De Wereld | BNR

Blik op Europa In Oostenrijk pakt premier Kurz de controle over de veiligheidsdiensten. En dat terwijl de diensten eigenlijk aan zijn FPÖ-ministers moeten rapporteren. Europaverslaggever Jesse Pinster over wat daar achter zit. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De redenering is ongeveer zo: de gevestigde orde houdt krampachtig vast aan zijn eigen macht, en verwaarloost het belang van de burger. Drain the swamp, bagger het moeras leeg, was de strijdkreet van outsider Donald Trump. En zo koos Frankrijk Emmanuel Macron, Canada Justin Trudeau, Slowakije Zuzana Caputova en Oekraïne in elk geval in de eerste ronde de komiek Volodymyr Zelensky. Maar klopt die redenering ook? Ik geloof er niets van. Trump ruimt geen moeras op, maar creëert er een, Trudeau is verwikkeld in een corruptieschandaal, Macron is erin geslaagd ruzie te krijgen met links, rechts en het midden. En bovendien: niemand wordt als politicus geboren, en als hij het eenmaal is, wordt hij per definitie onderdeel van de gevestigde orde. Je bent eigenlijk alleen outsider tijdens je campagne, daarna wordt je net zon insider als alle anderen. Wat is er eigenlijk mis met die gevestigde orde? Waarom heet een politicus die zijn werk goed en graag doet een plucheklever? Ik draai het liever om: niks mis met een ervaren politicus die wordt herkozen. Het is ook hip om te fantaseren over een zakenkabinet. Die gedachte is gebaseerd op de onbewezen veronderstelling dat het land langs de afgrond marcheert en beter af is met een generaal als minister van Defensie, een arts op Volksgezondheid, een rechter op Justitie, en een boer op Landbouw. Nederland heeft het in de 19de en 20ste Eeuw enkele keren geprobeerd, en dat werden catastrofes in onze parlementaire geschiedenis. Het vijfdekabinet-Colijn viel in1939 al na drie dagen, tijdens het eerste Kamerdebat. Dat is ook logisch, want moderne democratieën kiezen volksvertegenwoordigers en daarmee ministers uit hun midden, gewone burgers dus die, net als de kiezers, leken zijn. Een échte outsider zou zeggen: ik doe het voor één termijn, schud de politiek eens lekker op, en ben dan weg. Maar zulke outsiders die bestaan niet. Het zijn gewoon aspirant-plucheklevers. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vijf jaar na de annexatie van de Krim zijn de verhoudingen tussen Rusland en het Westen sterk verzuurd. Hoe staat dat land ervoor en willen de Russen zich nog verder gaan mengen in de aangelegenheden van landen als Oekraïne? En hoe moet de EU zich opstellen tegenover Rusland, zeker nu Amerika niet meer de partner is die het ooit was? Kijk De Grote Ruslandshow terugSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Op FoxNews, de roeptoeter van de president, na, hing over bijna alle media een grauwsluier. Urenlang mopperden deskundigen en commentatoren dat Mueller niet duidelijk was over de verdenking van machtsmisbruik, en dat minister Barr van justitie, die geen aanwijzingen ziet voor machtsmisbruik, simpelweg niet deugt omdat hij door Trump is benoemd. Democraten kraaiden al vóór de publicatie dat zij het volledige rapport eisen waar de meeste Republikeinen het trouwens roerend mee eens zijn zonder dat er aanwijzingen zijn dat de minister dat wil tegenhouden. De boodschap is: we laten Trump niet met deze schijnoverwinning wegkomen. Nu is dat de manier waarop het spel in de VS wordt gespeeld. Tijdens de regering-Obama hebben de Republikeinen de president acht jaar lang systematisch getreiterd, geblokkeerd en verdacht gemaakt. Nu komt de wraak. De vraag is wat het de kiezer kan schelen? Bijna niets, zeggen de peilingen. De gemiddelde Amerikaan vindt al dat onderzoek oninteressant. Daar is niets nieuws aan. Richard Nixon werd in 1972, op het hoogst van het Watergate-schandaal, met overweldigende meerderheid herkozen. Bill Clinton zat middenin de Whitewater-vastgoedaffaire, toen hij in 1996 werd herkozen. Voor de rechtbank in New York loopt een ander onderzoek, wegens fraude, belastingontduiking en misschien corruptie. Dat is veel gevaarlijker voor Trump dan dat hele Mueller-onderzoek. Maar zal het de verkiezingen van volgend jaar beïnvloeden? Ik geloof er niks van. Is er dan geen serieuze kritiek op Trump? Wis en waarachtig. Met zijn onophoudelijke stroom van verdachtmakingen, ordinaire scheldpartijen en klinkklare leugens stoot hij heel veel kiezers af. Zijn aanzienlijke achterban blijft hem trouw, maar om verkiezingen te winnen, heb je het politieke midden nodig, en dat jaagt hij de gordijnen in. Dus spannend genoeg allemaal. De anti-Trumpisten doen er beter aan hem aan te pakken op zijn politieke fouten dan collectief in de rouw te gaan over een rapport dat anders uitvalt dan ze hoopten. Want ze hoopten dat de man die Amerika zelf heeft gekozen, zou worden ontmaskerd als misdadiger.See omnystudio.com/listener for privacy information.

En de Israëlische premier Netanyahu wordt met de verkiezingen in zicht geteisterd door een corruptieschandaal. Of dat hem op gaat breken bespreken we met Paul Brill, columnist bij Het Parool. Blik op Europa De Europese liberale familie ALDE, waar ook D66 en VVD deel van uitmaken, schuift maar liefst zeven spitzenkandidaten naar voren voor de Europese verkiezingen. Daarover europaverslaggever Jesse Pinster. Donald Show En het zal momenteel niet zo gezellig zijn in huize Conway. President Trump haalde keihard uit naar George Conway, de man van Kellyanne Conway, die een medewerker en vertrouweling is van The Donald. Amerikacorrespondent Jan Postma vertelt erover. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kabinet steunt Ardern, maar het is nog maar helemaal de vraag of ze ook haar parlement meekrijgt,want Nieuw-Zeelanders doen aan ongeveer dezelfde, bijna religieuze wapenverheerlijking als Amerikanen en Canadezen. In onze ogen is dat verwerpelijk, en bestaat er geen twijfel dat het aantal moorden en zelfmoordenrecht evenredig is aan het aantal wapens. In Amerika zijn mass shootings, zoals maandag in Utrecht, aan de orde van de dag. Sterker nog: er zijn er bijna net zo veel als het jaar dagen heeft. De Amerikaanse definitie van zon mass shooting is vier of meer slachtoffers. Wat de strijd tegen terroristen en andere massamoordenaars in de Angelsaksische wereld extra moeilijk maakt, is dat ze geen bevolkingsregisters hebben, wat bij ons Basisregistratie heet. Wie woont waar, wie verhuist vanwaar naar waar dat soort informatie. Het Engelse recht gruwelt van het idee van persoonsregistratie, waardoor niet alleen in het Verenigd Koninkrijk, maar ook in de Angelsaksische landen Amerika, Australië, Canada en Nieuw-Zeeland, geen registers bestaan. Die landen weten dus niet waar hun inwoners verblijven, en ook niet precies hoeveel het er zijn. Helpt een strenge wapenwet en persoonsregistratie? Als je wereldwijd de statistiek bekijkt, bungelt Nederland, met zijn strenge wapenwet en zijn BSN-nummers, in aantallen slachtoffers bijna onderaan. En toch: de Utrechtse moordenaar had gewoon een wapen. En Tristan van der Vlis, een geesteszieke man die in 2011 in Alphen aan den Rijn vijf mensen doodschoot en zeventien verwondde, had zelfs een wapenvergunning. Noorwegen heeft ook een strenge wapenwet en een bevolkingsregister, en toch blies Anders Bleivik in 2011 in Oslo acht mensen op, en maaide er vervolgens 69 neer met een arsenaal aan automatische wapens. Premier Ardern heeft natuurlijk gelijk: het wapenbezit moet aan banden. Maar een gek weet altijd wel een pistool of machinegeweer te bemachtigen, en of het nou in Christchurch gebeurt of in Utrecht, en of het een totaal onbekende is, of iemand met een strafblad, of iemand op wie de diensten al een oog hadden maar geen bewijs tegen één zon gek kunnen we niet op. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Blik op Europa Ondanks al het Brexitnieuws is Europaverslaggever Jesse Pinster niet vergeten dat het continent uit meer landen en verhalen bestaat. In zijn Europatrein pakt hij er een aantal opvallende uit. Donald Show Donald Trump wil met de noodtoestand financiering voor zijn grensmuur loskrijgen. Maar stemmen het Huis van Afgevaardigden en de Senaat daarmee in? Daarover Amerikacorrespondent Jan Postma. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Blik op Europa Het rommelt binnen de Europese Volkspartij. De christendemocraten hebben hun buik vol van Viktor Orbán. De partij van de Hongaarse premier en notoir dwarsligger dreigt uit de EVP gezet te worden. Maar de man die zichzelf een straatvechter noemt lijkt niet van plan te zijn te vertrekken. Daarover Europaverslaggever Jesse Pinster. Donald Show Het Trump-tribunaal, daar begint het Amerikaanse congres op te lijken, want de onderzoeken naar de president stapelen zich op. Amerikacorrespondent Jan Postma vertelt hoe het Witte Huis zich erop voorbereid. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Eurotrash dat zijn Europese snobs merkkleding, pretenties, eigenwijs, betweterig, die veel reizen of erger nog in Amerika wonen. Zeg maar: zoiets als Democraten. De Europese Unie is misschien wel het allerergste, vinden Trump en de Trumpisten, want die blasé-hooghartige ijdeltuiten in Brussel vertellen Amerika met de neus omhoog hoe het moet en hoort. Of, in de woorden van minister Mike Pompeo van Buitenlandse Zaken, bureaucraten die hun eigenbelang stellen boven dat van hun landen en burgers. Dat moet de achtergrond zijn geweest van de plotselinge demotie van de Europese vertegenwoordiger in Washington, die in december, tijdens de uitvaart van George Bush Sr., achter in de rij hoogwaardigheidsbekleders moest en aldus ontdekte dat hij zijn status als ambassadeur kwijt was. Oh ja, verhip, was de reactie van het State Department, dat hadden we hem helemaal vergeten te vertellen. Niemand in het deftige wereldje van de diplomatie durfde het woord te gebruiken, maar het was bewuste vernedering. We zetten dat Eurotrash eens even op hun nummer. Deze week is de demotie teruggedraaid en is een nieuwe vertegenwoordiger, de Griekse diplomaat, Stavros Lambrinidis, weer in genade aanvaard, of zo, want hij heeft de positie van ambassadeur terug. Het State Department bevestigde dat de EU als organisatie inderdaad terug is van de eerste naar de eredivisie van de diplomatie. Incident gesloten, kun je zeggen. Flauw plaagstootje, maar we gaan dapper verder. Dat lijkt me verstandig, maar we mogen ons geen illusies maken over hoe de Trumpisten naar ons kijken: Eurotrash. En laten we eerlijk wezen: hoe kijken wij naar de Trumpisten? Ugly Americans? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Blik op Europa Als de Britten zonder Brexit akkoord uit de Europese Unie gaan, dan kan dat de Nederlandse staat tientallen miljoenen euros gaan kosten. Europaverslaggever Jesse Pinster over het geld dat dan linea recta vanuit de Hollandse staatskas overgemaakt moet worden naar Brussel. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor de generatie Amerikanen die de Vietnamese oorlog heeft meegemaakt, is Hanoi de stad van Ho Chi Minh, de duivelse vijand uit de vorige eeuw. De oorlog waarin 58.000 Amerikanen en meer dan een miljoen Vietnamezen sneuvelden. En juist daar ontmoet Donald Trump Kim Jong-un. Die oorlog was fout, maar toch voelen sommige veteranen de keuze van Hanoi als een vernedering. Alsof Kim de Amerikaanse president als een dompteur aan een touwtje heeft en rondjes laat hollen. Het is een metafoor voor de topontmoeting zelf. Wonderen zijn de wereld niet uit, maar er moet er echt een gebeuren om de top te laten slagen. Klaarblijkelijk brengt Trump een voorstel mee om de Koreaanse Oorlog, die in 1953 eindigde met een wapenstilstand, formeel te beëindigen. Dat is altijd mooi leve de vrede maar wat betekent het precies? Amerika, China en Zuid-Korea hebben allang normale betrekkingen, Noord- en Zuid-Korea hebben een soort niet-aanvalsverdrag. Juist daarom vermoed ik dat Trump, met een formele vrede tussen de VS en Noord-Korea, iets anders voor ogen heeft: het uitdunnen van de Amerikaanse troepenmacht van 28.000 soldaten aan de Noord-Zuid-Koreaanse grens. Officieel ontkent Washington, maar, net als in Syrië, Afghanistan en Irak, wil Trump af van het oorlogsspel in verre landen. Zuid-Korea heeft dat voornemen voorlopig kunnen tegenhouden door een deel van de kosten over te nemen, maar Trump wil er weg. Hij heeft feitelijk maar één eis aan Kim: stop met je kernwapens en raketten. Omdat politici van verhullend taalgebruik houden, spreken ze over denuclearisering. Maar in de ogen van Kim is dat net even wat anders, namelijk: alle kernwapens en raketten weg uit de hele regio, dus ook de Amerikaanse uit Zuid-Korea. Dat gaat niet gebeuren. Wat wel kan is dat Kim belooft zijn wapenprogramma niet uit te breiden en te stoppen met testvluchten, maar dan moet Amerika twee dingen doen: stoppen met militaire oefeningen met Zuid-Korea en aanmerkelijke verlichting van de sancties. Gaat allemaal niet gebeuren. Wat dan wel? Het stoppen met de kernproeven dat kan Kim gemakkelijk beloven, want zijn wapenprogramma is zo goed als af. En misschien ietsje minder Amerikaanse sancties. En dan dat symbolische vredesverdrag. Trump gaat het gradioze en historische resultaten noemen let maar op. Maar hij loopt rondjes aan het touwtje van de échte winnaar: Kim Jong-un. Nota bene in Hanoi. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Blik op Europa De voorzitter van het Europees Parlement, Antonio Tajani zit in de problemen door reeks omstreden beslissingen en uitspraken. Wat betekent dat voor zijn positie? Daarover Europaverslaggever Jesse Pinster.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij een natuurramp of terroristische aanval of oorlog snap je met je boerenverstand het verband met het woord noodtoestand. Politie en leger mogen zonder uitleg mensen arresteren, media kunnen niet meer alles publiceren, groepsbijeenkomsten worden verboden. Bij ons staat het in artikel 103 van de Grondwet. De regering kan, buiten de Tweede Kamer om, via een Koninklijk Besluit, de noodtoestand afkondigen. Maar als je gaat zoeken naar wat nu precies de grondslagen zijn, is het allemaal wat vager. Wie maakt uit dat er acuut gevaar is? Strikt genomen Mark Rutte. Toch zit er in artikel 103 een mooie garantie tegen willekeur, want na het uitroepen van de noodtoestand, beslist de Tweede Kamer hoe lang die duurt. Dus als het kabinet bijvoorbeeld zou zeggen: we roepen de noodtoestand uit vanwege het migrantenprobleem, of omdat de Noordzee te veel opwarmt, of om het aantal ongevallen op de A12, en de Kamer vindt dat onzin, kan die het Koninklijk Besluit binnen een dag de nek omdraaien. En zo is het in de meeste westerse landen geregeld. In Amerika werkt het in principe niet anders. De president kan de noodtoestand uitroepen, en het Congres kan een motie aannemen die de president opdraagt daar een eind aan te maken. Alleen kan de president dan zijn veto uitspreken, en om dat ongedaan te maken, moeten beide huizen daar met twee derde toe beslissen. En die twee derde is er niet. Dus Trump wint. Tenzij, zoals nu, een aantal staten naar de rechter stapt om de grondwettelijkheid te toetsen. Allerhande deskundigen noemen Trumps argument dat de immigratie vanuit Mexico een kwestie is van nationale veiligheid constitutionele apekool. Maar je kunt je voorstellen dat het Hooggerechtshof, dat er uiteindelijk over zou vonnissen, zegt: sorry, dat kunnen we niet beoordelen. Dan hadden de criteria voor gevaar beter in de wet moeten staan. Trump wint opnieuw. Nu gaat het Trump alleen om geld voor zijn muur. Dat in Baltimore, Boston of Buffalo plotseling burgers uit hun huis worden gesleurd en in het cachot gedumpt, of dat de New York Times een verschijningsverbod krijgt het is allemaal niet waarschijnlijk. Maar het is een zorgelijke stap naar onttakeling van de democratie. Make America great again? Het blijft een lefgozer, die Trump. See omnystudio.com/listener for privacy information.

