De Wereld | BNR

In de kwestie-Libië blijkt dat zonneklaar. De Europese Unie is formeel op de hand van de officiële regering van Fayez al-Sarraj, maar Frankrijk speelt een dubbelrol en steunt intussen diens vijand Khalifa Haftar, die vooral overeind wordt gehouden door een huurlingenleger van het Russische bedrijf Wagner. De Fransen denken dat Haftar, die zowat het hele land in handen heeft, een betere garantie biedt tegen het oprukkende jihadisme in Libië, maar omdat Haftar nu ook heer en meester is over de oliebronnen, en dus het Franse Total, gaat het ook doodgewoon om de pegulanten. Luister ook | Oplossing Libië niet dichterbij met top in Berlijn De Fransen erkennen hun steun, vooral in de vorm van wapens, niet openlijk, en babbelen gewoon mee met de EU, zoals op de Libië-top van afgelopen weekend in Berlijn. Maar in feite staan ze lijnrecht tegenover de rest van de Unie, en vooral Italië, dat in zijn voormalige kolonie Libië grote belangen en invloed heeft. Terrorisme en vluchtelingen De EU maakt zich, behalve over olie, druk over twee zaken: terrorisme en vluchtelingen. Om het dreigende terrorisme in Libië te lijf te gaan, heb je maar één optie: een gigantische legermacht, met cyber, drones, commandos, luchtmacht en grondtroepen, die zich voor vele jaren ingraaft. Daar wil geen enkel EU-land aan. Vluchtelingen houd je misschien tegen door een nieuwe zeeblokkade, die buitenlandchef Borell wel wil, maar dan moet je niet tegelijkertijd met vrome praatjes komen over het lijden van het Libische volk. Je houdt dan immers ook Libiërs tegen die de barbarij in hun land willen ontvluchten. Alleen maar aandringen op een wapenembargo en onderhandelingen, terwijl je weet dat het allemaal dooddoeners zijn, is volksverlakkerij. Luister ook | Column Bernard Hammelburg | Zwijgende moslimwereld Primair belang EU-politici blijven zeggen dat de situatie in Libië een primair belang is voor Europa. Maar als het topjesfabriekje niet verder komt dat die dooddoeners, kunnen we beter eerlijk zijn en ons helemaal van Libië distantiëren. Als de ware passie van de Libiërs niet vrede is, maar elkaar overhoop scheten, laten ze dan vooral hun gang gaan. Dan kan het topjesfabriekje weer fris aan de slag met het volgende probleem waarbij de gezamenlijke vuist ontbreekt Iran, of zo, of Oost-Oekraïne. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Politieke opwinding in Rusland De Russische president Poetin staat er niet om bekend dat hij zijn entourage graag vernieuwd met vers bloed. Daar kwam gisteren tot de verbijstering van zon beetje iedereen ineens verandering in: de voltallige regering van Poetins rechterhand Medvedev, moet het veld ruimen. Is het een coup van Poetin, zoals door critici wordt gevreesd? Daarover Hubert Smeets, Ruslandkenner en oprichter van Raam op Rusland. Blik op Europa Over 15 dagen stappen de Britten toch echt uit de Europese Unie. Maar met de Brexit komt er absoluut geen einde aan de moeizame onderhandelingen. Sterker nog, na 31 januari dreigt het nog veel moeilijker te worden. Europaverslaggever Jesse Pinster weet waarom. Donald Show Correspondent Jan Postma vertelt hoe de impeachment van Donald Trump er straks eigenlijk uit gaat zien. En worden er nou getuigen opgeroepen, of niet? Voor dat laatste zijn er in ieder geval de nodige redenen bijgekomen, door een interview met een 'fixer' van Rudy Guliani. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is een tenenkrommend verhaal. Die commandant meende dat het Oekraïense verkeersvliegtuig een Amerikaanse kruisraket was. Elke amateur kan het verschil zien tussen het radarprofiel van een kruisraket en een verkeersvliegtuig. Maar die commandant dus niet, en zijn baas was onbereikbaar. Luister ook | Iran-winst voor Trump Na de liquidatie van Soleimani trok een menigte de straat op om te protesteren tegen de duivelse moordenaar Trump. Dat was goeddeels geënsceneerd. Na het neerschieten van PS752 trok een menigte de straat op om te protesteren tegen dictator Khamenei. Daar was niets geënsceneerds aan. Dood aan de dictator klonk weer eens anders dan het gebruikelijke dood aan Amerika. En geestelijken, rot op hoor je ook niet alle dagen in Iran scanderen. Honkbalpet Een aantal dingen gebeurde niet. Tot verbijstering van Trump nam het Amerikaanse volk niet vol ontzag de honkbalpet af voor zijn heldendaad, vooral toen zijn eigen minister van defensie, Esper, hem tegensprak over op handen zijnde aanvallen op Amerikaanse ambassades. Tot verbijstering van team-Trump knielde ook het Iraanse volk niet nederig voor het uitschakelen van roverhoofdman Soleimani. Tot verbijstering van team-Trump waren de bondgenoten niet euforisch, maar sceptisch. Luister ook | Column Bernard Hammelburg | Fabels Averechts Er gebeurde nog iets niet. De spontane woede-uitval in Iran over het neerhalen van PS752 bracht team-Khamenei niet aan het wankelen. Aanmoedigingen van Trump goed zo, jongens, grijp de macht, zet die bejaarde moellahs af werken averechts. Het antwoord op de protesten was de gebruikelijke jacht op demonstranten. Maar feit is dat áls er ooit een Iraanse contrarevolutie komt, die mafkees met die ene raket daaraan meer heeft bijgedragen dan de Irandeal, het annuleren daarvan, het eindeloze gekronkel van Europese diplomaten en sancties bij elkaar. De moellahs gaan waarschijnlijk toch iets nerveuzer de verkiezingen van volgende maand in dan ze hadden gedacht. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Is het gezicht van Khamenei gered? Het Iraanse regime heeft de liquidatie van generaal Soleimani beantwoord met een salvo aan raketten, zonder Amerikaanse doden of serieuze schade tot gevolg. Is dat genoeg om het gezicht van het regime te redden, nadat bombastisch was aangekondigd dat Amerika een zware slag zou worden toegebracht? Daarover Sander Terphuis, Iraans vluchteling en mensenrechtenverdediger. Hij heeft informatie gekregen dat het regime zelf een hand had in de dood van Soleimani. Luister ook | Teheran had mogelijk hand in dood Soleimani Blik op Europa Europaverslaggever Jesse Pinster over de Hongaarse premier Viktor Orbán. Die wil geen onderdeel zijn van een christendemocratische partij die zwakker wordt en macht verliest. Met die boodschap kwam hij tijdens zijn jaarlijkse persconferentie. The Donald Show Correspondent Jan Postma vertelt over de campagne van Donald Trump, die probeerde gelijk een slaatje te slaan uit de liquidatie van generaal Soleimani. Daar kwam in Amerika veel kritiek op, maar Trump is lang niet de eerste president die een dergelijke gebeurtenis probeert te benutten om er politieke garen bij te spinnen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Fabel 1: De Iraanse roverhoofdman Soleimani was een volksheld. De rouwende miljoenenmenigte bij zijn begrafenis, met de wenende opperayatollah Khamenei in de hoofdrol, was knap geregisseerd, maar de Iraniërs zijn niet gek. Er zijn ook miljoenen die denken: van die met geld smijtende megalomaan zijn we af. Fabel 2: Amerika en de anti-IS-coalitie blijven in Irak. Echt niet. Westerse politici blijven elkaar wijsmaken dat Irak ons nog nodig heeft, maar Duitsland en het Verenigd Koninkrijk zijn realistisch. Zij zijn begonnen met het onvermijdelijke: terugtrekking van hun troepen. De rest gaat volgen. Fabel 3: Wij zijn bondgenoten van Irak. Dat denkt een enkele naïeve westerse politicus misschien nog, maar de sjiitische Iraakse meerderheid ziet ons als bezetters. Dat komt door het misverstand dat Irak één land is. Fabel 4: Irak is één land. Nee, er is een autonoom Koerdisch deel in het noorden, een restantje van Saddam Hoesseins soennitische minderheid rondom Bagdad, en dan het overgrote sjiitische deel dat meer opheeft met het sjiitische Iran dan met het duivelse Amerika. Het parlement weerspiegelt dat. Fabel 5: Het sjiitische Iran en het sjiitische deel van Irak zijn twee handen op één buik. Nee, hoor, de Iraakse sjiieten zijn Arabieren, en Perzen kijken neer op Arabieren. Zij zijn bovendien de Iraakse invasie van hun land in 1980 en de daarop volgende achtjarige oorlog nog niet vergeten. Het gaat Iran om macht, niet om vriendschap. Fabel 6: Door het omleggen van een massamoordenaar krijgt Trump Iran op de knieën. Iran wás al op de knieën door de Amerikaanse sancties. Maar de filialen van de Republikeinse Gardes in Syrië, Irak, Libanon en Gaza voelen zich juist gesterkt. Fabel 7: Bondgenoten Saoedi-Arabië en Israël zijn Trump dankbaar. Vergeet het maar. Heel stoer, die moord op de roverhoofdman, maar de tienduizenden raketten van Hezbollah en de Jemenitische Hoethies, gericht op Israël en Saoedi-Arabië, staan nu op scherp. Dus tel uit, je winst. Een moordenaar vermoorden, daar heeft Trump geen moeite mee. Maar, om terug te komen op die 1001 nachtmerries, hij krijgt Aladin niet meer in de fles. Luister ook | De wraak van Soleimani Luister ook | Rohani en Trump lachen de EU recht in het gezicht uit See omnystudio.com/listener for privacy information.

