegt hij. 'Ik heb daar geen aanwijzing voor,' voegt hij er geruststellend aan toe. De NOS-presentatoren knikken tevreden. 250 kilometer verderop slenteren de mensen naar huis, de vingers blauw van de kou, de botten pijnlijk van het lange staan. Ergens anders is nooit in Usquert, Siddeburen en Warffum.See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Prachtige honden!' zegt de broze stokoude mevrouw die we tegen het lijf lopen. 'U had ook een herder hè,' helpt de thuiszorgmedewerkster die haar begeleidt. 'Ik ben haar wandelende geheugen,' knipoogt ze naar ons. 'Nee zeg, geen herder, ik had een chow chow, met zo'n blauwe tong,' weet de mevrouw zeker. 'Als u tussen deze twee mocht kiezen, welke hond nam u dan mee naar huis?' vraag ik. 'Oh die herder!' wijst ze stralend naar Beertje. 'Ja, want ik had vroeger ook een herder moet je weten, eindeloos veel plezier gehad met die hond!' De thuishulp draait met haar ogen en wij lopen lachend door. Wat moet de wereld verwarrend zijn als mensen je steeds iets proberen wijs te maken waarvan je zeker weet dat het niet klopt. Een lange rij politieauto's en ME-bussen rijdt ons tegemoet. We passeerden al een imposante verzameling politiepaardentrailers. 'Meer politie dan demonstranten op de been!' zegt Jan. Via de autoradio hoorden we net nog dat er duizend mensen naar de verboden demonstratie zijn gekomen. NOS-verslaggever Jeroen de Jager, meldt dat er veel politie is, maar dat hij van eerdere demonstraties weet dat het geweld meestal van de politie lijkt te komen, niet van de vreedzame demonstranten. Dat is ook mijn waarneming. Vorig jaar in januari liep ik een licht trauma op toen ik vanuit het niets moest rennen om waterkanonnen en politiepaardenhoeven te ontwijken. De klok lijkt teruggezet. Weer in lockdown en weer meer politie dan je ogen kunnen verwerken. Blauwe bussen versperren de weg. Dikke rijen uniformen houden de demonstranten tegen die door hun collega's even daarvoor van het Museumplein zijn gejaagd. Als ratten in de val. Duizenden mensen. Tienduizend? Twintigduizend? Misschien wel meer. Zelf sta ik op veilige afstand, ik zie niet met eigen ogen hoe de politie tekeergaat. Maar sneller dan big tech kan censureren gaan de filmpjes de wereld over. De Nederlandse politiehond die als een wapen zonder vergrendeling slachtoffers maakt, is op slag beroemd. Zelfs Joe Rogan retweet de video naar zijn miljoenen volgers. Maandag belt een Engelse vriendin me bezorgd op. Wat is er in hemelsnaam in Nederland aan de hand? Het is 'all over the news' dat de Amsterdamse politie burgers mishandelt. Op de voorpagina van de krant die mijn moeder uit de bus haalt staat: demonstranten door het lint. Ik voel me als die oude mevrouw. Was het nou een herder of een chow chow?See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Kunnen ze niks anders verzinnen dan de derde herhaling van een documentaire over Mercury?' mopperde ik op tweede kerstdag. Het bleek een hagelnieuwe docu op NPO3, die vooral ging over de epidemie waarin de Queen-zanger sneuvelde. Ik ben oud genoeg om me de wereldwijde opkomst van aids te herinneren, maar werd toch diep geraakt door de parallellen die Freddie Mercury The Final Act onuitgesproken trekt met de corona-crisis. Er zijn veel overeenkomsten: beide ziektes ontstonden omdat virussen van dieren op mensen oversprongen, de paniek was aanvankelijk groot, mensen werden bang voor elkaar en gingen elkaar naar het leven staan aangevuurd door media en politici. Een van de overlevenden in de docu, die zijn partner verloor aan de ziekte, trof destijds een grote witte pijl op zijn flatgebouw aan, met de waarschuwing dat er achter zijn deur aids-homo's woonden. Conservatieve geesten zien de ziekte als een straf voor losbandig leven. Thierry Baudet zei laatst dat aids in principe niet bestaat voor blanke hetero’s. Als je in het goede werelddeel woont en toegang hebt tot medicijnen die er gelukkig snel kwamen, heb je nu inderdaad weinig te vrezen. Feit is dat aids wereldwijd nog altijd de belangrijkste doodsoorzaak is van vrouwen onder de 50 jaar. Axl Rose Dat is ook meteen een belangrijk verschil. Aids maakt veel jongere slachtoffers dan corona, Mercury was 45 toen hij stierf. Zijn bandleden vierden zijn leven met een legendarisch -wereldwijd live uitgezonden- concert dat de stigmatisering van aidspatiënten moest stoppen. De magie van live optreden voor 70.000 mensen deed zijn werk: Axl Rose –die eerder zong over fagots that spread some fucking disease eindigde zingend in de armen van Elton John. Aangeslagen en nog altijd een beetje verliefd op Axl zet ik de tv uit. Bij het laatste rondje met de hond zie ik de tienerjongen van een paar huizen verderop gamen in zijn slaapkamer. Zoals altijd, op welk uur van de dag of nacht ik ook langsloop. Veilig in lockdown, levend in zijn digitale wereld zoals Big Tech dat graag ziet. De techbedrijven gaan voorop in de lobby voor digitale identiteitsbewijzen en zien coronapassen als een geschenk uit de hemel. Gaat hij nog meemaken dat we in een stadion met tienduizenden toeschouwers, gelivestreamd over de hele wereld, het leven vieren van de mensen die doodgingen aan corona? Maar vooral het leven vieren van de mensen die nog leven? Dat vraag ik me af. Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als ik herkend wil worden trek ik altijd mijn pluizige roze jas aan, maar als ik lekker anoniem over straat wil pak ik mijn donkerblauwe anorak van de kapstok. Werkt voortreffelijk! Met een mondkapje erbij speel ik helemaal op safe, maar eigenlijk is dat niet eens nodig. Een andere jas geeft al voldoende bescherming tegen opdringerig volk. Ik was het zaterdag dan ook helemaal niet eens met Hart van Nederland verslaggever Sam Hagens die Rutte voor de voeten wierp dat het de meest verwarrende coronapersconferentie toe nu toe was. Integendeel zelfs, eindelijk waren er eens gewoon eerlijke teksten die niet langs de polijstmachine van de spindokters waren gehaald. Mark Rutte weet wel dat mensen hem niet meer geloven dus had hij professor van Dissel meegenomen die in twee zinnen een einde maakte aan de gure tweedeling die de laatste maanden door Hugo de Jonge in onze maatschappij is geramd. Geprikten en ongeprikten vallen elkaar in de armen nu we allemaal weer in hetzelfde schuitje zitten na de glasheldere uitleg door Van Dissel: ‘De omikronvariant wijkt te veel af van het virus waarvoor het vaccin gemaakt is. Het is alsof iemand plotseling een andere jas aantrekt en dan herken je hem niet meer.’ Rutte had kunnen weten dat Van Dissel niet meer mee zou doen aan zijn show. ‘We moeten uit de crisismodus komen,’ zei de publiciteitsschuwe professor nog maar een paar dagen eerder bij Nieuwsuur. ‘We moeten naar een meer structurele aanpak, publieke gezondheid integreren met economie en maatschappelijke vraagstukken.’ Een oproep die al anderhalf jaar door allerlei prominenten wordt gedaan, zonder enig gehoor in het Torentje. Rutte zoekt nog altijd de veiligheid van de witte jassen die van Dissel helemaal niet wil bieden. ‘We moeten ons niet laten verleiden om te denken dat het zo maakbaar is dat je het probleem oplost als je een week eerder aan de boosterknop draait, daar geloof ik gewoon niet meer in,’ zei hij in Nieuwsuur. De enigen die daar nog wel in geloven zijn de media. Die rijden sinds zaterdag als een soort bezemwagen achter Van Dissel aan om de brokstukken van het heilige vaccingeloof weer aan elkaar te plakken. Ze rollen de loper uit voor de Pfizer-directeur, maken animatiefilmpjes en schrijven lange krantenstukken om uit te leggen dat Van Dissel het allemaal niet goed zei zaterdag. Journalisten vermomd als infectiologen, dat is pas verwarrend.  Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat iedereen, van je niet zo snuggere neefje tot je altijd dronken ranzige buurman tegenwoordig roddeljournalistje kan spelen op YouTube of Instagram, betekent nog niet dat we hun hersenloze schedelscheten tot ons moeten nemen. Getergd luisterde oud-NAVO-baas Jaap de Hoop Scheffer in de studio van NPO Radio 1 zeven minuten lang naar de hoofdredacteur van Nu.nl en de politiek commentator van de Telegraaf die een gewichtig gesprek voerden over hoe we om moeten gaan met de zogenaamde 'juice channels', nu die al maanden geruchten de wereld in slingeren over grensoverschrijdend gedrag door Marco Borsato met minderjarige meisjes. 