En Amsterdam hoopt het nieuwe Londen aan de Amstel te worden. Een droom of werkelijkheid? Daarover Martin Visser, Financieel journalist bij de Telegraaf. Niger Minister Sigrid Kaag van ontwikkelingssamenwerking is net terug uit Niger. Nederland gaat de komende jaren 100 miljoen euro investeren in het land. Niger geldt als een cruciaal vertrekpunt van migranten naar Europa. Wordt dat vraagstuk met 100 miljoen euro opgelost? Blik op Europa Minister Blok van Buitenlandse Zaken heeft een hele originele manier gevonden om bedrijven te motiveren zich goed voor te bereiden op Brexit. Maar volgens Europaverslaggever Jesse Pinster weten bedrijven nog helemaal niet waar ze zich nou op moeten voorbereiden. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De ecologische voetafdruk van de iPhone X is 79 kilo CO2. Apple zelf is daar best trots op, maar je moet dat als we de verkoopcijfers in China van 2017 als maatstaf nemen vermenigvuldigen met 228 miljoen. Dat is dus 18 miljard kilo CO2. In totaal verkocht Apple in 2017 728 miljoen iPhones dus een voetafdruk van 57,5 miljard kilo CO2. Dat is andere koek, meneer Cook. Nu kun je zeggen: flauw om Apple eruit te lichten, maar als je naar de totale technologiesector kijkt, is de mobiele telefoon de grootste vervuiler. En Apple wil graag de grootste zijn. De totale voetafdruk van alle pcs, laptops, monitors, tablets en mobieltjes is nu 3,5 procent van de totale CO2-uitstoot, maar ligt over twintig jaar op 14 procent dat is ruim de helft van s werelds totale transportsector - autos, vliegtuigen, schepen, treinen en scooters. Want achter al die appjes, YouTubes, zoekmachines en e-mails zitten gigantische datacentra van Google, Facebook, Amazon, Microsoft, IOS en Android en die datacentra zijn ecologische vulkanen. In Nova Zembla wonen drieduizend mensen, die doodsangsten uitstaan door een invasie van uitgehongerde ijsberen, die op dat verre Siberische eiland op voedsel jagen, ook op mensenvlees. De oplossing van de opwarming vereist meer fantasie dan een gammel Haags klimaatakkoord. Maar let eens op hoe ook de meest uitgesproken Kamerleden en activisten aan hun smartphone gekleefd zitten. Wat doen we eraan? Misschien beginnen met ons niet gek te laten maken door de hedendaagse variant van de stofzuigerverkoper, de marketeers van de telefoonindustrie, die ons wijs maken dat je met een toestel dat meer dan twee jaar oud is in de Middeleeuwen leeft. Nu is het bepaald niet zo dat de Chinezen zich op grond van deze overwegingen van de iPhone afwenden. Die kopen massaal Huwaei-toestellen. Goedkoper en minstens net zo goed. En natuurlijk met minstens dezelfde voetafdruk als de iPhone.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Blik op Europa Er is een speciaal plekje in de hel voor Brexiteers zonder plan. Door alle aandacht voor de ene uitspraak van Donald Tusk, mist bijna iedereen de hint voor een oplossing voor de Brexit-impasse. Behalve onze Europaverslaggever Jesse Pinster. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tienduizenden Afghanen kwamen om, en bijna 15.000 Amerikanen. De oorlog heeft de Amerikaanse belastingbetaler ruim een biljoen dollar gekost momenteel 45 miljard per jaar. Winnen is simpelweg onmogelijk, en niet winnen betekent dat je hebt verloren. En dus kiezen de Amerikanen nu openlijk voor de enige oplossing: rechtstreekse onderhandelingen met de Taliban, en een plan om binnen anderhalf jaar te vertrekken. Precies zoals ze, na 12 jaar, in Vietnam een deal sloten met de vijand en de aftocht bliezen. Dat de Taliban minstens de helft van het land in handen hebben, is een feit. Dat de Afghaanse krijgsmacht - met hulp, training en geld van de VS en andere landen - daar niets aan kan veranderen, is ook een feit. Het argument van westerse regeringen om in Afghanistan te blijven was steeds: nog een beetje hulp, nog een beetje training, en de Afghaanse krijgsmacht kan het land onder controle krijgen. Dat is een illusie gebleken, evenals hardnekkige fabels over democratisering van het land. Of dat andere sprookje, over meisjes die nu naar school kunnen. Ja, een handjevol, in een paar steden, misschien, maar meisjes en vrouwen zijn en blijven gebruiksartikelen en handelswaar. En het onderwerp waarover iedereen zwijgt: Afghanistan is nog steeds én straatarm én s wereld grootste opiumproducent. Een ander argument was het gevaar van terrorisme, dat ons vanuit of via Afghanistan bedreigde. Of dat gevaar er nog steeds is, valt moeilijk te bewijzen, en voor de Amerikanen is het in elk geval kennelijk vervallen. En wij? Jawel, tot 2021 levert Nederland 160 soldaten. Kosten: 21 miljoen euro per jaar ruim 57.000 euro per dag, ofwel 2.400 euro per uur. Dat doen we, onder meer, uit solidariteit met de bondgenoten. Ik zou zeggen: als de grootste bondgenoot en gangmaker Amerika pontificaal vertrekt, kan het kleine Nederland dat ook. Dat mag best stilletjes, want het verschil zal nauwelijks opvallen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In De Wereld een langer gesprek met Voorhoeve over zijn aanbevelingen. En in Venezuela probeert Nicolas Maduro vast te houden aan de macht, terwijl Amerika er alles aan doet om oppositieleider Juan Guaido in het zadel te helpen. Barbara Hogenboom, directeur van het Centrum voor Studie en Documentatie Latijns Amerika aan de UvA over de chaos in Venezuela. Donald Show Het is in Amerika weer tijd voor de Super Bowl en Trump's favoriete team de New England Patriots zitten in de finale. Jan Postma over hoe de Super Bowl dit jaar een extra politieke lading krijgt. Blik op Europa Italië maakt Frankrijk uit voor rotte vis. Met alles wat de Fransen doen is iets mis, van Champagne tot en met de gele hesjes. Europaverslaggever Jesse Pinster over waar die plotselinge woede tegen Frankrijk vandaan komt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Show Trump is boos op zijn advocaat Rudy Giuliani. In een aantal moeizaam verlopen mediaoptredens heeft Giuliani twijfel gezaaid over wanneer Trump nou écht ophield met de plannen voor zijn Trump tower in Moskou. Onze correspondent Jan Postma vanuit Washington over de gevolgen. Blik op Europa De mogelijke opvolger van Jean-Claude Juncker, Manfred Weber is op bezoek in Rotterdam. Europaverslaggever Jesse Pinster sprak sprak hem over zijn plannen voor Europa. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is een raadsel waarom mensen van wie we mogen aannemen dat het geen halve zolen zijn, zich elk jaar weer in de fuik laten lokken dat World Economic Forum heet. Zonder lid te zijn, kom je er niet in, en alleen het lidmaatschap kost al een halve ton. Klaus Schwab, de magiër van het Forum, verkoopt ook het zogenoemde strategische lidmaatschap, Dat kost een half miljoen. Behalve het lidmaatschap, moet je bovendien een toegangskaartje kopen Kosten: 25.000 euro per persoon. Hoe verantwoorden al die kwispelende, champagne nippende CEOs en CFOs die kosten aan hun aandeelhouders? Als er ooit eens iets zinvols of bruikbaars uit die jaarlijkse elite-bijeenkomst in Davos zou komen, dan kon je je er nog iets bij voorstellen. Maar jaar in, jaar uit verschijnt er een of andere politieke ster, die enorme koppen scoort en dan weer dooft. De Chinese president Xi, in 2017, met een uit zijn mond verrassend pleidooi over vrijhandel, terwijl Amerika, Europa en Afrika zich inmiddels grote zorgen maken over de voet-tussen-de-deur tactiek waarmee de Chinezen de markten kapen. Donald Trump, vorig jaar, met de kreet America is open for business. O ja? Er volgde een handelsoorlog en de sluiting van zijn eigen regering. Amerika zit op slot en de sleutel is zoek. Of het wonderkind Macron, die daar voor de crème-de-la-crème van Davos hoge ogen scoorde met een nieuw soort liberalisme, dat inmiddels door de gele hesjes zowel als het bedrijfsleven is ontmaskerd. Terwijl de grote maatschappelijke problemen