India India is al weken in rep en roer door een wet, die discriminatoir is voor moslims. Heeft de Indiase premier Modi nog meer van dit soort maatregelen in het verschiet? Daarover Jos Bartman, politicoloog aan de UvA, gespecialiseerd in autoritaire regimes. Blik op Europa Europaverslaggever van dienst Diederik de Groot over de nieuw EU-voorzitter Kroatië. De Kroatische premier kraakte al gelijk een kritische noot over de open grenzen in Europa. Die leiden in zijn eigen land namelijk tot een forse krimp van de bevolking.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bernard Hammelburg bespreekt het een uur lang met twee gasten, beiden van Instituut Clingendael: Rem Kortweg, expert op het gebied van onder meer handel en de Brexit, en Monika Sie, de directeur van Clingendael. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Impeachment De impeachment van Donald Trump is officieel een feit. Behalen de Democraten daarmee een overwinning, of is het een strategische blunder die ze nog duur zal komen te staan? En hoe gaat het proces nu verder in de Senaat? Bernard Hammelburg bespreekt het met Koen Petersen, Amerikanist en schrijver van Einddoel Witte Huis en Showtime'. Dossier | Impeachment Donald Trump Grieks-Turkse ruzie Gas en olie in de wateren rond Cyprus en een Turkse claim op wateren tot op een paar mijl van Kreta, vormen de bron voor een steeds verder escalerend conflict tussen de traditionele vijanden Turkije en Griekenland. Hoe ver zijn ze daarin bereid te gaan en hoe kan het worden opgelost? Daarover Nikos Lanser, correspondent in Griekenland. Dossier | Griekenland Catalonië In Blik op Europa Jesse Pinster over Europese rechters die zich mengen in de Catalaanse kwestie. Eén van de politici die in de Spaanse gevangenis is beland had recht op immuniteit omdat hij een zetel won in het Europees Parlement bij de verkiezingen in mei dit jaar. Een uitspraak met grote gevolgen voor Catalanie, Spanje én het Europees Parlement. Dossier | CataloniëSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor de Chinezen is het concentratiekamp niets bijzonders. Tijdens en na de communistische revolutie, in de jaren 50, verdwenen er miljoenen zogenoemde contrarevolutionairen in. Wij zouden het oppositie noemen. In de jaren 60 en 70 gingen miljoenen slachtoffers van de Culturele Revolutie naar concentratiekampen, en rond de Tiananmen-opstand van 1989 opnieuw. De omstandigheden waren en zijn er barbaars. Luister ook | Hoe ziet de toekomst van de Oeigoeren eruit? Pisnijdig Er zijn talrijke oorgetuigenverhalen, zoals onlangs nog, door onthullingen in de New York Times en de Volkskrant. Tot grote woede van China, dat pisnijdig wordt als iemand de provincie Xinjang Oost-Turkestan durft te noemen. Dat deed de Duitse voetballer Mesut Özil, die voor Arsenal speelt, in een serie tweets waarin hij het opnam voor zijn moslimbroeders en -zusters, met als gevolg dat de Chinese staatstelevisie CCTV de wedstrijd Arsenal-Manchester City uit de programmering schrapte. Chinese fans waren boos en teleurgesteld xdoor Mesut Özil, schreef Beijings Engelstalige propagandablad Global Times in een verontwaardigd artikel. Misschien nog wel interessanter was de kernboodschap van Özils tweets. Daarin stelt hij dat er in de Westerse wereld uitvoerig aandacht wordt besteed aan het lot van de Oeigoeren, maar in de islamitische wereld vrijwel niet. Korans worden verbrand, moskeeën gesloten, religieus onderwijs verboden, religieuze leiders een voor een vermoord. De mannen gaan de kampen in, Chinese mannen nemen hun plaats en onze zusters worden gedwongen Chinese mannen te trouwen. Maar de moslimwereld zwijgt. Luister ook | Column Bernard Hammelburg: Golf van aanslagen Steunbetuiging Özil is een optimist, want het is nog veel erger. Van de zomer tekende een groep Arabische landen een steunbetuiging aan China, vanwege de goede stappen ter verbetering van de mensenrechten. Onder de ondertekenaar waren Algerije, Bahrein, Egypte, Koeweit, Oman, Saoedi-Arabië, Soedan, Syrië en de Verenigde Arabische Emiraten. Wat moet je daar nou op zeggen? Ja, misschien dat het met de mensenrechten altijd erger kan dan in China zoals in deze landen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Myanmar Een paar jaar terug was Aung San Suu Kyi nog een gevierde Nobelprijswinnares die voor democratie streed in Myanmar, nu wordt haar verweten dat ze een genocide goedpraat. Bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag bepleit ze op dit moment de zaak van haar land. Hierover spreekt Bernard Hamelburg met D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma. Hij is ook één van de aanjagers van de nieuwe Europese Magnitsky-wet. Kan zo'n wet mensenrechtenschendingen als in Myanmar, in de toekomst voorkomen? Lees ook | Aung San Suu Kyi zegt gesprek met Tweede Kamer af Afghanistan Papers Een biljoen dollar en duizenden levens kostte het, terwijl de Amerikaanse overheid wist dat de oorlog niet te winnen was. Dat komt naar voren uit de Afghanistan Papers, waarover de Washington Post deze week publiceerde. Kan je hieruit de conclusie trekken dat we erin zijn geluisd door de Amerikanen, toen we besloten een missie naar Uruzgan te sturen? Daarover de minister van Buitenlandse Zaken die die beslissing destijds mede moest nemen: Ben Bot. Britse Verkiezingen Boris Johnson heeft maar 1 boodschap en die herhaalt hij eindeloos: Get Brexit Done. En daarmee denkt hij vandaag de verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk te kunnen winnen. Maar hoe 'done' is de Brexit als Johnson zegeviert? In Blik op Europa vertelt Europaverslaggever Jesse Pinster erover, vanuit Groot-Brittannie. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Lees ook | Partijloyaliteit ondergeschikt bij Britse verkiezingen De Irish Times schreef zaterdag: Het is een teken van de waanzin van de huidige Britse politiek dat verkiezingen die een nieuw tijdperk inluiden worden geleid door twee onvermijdelijke verliezers. Als je de peilingen mag geloven, gaat Johnson wel winnen, maar haalt hij geen meerderheid in het Lagerhuis. Schandalen Johnson is een grootmeester in het creëren van schandalen. Hij weigert te vertellen hoeveel kinderen hij heeft. Hij pikte de telefoon van een verslaggever af, waarop een foto stond van een jongetje met longontsteking dat in een ziekenhuis aan een infuus op een betonnen vloer ligt omdat er geen bed beschikbaar is. Luister ook | Koperen ploert Antisemitisme Corbyn kan er ook wat van. Zijn antisemitisme en dat van zijn Labourpartij dreigt het verkiezingsresultaat zo te torpederen dat partijprominent John McDonnel er openlijk zijn zorgen over uit. Corbyns recente onthulling over geheime plannen van Johnson om het Britse ziekenfonds, de National Health Service, te verpatsen aan Amerikaanse farmaceuten en verzekeraars blijkt de zoveelste Russische cyber-stunt te zijn. Luister | Boris Het is, kortom, electoraal geen frisse boel aan gene zijde van het Kanaal. En wij maar denken dat met de uitslag van morgen ook het lot van Brexit is bezegeld. In dat geval zouden de eigenlijke, inhoudelijke en jarenlange onderhandelingen over de toekomstige relatie met de Europese Unie pas beginnen. Maar zelfs daar is niet veel uitzicht op. Morgen is dus geen finale, maar de opmaat naar een nieuwe ronde van waanzin, naar alle waarschijnlijkheid met dezelfde fantast en radicaal in de hoofdrollen. Waar zou dat keurige Britse volk van weleer zich hebben verstopt? Lees en beluister hier alles over de BrexitSee omnystudio.com/listener for privacy information.