'Dit is een serieuze radiozender, dit is NPO Radio 1, moet je daar in dit programma nou aandacht aan besteden, want dat heeft een vliegwieleffect,' zei de Hoop Scheffer terecht. Media doen alsof het hier om een belangwekkende journalistieke innovatie gaat. Radio 1 podcast De Dag dook samen met een Volkskrant journaliste in de juice channels want deze kanalen zouden 'nieuwe vragen oproepen over waar en hoe morele grenzen getrokken moeten worden in het medialandschap'. De presentatrice wilde weten wat het verschil met de traditionele roddelmedia is. 'Hun zijn wat milder dan ons,' doceerde de 19-jarige oprichter van zo'n juice kanaal. De enige vraag die daarmee opgeroepen wordt is wat het nieuwe kabinet gaat doen om te voorkomen dat het onderwijs nog meer jongeren ongeletterd aflevert aan de maatschappij. Terwijl traditionele media in de online bagger rondzwemmen uit angst om weer een boot te missen nemen serieuze onlinespelers de traditionele rol juist over. Follow The Money publiceerde dit weekend een interessante longread over de big-tech lobby bij de EU die de coronacrisis misbruikt om ons een digitale identiteit door de strot te duwen. Debatcentrum De Balie presenteerde online een talkshow zoals een talkshow bedoeld is, met professoren Barbara Baarsma en Ira Helsloot die ruimte kregen om de diepte in te gaan over het coronabeleid zonder -zoals gebruikelijk in talkshows op tv- gestoord te worden door een volkszanger of wijn drinkende viroloog. 'De mainstream media hebben heel erg het kabinetsstandpunt vertegenwoordigd. Het was moeilijk om daar met een andersoortig geluid tussen te komen,' verzuchtte Baarsma, die voorrekende dat het kabinetsbeleid veel meer levensjaren heeft gekost dan gered. Ik geef toe, het is misschien minder sappig dan Borsato en jonge meisjes, maar ik raad u toch aan om er even een uurtje voor te gaan zitten.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Marktleider worden was ook helemaal de opdracht niet. De mediawet is duidelijk over wat de publieke omroep moet doen met de ruim 800 miljoen euro belastinggeld die wij er elk jaar instoppen: een gevarieerd media-aanbod maken met programmas die een publieke waarde hebben, niet alleen voor een groot publiek. Antoinette Hertsenberg, een van de weinige programmamakers die in het openbaar kritiek durft te leveren op de hand die haar voedt zegt tegen Follow The Money: 'De NPO zet in op fictie, ontroering, reality, muzikaal amusement en humor. Over inhoudelijke criteria als toegevoegde waarde, belangenbehartiging, controle van de macht en onderzoeksjournalistiek wordt met geen woord gesproken. Aan die ambitie ontbreekt het geheel. En dat terwijl alleen journalistiek ons kan redden in deze democratisch gure tijden waarin burgers de politiek en elkaar niet meer vertrouwen. Er moet gespeurd worden naar de oorzaak van het oversterftemysterie, naar de belangen achter de rammelende onderbouwingen van het omstreden coronatoegangsbeleid, naar de broodnijd van ziekenhuisdirecteuren die mede het zorginfarct veroorzaken en ga zo maar door. De 'Noord Koreaanse staatstelevisie' -zoals een omroepmedewerker de NPO noemt bij Follow The Money had weinig aandacht voor dat soort spitwerk. FTM schetst een beeld van een discutabele vriendjeskliek waarin omroepen 'zich al likkend en slijmend een weg banen'. Er is een klein lichtpuntje: toeslagenschandaalonthuller Pieter Klein stapt van RTL Nieuws over naar Nieuwsuur om daar als hoofdredacteur 'precisiejournalistiek' te gaan bedrijven, diepgravend onderzoek en relevante verdieping. Klein werd eerder 'witheet' van de Raad van State die 'op schoot klom bij de bestuurlijke macht'. Hij vrat zich op over topambtenaren die informatie wegtoveren om bewindslieden te beschermen. Hij verwijt de bazen van de ministeries dat ze van Nederland Malta aan de Noordzee maakten door de WOB uit te hollen en de Kamer onvolledig te informeren. Zoveel woede, daar moet wel iets goeds uit voortkomen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De PvdA vindt dat de minister en de Tweede Kamer moeten bewaken dat publieke omroepen niet door een journalistieke ondergrens zakken en dat ze moeten voorkomen dat er met belastinggeld desinformatie wordt verspreid. De VVD wil -als dit toch gebeurt- op de noodrem kunnen trappen en omroepen zo snel mogelijk uit het bestel gooien. De Raad voor de Journalistiek zou daarbij moeten adviseren. Een fantastisch idee! Ik wil met liefde een lijstje aanleveren van redacties die de verhuisdozen kunnen bestellen. PVV Kamerlid Martin Bosma haalde gisteren in het debat een voorbeeld uit 2017 aan, toen het NOS-journaal opende met een 12 minuten durend item over Donald Trump waarvan we nu weten dat het nepnieuws was. Het verzonnen verhaal over plassex in een Russisch hotel was ingestoken door leugenachtige spindokters van de Clintons en werd gretig door talloze media overgenomen, ook door onze met belastinggeld gefinancierde nieuwsvoorziening. Er zijn veel recentere voorbeelden uit eigen land waar de journalistiek ver door een ondergrens zakte. De Reclame Code Commissie tikte Hugo de Jonge en zijn ministerie deze maand op de vingers voor de 'Dansen met Janssen' campagne, waarmee jongeren met onjuiste informatie verleid werden een vaccin te nemen op een feestelijke bijeenkomst. Waarna zij 'meteen beschermd waren' en konden gaan genieten van een zomer vol festivals, vakanties en feestjes. Het ministerie heeft naar het oordeel van de Commissie onzorgvuldig gehandeld omdat deze campagne in strijd is met de Code Publieksreclame Geneesmiddelen en een te eenzijdig en rooskleurig beeld laat zien. Het weerhield media er niet van om in journalistieke (!) zendtijd en artikelen uit te pakken met deze campagne. Ze kwamen er ongestraft mee weg. De directeur van Pfizer is door de Stichting Code Geneesmiddelenreclame veroordeeld voor zijn reclamepraatje over een pil tegen corona in het NOS Journaal en het RTL Nieuws. Het middel is nog niet eens goedgekeurd en de folderteksten van de directeur waren niet te controleren want de onderzoeksdata zijn nog niet openbaar. Pfizer betaalde de boete fluitend. De redacties kwamen er ongestraft mee weg. De journalistiek kan wel een booster gebruiken.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ik behoor niet tot de doelgroep van Omroep Brabant maar toevallig stuitte ik dit weekend op een reportage vanaf een corona-afdeling in een Eindhovens ziekenhuis, die ook bij mij lichte agressie opwekte. De verslaggever heeft overduidelijk maar een missie: kijkers overtuigen dat ze zich moeten laten vaccineren. Met een stemmig muziekje onder de beelden gaat hij op jacht naar spijtoptanten. Dat lukt niet erg. De arts legt hem uit dat een ruime meerderheid van de coronapatiënten gevaccineerd is. De twee vrouwen die al weken in het ziekenhuis liggen zijn dubbel geprikt. De ongevaccineerde man ligt er sinds een dag voor een andere aandoening, maar had een positieve test. Als de verslaggever maar blijft zuigen dat hij toch zeker wel spijt heeft dat hij geen prik nam, wordt de man het zat: 'Zo krijgen we de verkeerde verhalen, jij probeert nou te vertellen dat ik hier op de covid afdeling lig. Jullie pushen net zo hard mee met die hele vaccinatie ellende.' Dan probeert de verslaggever het bij de verpleegkundigen: 'Die ongevaccineerde mensen zou u er het liefst niet bij hebben misschien? Denkt u niet: daar heb je er weer een waar ik zo hard voor moet werken?' 'Nee hoor, ik zorg met mijn hart', verzekert de verpleegkundige hem. De verslaggever geeft nog niet op: 'Toch kan ik me voorstellen dat je denkt, jij had hier niet hoeven liggen dan had ik het wat rustiger gehad'. 'Dat kan je over alles zeggen, ook over mensen die te veel eten,' benoemt de verpleegkundige de olifant in de kamer. Want de dubbel geprikte dames zijn morbide obese en voldoen daarmee aan het standaardbeeld van ernstig zieke coronapatiënten, maar kregen geen enkele kritische vraag over hun levenskeuzes. Zelfs niet toen de ene een voorzet gaf: ze ontdekte dat ze corona had omdat ze haar taartje niet meer proefde. Dat ze taartjes beter kan laten staan bleef onbenoemd. En zo werden er achttien minuten 'journalistieke' zendtijd verspild. Als ik bij Omroep Brabant werkte peuterde ik beschaamd de stickers van mijn auto.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat is mooi. Dat is moedig. Dat is te prijzen. Gelukkig proberen steeds meer mensen, die op geen enkele manier in het antivax-kamp te duwen zijn, tegen de stroom in hun zorgen te uiten. 