om een oplossing schreeuwen globalisering, populisme, het milieu, de afkeer van de burger tegen snobisme zoals in Davos gaat het Forum dit jaar over technologische verandering. Niet over het dichten van de kloof tussen arm of rijk, niet over migratie, niet over het groeiende wantrouwen, niet over de dreiging van rechts en religieus extremisme, niet over de handelsoorlog, een nieuwe koude oorlog of een nieuwe hete oorlog. Hoe krijgt Klaus Schwab die tweeduizend betalende hotemetoten elk jaar weer bij elkaar? En welke regeringsleider, CEO of gesponsorde professor-meester-doctor durft het aan om op te staan en te roepen: nu is het genoeg, we stoppen met deze flauwekul! See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Show Er komt weer een nieuw boek aan over Trump. Dit keer van iemand uit zijn voormalige inner circle. Onze correspondent Jan Postma in Washington over de wraak van Chris Christie. Blik op Europa Durft de Europese Commissie de fusie tussen treinreuzen Siemens en Alstom te blokkeren? Europaverslaggever Jesse Pinster over een keiharde confrontatie tussen Duitsland en Frankrijk en de Commissie over treinen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Israël houdt zijn militaire strategie altijd zorgvuldig geheim, maar stafchef Gadi Eisenkot maakte in een afscheidsinterview met de New York Times een uitzondering. Sinds januari 2017 hebben de Israëlische luchtmacht en commandos duizenden aanvallen uitgevoerd op Iraanse doelen in Syrië. Dus niet in Iran zelf, maar het resultaat is er niet minder om. Irak had, volgens Eisenkot, in Syrië een legermacht van minstens tienduizend man, ook uit Iran, Pakistan en Afghanistan, op de been gebracht, met bases langs de grens met Libanon en Israël, plus het zwaar bewapende Hezbollah. Dat alles is goeddeels uitgeschakeld, ook het aanzienlijke raketarsenaal van Hezbollah. Tegelijkertijd onthulde de Wall Street Journal dat Donald Trumps nationale veiligheidsraad afgelopen najaar met het Pentagon heeft overlegd over de mogelijkheid van een rechtstreekse Amerikaanse aanval op Iran. Aanleiding was een Iraans bombardement op Bagdad, waarbij op een haartje na de Amerikaanse ambassade werd geraakt. De inmiddels kwaad weggelopen minister van Defensie James Mattis vond het een rampzalig plan. De vraag is waarom al die informatie nu plotseling naar buiten komt. Misschien is het een verkiezingsstunt van premier Netanyahu, die zich graag profileert als de redder van de wereld. Maar Eisenkort licht een ander belangrijk deel van de sluier op. Volgens hem is de Syrische president Assad blij met de politieke en militaire druk op Iran. Ja, Iran heeft hem aan een overwinning geholpen, maar nu die is bereikt, moeten de Iraniërs wegwezen en stoppen met het indoctrineren en intimideren van het Syrische volk. De Israëlische boodschap is dus: Assad heeft gewonnen, en dat is geen slecht nieuws voor Israël, en de rest van de wereld. Niet bepaald het geluid dat wij uit Den Haag of Brussel gewend zijn te horen. Het Amerikaanse signaal is: wij laten het hier even bij. Wij hebben niets meer in Syrië te zoeken, gaan geen oorlog voeren met Iran en vertrouwen de poortwachtersfunctie toe aan de Israëliërs. Opmerkelijk is het stilzwijgen van Rusland, dat Assad mede aan zijn overwinning hielp. Ongetwijfeld zijn de Russen tot in detail op de hoogte, en vinden het best zo. De conclusie is dat de belangrijkste partijen niet in Assad, maar in Iran de grootste bedreiging zien. Dat je onder die omstandigheden nog zou kunnen praten over het redden van de nucleaire deal is een pure illusie.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Show De shutdown duurt voort in Amerika. Donald Trump bezoekt de grens met Mexico in de hoop de Democraten op de knieën te krijgen en zijn muur te financieren. Maar of het bezoek ook echt iets uitmaakt? Daarover onze correspondent in Washington Jan Postma. Blik op Europa De Italiaanse minister Salvini probeert een coalitie te sluiten met de Poolse regeringspartij PiS voor de Europese verkiezingen. Europaverslaggver Jesse Pinster over de succeskansen van een anti-Europeaanse alliantie. SpanjeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Nieuwe telefoontjes pushen, die nauwelijks beter zijn dan de vorige, en dat tegen krankzinnige prijzen daar trappen ze niet meer in. Gezichtsherkenning? Houd toch op. Evenmin als neuspuntherkenning, of oorlelherkenning, of grote-teenherkenning. Als je oude mobieltje nog prima werkt, ga je echt niet meer om drie uur s nachts voor de poort van de kathedraal staan posten in het onderhavige geval Apple Store genoemd om als eerste de hand te leggen op wat theologen een idool noemen. Met de Chinezen voorop denken ze: neem je moeder in de maling. Wat grappig is, is het perspectief. Apple verloor op één beursdag tientallen miljarden in waarde, en sleurde in de hele wereld de beurzen mee omlaag. Analisten wezen er terecht op dat om in de sfeer te blijven niet de Apocalyps was gearriveerd. Het gaat nog steeds best goed met de economie, ook met Apple, dat best tegen een tikje kan. Tegelijkertijd staan Amerika en de rest van de wereld op hun kop over de 5,6 miljard die Trump wil voor zijn muur of zijn hek, of hoe het ding ook moge gaan heten. Dat is, vergeleken met die éne moeilijke dag voor Apple, een schijntje. Maar ook als je die 5,6 miljard afzet tegen de totale Amerikaanse begroting van meer dan vier biljoen, dan is het al helemáál te verwaarlozen. Ook dit is een schijnvertoning. De Democraten gunnen het Trump niet dat hij kan zeggen die muur die heb ik beloofd en die komt er. Trump gunt de Democraten niet dat ze zeggen: die muur die hebben we toch maar mooi tegengehouden. Inhoudelijk is er niet zo veel aan de hand. Beide partijen hebben schoon genoeg van de illegale immigratie. Het opblazen van zon doodsimpele en oplosbare kwestie door er van beide zijden een messiaanse dimensie aan te geven is pure volksverlakkerij. Valse religie, net als Apple. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Show Mitt Romney maakt vandaag zijn entree in de Amerikaanse Senaat. Onze correspondent Jan Postma in Washington over de opschudding die hij nú al heeft veroorzaakt. Blik op Europa De Europese Commissie wil de belastingparadijzen inpolderen, maar waarom zouden de palmboomeilanden hun plekje in de zon opgeven? Daarover Europaverslaggver Jesse Pinster.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Daar gaat-ie: -Donald Trump gaat minstens twee tweets versturen die kloppen, misschien zelfs drie. In elke tweet noemt hij zichzelf de winnaar. -Het monster Assad wint en wordt de heer Assad. Ambassades in Damascus worden heropend. -Donald Trump krijgt niet zijn muur, maar wel zijn hek. Hij noemt zichzelf de winnaar. -Eén mega-zeecontainerschip vervuilt net zo veel als 50 miljoen autos, maar de scheepvaart wordt opnieuw nauwelijks aangepakt. -Donald Trump legt de handelsoorlog met China bij en noemt zichzelf de winnaar. -De EU en het Verenigd Koninkrijk gaan akkoord met een geleidelijke Brexit. Donald Trump noemt de Britten losers. -Donald Trump wordt niet afgezet, en noemt zichzelf de winnaar. -De discussie over vliegen of reizen met de trein blijft de wereld op zn kop. De vliegtarieven moeten niet omhoog, de treinkaartjes moeten omlaag. Gaat niet gebeuren. -Donald Trump stelt zich herkiesbaar en noemt zichzelf de winnaar. -Air France gaat staken. Dat staat al vast een aanleiding wordt nog gezocht. -Donald Trump ontmoet Vladimir Poetin en noemt zichzelf de winnaar. -Nederland gaat niet van het gas af. -Donald Trump ontmoet Kim Jong-un en noemt zichzelf de winnaar. -Uitademen is een van de grootste bronnen van CO2-uitstoot. Ik ga proberen ermee te stoppen, en alleen nog in te ademen. Donald Trump noemt het trouwens fake nieuws. Kortom: 2019 wordt een spannend jaar. Geniet ervan!See omnystudio.com/listener for privacy information.