NAVO-top Ondanks alle sussende woorden na afloop, was het bepaald niet gezellig op de NAVO-top in Londen. Waar willen de lidstaten eigenlijk heen met het 70 jaar oude militaire bondgenootschap, dat volgens Emmanuel Macron hersendood is? In de slotverklaring werd wederom benadruk dat alle landen hun verplichtingen moeten nakomen, wat de vraag opwerpt waarom dat na al die jaren nog steeds niet is gelukt. En wat heeft de NAVO te zoeken in de ruimte? Bernard Hammelburg bespreekt het met André Bosman, defensiewoordvoerder voor de VVD in de Tweede Kamer? Bouterse Na een proces van 12 jaar veroordeelde de Krijgsraad in Suriname president Desi Bouterse tot 20 jaar cel, voor zijn aandeel in de Decembermoorden. Voor de nabestaanden hét moment van rechtvaardigheid. Bij terugkomst van een reis naar China werd Bouterse echter door zijn aanhang als een held onthaalt en ook bij de Surinaamse gemeenschap Nederland is er verdeeldheid. Daarover Romeo Hoost, voorzitter van het Comité Herdenking Slachtoffers Suriname. Zijn neef was 1 van de slachtoffers van de decembermoorden. Blik op Noord-Ierland Dat de Britten nog steeds niet uit de EU zijn vertrokken, komt vooral door één kleine partij. De DUP uit Noord-Ierland. Met de verkiezingen van volgende week hoopt premier Boris Johnson daar een einde aan te maken. Maar leeft die Brexit ook echt onder de Noord-Ieren bij de verkiezingen? Jesse Pinster peilt de stemming en doet verslag vanaf de Iers-Noord-Ierse grens. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland tobt over meer elektrische autos, 6 uur treinen in plaats van een uurtje vliegen, een fatwa tegen aardgas en een koeienquotum, VN-chef Antonio Guterres waarschuwt voor het point of no return' - toe maar, de onafwendbare ondergang loert, de koperen ploert verschroeit onze bloedjes van kinderen. Of misschien juist niet. Ik zit met een hoop vragen niet over hoe erg het allemaal is, het is vast héél erg. Maar simpele dingetjes: - over de fonkelnieuwe gaspijplijn van Rusland naar China, - over de fonkelnieuwe oliepijplijn van Rusland naar China, - over de 100 miljoen ton kolen die Rusland naar China exporteert de helft van de totale Russische kolenexport. - over China, dat nu toch weer meer steenkool gaat verbranden dan ooit tevoren de helft van alle steenkool in de wereld, - over China, dat nu twee keer zoveel vervuilt als Amerika, - over maar 15 landen die samen 72 procent van al het broeikasgas produceren, met China, Amerika, India, Rusland, Japan en Duitsland als top 6. Als ik het goed begrijp, gaat dat allemaal gewoon door. Aan wat sommige vervuilers doen valt geen touw vast te knopen. Ze verhandelen emissierechten, wat volgens simpele zielen zoals ik aan de emissie zelf nauwelijks iets doet. Ze breken records in het plaatsen van zonnepanelen, zoals in China, waardoor dat, als je het mij vraagt, tegelijkertijd het schoonste en smerigste land is. Of ze sjoemelen met Natura-2000-gebieden omwille van een schijnberekening. Gelukkig komt Madrid net op tijd met alle antwoorden en oplossingen. En we leefden nog koel en gelukkig.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luister ook | Boekestijn en De Wijk: Iran, en de naderende apocalyps Protest tegen de Ayatollah's Een verhoging van de benzineprijs was voor een deel van de Iraanse bevolking de druppel: ze gingen de straat op om te protesteren tegen de machthebbers. Maar het regime van Ayatholla Khamenei tolereert géén oproer in de straten, en reageert met dodelijk geweld. Bernard Hammelburg bespreekt het met Sander Terphuis, Iraans vluchteling en mensenrechtenverdediger. Nederland gaat naar Hormuz Een Nederlands fregat moet er vanaf januari, als onderdeel van een Franse missie, voor gaan zorgen dat de koopvaardij weer rustig door de onrustige straat van Hormuz kan varen. Is dat noodzakelijk, of drijft het de spanning met Iran alleen maar onnodig op? Daarover Eimert van Middelkoop, oud-minister van Defensie namens de Christenunie. Lees ook | Wat kan een Nederlands fregat in de straat van Hormuz Frankrijk is klaar met Iran Ook in Blik op Europa gaat het in deze uitzending over Iran. Jesse Pinster vertelt over Frankrijk dat met hernieuwde sancties tegen Iran dreigt. En dat terwijl Frankrijk juist een land was dat de nucleaire deal met Iran graag had willen redden. Donald Show: spanning met Iran zichtbaar in Washington Dat de relaties tussen Amerika en Iran op een dieptepunt zitten is voor iedereen te zien. En in Washington D.C. is het op één plek wel héél erg zichtbaar. Correspondent Jan Postma vertelt erover. Luister ook | The Donald Show See omnystudio.com/listener for privacy information.