'De QR- en 2G-maatschappij waarmee op grote schaal mensen worden uitgesloten op basis van vaccinatiestatus is niet alleen moreel verwerpelijk maar ook vrijwel niet wetenschappelijk te onderbouwen,' schreef de scientist director van Astra Zeneca, die eraan toevoegde dat de coronavaccins voor kinderen een ongunstige baten-risicobalans hebben. Dat deel van zijn post haalde hij in de loop van de dag weg, met de toevoeging dat het niet zijn plek is om uitspraken te doen over risico's van vaccins. Hij wilde met zijn statement 'slechts het publieke debat bevorderen' Dat is mooi. Dat is moedig. Dat is nodig. Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Klok prees in zijn politieke podcast de lekstrategie van de regering rondom de persconferenties als een informele manier om de mogelijke maatregelen te toetsen bij de bevolking. Een goed mechanisme om het debat in de samenleving op gang te brengen, is zijn redenering. Lekken als het gluiperige broertje van een referendum. Dat zóú misschien kunnen werken als het debat dan ook op gang komt. Maar ondanks de 1 miljoen views op Twitter pikte geen nieuwsorganisatie het tegengeluid van de Astra Zeneca-medewerker op. Iemand tikte hem blijkbaar wel op de vingers want zijn post verdween, zoals zoveel tegenstemmen voor hem ook al uit het debat verdwenen. Ze worden genegeerd of geridiculiseerd door de media en in hun bestaanszekerheid bedreigd door werkgevers of klanten. Die arme Astra Zeneca-man wist niet wat hem overkwam denk ik. Hij woont in de UK en daar heeft niemand het meer over corona, iedereen leeft alweer lekker door. Volkskrant-correspondent Patrick van IJzendoorn legde me eens uit hoe dat komt: in de UK hebben ze geen talkshows. De snelste weg uit deze crisis is niet het weren van ongevaccineerden, maar het weren van talkshows. .See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij de NPO klotsen nogal wat miljoenen her en der onder plinten door zonder enige verantwoording oordeelde de Algemene Rekenkamer. Het totale budget van de NPO, bijna 1 miljard euro, wordt volgens de cijferaars vrij willekeurig en niet doelmatig uitgegeven. Koster constateerde na zijn ondervraging in De Balie dat er nauwelijks controle is op de keuzes die Klein maakt. De NPO-baas doet alles op intuïtie. Onderbuik, zo u wilt, maar dat woord is veel te ordinair voor mensen in de bovenlaag van de samenleving waar Klein zichzelf toe rekent. De onderbuik, dat is meer iets van Arnold Karskens en zijn omroep Ongehoord Nederland waar Klein vanaf januari 2022 ook een paar miljoen naartoe moet schuiven, nu minister Slob de omroep heeft toegelaten tot het bestel. Dat is Klein niet van plan bleek zondag. Hij gierde het uit toen NRC-journalist Wilfred Takken opsomde waar het clubje van Karskens volgens hem uit bestaat: racisten, klimaatontkenners, journalistenhaters. Nederland zit er maar mooi mee, vond Takken. Dat vond Klein ook. Ongehoord Nederland heeft-net als alle andere omroepen- recht op een garantiebudget om programma's mee te maken. Maar Frans Klein bepaalt welke programma's gemaakt mogen worden. 'Moet je op een dag dan zeggen: kom maar door met je zwarte pieten journaal, of je klimaatjournaal?' wilde Takken weten. Welnee, stelde Klein hem gerust, we gaan gewoon een beetje in gesprek over de richting die Ongehoord Nederland moet kiezen om op zender te komen maar 'in het allerergste geval krijgt hij gewoon nul programma's'. Aan het gezicht van Klein was duidelijk af te lezen dat Karskens afstevent op het allerergste geval. Karskens heeft de steun van de PVV en FVD, samen (inclusief de afzwaaiers in de Kamer) goed voor 25 zetels, 1 meer dan het door de NPO geadoreerde D66. Maar Kaag kreeg een eigen docu in verkiezingstijd en Karskens wordt uitgerookt. 'Wij staan in dienst van Nederland, elke belastingbetaler heeft recht heeft op goede content, niet alleen de bovenlaag' zei Klein. Hij loog, iedereen zag het en niemand kan er wat aan doen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Van een woondemonstratie in Rotterdam heeft de politie dronebeelden vrijgegeven in een poging de beeldvorming te beïnvloeden. Van de coronademonstratie afgelopen zondag in Den Haag moeten we het nog wel doen met een video die omwonenden maakten. Een huiveringwekkend beeld. Agenten gedragen zich als ordinaire scheldende kopschoppers. Met twee man trappen ze een man die op de grond ligt in elkaar om er vervolgens op te rammen met hun wapenstok. Minister Grapperhaus is er als de kippen bij om te roepen dat we geen oordeel mogen vellen over beelden zonder context. De dronebeelden van het woonprotest moeten die context bieden. Erg overtuigend is het allemaal niet. De politiechef zegt in het AD: 'We zagen dat demonstranten met gezichtsbedekking tassen uitwisselden en voelden dat het mis was. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat we uiteindelijk weinig hebben gevonden. Je kan dus stellen dat het mogelijk rustig was gebleven wanneer we niet hadden ingegrepen. Maar wat als deze groep in de binnenstad los was gegaan? Dan had iedereen schande van de politie gesproken.' Gênant Dat is waar, maar het vertrouwen in de politie groeit echt niet als de akelige waarheid buiten beeld wordt gehouden met zelfgemaakte dronebeelden en reclamefilmpjes, zoals de programma's van Ewout Genemans op RTL 4. Ik keek twee afleveringen van zijn Bureau Hofstad en zag tien agenten achter een winkeldief op een scooter aangaan, in beeld gebracht alsof het de jacht op Osama Bin Laden betrof. De adrenaline spuit uit de oren van de dienders als ze elkaar high-fivend feliciteren met het vangen van de boef naast de politieauto die total-loss ging tijdens de achtervolging, terwijl de voice-over meldt dat de boef niks met de winkeldiefstal van doen had. Vervolgens racen ze met kogelwerende vesten en sirenes door de stad op zoek naar een man met een geweer. Het blijkt een fitnessinstructeur met een halter te zijn. Als ze uitrukken naar een flat die in brand staat blijkt het de ondergaande zon te zijn. En zo zien we alleen tenenkrommende padvinders of losgeslagen hooligans in uniform. Het is allebei gênant. Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Om een of andere reden moet kanker bij vrouwen altijd in roze worden verpakt. Dat kwastje zit in de zelftest voor baarmoederhalskanker die de Gezondheidsraad mee wil sturen met de oproep voor het bevolkingsonderzoek. Nu gooit meer dan de helft van de vrouwen de oproep ongeopend weg. Doe ik ook altijd. Als ik doodga merk ik het wel, ik kies niet voor een leven in angst. Bangmakerij is een belangrijke tool in de gereedschapskist van de farma-marketeers. Selling sickness wordt het genoemd in een serie artikelen in de Telegraaf over verspilling in de zorg. Een ziekte in de markt zetten zodat mensen gillend naar de dokter rennen voor een pil of een vaccin. De angst, die media fluitend helpen aanjagen, stuwt de zorgkosten naar duizelingwekkende hoogten. Ook als je nooit naar de dokter gaat betaal je als volwassen Nederlander gemiddeld ruim 6.000 euro per jaar aan zorg en dat stijgt de komende jaren naar 15.000 euro. Veel van dat geld wordt verspild. De roze testjes uit de pr-campagne moeten 800 vrouwen die per jaar door baarmoederhalskanker worden getroffen eruit filteren. Er wonen 8,7 miljoen vrouwen in Nederland. Dat is als met een kanon schieten op een eitje van een mug. Vragen redacties zich dit soort dingen niet af voordat ze zendtijd inruimen? Blijkbaar niet. Ze buitelen ook over elkaar heen om berichten de wereld in te pompen over ziekenhuizen die overspoeld worden met ongevaccineerde coronapatiënten. Terwijl de cijfers anders zijn en ziekenhuizen zoals Isala in Zwolle en het Radboud in Nijmegen op hun eigen sites proberen het beeld te corrigeren. Het RIVM kan nog geen data leveren over de vaccinatiestatus van patiënten. In de UK en België zijn er al wel officiële cijfers, daar is meer dan de helft van de patiënten wel gevaccineerd. Dat de gecreëerde mediawerkelijkheid weinig meer te maken heeft met de realiteit doet er blijkbaar niet toe. Dat het een voedingsbodem voor haat creëert doet er blijkbaar niet toe. Als de angst voor ziekte maar wordt verkocht. Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De dramatische Kaag-documentaire heeft nog een keer bewezen dat het een recept voor ellende is. Toch is dat precies waar ik ze nu via Twitter toe opriep. Of nou ja, met de inhoud van een specifiek tv-programma, een 'inclusieve talkshow' van de NTR waar niemand naar kijkt. De uitzending van vrijdag trok 31.000 kijkers, dus veel schade werd er niet aangericht met het filmpje -geïnspireerd op de populaire Netflix serie Squid Game- waar onder het mom van 'satire' ongevaccineerden worden doodgeschoten en mensen worden opgeroepen, met pistoollopen in beeld, om zich te laten prikken. Het inclusieve van de NTR houdt blijkbaar op bij de ongeprikten, die mogen dood. Normaal gesproken zou ik mijn schouders er over ophalen maar in een land waarin de minister van Gezondheid haat zaait tegen ongevaccineerden vind ik het huiveringwekkend. De Dansmarathon Net zo huiveringwekkend als de Dansmarathon van John de Mol die weliswaar door een oude film geïnspireerd is, maar in feite ook het script van Squid Game volgt. In de Koreaanse serie doen wanhopige arme mensen mee aan een gruwelijk spel in de hoop van hun schulden af te komen. John de Mol liet honderd mensen dansen tot ze erbij neer vielen. Het laatst overgebleven danspaar krijgt een ton, de rest krijgt niks. Ik zag deelnemers (nee, niet Willem Engel) die via deze show hun dansschool probeerden te redden. De uiteindelijke winnaar wil op zichzelf gaan wonen en probeert met de schamele buit een huis te bemachtigen. Ik strijd al vijf jaar tegen het rubberentegelparadijs maar veerde op bij de oproep van antropologe Danielle Braun om aangifte doen tegen John de Mol en Wendy van Dijk, die het programma bij SBS presenteerde, vanwege mishandeling en opruiing. Ik sprak ook de zakenpartner van De Mol, het Longfonds, aan op hun betrokkenheid bij deze mishandeling op de dansvloer. Terwijl ik normaal gesproken een verbeten strijder ben tegen deugers die oproepen tot adverteerdersboycotten rondom programma's en op sites die in hun ogen te ver gaan. Maar je zou denken dat een organisatie voor mensen met longpatiënten andere prioriteiten heeft tijdens een pandemie waarin mensen als gestrande walvissen naar adem liggen te happen in het ziekenhuis. Is er iets mis met mij of met de maatschappij? Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Waar doet dat me nou aan denken?' zei Gelauff. Ik neem aan dat hij daarbij denkt aan de NOS=FakeNews stickers op lantaarnpalen. Ik neem aan dat hij denkt aan het onderzoek waaruit blijkt dat twintig procent van de jonge volwassenen in Nederland ervan overtuigd is dat journalisten van nieuwsorganisaties bewust onjuiste en misleidende berichten verspreiden. Dat percentage is in korte tijd meer dan verdubbeld. Het wantrouwen tegen de 'Main Stream Media' explodeert. Gelauff ziet de toon van het debat scherper worden en zich meer en meer richten tegen de journalistiek. Hij ziet ook dat de coronacrisis een spiegel voor de journalistiek zou moeten zijn en vraagt zich af of hij en zijn collega-hoofdredacteuren wel vaak genoeg stilstaan en discussiëren over de belangrijke en grote maatschappelijke verantwoordelijkheid die zij hebben, ook voor het gedaalde vertrouwen in de journalistiek. 'Welke rol hebben we er zelf in gespeeld en wat betekent het voor onze dagelijkse journalistieke aanpak?' gooit hij in de groep. Goeie vragen, maar er staan geen antwoorden in zijn epistel van 3350 woorden dat op Villamedia is gepubliceerd. Wel haalt hij de vorige jaarmiddag, voor corona, aan. Die was 'in Den Haag, in het weldadige rode pluche van Hotel Des Indes samen met Mark Rutte'. Rutte was anderhalf jaar geleden ook bij de viering van het 60-jarig bestaan van het Genootschap en zei toen dat het 'een groot gevaar is dat het steeds salonfähiger wordt om de serieuze media de schuld te geven van van alles en nog wat.' Mij lijkt het een groot gevaar dat de uitvinder van de Haagse doofpot die de Rutte doctrine is gaan heten, de man die laatst zei dat hij media zal overladen met grote flessen wijn en eten, blijkbaar altijd aanwezig is als de hoofdredacteuren wat te vieren hebben. De Raad voor de Rechtspraak zingt inmiddels al een toontje lager. Hun werkgroep Reflectie Toeslagenaffaire schreef een vernietigend rapport. De rechters lijden aan tunnelvisie en hebben burgers niet beschermd. Het wachten is op het rapport van de Werkgroep Reflectie Coronacrisis van het Genootschap van Hoofdredacteuren. Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De omroep somt met zeven bullet points alle maatregelen op om het journalistieke werkproces te verbeteren. De tv-makers hadden liever onder het tapijt gehouden wat er allemaal is gesmoesd met de 'magere mannetjes' -zoals de D66 spindoctors in Den Haag worden genoemd- maar WOB-procedures legden de werkwijze van de omroep bloot. De WOB is eigenlijk een instrument voor journalisten maar nu de VPRO zelf vuistdiep in een stinkend zaakje zit vinden ze openbaarheid lastig. Ze stellen dat 'het tot gevolg kan hebben dat personen en instanties in de toekomst terughoudender zullen zijn om mee te werken aan journalistieke producties'. Alsof het nog journalistiek is als de spindoctors meewerken. Volgens de VPRO 'wordt de toegang van de journalist beperkter en de kijkjes achter de schermen moeilijker om te maken.' Nu ja, dit kijkje achter de schermen leerde ons vooral hoeveel politici proberen af te schermen en hoezeer tv-makers geneigd zijn daar in mee te gaan. Toch waait er een briesje van verandering. Zoals weblogs twintig jaar geleden de journalistiek veranderden zorgen podcasts nu voor een wijziging van de journalistieke mores. 'House of Cards-groupies' Xander van der Wulp onthulde na enige aarzeling op de site van de NOS hoe de spindoctors van Kaag informateur Remkes neerzetten als een drankorgel. In de podcast De Stemming zegt Van der Wulp tegen Joost Vullings dat het raar voelt dit soort praktijken wel in de podcast te bespreken maar niet te melden op de reguliere nieuwssite van de NOS. Hij vond dat spannend, want hij wil niet zijn relatie met de spindoctors op het spel zetten. Wouter de Winther van De Telegraaf is dat stadium al voorbij. Hij is op het oorlogspad tegen de magere mannetjes die hij beschrijft als House of Cards-groupies die hun Netflix-helden nadoen om Kaag te pushen. De spindoctors worden met naam, foto, naam van hun partners en andere details geout in de krant. Dat de term 'magere mannetjes' die De Winther gretig gebruikt is bedacht door de VVD-spindoctors hoorde ik dan weer in De Stemming. Ontsnappen aan de spin valt niet mee, maar podcasts helpen een beetje. Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Triomfantelijk twitterde hij een foto van de krantenkop met zijn citaat: We zitten nog met maatregelen omdat te veel mensen geen prik willen. Maatregelen waar, zo benadrukt hij nog maar eens: Iedereen totaal klaar mee is. Als minister een paar ton krantenpapier op het vuur gooien in een volledig gepolariseerde samenleving waar een groot deel van de bevolking psychisch lijdt, voor welk probleem is dat precies een oplossing? De Jonge zegt: ik ken duizend goede redenen om je te laten vaccineren en nul om het niet te doen. Dat zal nog wel even zo blijven als je vooral graag naar jezelf luistert en collegas met een afwijkende mening eruit laat gooien. Marion Koopmans keek dit weekend met verbazing naar de actie van Mona Keijzer, zei de viroloog nadat ze zelf net drie kwartier lang vrijwel hetzelfde deed: uit de school klappen over de gesprekken achter de schermen van het OMT en eerlijk toegeven dat de leden lang niet altijd op een lijn zitten. Ze overwoog zelfs helemaal uit het OMT te stappen na knetterende ruzies met Jaap van Dissel, vertelde ze zondag in Operatie Interview bij debatcentrum De Balie. Ik had van tevoren niet verwacht dat ik nog een uur Koopmans kon verdragen na de media-overload van de laatste anderhalf jaar, maar zat tot mijn verrassing op het puntje van mijn stoel te kijken naar de internetuitzending. Het lukte de interviewers om een andere Koopmans te laten zien dan we kennen van haar talloze mediaoptredens. Het vragenvuur van Clairy Polak voelde als het begin van de parlementaire enquête die er zeker komt. Tegen journalist Thomas Bollen zegt Koopmans dat het OMT veel te eenzijdig is ingericht met alleen biomedische expertise. Daar zouden gedragswetenschappers in moeten als het aan haar lag, maar daar wil Van Dissel niets van weten. Ook economen blijven te veel buiten beeld bij de adviezen. Precies wat Mona Keijzer zei net voordat haar kop rolde. Op Youtube is de uitzending van Operatie Interview een paar duizend keer bekeken. Een schril contrast met de miljoenen mensen die de ophitsende woorden van de Jonge lazen in de krant en op internet. Daar verandert geen gedragswetenschapper wat aan. Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wie zíjn die mensen?! Wonen ze in een grot? Verstaan ze geen Nederlands? Zijn ze van alle sociale media afgesloten? Halen ze hun hele nieuwsvoorziening alleen maar van Op1? Bert Huisjes, de journalistieke baas van Op1 noemde Rutte III zelfs afgelopen vrijdag op de radio nog 'een goed kabinet', dat was dus ná het aftreden van Kaag en Bijleveld wegens zeer opzichtig falen en ná het invoeren van de coronatoegangspas die ongeprikten onder druk moet zetten ondanks de eerdere bezweringen van Hugo de Jonge dat er nooit enige vorm van prikdrang zou komen. Het toeslagenschandaal waarop het kabinet viel, dat door toenmalig VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff 'een clustercatastrofe van epische proporties' werd genoemd is volgens Huisjes slechts 'een incident'. NPO2 zond gisteravond de documentaire Alleen tegen de staat uit waarin vijf moeders getuigen die in deze clustercatastrofe kapot werden gemaakt door de belastingdienst. Hun verhalen zijn bekend, maar maken diepe indruk uit hun mond. Rustig en welbespraakt doen ze hun verhaal. 'Als mensen dit zien, staat iedereen morgen met een hooivork op het Binnenhof,' zei de documentairemaker tegen Pieter Klein van RTL Nieuws; de journalist die wél voldoende gezond wantrouwen tegen politici koestert om ze jarenlang na te jagen totdat hij de waarheid boven tafel heeft. Bert Huisjes zal er niet staan met zijn hooivork, durf ik wel te voorspellen. Het is een schrale troost dat zijn talkshow tegenwoordig vaker niet dan wel in de kijkcijfer top 10 staat. Maar Op1 zou als vlaggenschip van de NPO 'de veelstemmigheid en veelkleurigheid van de Nederlandse samenleving' moeten laten zien en horen. 'Een samenleving waarin voor iedereen plek is en waar mensen zich ondanks verschillen onderling verbonden weten,' zo luidt de missie van de NPO. Dat zijn dus ook die zes op de tien mensen die wel door de leugens heen kunnen kijken en geen greintje vertrouwen meer hebben in de politiek. Ze gaan misschien niet met hun hooivork naar het Binnenhof en ook niet naar het Mediapark, maar ze zetten wel hun tv uit als het naar staatspropaganda ruikt. Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat de juryvoorzitter in diezelfde krant stukjes schrijft over radio is natuurlijk klein bier in een land waar zittende ministers overstappen naar lobbyclubs, dus laten we daar niet achterdochtig over doen. De podcasts van NRC zijn uitstekend en weten naar verluidt een jonger publiek te trekken dan de nieuwsradiozenders via de ether doen. De NRC-hoofdredacteur noemt de prijs 'een aansporing om verder te groeien als NRC Audio' en dat hoop ik van harte. Niet alleen NRC maakt interessante podcasts, ook bij de Telegraaf en de Volkskrant worden pareltjes gemaakt die ik niet graag mis. Ik hoop alleen dat door al het podcast-enthousiasme bij de kranten de aandacht voor videonieuws niet verslapt. Bij DPG, moederbedrijf van onder meer de Volkskrant, Nu.nl en het AD, is vorige week een nieuwe directeur video aangenomen, maar die moet vooral 'tijdloze info- en entertainmentformats' gaan maken in het verlengde van het nieuws. Dat klinkt een beetje als het totaal geflopte Telegraaf VNDG, terwijl er door de nieuwsbedrijven-die-we-vroeger-kranten-noemden juist met de kerncompetentie nog zoveel meer te doen is. Nederland is nu al een week in de ban van de lezing van Sigrid Kaag op het podium van EW Magazine, het vroegere Elsevier, dat als enige opinieblad nog een oplage heeft die iets voorstelt. De tekst van de lezing -die de formatie beïnvloedt en misschien zelfs wel nieuwe verkiezingen veroorzaakt- wordt als boekje in de webshop van het blad te koop aangeboden en staat afgedrukt in het blad. De lezing werd uitgezonden op NPO politiek en op YouTube (waar het blad overigens niet eens de 500 abonnees aantikt). Waarna de inhoud van de lezing wordt gefileerd door kritische redacteuren van EW die geen spaan heel laten van de beweringen van Kaag over het klimaat, migratie en de EU. Zoveel inhoud, kom er maar eens om bij de omroepen, waar nietszeggende talkshows met aan de stoelen geplakte stamgasten de norm zijn geworden en gisteren zelfs de beste cartoonist van Nederland (toevallig ook al NRC) zijn Kaag-cartoon moest komen uitleggen. Radio vermoorden is een mooi begin, maar schiet ook maar op de tv. Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De luisteraar wordt daardoor nooit meer verrast, stelt Bijlo vast. Hij zoekt de verklaring in het feit dat de intelligentie van het publiek structureel wordt onderschat. Dat is niet alleen zo bij de radio. De hele Nederlandse mediawereld lijkt in een soort muffe zelfgenoegzame status quo te verkeren. Ik deed het mijzelf aan te kijken naar Khalid & Sophie. U weet wel, de talkshow op NPO1 die een paar dagen per week wordt gepresenteerd door de advocaat die zich volgens de politie en justitie schuldig heeft gemaakt aan het lekken van informatie aan Ridouan Taghi. Khalid zou volgens een officier van justitie 'een advocaat zijn die niet te vertrouwen is', tekenden AD-journalisten Jens Olde Kalter en Yelle Tieleman op in een interview. Dat staat blijkbaar lekker op je cv als je een carrière bij de BNNVara ambieert. In deze talkshow, waarvoor Renze en Fidan sneuvelden omdat ze niet urgent genoeg waren, werd laatst minutenlang geleuterd over een concert uit 1969 en ging het gisteren over Zuster Clivia. De 'urgente' talkshow kijkt in een vast programma-onderdeel terug naar 70 jaar Nederlandse tv. Iets wat -hoe origineel!- Johnny de Mol gisteren ook deed in de eerste aflevering van zijn talkshow HLF8. Hij had Henny Huisman uit de mottenballen getrokken. Toen ik zag dat Ron Brandsteder op dat moment trending was op Twitter ben ik mijn hond maar even uit gaan laten, daarmee vergroot je de kans dat je eens wat nieuws hoort met 500 procent. Niet alleen op inhoud is er innovatiearmoede, de Nederlandse mediawereld heeft zichzelf in slaap geconsolideerd. Er lijkt geen honger meer te zijn nu de markt verdeeld is, geen gretigheid in het bedenken van frisse formats en merken, het toepassen van nieuwe technologie, aanboren van nieuwe doelgroepen en makerstalent. Buiten de gebaande paden staan wel nieuwe makers op die zelf hun publiek weten te vinden. Maar voor hun businessmodel moeten ze, net als eerder de vloggers en 'influencers' naar de Amerikaanse techreuzen uitwijken. Die faciliteren de media-innovatie met betaalde nieuwsbrieven via Facebook, betaalde tweets en andere noviteiten. Zo komen we nooit van de techdictatuur af. Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het was de afzender blijkbaar even ontgaan dat ik geen blogs schrijf, maar columns. Niet alleen voor BNR, maar ook voor De Telegraaf. Een krant die dit weekend nota bene twee hele pagina's inruimde om corona-demonstranten aan het woord te laten. Maar het is nooit genoeg, net als Hugo de Jonge en Ab Osterhaus zijn de demonstranten pas tevreden als de hele krant vol staat met hun waarheid en alle zendtijd wordt gevuld met hun kijk op de wereld. Het lijkt misschien ludiek, met sponsjes een krantenredactie opzoeken, maar het getuigt van geen enkel recent historisch besef om op te rukken naar een mediabedrijf waar nog maar een paar jaar geleden een brandende auto de gevel ingeboord werd door mensen die het ook niet eens waren met de berichtgeving. 'Het is wel verdomd opmerkelijk dat een groot gevaar voor de vrije pers juist uit de hoek komt waar ze hardst schreeuwen dat de pers niet vrij is,' schreef de hoofdredacteur van de Groningse site Sikkom, Willem Groeneveld, nadat hij een beetje was bekomen van de aanslag op zijn huis twee weken geleden. De daders van de nachtelijke brandstichting zijn lokaal bekende corona-ontkenners van het fanatieke soort. En van het niet zo snuggere soort: ze kwamen vol in beeld op de beveiligingscamera tijdens hun uiterst knullig uitgevoerde -maar daarom niet minder verwerpelijke- terreurdaad. Veel strijders, ook de vreedzame, baseren hun enorme meningen over media vooral op kranten die ze niet lazen. Ene Stefan demonstreerde dat van de week bijvoorbeeld toen hij zich mengde zich in een Twitter-gesprekje dat ik had met Volkskrant-journaliste Esma Linneman. Hij dicteerde haar een lijstje zaken waar ze over zou moeten schrijven, want 'jij bent van de 'Volks'krant. Dus wellicht kan je iets aan journalistiek doen. Ideetje?' Toen ze direct een relevant linkje postte van een doorwrocht artikel was zijn reactie: 'Heb je een leesbaar linkje voor niet-Volkskrant-abonnees?' Het is te hopen dat er kranten op de leestafel liggen in de Groningse gevangenis. En dat de oververhitte coronastrijders genoeg tijd krijgen om ze allemaal te lezen. Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Theo Hiddema viel hem bij: 'Iedereen stort zich tegenwoordig op de misdaad, de omroepen voorop. Want dan kunnen ze lekker slachtoffers uitnodigen in hun talkshow en ligt het volk weer wenend aan de buis.' Nu de eerste schrikwolk na de moord op Peter R de Vries is neergedaald moeten media eens kritisch kijken naar hun rol in het aanjagen van criminaliteit. Het feit dat het laatste levende beeld van de Vries in RTL Boulevard was zegt eigenlijk al genoeg. Supersterren De crimineel als de nieuwe superster. Een rolmodel voor een generatie jongeren die 'in een schijncultuur van gewetenloosheid en glamour opgroeit en gevoelig voor luxe en leefstijl als was in de handen is van de regisseurs van de drugshandel, betoogde de voormalig directeur van het Pieter Baan Centrum laatst in NRC. Het gaat volgens hem om 'tienduizenden jongeren, die een onuitputtelijk arsenaal vormen voor liquidaties, drugsvervoer, dealen, hand- en spandiensten'. Hij signaleert dat advocaten die de nieuwe criminele supersterren bijstaan lijken te zijn weggelopen uit een film als The Godfather. Met hun 'dure autos, horloges en Italiaanse maatpakken ogen ze als een onderdeel van de maffia'. Het is geen uniek Nederlands probleem. In het FD stond dit weekend een analyse van de situatie in Italië waar de burgemeester van Napels ziet dat het aantal geweldplegingen piekt op de avonden dat een populaire misdaadserie wordt uitgezonden. Een bekende maffia-aanklager ziet de film- en tv-wereld als de fabriek van het kwaad die series ontwikkelt die de criminele leefstijl verheerlijken en brein, hart en ziel van jongeren aantasten, als een soort drugs. Series Een oplossing biedt de analyse ook. In plaats van de huidige misdaadseries zouden Netflix en omroepen ook series kunnen maken die een realistischer beeld laten zien. Want Willem Holleeder, de Zwarte Cobra en Ridouan Taghi mogen dan helden zijn in de ogen van hun fanbase, feit is dat ze wegrotten in de gevangenis. Een Italiaanse cameraman roept in het FD-stuk op om de boodschap in misdaadseries voortaan te laten zijn: Kies dit pad en sterf. Kies dit pad en rot levenslang weg als een loser spreekt me meer aan en doet meer recht aan de realiteit. De kijkcijfers zullen dalen, maar de misdaadcijfers misschien ook. En wat is nou eigenlijk belangrijker? Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De 27-jarige Joram groeide op zonder vader, zijn ouders gingen uit elkaar voordat hij geboren werd. Zijn oudere broer en zus hadden nog een paar jaar een bezoekregeling met hun vader maar die wil Joram niet zien. Althans, dat heeft Joram altijd van zijn moeder gehoord. Hij voelt zich een tweederangs kind en noemt de man die hem verwekte 'de vader van Lotte en Jelle', alsof het niet ook zijn vader is. In de serie van zes podcastafleveringen bereidt hij zich mentaal voor op de ontmoeting met zijn vader, die hij in de vijfde aflevering daadwerkelijk opzoekt. Een moedige serie waarin Joram het gesprek met zijn moeder, zijn vader en zichzelf aangaat. Het plaatst hem, zoals zoveel kinderen in zijn positie, naast slachtoffer ook in de rol van rechter en waarheidsvinder. Want klopt het verhaal van zijn moeder of zijn vader? Mama zegt dat hij niet wilde, papa zegt dat hij niet mocht. Wie kan je geloven? Dat beide kanten nu eens aan het woord komen maakt deze podcast bijzonder. En, Joram heeft er misschien niks aan, maar de buitenstaander krijgt een mooie inkijk in hoe verschillende waarheden zich vormen in de hoofden van mensen. De eerste, en voor zover wij als luisteraars weten, enige ontmoeting met zijn vader is niet als in een Hollywood film. De erkenning voor zijn verdriet vindt Joram niet. De luisteraar hoort wat Joram misschien niet ziet: dat vaders eigenlijk soms ook maar grote kinderen zijn, die hun eigen verdriet veilig weggestoppen achter een muur met kleine voorzichtige kijkgaatjes. Ik hoop dat er een tweede serie komt. Dat Joram en zijn vader elkaar meer tijd gunnen om elkaar te leren kennen. En ik hoop dat er nog veel meer van dit soort ontmoetingen komen tussen kinderen die zich tweederangs en vaders die zich verstoten voelen. En ik hoop dat wij dan weer mee mogen luisteren, al is het ook heel mooi en waardevol als de ontmoetingen er zonder microfoon komen. Als ze er maar komen. Elk jaar verliezen 16.000 kinderen na de scheiding het contact met een van hun ouders, meestal de vader. Geen kind mag zich tweederangs voelen. Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

BNNVARA zond de voorstelling de afgelopen twee zaterdagen uit en ook voor hun camera's wemelde het van de grijze duifjes. Doodzonde, want de teksten van Jekkers zijn actueler dan ooit en zouden ook jonge mensen kunnen helpen. Lang voordat body positivity een thema was zong Jekkers al dat het niet erg is om dik, lui en lelijk te zijn in Leve het Nijlpaard. Hij sleepte mij met zijn teksten door de coronacrisis heen. Niets troost en relativeert als 'over honderd jaar zijn jullie allemaal dood' en in de titelsong van de voorstelling, op de plaat gezet in 1984 (!) zingt hij: 'Tegen alles ingeënt, spring je braaf in het gelid. Maar ergens halverwege krijg je spijt. Levend voor morgen raak je nu je toekomst kwijt. En vandaag komt nooit meer terug.' Jekkers vertelt hoe de klassieker 'Over de muur' tot stand kwam. Ze speelden op de grootste demonstratie ooit in Nederland, tegen de kruisrakketten in 1983 op het Malieveld. 500.000 mensen hoorden hoe Jekkers de vogels van West naar Oost Berlijn liet vliegen, terwijl iedereen die afweek voor gek werd verklaard. Bijna 40 jaar later geeft het nummer me meer kippenvel dan ooit, omdat het ineens over ons gaat. Wij mochten dit jaar demonstreren, maar met een paardenhoef op je rug en een waterkanon in je gezicht. Bang en voorzichtig gaat iedereen met zijn mening om. Met de moed der wanhoop pakte Jett Rebel zijn laptop en stuurde een noodkreet naar de Volkskrant. Hij vindt dat het kabinet als straf voor het desastreuze coronabeleid verboden moet worden ooit nog naar een concert te gaan. Hij beklaagt zich dat het publiek niet opkomt voor de entertainers die nu al anderhalf jaar aan de geeuwhonger liggen. Liever pakt hij zijn gitaar en geeft hij het publiek wat het nodig heeft: een protestlied en een veld met honderdduizenden mensen. Zodat we niet meer afwijken. En niet meer voor gek worden verklaard.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met de Peter R. beelden, de Gooise kopschoppers en maandag de video van de schietpartij in de Bijlmer waar een voetballer een kogel door de kop kreeg is GeenStijl weer de plek waar de nieuwsjunk de akelige werkelijkheid aantreft zoals die zich voordoet. Hoofdredacteur Bart Nijman twitterde de Bijlmerbeelden ook, met de verzuchting dat het hem wel weer een tijdelijke ban op de socials op zou leveren. Dat is niet ondenkbaar. Technologiebedrijf Google, dat géén nieuwsredactie heeft en géén journalistiek bedrijft, verbiedt Sky News in Australië om video's te uploaden naar zijn 1,8 miljoen YouTube abonnees omdat de nieuwszender medische desinformatie zouden verspreiden. Het moederbedrijf van de zender, NewsCorp, sloot eerder dit jaar een deal met Google waardoor de techmonopolist -onder druk van de Australische overheid- eindelijk eens voor nieuws zou gaan betalen na jaren van contentdiefstal. Newscorp krijgt substantiële vergoedingen voor items die Google toont in de zoekresultaten én Google zou mee gaan investeren in videocontent. Van dief naar betalende zakenpartner leek een goede deal maar Google wil zich dus, zonder enige kennis van zaken, bemoeien met de inhoud van het nieuws. De CEO van Newscorp zei in februari nog dat de samenwerking wereldwijd een positieve invloed op journalistiek zou hebben. Hij bedankte Google voor het getoonde commitment. Ongeloofwaardig Dat klonk toen al ongeloofwaardig en dat bleek het ook. Google wil best geld verdienen aan nieuws maar het is niet de bedoeling dat nieuwsbedrijven kritische items maken over het coronabeleid van regeringen. Corona blijkt een goudmijn voor de techreuzen. 