Blik op Europa Met nog iets meer dan 3 maanden te gaan duurt de onzekerheid rond de Brexit voort. Maar laten we de Brexit-zorgen nog maar heel even opzij zetten, want dit politieke theater levert ook veel komedie op, ontdekte Europaverslaggever Jesse Pinster. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Show Een shutdown van de Amerikaanse overheid lijkt te zijn voorkomen. Onze correspondent Jan Postma in Washington over wat dat betekent voor de muur van Trump. Blik op Europa Het Catalaanse conflict laait weer op. Europaverslaggever Jesse Pinster over 'dreigend bloedvergieten' en mogelijke rellen in Barcelona.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat is zon beetje het gevoel van de klimaatbeweging, die terecht woedend is over de uitkomst van CAP24, de VN-klimaatconferentie in Katowice, die na weken neuzelen 133 paginas vrijblijvende wartaal produceerde over het nagenoeg net zo vrijblijvende akkoord van Parijs uit 2015. Ruzie over de vraag of het belangrijkste wetenschappelijke onderzoek in de verklaring zou worden opgenomen met het woord verwelkomen of nota nemen werd opgelost door het document gewoon weg te laten. De verklaring van Katowice doet denken aan het beeld van Zadkine in Rotterdam het hart ontbreekt. Dat de klimaatbeweging zelf soms meer op een religieuze sekte lijkt dan op de hoeder van de waarheid en de ijsbeer, moge zo zijn, maar twee dingen staan vast: het menselijke gedrag draagt bij aan de opwarming van de aarde, en een VN-conferentie is het slechtste gremium om daar iets aan te doen. Het goede nieuws is dat de ecologische revolutie wel degelijk plaatsvindt, maar eigenlijk uitsluitend lokaal. President Trump is een klimaatontkenner, maar Californië was al eind jaren 60 de eerste staat ter wereld die met loodvrije benzine en de katalysator kwam. De rest van Amerika keek meewarig naar die zweverige hippies, maar 15 jaar later volgde de hele westerse wereld. En zo wemelt het in Europa, China, India, Amerika, Afrika en al die landen die het milieu het zwaarst bevuilen van de uitstekende initiatieven en projecten van plaatselijke overheden en bedrijven. Je kunt je twijfels hebben bij de onhaalbare doelstelling Nederland moet van het gas af, en bedenkingen hebben bij de klimaattafels of de cockpit van Wiebes. Maar het levert meer op dan de beschamende, vrijblijvende slag in de Poolse kolendamp en die 133 paginas holle frasen, die erop de een of andere manier in slaagden het predicaat akkoord te verwerven.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Show Pornosterren, Michael Cohen en Trump. Onze correspondent Jan Postma in Washington over de celstraf voor de oud-advocaat van Donald Trump en de gevolgen voor de president. Blik op Europa Opnieuw een cruciale Europese top over de Brexit. Europaverslaggever Jesse Pinster vanuit Brussel over de stemming onder de Europese leiders.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mevrouw Meng is opgepakt op verdenking van het illegaal verkopen van hard- of software aan Iran. Amerika vraagt om uitlevering. China eist onmiddellijke vrijlating, premier Trudeau zegt: wij zijn een rechtsstaat, daar ga ik niet over, maar de rechter. Ook de Amerikanen gebruiken dat argument: dit gaat allemaal buiten Trump om. Wat ook maar een beetje is hoe het uitkomt: onlangs eiste Trump van Turkije de vrijlating van een Amerikaanse dominee. Erdogan zei: daar ga ik niet over, maar de rechtbank, maar die dominee was niettemin binnen de kortste keren terug in Amerika. Het kan dus verkeren. Dat het in een rechtsstaat zo hóórt staat buiten kijf, maar dat de strategie van de arrestatie van mevrouw Meng niet uitvoerig in Ottawa en Washington is besproken, waag ik te betwijfelen. Het is wel degelijk een politiek signaal. De regering-Obama en de regering-Trump voerden al lang internationaal campagne tegen samenwerking met Chinese techreuzen. Australië en Nieuw-Zeeland hebben het inmiddels verboden, Groot-Brittannië gedeeltelijk, evenals Japan. Het argument: China zuigt onze kennis en communicatie op, spioneert zich suf en beïnvloedt onze handel, wandel en wie weet onze politiek. Ik heb geen idee of het waar is, maar ik denk eigenlijk van wel. We doen het allemaal. De Amerikaanse NSA heeft de telefoon van Angela Merkel gehackt. Dat weten we onder meer omdat het Russische antivirusbedrijf Kasperski de hacksoftware van de NSA had gehackt. En dát weten we weer via de Israëlische geheime dienst, die het hackende Kasperski hackte. Ik denk ook dat het allemaal waar is omdat politie en justitie, in ons eigen land, hebben bewezen versleutelde telefoons te kunnen kraken om binnen te dringen in de mocro-maffia. Die telefoons waren beveiligd met zogenoemde PGP-software, wat pretty good privacy betekent. Niet, dus. Ja, ik weet het: dit zijn allemaal andere onderdelen van een heel gecompliceerd verhaal. Maar ik houd het even simpel: Canada en de VS hebben vast een punt, en als het aan mij lag, ging Huawei subiet op de zwarte lijst. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Show De Verenigde Staten staat stil bij het overlijden van oud-president Bush. Onze correspondent in Washington Jan Postma de ongemakkelijke spanning tussen Donald Trump en de andere oud-presidenten. Blik op Europa Het CDU, de Christendemocraten in Duitsland maken zich op om te stemmen over een nieuwe partijleider. Europaverslaggever Jesse Pinster over wie het meeste kans maakt om Merkel op te volgen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Al heel lang heb je de G-7, die bestaat uit s werelds grootste economieën. Maar daar mag China niet bij, want toen de G-7 werd bedacht, was China nog een Derde Wereldland. Rusland zit er ook niet bij. Dat wil zeggen: een tijdje wél, en toen werd het de G-8, maar na de Oekraïne- en Krim-affaire werd Rusland eruit gekieperd. Dus weer G-7. Om de economische supermacht China erbij te halen, wordt klaarblijkelijk beschouwd als G-zever. De G-20 was bedoeld om aan het elitaire G-7-groepje een aantal ontwikkelingslanden en opkomende markten toe te voegen. China en Rusland stonden wel op dát lijstje. Maar eigenlijk is de G-20 de G-19, want namens de Europese Unie schuift er ook een vertegenwoordiger aan. Nederland mag er af en toe bij zijn, zoals nu, en is dan apetrots. Dat is merkwaardig, want als 18de economie in de wereld hoort ons land er gewoon permanent bij. Maar dat willen andere leden dan weer niet, want dan zouden er te veel Europese landen aan tafel zitten. Premier Rutte vond het allemaal prachtig, vooral omdat hij in de wandelgangen zijn collegas college kon geven over de Brexit. Daarover kunnen ze hem trouwens gewoon bellen, dus waarom zou je er helemaal voor naar Buenos Aires moeten? Maar over de bekende, vage G-vergezichten hoor je Rutte gelukkig niet. Al proberen ze ons van alles en nog wat wijs te maken over wat er zoal is afgesproken, deze G-20 ging maar om één kwestie: de Amerikaans-Chinese handelsoorlog, en dus om het gesprek tussen Trump en Xi. Het was dus niets meer of minder dan een G-2. En ook dat gesprek had net zo goed plaats kunnen vinden in Beijing, Washington of voor mijn part New Delhi, waar de G-dinges trouwens in 2022 heeft afgesproken. Trump wilde, na dat ene belangrijke gesprek, eigenlijk meteen weg. Beleefd was het niet beleefdheid is niet zo zijn ding maar begrijpelijk was het wel. Houd toch op met dat G-dinges. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald show Spannende ontwikkelingen in het onderzoek van Mueller naar Trump. Onze correspondent Jan Postma over de leugens van Paul Manafort. Blik op Europa Vergeet de Brexit. Brussel ligt namelijk ook overhoop met Zwitserland over de onderlinge relatie. Europaverslaggever Jesse Pinster over de spanningen met Bern.