Alle schijnwerpers waren gericht op lokale verkiezingen die inhoudelijk nergens over gingen. De wijkraden gaan over straatverlichting, vuilnisbakken en parkeerbeheer niet over echte politiek, laat staan over de relatie met China. De pro-democratiepartijen wonnen bijna alle zetels, maar in de wijkraden kunnen ze die winst niet verzilveren in de vorm van die ene wens die ze koesteren: niet compleet te worden ingekapseld door China. En dat is precies wat er gaat gebeuren: in 2049 valt het doek en verliest de stadstaat zijn aparte status. Je kunt zeggen: dat is pas over 30 jaar, maar de millennials zijn dan op middelbare leeftijd, en gaan die open inrichting waarin Hong Kong verandert dus allemaal meemaken. De wereld zwijgt, omdat we in 1997 allemaal hebben ingestemd met de beëindiging van de Britse heerschappij. Die was neokoloniaal, en juridisch had China gelijk, vertelden we elkaar toen. Dat kunnen we ruim 20 jaar later niet meer terugdraaien. Alleen Donald Trump bemoeit zich ermee. Zonder mij was Hong Kong in 14 minuten weggevaagd', beweert hij. De Chinezen houden zich in omdat ze, als ze ingrijpen, een handelsdeal met Amerika kunnen vergeten. Hij heeft nog een punt ook. China moet ontzettend uitkijken dat het, net als 30 jaar geleden bij de Tienmannen-opstand, niet de hele wereld tegen zich krijgt door met het leger in te grijpen. Maar China is ook een geduldcultuur. Door het bij bittere commentaren over westerse manipulatie en af en toen een dreigement tegen de demonstranten te laten, raakt de kwestie-Hong Kong vanzelf geïsoleerd. De financiële wereld heeft de illusie dat China voor zijn internationale handel en het bankwezen niet buiten Hong Kong kan, maar dat is steeds meer westers wensdenken. Hong Kong wordt elke dag een klein beetje minder relevant, en aldus geredeneerd, is 2049 om de hoek. We zijn dus toeschouwers, die miljoenen naar vrijheid snakkende burgers voor onze ogen in het fuik zien lopen dat de meesters in Beijing hebben gespannen. En we zijn machteloos. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bernard Hammelburg vraagt Henne Schuwer ook naar Mark Rutte, die de president opzichtig voor het oog van de camera tegensprak. Blik op Europa Een touringbus met 65 Moldaviërs arriveerde eerder deze week bij het asielzoekerscentrum in Ter Apel. En zij waren niet de eerste die de route van de uithoek van Europa naar Groningen aflegden, in de afgelopen weken. Wat is er aan de hand? Wat verwachten deze mensen van Nederland? Jesse Pinster zocht het uit. Donald Show Jan Postma zit al dagen aan de buis gekluisterd voor de impeachment-hoorzittingen. Het viel hem op dat er eigenlijk twee hoorzittingen gaande zijn, afhankelijk van welk TV-kanaal je aan hebt staan. Abonneer je hier op alle edities van The Donald ShowSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Aanleiding: de verhoging van de benzineprijs. Maar dat kan niet de echte reden zijn. Benzine kostte in Iran tot voor kort 9 cent per liter. Dat is verhoogd tot 12 cent per liter, en wat de regering nu wil is een verdubbeling van die prijs als je meer gebruikt dan 60 liter per maand. Naar 24 cent dus. Eerst werd benzine nagenoeg weggegeven, nu betaal je een prikkie, dus zelfs in het verpauperde Iran is dat niet het einde van de wereld. Het gaat dus niet om benzine, dat is hooguit de aanleiding. Net als bij de demonstraties tijdens wat we toen nog hoopvol de Arabische Lente noemden, zijn de Iraniërs, en vooral jongeren, de economische malaise en de uitzichtloosheid op de banenmarkt beu. Hetzelfde gebeurde twee jaar geleden, toen woedende Iraniërs ook de straat op gingen. De argumentatie is: het land wordt plat-geboycot door Amerika, en in wat mindere mate door Europa, maar de regering geeft miljarden uit aan de oorlog in Syrië, de financiering van Hezbollah en Islamitische Jihad en dat vermaledijde, geldverslindende nucleaire programma. Die geldsmijterij gaat ten koste van de burgers. Precies dus wat Donald Trump, minister Pompeo van Buitenlandse Zaken en de onlangs ontslagen nationaal veiligheidsadviseur John Bolton voor ogen hadden: voer de sancties zo hoog op, dat het bewind van de moellahs van binnenuit wordt uitgerookt. Was het maar zo simpel. In de eerste plaats is de meerderheid van wat wij oppositie noemen wel tegen de moellahs, maar helemaal niet pro-Amerika. In de tweede plaats kunnen de demonstranten niet op tegen de ijzeren vuist van de regerende elite. Iran is een bikkelharde dictatuur, die tegenstanders zonder enige scrupules executeert, die geen kritiek veelt en journalisten knevelt of in het cachot gooit, en de schijn ophoudt door de illusie te wekken dat er ook zogenaamde gematigde krachten zijn. Alle reden dus tot zorg. We weten dat elke vorm van protest wordt neergemaaid, en gaan dan over tot de orde van de dag, met discussies over de zin van het redden van de nucleaire deal met Iran. Met of zonder hun breed geëtaleerde, versnelde nucleaire programma, weten we zeker dat die atoombom er niet is, en ook voorlopig niet komt. Maar de moord op wat Khamenei met dat vreselijke woord contrarevolutionairen en tuig noemt, is in het hier en nu. Lees ook | Bernard Hammelburg, al vijftig jaar het buitenland binnen handbereik See omnystudio.com/listener for privacy information.

Blik op Europa Om de stikstof-crisis het hoofd te bieden stapt de Nederlandse regering naar Brussel. Daar gaan ze heel lief vragen of ze natuurgebieden in Nederland kunnen schrappen. Het lijkt een missie die gedoemd is te mislukken, weet Europaverslaggever Jesse Pinster. Donald Show De langverwachte openbare Impeachment-hoorzittingen zijn begonnen. Dat gaat gepaard met een media-offensief van de Republikeinen en de Trump-campagne. Maar heeft de president zelf eigenlijk wel naar de verhoren gekeken? Correspondent Jan Postma volgde het uiteraard allemaal op de voet. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Even over die Trump-bashers. Dat zijn volgens de Trumpisten acteurs, politici en journalisten die beweren dat het een president niet past om te liegen, te dreigen, te schelden, te snoeven en te beledigen. Dat zijn laat ik het woord maar eens gebruiken objectief aantoonbare eigenschappen van Trump. Als je over bashing praat, is hij zelf de onbetwiste kampioen. Dat is iets anders dan oordelen over verdiensten en missers. Zijn presentatie is zullen we maar zeggen opmerkelijk, maar zijn kritiek op China, Iran, het slappe Europa, de partijdige VN, het zijn vaak terechte punten. Belastingverlaging voor de rijken, het vergoelijken van witte suprematie en het laten vallen van bondgenoten dat zijn aantoonbare missers. Maar als je dat zegt, trekt alras een zwerm razende Twitteraars en e-mailers over je heen, als sprinkhanen over een akker, en ze sissen allemaal smerige Trump-basher!. Het meest verwonderlijke is het korte geheugen. Hoe zat het ook al weer met de massavernietigingswapens van Bush? En Obamas rode lijn in Syrië. Wie toen te kritisch zijn vinger opstak, werd ook voor basher uitgemaakt. Vooral kritiek op Obama, dat was een soort heiligschennis. Of wat langer geleden, toen Richard Nixons PR-machine de term zwijgende meerderheid bedacht, de stille kracht die de Nixon-bashers op hun nummer zette. De felheid, de harde confrontatie tussen Republikeinen en Democraten, de scheldpartijen, de verdachtmakingen het leek toen opmerkelijk veel op nu. Luister ook | Ask me Anything over Donald Trump en de media Hoe dan ook, de Trump-bashers gaan het bij de impeachment afleggen. Afpersing van de Oekraïense president? Zwartmaken van tegenstander Joe Biden? Misdaden, roepen de bashers. Niks aan de hand, zo werkt het in de politiek, zeggen de Trumpisten. En zij zijn in de meerderheid. Voor wie gaat kijken: veel plezier, het wordt een prachtig circus. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Blik op Europa Europaverslaggever Jesse Pinster over Spaanse politici die worstelen met de fans van generaal Franco in de aanloop naar de verkiezingen van zondag. Want bij de vierde verkiezingen in vier jaar tijd is er slechts één partij die op grote winst staat: De ultranationalisten van Vox. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Natuurlijk is de werkelijkheid weerbarstiger. Het Nederlandse OM kruist zijn degens met zijn eigen minister Grapperhaus van Justitie, die de jihadisten hun staatsburgerschap wil afnemen. Daarbij beroept hij zich op de nieuwe Rijkswet op het Nederlanderschap, die daarin voorziet. Wat niemand erbij zegt, is dat die wet alleen toepasbaar is op Nederlanders die ook een andere nationaliteit hebben. Maar de staat kan een geboren en getogen Nederlander zonder andere nationaliteit niet stateloos maken, want dat is in strijd met het internationale recht. Volgens het HCSS is 45 procent van de ongeveer 280 Nederjihadisten van Marokkaanse afkomst, en tien procent van Turkse komaf. Bijna de helft is dus iets anders, en in elk geval zijn 17 procent Nederlandse bekeerlingen. Daar kan geen OM en geen Grapperhaus iets aan veranderen. Nederlanders hun nationaliteit afnemen is dus een misleidende formulering, die zo uit de koker van PVV en Forum lijkt te zijn gekomen. En misschien wordt het bewust zo gezegd om de zogenoemde boze Nederlander tegemoet te komen. De meeste landen hebben internationale conventies ondertekend die stateloosheid verbieden. Het kan soms knap ingewikkeld zijn, zoals in Groot-Brittannië, met een genaturaliseerde Vietnamese immigrant, wiens Britse nationaliteit werd afgenomen op verdenking van terroristische banden. Vietnam ontkende dat hij Vietnamees was, en dus was hij plotseling niks ofwel stateloos. En dat mag niet. Donald Trump staat niet bekend om zijn zorgvuldige, genuanceerde uitspraken. Maar over die westerse jihadisten heeft hij een punt. Irak wíl ze niet, en net doen alsof je je eigen burgers dan gewoon kunt dumpen, is volksverlakkerij. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Blik op Europa Donderdag 31 oktober had niet alleen Brexitdag, maar ook de laatste werkdag van Jean-Claude Juncker moeten zijn. Maar de voorzitter van de Europese Commissie mag nog even blijven zitten. Een politieke crisis in Roemenië dwarsboomt de nieuwe commissie van Ursula von der Leyen. Europaverslaggever Jesse Pinster vertelt erover. Donald Show Washington viert feest vanwege de winst van het lokale team in de World Series, maar intussen raast de impeachment-storm gewoon door. In zo'n impeachmentprocedure is de publieke opinie heel belangrijk en ook iets waar Donald Trump zich bewust van zal zijn. Correspondent Jan Postma vertelt hoe de media die publieke opinie proberen te beïnvloeden. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De actie door Amerikaanse Delta-commandos werd voor een belangrijk deel mogelijk gemaakt door de inlichtingendiensten van Irak, Turkije en de Syrische Koerden. Essentieel daarbij was de aanwezigheid van de Amerikaanse troepenmacht. Het navrante is dat die, op bevel van Trump, op het punt staat het gebied te verlaten. Als die order al was uitgevoerd, was de actie onmogelijk geweest. Dat deel van het verhaal liet Trump weg. Wat hij wel deed was een sneer uitdelen aan de EU, want wij Europeanen zijn maar een stelletje slampampers omdat we weigeren IS-strijders terug te nemen. Trump dankte de Russen voor toestemming om over hun grondgebied te vliegen, wat Moskou tegensprak. De Amerikanen hadden alleen aangekondigd dat ze zouden overvliegen, wat volgens internationale verdragen een standaardprocedure is. Trumps beschrijving dat al-Bagdadi jammerend en huilend de dood inging, wordt betwist door zijn eigen minister van defensie, die bij de live-video zat en daar niets van hoorde, want er was geen audio. En dan misschien het aller raarste: de president die zich op de borst sloeg omdat hij in een boek al vóór 9/11 met naam en toenaam had gewaarschuwd voor een aanslag door Osama bin-Laden , van wie volgens hem niemand ooit had gehoord. Dat zoog hij uit zijn duim, nog afgezien van de jacht die al sinds president Clinton in de jaren 90 op bin-Laden werd gemaakt. De vraag is waarom Trump ook bij deze gelegenheid in borstklopperij en leugens verviel. Met alleen een simpele verklaring over de feiten hadden vriend en vijand hem op het schild gehesen, ook al weet iedereen dat het liquideren van een roverhoofdman de rovers nauwelijks ontmoedigt. Hij kon zijn haantjesgedrag niet onderdrukken. Toen hij op de avond van de aankondiging op de tribune van een honkbalstadion zat dus niet een situatie waarin hij het publiek zelf kon selecteren gebeurde wat er al tijden zit aan te komen: lock him up , scandeerde het publiek. Het zal vaker gebeuren, zeker als hij op momenten van potentiële glorie in zijn eigen zwaard valt. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Blik op Europa Europaverslaggever Jesse Pinster over Sandro Gozi, die zijn baan kwijt is. Deze Italiaan was staatssecretaris in zijn thuisland maar ging daarna zowel de Franse premier als de premier van Malta adviseren. En dat zijn meer hoedjes dan er op één hoofd passen. Onbedoeld maakt deze politieke rel duidelijk dat er grenzen zijn aan de Europese ambities van de Franse president Emmanuel Macron. Donald Show Washington is een keer niet in de ban van Donald Trump, maar van honkbal! Washingtons team staat namelijk voor het eerst in bijna honderd jaar in de World Series. Correspondent Jan Postma maakt de opwinding van dichtbij mee. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Trudeau won, al is hij zijn parlementaire meerderheid kwijt. Vier jaar geleden werd de jonge outsider Trudeau binnengehaald als een soort verlosser, als het Canadese equivalent van Obama en Macron. En net als Obama en Macron, viel hij plat op het gelaat, want charisma is leuk, maar het op één na grootste land ter wereld regeren red je niet met een paar beloftes, een aantrekkelijk koppie en een hip gezin. Er kwamen schandalen: de aankoop van een omstreden oliepijpleiding, het uit de wind houden van een corrupt bouwbedrijf, en een tenenkrommende vertoning in India, waar Trudeau en zijn gezin zich in peperdure Indiase kleding hesen en vroom de handen vouwden. Dat soort blunders en hypocrisie daar lustten de oppositie en media wel soep van. Het meest recente schandaal: oude fotos van een jonge Trudeau met zwart geschminkt gezicht. Hij ging meteen diep door het stof. Had nooit mogen gebeuren, was verachtelijk, en ga zo maar door. Tja. De gevierde Britse prins Harry verkleedde zich ooit als nazi. In mijn jeugd hadden wij het versje tien kleine nikkertjes, en voor de wat jongere luisteraars: jullie weten het misschien niet meer, maar vroeger hadden wij in Nederland Zwarte Piet, dat was ook een geschminkte man. Dus, kom op zeg, Trudeau weet echt wel dat de tijden zijn veranderd. Trudeau heeft sommige beloften wél gehouden: een CO2-belasting, een uitstekend hulpprogramma voor misdeelde kinderen, zeer lage werkeloosheid, een robuuste economie, gezonde inflatie volgens sommige economen een land dat de komende recessie kan ontlopen. Zijn mopperende tegenstander Scheer wilde die CO2-belasting meteen de nek omdraaien, is tegen abortus en tegen het homohuwelijk. Dat wilden de Canadezen niet. En zo won de liberaal Trudeau. Lekker ding? Mwah, zag je de Canadezen denken, maar beter dan die brombeer uit de Middeleeuwen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Blik op Europa De EU-lidstaten kunnen het maar niet eens worden over de vraag of Noord-Macedonië en Albanië mogen beginnen met gesprekken om tot de Unie toe te treden. Eurocommissaris Hahn, die gaat over uitbreiding van de EU, zegt sorry tegen die landen en noemt het geen moment van glorie voor Europa. Europaverslaggever Jesse Pinster vertelt erover. Donald Show Er zijn nogal wat spanningen over de president, bij zijn huiszender Fox News. En die spanningen worden zelfs voor de camera zichtbaar. Daarover correspondent Jan Postma. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het bondgenoodschap hangt met pleisters en paperclips aan elkaar, en het Brusselse hoofdkwartier rukt aan een dood paard. Dat was eigenlijk al zo sinds de blunder van Bush jr in 2003 over niet aangetroffen massavernietigingswapens in Irak. Een aantal NAVO-leden, zoals Frankrijk, Duitsland, Turkije, Begie, Noorwegen, Griekenland en Oostenrijk, en het Europese Parlement waren tegen de Amerikaas-Britse inval in Irak, en de politieke wonden van toen zijn nooit geheeld. Donald Trump heeft zijn minachting en twijfel over de NAVO nooit onder stoelen of banken gestoken. Over landen die niet voldoende bijdragen, maar ook over het belangrijkte element in de bongenootschappelijke solidariteit: Artikel 5 van het Handvest, een aanval op één is een aanval op allen. Eerst betwijfelde hij of dat gold voor de Baltische staten, en onlangs nog, over Montenegro. Agressief volkje, zei hij, en voordat je het weet, zitten we in de Derde Wereldoorlog. Met andere woorden: bij een aanval op Montenegro rukken we echt niet uit. Die stoute Trump toch. Nu komt president Erdogan, in de ogen van veel NAVO-landen evenzeer een stoute jongen, ook met Artikel 5 op de proppen. De kersverse militaire alliantie tussen de Syrische Koerden en het het Syrische leger dus met Assad is in Erdogans ogen een aanval op NAVO-lid Turkije. Een aanval op één is een aanval op allen, toch? En schieten de andere NAVO-landen hem te hulp? Nee, die komen, in plaats daarvan, met een wapenembargo tegen Turkije, en met sancties. Nu kun je zeggen: dat is appels en peren. Turkije zelf wordt niet aangevallen, alleen die nieuwe Turkse enclave in Noord-Syrië. Maar dat was allemaal omdat Turkije zelf gevaar liep, vindt Erdogan. Hoe zit het dan met de eerste en enige keer dat Artikel 5 werd ingreroepen, na 9/11? Dat was een aanval op Amerikaans grondgebied, maar moest de hele NAVO daarvoor uitrukken naar Afghanistan, voor een oorlog die, 18 jaar later, is verloren? En als Erdogan nu een paria is binnen de NAVO-familie, waarom was Bush jr dat niet? De NAVO heeft zichzelf gedegradeerd tot een mopperende debatvereniging, met een mooi, nieuw gebouw in Brussel, een eigen vlag, en Jens Stoltenberg, de stuntelde Noorse secretaris-generaal, die Turkije nog één keer waarschuwt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De terugkeer van het kernwapen Tijdens de Koude Oorlog sloten Rusland en Amerika kernwapenverdragen, zoals INF, af, om de hoeveelheid van deze massavernietigingswapens te beperken. En dat werkte goed! Maar die verdragen houden nu geen stand meer. INF is al gesneuveld en ook START dreigt te verdwijnen. Brengt dat de wereld ineens weer dichtbij een nucleair armageddon? Daarover Sico van der Meer, onderzoeker massavernietigingswapens bij Instituut Clingendael. Blik op Europa De Turkse president Erdogan dreigt de deuren naar de Europese Unie open te gooien voor Syrische vluchtelingen. Hiermee speelt hij in op de grootste angst in de EU. Dat de bombardementen en invasie van noord Syrie zal leiden tot een grote stroom vluchtelingen richting Europa. Hebben ze vanuit Brussel, en vanuit de Europese hoofdsteden, een antwoord? Daarover Europaverslaggever Jesse Pinster. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Trump had duidelijk gerekend op applaus van zijn achterban. Hij lost immers een belofte in om Amerika uit een eindeloze oorlog in Verweggistan terug te trekken. Maar dat kopstukken uit zijn eigen partij hem zouden beschuldigen van matennaaien daar had hij even niet op gerekend. En matennaaien is het: hij gaf Turkije carte blanche voor een invasie en een onvermijdelijke bloedbad onder de Koerden, en liet de bondgenoten zakken, aan wie hij juist had beloofd om die duizend man voorlopig in Syrië te laten zitten. De Koerden worden geslachtofferd, Assad en Iran winnen, Rusland is de lachende derde. Senator Lindsey Graham, Trumps belangrijkste politieke maatje, reageerde woedend. Dit impulsieve besluit maakt alle doelen die we hebben bereikt, ongedaan, en stort de regio in chaos. Klopjacht Trump zoekt steun bij zijn achterban vanwege het impeachment-onderzoek dat zich snel uitbreidt, met een fonkelnieuwe, tweede klokkenluider, een parlementaire klopjacht op ministers en medewerkers en een toenemende loopgravenoorlogssfeer in Washington. En dus kwam hij met een briljante oplossing: even een oorlogje beëindigen en ik ben spekkoper. Had Erdogan hem bij de kleine haartjes? Nee, hoor, Trump voorspelde de Turkse economie totaal te vernietigen en weg te vagen, als de Turken die invasie uitvoeren. In mijn grote en ongeëvenaarde wijsheid, twitterde hij nog voor de zekerheid. Maar nu het hoopvolle nieuws: woordvoerders van defensie en buitenlandse zaken zeggen dat de terugtrekking hooguit enkele tientallen soldaten in het grensgebied omvat, en dat de onderhandelingen met Turkije om die invasie te voorkomen, doorgaan. Vandaar mijn voorspelling: er gebeurt gewoon niks. Trump komt met veel weg, maar matennaaien is een slechte strategie als je op herverkiezing gokt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het islamdebat We maken in Nederland al jarenlang opgewonden ruzie over de islam, maar waarover debatteren we eigenlijk en wat heeft het debat nou eigenlijk opgeleverd? Zijn er ook landen waar ze dat debat op een betere manier voeren dan wij dat doen? Dat bespreken we met Jan Jaap de Ruiter, arabist aan de Universiteit Tilburg en co-auteur van het nieuwe boek Wordt het nog wat met het Islamdebat?. Blik op Europa Wat als niet de Britten om uitstel van de Brexit vragen, maar de EU? In artikel 50 staat namelijk nergens geschreven dat de Britten dat zelf moeten doen. Zo zou er toch meer ruimte kunnen komen om een deal te bereiken, en hoeft Boris Johnson niet dood in een greppel te gaan liggen. The Donald Show Nu het impeachment onderzoek in gang is gezet, trekt Donald Trump werkelijk alle registers open. Hij valt de Democraten aan waar hij maar kan, en hij vestigt zelfs een nieuw twitter-record.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Al maanden geleden monteerde de Trump-campagne een filmpje waarin de impeachmentbeweging wordt neergesabeld. Vorige week werd het online gelanceerd, onmiddellijk 50.000 keer bekeken, met 8,5 miljoen dollar aan nieuwe donoren in twee dagen de grootste financiële slag in de campagne tot dusverre. Binnen 72 uur werd voor een miljoen aan commercials op Facebook gezet, verstuurde de campagne 65 miljoen tweets en 12 miljoen SMS-jes, allemaal met hetzelfde thema: dit is pure haat en een hetze tegen Trump. Trump deinst in het gebruik van grote woorden nergens voor terug. Hij noemt de klokkenluider, diens bronnen en een Congreslid dat de impeachment voorbereidt, landverraders. Toe maar volgens de Amerikaanse wet is een verrader iemand die tijdens een gewapend conflict de vijand helpt. En het kan niet op: hij citeert de evangelische dominee Robert Jeffres, die dreigt dat impeachment zal leiden tot een burgeroorlog. Dezelfde Jeffres die Mormonen heidenen uit de krochten van de hel en Joden minderwaardig aan Christenen noemde, op weg naar de hel als ze op de Democraten stemmen. Inmiddels blijkt dat Trump niet alleen de Oekraïense president voor zijn electorale kar wilde spannen, maar ook de Australische premier, en dat de ministers van justitie en buitenlandse zaken de Britse en Italiaanse regeringen hebben bewerkt. Hoogverraad? Nee, maar wel een samenzwering, al is dat een politiek oordeel, niet juridisch. De razernij van de Democraten is fascinerend, de efficiëntie waarmee team-Trump deze crisis naar zich toe haalt is adembenemend. De waarheid is een arbitrair begrip geworden. Het is wat de marketeers er met hun tweets, Facebook en commercials van maken. Burgeroorlog, hoogverraad, hetze, haat. Het motto van de Verenigde Staten luidt uit velen één. Klopt, zeggen de marketeers, en die éne heet Donald Trump.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Stef Blok Oekraïne laat een MH17-verdachte lopen, Maleisië zaait openlijk twijfel over het onderzoek en van België horen we maar amper iets. Wat is er nog 'gezamenlijk' aan het Joint Investigation Team, dat het neerhalen van MH17 onderzoekt? En strijders die hebben gevochten voor IS en vreselijke misdaden op hun geweten hebben, lopen nu vrij rond. Hoe moeten die mensen berecht worden en waar moet dat gebeuren? Frans Timmermans Gaat Frans Timmermans als de nieuwe Europese chef-klimaat opnieuw met rode kaarten zwaaien, bijvoorbeeld tegen het kolenparadijs Polen, zoals hij dat deed in zijn vorige termijn? Wat kan Nederland eigenlijk voor voordelen verwachten van het feit dat Timmermans deze positie straks bekleedt? En is Timmermans het met zijn sociaaldemocratische familie in het Europees Parlement eens, dat hij in zijn nieuwe functie veel te weinig macht krijgt? Blik op Europa Het openbaar maken van het telefoongesprek tussen Donald Trump en de Oekraïense president Zelensky zorgt voor irritatie in Brussel. En dan gaat het er niet over of Trump wel of niet probeerde de regering in Kiev te chanteren en hem te helpen Joe Biden zwart te maken. Het gaat om wat de Amerikaanse president zei over de EU, Duitsland en Angela Merkel. Daarover Europaverslaggever Jesse Pinster. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Democraten schreeuwen met de regelmaat van de klok dat Trump echt moet worden afgezet, maar nu zegt partijleider Nancy Pelosi, die altijd tegen een impechmentprocedure was: het moet er dan maar van komen. Dit allemaal omdat Trump, volgens een klokkenluider die met de New York Times, Washington Post en Wall Street Journal sprak, met Zelenski heeft gebeld om hem aan te zetten tot een onderzoek naar de zoon van Joe Biden, die in Oekraïne dubieuze zaken zou hebben gedaan. De bedoeling zou zijn om een doodklap te geven aan de verkiezingscampagne van Biden, Trumps belangrijkste rivaal. Trump geeft toe dat hij met Zelenseki over Biden heeft gesproken, maar hij ziet niet in wat daarop tegen is. Daar wringt de schoen, in elk geval in de ogen van de Democraten. Het rekruteren van een buitenlandse leider in een verkiezingsstrijd is dubieus, maar Trump heeft Zelenski bovendien onder druk gezet door dat onderzoek naar Biden Jr. te koppelen aan het bevriezen van een kwart miljard Amerikaanse militaire steun aan Oekraïne. Chantage, en dus een misdrijf, zeggen de Democraten. Fikse rel, dus, maar de vraag is wie de winnaar wordt. Schande, hoor, die chantage, maar wat heeft die zoon van Biden, Hunter, dan wel op zijn kerfstok? Breitbart, de pro-Trump website, dook daar natuurlijk in. Hunter werkte voor het gasbedrijf Burisma, dat in Oekraïne zelf, maar ook in bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk, werd verdacht van witwassen, corruptie en het kopen van invloed in de westerse wereld. Hunters vader, Joe Biden, toen vicepresident, was Obamas speciale gezant voor Oekraïne. De vraag is dus wie hier nu ernstiger wordt beschadigd, Trump of Biden. Wetende hoe Trump bij schandalen altijd wegglipt als een stuk natte zeep, zou het slachtoffer uiteindelijk best eens Biden kunnen zijn. En dan kun je je niet aan de indruk onttrekken dat de hele rel door Trump is geregisseerd. Het wordt een spannend gesprek, vandaag, tussen Trump en Zelenski.See omnystudio.com/listener for privacy information.