'Elke activiteit die in de fysieke wereld tot stilstand kwam, joeg extra dollars en euro's naar de techbedrijven,' somde het FD op: 'thuis werken, winkelen, studeren, films kijken.' Voor alles wat het leven in coronatijd nog een beetje draaiend houdt heb je Apple, Microsoft, Amazon, Facebook en Google nodig. De corona-injectie leverde Google-moederbedrijf Alphabet 62% meer omzet op in het tweede kwartaal en de winst verdrievoudigde. Objectief nieuws de nek omdraaien om die feestvreugde in stand te houden is een kleine moeite voor de techreuzen. Hoog tijd om de bankapp te trekken en kleine journalistieke strijders te steunen. Luister terug | Opinie: Nieuw nieuwsSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ze joeg hem de partij uit, maar BNNVARA geeft Gario alweer ruim baan om zijn agressieprobleem over Nederland uit te storten. Maandagavond zat hij Oscar-waardig het slachtoffer te spelen in Op1 zonder dat de presentatoren ook maar een poging deden hem als dader te bevragen. De échte slachtoffers van het geweld van Gario zijn niet alleen de argeloze witte Nederlanders die gewend waren op 5 december een kinderfeestje te vieren om vervolgens van racisme te worden beschuldigd. Ook het leven van de mensen voor wie Gario zich zegt in te zetten werd niet beter van zijn aandachtschreeuwen. In NRC stond dit weekend een gesprek met tv-presentator Sosha Duysker. Ze vertelt over haar onbezorgde jeugd in Enkhuizen waar ze deel uitmaakte van een hechte vriendengroep en haar Surinaamse afkomst nooit een thema was. Als ze nu door Enkhuizen loopt denkt ze overal: 'slavengeld, slavengeld, slavengeld'. Ondertussen vindt Gario dat zijn leven in gevaar is omdat hij door Simons en haar team wordt gestereotypeerd als 'de gevaarlijke zwarte man'. Het advocatenkantoor dat door de partij is ingehuurd wordt door het slijk gehaald omdat de huidskleur van de medewerkers de verkeerde tint heeft: 'te wit' volgens het handjevol fans dat Gario nog heeft binnen de partij en zijn royement een 'koloniale takeover' noemt. Nu Gario tijd over heeft kan hij misschien eens een kijkje gaan nemen in Veenhuizen, onderdeel van de Koloniën van Weldadigheid die door Unesco zijn toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst. Daar werden in de 19de eeuw Nederlandse paupers vanuit de grote steden naar toe gedeporteerd om gedisciplineerd te worden door vanaf 5 uur 's ochtends te werken op het land. Ze mochten er pas weer uit als ze met werken hun schulden aan de staat hadden afbetaald. De binnenlandse koloniën, waar voorouders van één op de zestien Nederlanders woonden, werden pas opgedoekt rond de tijd dat de slavernij ook werd afgeschaft. Ik voel ineens een trauma en slachtofferschap opborrelen, kan iemand even een cameraploeg sturen?See omnystudio.com/listener for privacy information.

CNN bouwt een nieuw digitaal nieuwsbedrijf, naast de bestaande tv zenders die nog wel een tijdje in de lucht blijven. Het idee is niet nieuw, al meer nieuwsbedrijven hebben gesnuffeld aan plannen zoals CNN ze nu heeft: een streaming dienst waar consumenten een abonnement op afsluiten. Nieuwsprogramma's op een Netflix-manier aangeboden dus. Toen John de Mol een paar jaar geleden probeerde de Telegraaf in handen te krijgen tuigde hij daar al een veel te ambitieus project op dat hetzelfde doel had. Het strandde voor het goed en wel geïntroduceerd was en het was maar zeer de vraag of er genoeg interessante content gemaakt zou kunnen worden om consumenten te verleiden te betalen voor een online videonieuws abonnement. Dat is bij CNN niet veel anders. De programma's die ze al maken leveren de bestaande omzet via contracten met de kabelbedrijven die de omroepen betalen voor de doorgifte van de zenders. Voor de digitale abonnementen moeten nieuwe dingen verzonnen worden. Het belooft een behoorlijk woke feestje te worden met veel aandacht voor identiteitspolitiek, klimaat en wetenschap. Maar los van de inhoud ben ik vooral nieuwsgierig naar de vorm. CNN wil een interactieve community waar de kijkers direct in contact zijn met de journalisten. 'Wat wij gaan maken bestaat nog niet,' zeggen ze. Nu zijn nieuwsbedrijven voor de interactie afhankelijk van Twitter, LinkedIn en Facebook die zich meer en meer met de inhoud bemoeien en hun algoritmes tegen kunnen laten werken. De contentmakers moeten die macht weer naar zich toe trekken. Als dat lukt is het goed nieuws voor krantenbedrijven die nog altijd in een betere uitgangspositie zijn omdat zij al een abonneerelatie hebben met hun lezers. Gek genoeg worden bij de meeste kranten de geschreven stukken angstvallig achter betaalmuren opgeborgen maar worden juist de video's en podcasts gratis weggegeven. Dat kan en moet snel anders. Het is tijd voor iets wat er nog niet is.See omnystudio.com/listener for privacy information.

RTL Boulevard ging na dreigementen twee dagen op zwart; zo diep zonken media niet meer sinds de oorlog. 'Wij zwijgen nooit,' herhaalde John van den Heuvel maar weer eens na de moordaanslag op Peter R. de Vries. Met wij bedoelde hij: wij misdaadverslaggevers. Die bleven hun werk doen, memoreert van den Heuvel: 'Ook na de aanslag op De Telegraaf, de raketaanval op Panorama en het doodschieten van misdaadblogger Martin Kok'. Het is makkelijk gezegd: wij zwijgen nooit, maar wie durft het echt? Ja, de paar hardcore misdaadjournalisten lijken niet te wijken voor terreur, maar de criminaliteit die zij verslaan is slechts de top van een rottende stinkende ijsberg. Waar zit de voedingsbodem voor het gewetenloze uitschot dat, niet behept met enige intelligentie, voor een luttel bedragje huurmoorden pleegt? Hebben we dat voldoende in beeld? Die gastjes groeien op in Tiel en Nieuwegein. Is daar nog journalistiek van betekenis in de haarvaten van de wijken of is het allemaal afgevlakt in de Belgische efficiency-manie die onze krantensector trof? Illegale boodschappenjongens Welke kwalijke rol spelen de advocaten van de mocromaffia waarvan de topmannen zelfs vanuit extra beveiligde gevangenissen in staat blijken moordopdrachten te geven? Van den Heuvel schreef vorig jaar nog een bijtende column over de 'dienaren van de misdaadbazen' die hun advocatenboekje te buiten gaan door dossiers te lekken en zich als illegale boodschappenjongens te laten gebruiken. Schuiven zij evengoed gewoon aan in talkshows in plaats van te worden uitgekotst? In het lijstje met namen en rugnummers dat Van den Heuvel geeft staat ook Khalid Kasem, de oud-advocaat die samenwerkte met De Vries en straks de stoel inneemt die Fidan Ekiz en Renze Klamer bij BNNVARA achterlaten. Dezelfde omroep die ook een online podium bood aan Delano G., de mislukte rapper die nu vast zit voor de aanslag op De Vries. Niet zwijgen is een nobel doel om na te streven, maar iets minder naïef worden zou al een goede eerste stap zijn. Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Carlo zag in de kijkcijferhit bijval voor zijn Tesla-haat. 'Het zijn beroerde tijden voor de Groene Parochie,' stelde hij vast. Ik zie het eerder als een bewijs van mijn stokpaardje: mensen houden van een twintiger die wél wist te ontsnappen aan het rubberentegelparadijs. Die niet hemeltergend braaf en risicomijdend achter een schermpje hangt, maar door zijn verstandige ouders in een kart werd gestopt voordat hij kon lopen. De kijkersklapper is geen uitzondering. Mediamensen buitelen al een week over elkaar heen om iets te vinden van de "onthulling" dat de documentaire over Sigrid Kaag, uitgezonden door de omroep waarvan de directeur campagneleider was bij D66, helemaal gescript was door D66. Verder boeide het niemand. Op de avond van de uitzending trok Allard Kalff op RTL 7 veel meer kijkers met een verslag van Parijs Dakar dan de door de NPO geserveerde propagandafilm over minister Kaag. Propagandamachine Het weerhoudt ze er niet van de propagandamachine te laten draaien. Maandag zat in Op1 kinderarts en OMT-lid Illy tegenover een moeder van een tienerdochter die bestraffend toegesproken moest worden omdat ze geen coronaprik in haar kind wil. De dochter was er ook. Kinderen live op tv in de prikdiscussie gooien om overheidsbeleid te propageren, de NPO schikt nergens meer voor terug. De uitkomst van de discussie stond al vast, het item werd aangekondigd met de tekst: 'driekwart van de 12- tot 18- jarigen moet zich laten vaccineren om tegenwicht te bieden aan de deltavariant'. Moeder mocht niet uitleggen waarom ze tegen vaccineren van gezonde kinderen is want dokter Illy wist daar veel meer vanaf, vond de presentator. Er zijn honderden artsen, vaak ook ouders van jonge kinderen, die wél op gelijkwaardig niveau hadden kunnen uitleggen waarom ze geen coronaprik in hun kind willen. Maar daar zou zo maar eens een gesprek uit kunnen volgen waar je wat van opsteekt! Dat is natuurlijk niet de bedoeling.