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Aanleiding voor de huidige rellen, met demonstranten in gele motorfietshesjes, is de benzineprijs. Die is opgelopen tot 1,47 euro per liter. In Nederland is die met 1,66 euro overigens een stuk hoger. De Fransen hebben wel dure tolwegen, maar ze betalen geen BPM en wegenbelasting. Dus als Nederlander denk je: waar mag ik tekenen? Maar voor de vaak in armoe levende Franse plattelander is het niet meer op te brengen. Die ziet de hoge benzineprijs als symbool van de mislukking van de door president Macron beloofde hervormingen. De president van de rijken', is zijn bijnaam op het platteland. Het griezelige van het verhaal is de kaping van de protesten door eveneens in gele hesjes gehesen dubieuze gelegenheidsrelschoppers van allerhande pluimage. Bijvoorbeeld anti-immigratie-hooligans jawel, hooligans die een groep donkergekleurde asielzoekers vanuit hun schuilplaats naar de politie sleurde onder het motto gooi ze op een giga-barbecue. De rechtse en linkse oppositie van Marine Le Pen en Jean-Luc Mélenchon grijpen de gelegenheid gretig aan. Hun aanhang, ook in gele hesjes, is uit op een Frexit. Alle rellen en opstandjes houden vroeg of laat wel weer op. Maar de onderliggende problematiek verdwijnt niet. De Franse economie rammelt, de werkloosheid is enorm, de staatsschuld hoog. Macron slaagt er maar niet in orde op zaken te stellen. Veel Europese leiders hadden, met de Brexit en de tanende macht van Angela Merkel, hun hoop gezet op deze nieuwe inspirator in een verdeeld Europa. IJdele hoop, en hoe meer die gele hesjes zich roeren, hoe harder de alarmbel rinkelt in Brussel, en zeker ook in Den Haag. Deze Franse slag is een rechtse en linkse directe op het gelaat van de EU.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald show Het is Thanksgiving in de Verenigde Staten. Onze correspondent in Washington, Jan Postma over Trump en kalkoenen. Blik op Europa De Europese Commissie en de Britse Brexitonderhandelaars hebben een akkoord over de toekomstige relatie. Maar Gibraltar blijft een probleem, Europaverslaggever Jesse Pinster over hoe Cyprus daarbij kan helpen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De 'aso's' zoals premier Rutte ze noemt, roeren zich, maar waar is de milieulobby? Kortom: het jaarlijkse ritueel van de Zwarte Piet-rellen is de waanzin ten top, met uit de voetballerij afkomstige, bijklussende pro-Piet-hooligans als gangmakers. We horen wel in één keer bij het grote nieuws, tussen de grote landen, met hun grote hetzes. Amerika heeft de migrantenkaravaan, Turkije heeft Gülen, Frankrijk heeft de vakbonden. Rusland heeft Brussel. En Nederland heeft Zwarte Piet. De hoeveelheid aandacht die Zwarte Piet in binnen- en buitenland trekt is, in elk geval naar journalistieke maatstaven, enorm. Persbureau Sputnik, spreekbuis van de Russische regering, haakte kwijlend in op de suggestie dat de anti-Piet-beweging financiële steun ontvangt van miljardair George Soros, de absolute favoriet van alle complotdenkers. De Britse Independent noemt het rellen rondom de omstreden kerstmis-figuur, bekend als Zwarte Piet, een formulering die ook The Sun gebruikt. De New York Times wijst op provocaties, maar geen geweld van de kant van de anti-Piet-demonstranten. Het Vlaamse Laatste Nieuws veegt de pro-Zwarte Piet-supporters op één hoop met Pegida en Geert Wilders. Rellen om een kinderfeestje. Rutte heeft gelijk: hoe slagen ze er in een gezond maatschappelijk debat over discriminatie bewust te laten ontsporen over de hoofden van onze kleine medeburgers heen, die niet alleen geloven in Sinterklaas, een over zonnepanelen lopende schimmel, en die allang verdwenen, zwart-walmende schoorsteen?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Blik op Europa De Brexit misère houdt ook de Brusselse bubbel bezig. Europaverslaggever Jesse Pinster over hoe de EU kijkt naar alle onrust in Londen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Veel mensen vrezen een herleving van de Koude Oorlog. Als je de definitie hanteert van de Spanjaard Don Juan Manuel uit de 14de Eeuw, de eerste die de term gebruikte, zit er misschien iets in. Hij bedoelde het toenmalige conflict tussen christendom en islam, en dat die spanning er opnieuw is, kun je moeilijk ontkennen. George Orwell gebruikte de term Koude Oorlog in 1945 als eerste in de moderne tijd, als omschrijving van de toenemende dreiging van een atoomoorlog. Met de huidige bouw van nieuwe Russische kernraketten, en het Amerikaanse voornemen om het verdrag over korte afstandswapens te verscheuren, zou je kunnen zeggen dat die Orwelliaanse dreiging inderdaad toeneemt. Toch doet de huidige situatie meer denken aan de Eerste Wereldoorlog, die niemand tot op de huidige dag kan uitleggen, en met 20 miljoen slachtoffers een van de grootste slachtpartijen uit de geschiedenis was. Diezelfde perverse factoren speelden een rol; nationalisme, vreemdelingenhaat, antisemitisme, isolationisme. Groot-Brittannië, Frankrijk en Rusland waren gelegenheidsbondgenoten. Hetzelfde gold voor Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Italië en het Ottomaanse Turkije. Bittere, bijna sektarische haat lag eraan ten grondslag, en ordinair landjepik. Zoals het Midden-Oosten, dat door het Britse-Franse duo Sykes en Picot met rechte liniaallijnen op een landkaart, in het geheim en met instemming van Rusland, tussen Britten en Fransen werd verdeeld. Daar ligt nog steeds de kern van veel conflicten in het Midden-Oosten. De huidige verharding in Europa, en de teloorgang van de liberaaldemocratie, vertonen overeenkomsten met de opmaat naar de Eerste Wereldoorlog. Het toenemende racisme en antisemitisme roepen herinneringen op aan de opmaat naar de Kristallnacht het ligt allemaal in elkaars verlengde. Macron wees in zijn herdenkingstoespraak terecht op het gevaar van nationalisme. Oude duivels komen terug aan de oppervlakte, zei hij. Ze staan klaar om chaos en dood te zaaien. Hij heeft gelijk, de stem van de redelijkheid dreigt te worden overschreeuwd.See omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Trump noemt het een enorme overwinning voor de Republikeinen. Heeft hij gelijk? Hij heeft een punt. De Republikeinse meerderheid in de Senaat groeide. Vooral overwinningen in de swing states Florida en Ohio waren heel belangrijk. De Democraten namen het Huis van Afgevaardigden over, maar het is een flinterdunne meerderheid. Wetten die het Huis aanneemt en in Republikeinse ogen ongunstig zijn, worden in de Senaat getorpedeerd. 2. Je hoort steeds dat het Huis het Trump lastig kan maken, bijvoorbeeld door onderzoeken naar hem in te stellen of zijn belastingaangifte op te eisen. Is dat waar? Jazeker, de meerderheidspartij in het Huis heeft veel macht en kan inderdaad de jacht op Trump openen. De vraag is of de Democraten dat echt gaan doen. De midterms zijn altijd de start van de nieuwe presidentsrace. De Democraten hebben geen sterk verhaal, geen strakke boodschap, dus die moeten uitkijken dat ze strategisch niet de fout ingaan door in te blijven zetten op kritiek op Trump. Bij deze verkiezingen heeft dat duidelijk onvoldoende gewerkt. 3. Hoe is precies de taakverdeling tussen Huis en Senaat? Het lijkt een heel klein beetje op onze Eerste en Tweede Kamer. Het belangrijkste verschil is dat beide huizen wetten kunnen aannemen en amenderen, en de volgorde doet er niet toe. Als de teksten niet overeenkomen, moet het allemaal opnieuw. Globaal kun je zeggen dat het Huis over geld gaat, en de Senaat over benoemingen. 4. In 2020 zijn er weer verkiezingen. Hoe zit dat precies? In het Huis zitten 435 leden. Zij worden voor twee jaar gekozen. De Senaat telt 100 leden, die een termijn van zes jaar hebben. Elke twee jaar wordt een derde van de Senaat gekozen. Elke vier jaar kiest Amerika een president. In 2020 vallen de presidents- en Congresverkiezingen dus samen. En voor alle races beginnen de campagnes nu al vrijwel meteen. 5. Doet Trump in 2020 weer mee? In zijn persconferentie, afgelopen woensdag, bevestigde hij dat nog eens. Dat betekent dat de kans dat en Republikeinse tegenkandidaten komen, minimaal is. Daar ligt de kans van de Democraten. Door de meerderheid in het Huis kunnen ze zich beter profileren. Je zou zeggen: op een bevolking van 320 miljoen mensen moet er toch een goede kandidaat te vinden zijn. Dank, Peter Vriens. In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag 5 vragen over een internationaal thema. Heeft u een onderwerp, stuur dan een tweet naar @BNR of een mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald show De Amerikaanse congresverkiezingen zijn bij ons nog nieuws, maar in Washington gaat het alweer over totaal iets anders. Onze correspondent in Washington Jan Postma over de nieuwe rel tussen Trump en CNN. Blik op Europa De Amerikanen hebben nieuwe sancties ingesteld tegen Iran. Europaverslaggever Jesse Pinster over hoe Europa tevergeefs op zoek is naar manieren om die sancties te blokkeren en de Iran-deal te redden. See omnystudio.com/listener for privacy information.