We spreken erover tijdens een speciale uitzending vanuit Den Haag, bij de Faculteit Governance en Global Affairs van de Universiteit Leiden (Google Maps). Iedereen kan deze uitzending bijwonen! Het is daarbij ook mogelijk om tijdens de uitzending en na afloop vragen te stellen aan de gasten. De radio-uitzending duurt van 15.00 tot 16.00. De uitzending is ook live te volgen op Youtube. Te gast: - Bert Koenders, oud-minister van Buitenlandse Zaken en nu hoogleraar Vrede, Recht en Veiligheid aan de Universiteit Leiden. - Martijn van Helvert, buitenlandwoordvoerder voor het CDA in de Tweede Kamer. Presentatie: Bernard Hammelburg Locatie: Locatie Wijnhaven Turfmarkt 99 2511 DP DEN HAAG U hoeft zich voor deze uitzending niet aan te melden. Heeft u praktische vragen over deze uitzending? U kunt ze stellen via [email protected]. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met de actieve bronnen van dit moment kunnen we nog 53 jaar vooruit, maar er zitten nog kolossale hoeveelheden onder de grond, in rotsen en onder de zeebodem. Toen Amerika in 1991 Irak binnenviel om het bezette Koeweit te bevrijden, was olie de belangrijkste drijfveer. Het ging, zei president Bush Sr., om onze banen, om onze manier van leven. Inmiddels is Amerika vrijwel energie-onafhankelijk en importeert nog nauwelijks olie uit het Midden-Oosten. Vandaar dat Donald Trump de aanslag een Saoedisch probleem noemt en zijn adviseurs erop wijzen dat er geen defensieverdrag is, en dus geen plicht om de Saoedis te hulp te komen. Een beetje schelden op Iran, als brein, uitvoerder, ophitser, aanstichter of wapenleverancier die kans laat Trump niet lopen. Maar hij begint er echt geen oorlog om. Omdat de wereld omkomt in het zwarte goud, is de schaarste, en dus de prijs, niet het verschil tussen vraag en aanbod, maar een truc. De OPEC-landen, Rusland en Amerika draaien voortdurend aan de kraan: als de prijs te laag is, draaien ze die een beetje dicht, en als hij stijgt, draaien ze die verder open. Met echte beschikbaarheid heeft de kunstmatige schaarste dus niets te maken. De Fabeltjeskrant stort zich niettemin op sensatieverhalen over snel nog even tanken voordat de benzineprijs omhoog schiet wat trouwens tot nu toe nauwelijks is gebeurd. Het zwarte goud is gedegradeerd tot zwart koper. Nu is zon aanval natuurlijk best griezelig, en het plotselinge uitvallen van 5 procent van de wereldproductie echt veel. Voor Iran betekent een stijging van de olieprijs, al is het maar een paar dagen, wel degelijk goud, voor het naar olie snakkende China is het een stevige economische dreun. Maar iedereen weet dat die Aramco-installatie binnen een paar weken of maanden weer volop draait, dus we kunnen gewoon doorgaan met ademen. Of anders gezegd: met het inademen van benzinedampen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Enorme ruzie tussen Zuid-Korea en Japan Al maanden staan Zuid-Korea en Japan woedend met de hoofden tegen elkaar. Het begon als een handelsconflict, maar inmiddels zijn het ook de historische wroegingen die de ruzie in volle hevigheid gaande houden. De dreiging van een échte verwijdering tussen de twee landen wordt echter flink onderschat. Bernard Hammelburg bespreekt het met hoogleraar Koreastudies Remco Breuker. Fabels over China De westerse omgang met China wordt gekenmerkt door één grote stroom van miskleunen. Dat schrijft Jan van der Putten in zijn binnenkort te verschijnen boek Fabels over China. Met hem bespreken we hoe het kan dat we steeds maar niet willen begrijpen hoe de Chinezen denken en doen. Blik op Europa Frans Timmermans mag dan de Klimaat-koning van Brussel worden hij is niet de commissaris die verantwoordelijk is voor het milieu. Die taak gaat naar de jongste persoon in de nieuwe Europese Commissie. En er doen een paar vreemde verhalen over hem de ronde. Europaverslaggever Jesse Pinster vertelt erover. The Donald Show John Bolton vloog er deze week uit als veiligheidsadviseur van de president. En Donald Trump kon het uiteraard niet nalaten om hem nog een paar trappen na te geven. Daarover correspondent Jan Postma. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Maleisië haalde al eerder de illusie van gezamenlijkheid onderuit door openlijk afstand te nemen van de conclusie over de Russische rol in de MH17 ramp, tot woede van Nederland. Nu is Nederland verontwaardigd over de uitwisseling van gevangenen tussen Rusland en Oekraïne, waaronder de verdachte Vladimir Tsemach. Weliswaar heeft het JIT nog met hem kunnen praten, maar hij is nu in Rusland, dus zal nooit voor de rechtbank verschijnen niet als getuige en niet als verdachte. Wat het extra zuur maakt is dat Nederland niet alleen door Oekraïne in de kou is gezet, maar dat de reacties op de gevangenenruil in de hele wereld positief tot zelfs enthousiast zijn. Het is immers een stap naar ontspanning tussen de buurlanden. Angela Merkel sprak van een hoopvol signaal. Emmanuel Macron noemt het een beslissende stap in de hervatting van een constructieve dialoog die de komende weken moet worden voortgezet. Donald Trump kwalificeert de gevangenenruil als een eerste gigantische stap naar vrede. Donald Tusk zegt dat de uitwisseling hem vervult met een gevoel van opluchting. Het legt op pijnlijke wijze bloot wat iedereen al wist: feitelijk is MH17 een Nederlandse zaak, en steeds minder een internationale. Voor de Nederlandse nabestaanden en de Nederlandse regering is het, terecht, een misdaad van onvoorstelbare omvang, die schreeuwt om rechtvaardigheid. De rest van de wereld wil een oplossing voor de Oekraïense kwestie, herstel van de betrekkingen met Rusland en afbouw van de sancties. Oekraïne denkt vooruit en wil het verleden vergeten. Toen het een associatieverdrag met de Europese Unie wilde, spande de Nederlandse regering zich daar enorm voor in. Dat zijn ze in Kiev allang weer vergeten. Joint Investigation Team? Hou toch op. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De nederlagen van Boris Johnson Nederlaag, op nederlaag, op nederlaag. Dat is waar het premierschap van Boris Johnson tot nu toe uit bestaat. Hoe moet het nu verder met het Verenigd Koninkrijk? Komen er op 15 oktober verkiezingen? Is een no-deal Brexit nu echt van tafel? Komt die Brexit er überhaupt wel? Bernard Hammelburg bespreekt het met Rem Korteweg, Brexit-expert van Instituut Clingendael. India een democratie? India wordt beschuldigd van vreselijke mensenrechtenschendingen, zoals marteling, in Kashmir. En toch noemen we India de grootste democratie ter wereld en blijven westerse leiders aanschurken tegen premier Modi. Daarover Jos Bartman, politicoloog aan de UvA, gespecialiseerd in autoritaire regimes en deed een jaar onderzoek in India. Blik op Europa Europaverslaggever Jesse Pinster vertelt over de plannen die de Franse regering heeft voor het Parijse station Gare Du Nord. Er zijn plannen om het station voor de Olympische spelen in 2024 grondig te renoveren en 50.000 vierkante meter extra winkels en kantoren te bouwen. Maar daar is lang niet iedereen blij mee. Donald Show Amerika is in de ban van orkaan Dorian en daardoor was er deze week even wat minder aandacht voor de president. Maar toch was er een relletje rond Trump en het heeft te maken met een weerkaart. Amerikacorrespondent Jan Postma vertelt erover.