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het draait daarbij niet alleen om het handjevol mensen dat tegen NOS-auto's plast. Cartoonist Ruben Oppenheimer en misdaadjournalist Paul Vugts, beide wel wat gewend als het gaat om bedreigingen, komen hun ervaringen delen. En journalistenvakbond NvJ is uitgenodigd. Die probeert de discussie wat te verbreden naar de kwetsbaarheid van freelancers. De columnisten, fotografen, cameramensen en ander ZZP-volk dat het moet doen zonder fatsoenlijke bescherming van een werkgever. Vaak tegen tarieven waarvoor je ook zelf niets aan je veiligheid kunt doen. Ik kocht onlangs een waakhond, tegenwoordig ook al een onbetaalbaar accessoire! Maar de uitgevers, waar het geld weer ouderwets tegen de plinten klotst, willen nieuws- en opiniemakers niet fatsoenlijk betalen. Ze keren zich tegen het SER advies om naar aanleiding van de commissie Borstlap de uitwassen op de arbeidsmarkt uit te bannen. De media-werkgevers kunnen niet leven met de afspraak dat een freelancer die minder dan 30 euro per uur krijgt als werknemer wordt gezien. Fotografen, krantenbezorgers en andere onmisbare schakels in de mediawereld gaan namelijk voor minder geld op pad. Maar de echt grote bedreiging voor de media komt van de politiek zelf. Het kabinet probeert er even snel een wet doorheen te rommelen die legaliseert wat het NCTV al tijden illegaal deed: de eigen bevolking bespioneren. Maar andersom komen wij niet te weten waar we recht op hebben. Nieuwsuur sleepte Hugo de Jonge voor de rechter vanwege zijn botte weigering om stukken vrij te geven, waarbij corona als excuus werd gebruikt. Nieuwsuur won, maar we weten uit het toeslagenschandaal dat de regering de schouders ophaalt en de dwangsom gewoon betaalt. Het zijn geen incidenten. De regering haalt bijna nooit de wettelijke termijn die is gesteld voor het vrijgeven van informatie. Ze werken het Wobben actief tegen; 'een weerstandshouding' zegt staatsrechtprofessor Wim Voermans, die informatie 'zuurstof van onze democratie' noemt. Dat zuurstofgebrek zou het echte gespreksonderwerp moeten zijn in de Kamer donderdag. Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een ANP-bericht wordt gemiddeld door acht media overgenomen. Bij populaire berichten loopt dat op tot wel dertig titels. Als u het gevoel heeft dat alle media hetzelfde nieuws brengen: dat klopt wel redelijk. Toen het ANP werd opgericht kende Nederland nog een pluriforme pers: er waren negentig dagbladen op de markt die de stichting ANP oprichtten zodat ze niet allemaal een verslaggever naar dezelfde nieuwsevenementen hoefden te sturen. Nu zijn bijna alle Nederlandse dagbladen in handen van twee Belgische uitgevers. Er is zowel aan de voor- als de achterkant van het nieuws weinig te kiezen. De ANP grondstoffen worden rondgepompt door een klein aantal uitgevers die intern ook nog veel nieuws hergebruiken. Een interview in het AD staat ook in het Parool enzovoort. Hoofdredacteur Freek Staps vergelijkt journalistiek met bierbrouwen, zijn ANP levert het leidingwater waarmee elk medium zijn eigen biersoort brouwt. Dat leidingwater begint alleen te stinken. De kranten verkochten het ANP in 2010. Ze hadden toen allemaal liquiditeitsproblemen door het verliezen van advertentie-inkomsten tijdens de kredietcrisis en het verliezen van lezers door de opkomst van gratis nieuws op internet. Iets wat zij zelf veroorzaakten door de strategische blunder om het ANP toe te staan vrijwel voor niks nieuws te leveren aan online concurrenten zoals Nu.nl, terwijl de kranten miljoenen betaalden voor hetzelfde product. Zo financierden ze zelf hun belangrijkste concurrent. John de Mol nam het ANP in 2018 over, maar verloor al snel zijn interesse. De nieuwe eigenaar, zorgondernemer Chris Oomen, kocht het persbureau omdat hij vindt dat de vrijheid van meningsuiting gevaarlijk is. Het brengt instabiliteit in een samenleving, zegt hij in de Volkskrant. En dat brengt mensen maar op gekke ideeën. Zo kent Oomen antivaxxers, aan wie hij uitlegt hoe asociaal het is om je niet tegen corona te laten vaccineren. 'Als je je niet laat vaccineren, vind ik dat je niet langer het recht hebt om voorrang te krijgen op de reguliere zorg van wie dan ook,' zegt de kersverse nieuwsmagnaat. Hij zal er daarom op toezien dat het ANP zich verre houdt van fake news, waarmee hij bedoelt: nieuws dat zijn werkelijkheid ontkent. Ik ben blij dat ik geen bier drink. Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zijn pleidooi toont overeenkomsten met dat van Martin Bosma maandag in de Tweede Kamer. Bosma waarschuwt voor het woke-virus dat de cultuur- en mediawereld in de greep heeft. Een gevaarlijk virus, dat ervoor zorgt dat -net als in de Tweede Wereldoorlog- namen van componisten moeten verdwijnen uit het Concertgebouw omdat ze niet van de juiste afkomst zijn. De dominante diversiteits-ideologie van de links-wappies regeert overal waar met belastinggeld cultuur en media worden gefinancierd, waarschuwt Bosma. Er worden boeken verwijderd uit de bibliotheek en musea raken hun subsidie kwijt als hun collectie of personeelsbestand te wit is. Maar ook uitgevers die op commerciële basis opereren hebben 'sensitivity readers' in dienst die kwetsende woorden in manuscripten op moeten sporen. Deze column kan bij zo'n uitgever nooit in een bundel terechtkomen. Arnold Karskens Het is maar de vraag of Blanke Vla en Negerzoenen levensvatbaar is met bedrijven die zo makkelijk zwichten voor de terreur van de links-wappies terwijl het merendeel van de burgers toch echt anders denkt. Ik ben benieuwd hoe het de nieuwe omroep vergaat die dit weekend van start ging in het Verenigd Koninkrijk. Met tv-formats als Woke Watch, waar doorgeschoten linkse vooringenomenheid wordt blootgelegd, gaan ze op oorlogspad tegen het woke-virus. Doelgroep van de zender: de somewhere's, die wij in Nederland de ongehoorden noemen. Maar de Britse Arnold Karskens houdt met zijn nieuwe omroep niet de hand op bij de belastingbetaler. Er is rond de 70 miljoen euro geïnvesteerd door suikerooms met het doel over vier jaar uit de verliezen te zijn. Nog voor er een minuut was uitgezonden riepen de links-wappies al op tot een adverteerdersboycot zoals wij die in Nederland ook zagen tegen GeenStijl en Johan Derksen. Maar in het VK waait de wind gunstiger. Daar drukte de minister van cultuur en media de musea op het hart om zich niet door de woke warriors te laten intimideren en schieten conservatieve opiniemagazines als paddenstoelen uit de grond. Laat die blanke vla maar zitten, ik heb zin in een nieuw mediabedrijf! Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zelf zijn ze, op een enkeling na, de dubbeltjes in de mediacratie die nooit een kwartje worden. Je kunt eens een prijsje winnen van een paar duizend euro voor een tegellichtend verhaal of de jackpot kraken met een bestseller. Jeroen Smit zegt altijd dat hij in De Prooi woont; van de opbrengst van zijn boek over ABN Amro kocht hij een fijn huis in een goede buurt. Het zijn uitzonderingen. Struikelmiljonair, zoals Sywert, word je niet snel in de journalistiek. Misschien zijn journalisten daarom zo gefascineerd door zijn verhaal. Sywert voelde een tijdje als een van hen. Beetje kabaal maken op Twitter, brave foto's delen van zijn brave dakkapel op zijn brave huisje. Babbelen in een talkshow; meninkje hier, analysetje daar. Hij leek zondag in Buitenhof nog lichtelijk in shock over de miljoenen die zomaar aanspoelden in zijn mondkapjeshandel. De koers van de dollar, wat ontwikkelingen op de wereldmarkt en katsjing, nooit meer een klein zeilbootje huren in Loosdrecht, maar je laten fêteren op de Hiswa om een Saffier uit te zoeken. Zo mooi kan het leven zijn. Monsters Als de regering zorgt dat het geld regent gaan ondernemers er met een emmertje onder staan. Sywert pakte minder dan 0,2% van de miljarden euro's die bij het ministerie van Volksgezondheid zonder controle werden weggesmeten, maar hij incasseert 100% van de media-ophef. Ophef die hem in de positie bracht om zonder staat van dienst aan te schuiven op het hoogste niveau in Den Haag. Het sentiment in de talkshows is het kompas van de regering, bleek uit de vrijgegeven notulen van de ministerraad in het toeslagenschandaal. Media creëerden de monsters die ze nu zelf proberen de kop af te hakken. Dat wil zeggen, alleen de zichtbare monsters. Want het wemelt van de Sywerts op alle plekken waar de overheid de vrije markt komt verstoren met gratis geld, van windmolenhandelaren tot vaccinverkopers. De meesten zijn slim genoeg om buiten beeld te blijven. Of schaamteloos genoeg om ondanks hun Mexicaanse Griep-miljoenen vier keer per week live op NPO1 aan de wijn te nippen. Misschien is Sywert de nieuwe Ab. Over Marianne Zwagerman Schrijver en innovatiestrateeg Marianne Zwagerman geeft haar visie op het medialandschap. Elke dinsdag een nieuwe column. Luister live dinsdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/marianne-zwagerman, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.