En hij heeft nog gelijk ook. Het Obamisme is zowat vergeten, de liberale democratie begint te vervagen als een oude sepiafoto. Trump en het Trumpisme blijven nog zeker twee, en waarschijnlijk nog zes jaar. Is het Trumpisme een beweging of een bevlieging? Dezelfde vraag kun je stellen over het Hongaarse Orban-isme, het Poolse Kaczinski-isme, het Oostenrijkse Kurtz-isme of het Braziliaanse Bolsanaro-isme. Het antwoord ligt niet in het succes van deze neo-nationalisten, maar in het ontbreken van een liberaal-democratisch antwoord. De liberaal-democratie heeft simpelweg geen aansprekend verhaal. De oppositie van de Amerikaanse Democraten, geconcentreerd in en om de grote steden, bestaat voornamelijk uit het tekeergaan tegen het Trumpisme. Des te belangrijker is het om nog eens naar de geografische verhoudingen te kijken. De tien grootste Amerikaanse steden omvatten tien duizend vierkante kilometer nauwelijks zoveel als de twee kleinste staatjes, Rhode Island en Delaware bij elkaar. In die tien steden wonen maar 27 miljoen mensen. Silicon Valley, die paradijselijke motor van vernieuwing en vernuft, is even groot als Texel. Op een Amerikaanse bevolking van 320 miljoen en een oppervlakte van 10 miljoen vierkante kilometer stellen die grote steden en het technologische hart van het land nauwelijks iets voor. Zet dat af tegen het Midden-Westen en het Zuiden, het Republikeinse hartgebied. Net zo groot als Europa, met 190 miljoen inwoners en heel veel Trumpisten. Is dat Trumpisme voor hen een beweging of een bevlieging? Ik denk het laatste, want de beweging is eigenlijk alleen die ene man, Donald Trump. Maar als die inderdaad nog zes jaar blijft zitten, is de bevlieging wel degelijk een beweging geworden.See omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Wat kiezen de Amerikanen zoal? Van alles: gouverneurs, bijvoorbeeld, maar ook schoolraden, sheriffs, plaatselijke rechters, alle staatsparlementen. Maar het spannendst zijn natuurlijk de parlementsverkiezingen: alle 435 leden van het Huis van Afgevaardigden, en een derde van de 100 senatoren. Beide huizen hebben nu een Republikeinse meerderheid. 2. Je hoort van alles over de kansen. Hoe zit het nu precies? Amerika heeft een districtenstelsel, dus in de strijd om zetels spelen meestal lokale kwesties een rol. Van de 435 zetels in het Huis van Afgevaardigden zijn veruit de meeste niet interessant, omdat het om uitgesproken Republikeinse of Democratische districten gaat, dus daar verandert niets. In ongeveer 50 districten is het spannend. Nu hebben de Republikeinen met 235 zetels de meerderheid, maar volgens de meeste peilingen kunnen de Democraten de meerderheidspartij worden. De Senaat telt 2 leden per staat, dus 100 in totaal. De Republikeinse meerderheid is daar 51 tegen 49. Omdat van de 34 beschikbare zetels ook daar de uitkomst al vaak vaststaat, gaat het maar om een stuk op 10 twijfelgevallen en de kans is groot dat de Republikeinen weer winnen. 3. Als Trump beide huizen zou verliezen, wat betekent dat? Dat maakt het lastig, maar het is niet ongebruikelijk. Clinton verloor na twee jaar de meerderheid in beide huizen, Bush junior verloor het Huis van Afgevaardigden, Obama verloor beide huizen. Ze bleven desondanks alle drie acht jaar president. Bovendien is Trump als dealmaker misschien best in staat met de Democraten te werken. 4. En het omgekeerde: als de Republikeinen beide huizen winnen? Dan verandert er niets, want nu heeft Trump ook beide huizen. Voor de Democraten zou het een ramp zijn en volgens veel Amerikanen eigenlijk ook voor de democratie. Trump heeft dictatoriale trekjes en daar maken veel mensen zich zorgen over. Aan de andere kant: als die zorgen zo groot zijn, waarom is de opkomst altijd zo laag, en waarom stemmen die verontruste burgers dan niet op de Democraten? 5. Zijn de Republikeinen eigenlijk blij met Trump? De meeste Republikeinse kiezers wel, maar onder Republikeinse politici lang niet iedereen. Liberale Republikeinen zitten in een spagaat, maar ze danken hun macht wel aan Trump. Dank, Cor Franssen. In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een tweet naar @BNR of mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald show Onze correspondent in Washington Jan Postma met de laatste stand van zaken in de felle campagnestrijd vlak voor de verkiezingen. Blik op Europa Europaverslaggever Jesse Pinster over hoe een vrijblijvend VN-verdrag het Europese migratiedebat opnieuw op scherp zet. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Je kunt zeggen: niemand wordt racist of antisemiet, dat ben je of ben je niet. Je kunt ook zeggen: iedere democratie heeft niet voor niets wetten tegen haatzaaien, maar wat is haatzaaien precies? Voor zalen met boze, vaak racistische witte mannen hameren op nationalisme zit er dicht tegenaan. Charles de Gaulle zei ooit: Vaderlandsliefde betekent dat je in de eerste plaats van je eigen volk houdt; nationalisme betekent dat je haat voor andere dan je eigen mensen voorop staat. Op de fout van het verwarren van vaderlandsliefde en nationalisme heeft Trump niet het monopolie. Maar het voeden van haatgevoelens door de moslimban, door het fulmineren tegen de zogenaamde karavaan van Latijns-Amerikaanse burgers naar de Amerikaanse grens, door het verspreiden van de klassiek-antisemitische roddel dat rijke Joden als Bloomberg en Soros momenteel bezig zijn de verkiezingen te kopen die haatgevoelens maken het misschien voor een gek gemakkelijker om over zijn laatste remmingen heen te stappen. CNN-baas Jeff Zucker beschuldigt Trump er dan ook van dat hij de gekken van deze wereld als het ware een vrijbrief geeft. Maar ook dat is een gevaarlijk standpunt. Je kunt Trump moeilijk verwijten dat hij de bommengek en de antisemitische moordenaar tot hun misdrijven heeft aangezet. Een gek met een machinegeweer heeft geen briesende president nodig om de trekker over te halen. Dan nog iets. Je kunt de stelling dat Trump gekken een vrijbrief geeft ook omdraaien, al is het een bitter oordeel over zijn kiezers. Het geldt voor al die opmerkelijke politieke leiders die boven komen drijven, van Polen, tot Oostenrijk, tot Hongarije, tot Italië, tot Brazilië, tot Amerika. Allemaal democratische landen, waar kiezers hun leiders een mandaat geven op basis van nep-nationalisme, dat het is wat het is wel degelijk stoelt op vreemdelingenhaat, racisme, antisemitisme, en een hetze dat de echte gek de politicus of burger is die het lef heeft de medemens als gelijkwaardig te beschouwen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Wie zijn de belangrijkste leveranciers? Met stip is Amerika nummer één. In 2017 kocht Saoedi-Arabië voor bijna 18 miljard aan Amerikaanse wapens, dat is een derde van de totale Amerikaanse wapenexport. Het Verenigd Koninkrijk verkocht in 2017 1,5 miljard, Frankrijk ruim 600 miljoen, Duitsland zon 250 miljoen. Duitsland heeft de export trouwens door de affaire-Khashoggi stopgezet. 2. Wat moeten de Saoedis met zoveel wapens? Ze beschouwen zichzelf in toenemende mate als regionale supermacht. De belangrijkste vijand is in soennitische Saoedische ogen het sjiitische Iran. Irak, met zijn sjiietische meerderheid, wordt ook als vijand gezien, evenals de alawitische Syriër Assad. Hetzelfde geldt voor de Huthis in Jemen, tegen wie zij een meedogenloze oorlog voeren. Maar ook in het soennitische buurstaatje Bahrein, waar de Saoedische krijgsmacht in 2011 een sjiitische opstand neersloeg. 3. De westerse regeringen wisten toch al lang voor de moord op Khashoggi dat Saoedi-Arabië een brute dictatuur is? Zeker, maar het gaat om veel geld, en veel werkgelegenheid. Trump overdreef met een half miljoen banen, maar alleen in Amerika gaat het wel over vele duizenden. Er is ook een strategische overweging: ook het westen ziet Saoedi-Arabië als belangrijke regionale macht en bondgenoot. En, oh ja, Saoedi-Arabië heeft ook nog een hoop olie. 4. Merkel stopt de leveranties, Rutte heeft de EU opgeroepen daar ook over na te denken. Gaat de EU om? Nee, ik zie Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk echt niet stoppen met deze lucratieve en volgens hen strategisch belangrijke export. Het gaat bovendien vooral om Amerika. 5. Is een wapenboycot realistisch en zou die werken? Realistisch niet, effectief wel. Kroonprins Mohammed bin Salman zegt wel dat hij, als het westen met een boycot komt, zaken gaat doen met China en Rusland. Maar een omschakeling naar Chinese of Russische systemen is technisch vrijwel onmogelijk. Maar nogmaals: er komt geen boycot. Dank, Niels Klarenbeek. In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een tweet naar @BNR of mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Een gesprek met Bart van Ark, hoofdeconoom bij de Conference Board in New York. En de Hongaarse premier Orban is een doorn in het oog van de Europese christendemocraten. Maar kunnen ze zonder hem? Daarover CDA-Europarlementariër Esther de Lange. Blik op Europa Migranten hebben een nieuwe Balkanroute gevonden. Europaverslaggever Jesse Pinster over hoe de Kroaten met grof geweld hun grens bewaken. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een stuk of zes, zeven, Europese regeringen, waaronder Nederland, eisen nadere opheldering van Riyad, of het afzetten van kroonprins Mohammed bin Salman, of overwegen beperking van de wapenexport naar Saoedi-Arabië. Trump draait om de hete brei heen, omdat verstoring van de Amerikaans-Saoedische relatie een overwinning zou betekenen van die lachende, zwijgende derde, Iran. Maar goed, het Westen roert zich in elk geval. Maar de rest van de wereld? Het grote, machtige China, wereldkampioen doodstraf, zwijgt, Rusland zwijgt heel Azie zwijgt. Egypte, de Emiraten, Bahrein en Jemen staan pal achter Saoedi-Arabië, met gezwollen teksten over het onkreukbare Saoedische leiderschap. De leiders van die landen, met wie het Westen goede relaties heeft, hebben allemaal boter op hun keffiyeh. Wat misschien wel begrijpelijk is, want dat zijn allemaal landen die lak hebben aan mensenrechten, en zich wat wreedheden tegen dissidenten en oppositie betreft nauwelijks van Saoedi-Arabie onderscheiden. Om nog maar niet te spreken van die lachende, zwijgende derde, Iran. De muhlas weten ook wel raad met tegenstanders. Het barbaarse feuilleton van de moord op Khashoggi zal nog wel een tijdje doorgaan. Met een leugenachtige bekentenis van de Saoedis dat ze Khashoggi inderdaad hebben vermoord. Met een Saoedisch excuus aan Khasoggis familie. Met een krankzinnig verhaal over een klunzige dubbelganger die in Khashoggis kleren na de moord het Saoedische consulaat in Istanbul verliet. Met meer feitenmateriaal van de Turken. Het maakt allemaal niets uit nog even, een paar weken, denk ik en ook de westerse wereld doet er verder het zwijgen toe. De nasleep volgt het slachtoffer door te sterven. See omnystudio.com/listener for privacy information.

1. Waarop waren de vier tegen de lamp gelopen agenten uit? Ongetwijfeld naar het onderzoek naar de aanslag op oud-spion Skripal en aanvallen met chemische wapens in Syrië. Op hun laptop stond ook informatie over MH17 en het gebruik van doping door Russische atleten. 2. Waarom vragen ze de informatie niet simpelweg via officiële kanalen? Als lid van de OCPW kunnen ze inderdaad gewoon door de voordeur naar binnen. Maar de groep deskundigen die het onderzoek uitvoert is klein en deelt zijn bevindingen pas helemaal aan het eind. Gedurende het onderzoek is de informatie niet voor de leden beschikbaar. Bovendien weten de Russen dat het onderzoek voor hen slecht nieuws oplevert. 3. Waarom ontkennen de Russen altijd alles en weigeren ze iedere vorm van samenwerking? Poetin geeft voortdurend de indruk dat het allemaal één groot complot is tegen Rusland. Dat voedt het traditionele gevoel van wantrouwen dat de Russen tegen het Westen koesteren. In de tweede plaats zeggen ze voortdurend dat ze willen meewerken, maar dat het vooringenomen Westen dat blokkeert. Tenslotte is het vasthouden aan een leugen geen slechte tactiek, want het Westen komt feitelijk geen stap verder. 4. Hoe kan het dat een van de best getrainde inlichtingenorganisaties zo amateuristisch te werk is gegaan? Mijn indruk is dat de GRU het omdraait en heel bewust bezig is visitekaartjes achter te laten. De boodschap is: ja, het Westen heeft meer geld, een betere krijgsmacht, betere wapens, maar wij hebben iets veel slimmers en beters. Het is goedkoop en kost zelden mensenlevens. Dus komt maar op, Amerika en Europa. 5. Als spionage strafbaar is, waarom zijn de spionnen dan het land uitgezet in plaats van vastgezet? Verschillende redenen. De MIVD zegt: dit gebeurt wel vaker, alleen geven we er nooit ruchtbaarheid aan. Misschien belangrijker was MH17. Als we ooit nog iets van samenwerking met de Russen willen, is het onhandig om te beginnen aan wat de Russen een showproces zouden noemen. Dus zei de MIVD: we doen verder niks, maar we hebben jullie wel door. Dank, Roger van der Spek. In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp? Stuur dan een tweet naar @BNR, of mail naar [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald show Onze correspondent in Washington Jan Postma over de felle campagnestrijd in aanloop naar de verkiezingen. Blik op Europa Europaverslaggever Jesse Pinster over waarom Italië cyberaanvallen in Europa niet te hard wil aanpakken.See omnystudio.com/listener for privacy information.