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Obama gebruikte destijds een parlementair reces om Obamacare erdoor te drukken, Trumps allereerste decreet, op de dag van zijn inauguratie ook een reces was een procedure om Obamacare af te schaffen. Wie kent inmiddels niet die op een elektrocardiogram gelijkende handtekening van The Donald, onder decreet na decreet? Voor de duidelijkheid: er is allemaal niets illegaals aan, het mag, want ook het net van democratische wetten kent mazen. Brexit-Boris heeft een democratisch vacuüm nodig om zijn belofte uiterlijk op 31 oktober uit de Europese Unie waar te maken. Dus vroeg hij de koningin om in oktober een troonrede te houden, en kondigde een daaraan voorafgaande verdaging van het parlement aan. Lagerhuis een maand uitgeschakeld beetje lang, maar het mag. Dat was truc 1. Truc 2: hij dreigde alle Torys die met de oppositie tegen zijn radicale Bexit-voorstel wilden stemmen inpakken en wegwezen uit de EU, met of zonder deal uit de partij te zetten. Zijn eigen, conservatieve partij, dus. Een kolossaal maar berekend risico, want hij wist dat hij daarmee een stemming in het Lagerhuis zou verliezen. En hij weigert op de voorhand gehoor te geven aan een eis van het Lagerhuis om Brussel opnieuw om uitstel te vragen. De consequentie van dit alles: algemene verkiezingen, waarop hij natuurlijk bewust aanstuurt. En misschien pas na 31 oktober. Dat is truc 3. In BNR Beurswatch sprak analist Marc Langeveld over brexit-moeheid en de markten die er duidelijk wel klaar mee zijn. De markt heeft altijd gelijk, en wacht terecht hoe het brexit-feuilleton afloopt. Maar het gemarchandeer met de democratie om het Britse volk een gedrocht door de strot te drukken dat blijft een adembenemend schouwspel. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bernard Hammelburg bespreekt het met Wytze Russchen, jarenlang de bekendste Nederlandse lobbyist in Brussel. Marieke Riethof, universitair hoofddocent Latijns-Amerikaanse Politiek aan de Universiteit van Liverpool is ook te gast. . Blik op Europa De Balkan-vijanden Servie en Kosovo doen er alles aan om elkaars integratie in de Europese Unie te dwarsbomen. De laatste pion die is verzet in het schaakspel tussen de twee: het Afrikaanse land Togo! Daarover Europaverslaggever Jesse Pinster. Donald Show President Trump lijkt de laatste tijd nogal opgefokt te zijn. Waar is dat gedrag door te verklaren? Amerikacorrespondent Jan Postma legt het uit. Wil je meer weten over Amerika en Donald Trump, luister dan naar De Amerika Podcast of naar Double Dutch. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat komt in de eerste plaats door de achterhaalde opzet. De G7 Amerika, Canada, Japan, Duitsland, Groot-Brittannië, Frankrijk en Italië noemen zich de grootste economieën ter wereld. Dat is flauwekul. Italië staat op 8, Canada op 10. China staat op 2 en India op 6, maar die mogen niet meedoen. Als het belangrijkste thema, de Amerikaans-Chinese handelsoorlog, terecht wél op de agenda staat, maar Amerika wil er niet over praten en China zit niet eens aan tafel, dan weet je als deelnemer dat je hooguit hete lucht verplaatst. De G7 ontstond na 1973, toen de wereld in een recessie was geraakt door de oliecrisis. De praatclub bestond bij de gratie van Amerika, dat de rol vervulde van belangrijkste en grootste land, en daarmee de leider. Donald Trump heeft, om Bloomberg te citeren, een chaos gemaakt van zijn wijze van regeren en de internationale Amerikaanse leiderschapsrol afgezworen. Uit elk woord en elk gebaar blijkt zijn cynisme over de wereld, en zijn minachting voor Europa. Daarmee valt in feite ook de nummer 1 bij de G7 af. Het waren vooral Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland die de toon zetten, en dat zijn, in het grote geheel, feitelijk dwergen. Resultaat? Niets. Noodhulp voor Brazilië voor de bestrijding van de bosbranden in de Amazone, waartegen Bolsanaro zijn middelvinger opstak. Een stuntbezoek van de Iraanse minister van buitenlandse zaken Zariv in een poging de relatie met Amerika de verbeteren, wat hooguit een ontmoeting oplevert, bijvoorbeeld volgende maand, tijdens de Algemene Vergadering van de VN, maar niet meer dan dat. Jemen? Syrië? Myanmar? Dreigende recessie? Noord-Korea? Geen woord. Het was opnieuw Trump die in de schijnwerpers stond, door er in feite niet echt te zijn. En natuurlijk nog een relletje aan het slot. Hij nodigde de leiders uit om volgend jaar naar resorthotel Doral in Miami te komen. Toplocatie, zei hij. Klein detail: het hotel is van Trump en staat er financieel beroerd voor. Daar een G7 houden is waarschijnlijk ongrondwettelijk en in elk geval immoreel. Maar een kniesoor die daarop let. Helemaal geen G7 meer dat is de oplossing.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Trump bezocht een petrochemische fabriek van Shell in Pennsylvania. De 5.000 aanwezige personeelsleden waren er vrijwillig, maar op een Orwelliaanse manier. Ze waren voor de keuze gesteld: scan om 07.00 uur je personeelskaart bij de poort, of blijf weg, maar dan krijg je over die dag geen loon, of neem een van je tien betaalde vakantiedagen op. No scan, no pay, schreef een chef. De instructies luidden verder: Roepen, schreeuwen, protesteren of welke vorm van verzet dan ook zal niet worden getolereerd. Want, sodeju, het klapvee moest klappen. Dit alles feilloos gesynchroniseerd met de bonden. Ik wil dat jullie vakbondsleiders zeggen dat ze Trump steunen, zei Trump. Als ze dat verdomme niet doen, stem ze dan weg omdat ze hun werk niet doen. Het Shell-klapvee klapte. De Washington Post kwam met een aardig perspectief. Na zijn verkiezingsoverwinning noemde Trump boze demonstranten door de media opgehitste protestprofessionals. Demonstranten tegen de benoeming van Brett Kavanaugh in het Hooggerechtshof waren betaalde professionals. Protest op een aantal vliegvelden na het afkondigen van een immigratieban, voornamelijk tegen moslims, zette hij weg als professionele anarchisten, tuig en betaalde demonstranten. Hij heeft er kennelijk verstand van het ronselen van klapvee Natuurlijk vindt Shell dat het niets heeft misdreven. De fabriek in Pennsylvania nodigt regelmatig bekende mensen uit en dan wordt het personeel ook opgetrommeld. Maar de belangrijkste en hoogst controversiële politicus ter wereld? Ik zou wel eens willen weten hoe het voor deze beursgenoteerde onderneming zit met de fiduciaire verantwoordelijkheid als ze zo duidelijk aan politiek doen. Waarschijnlijk gokt Shell dat Trump volgend jaar wint, en dan levert zon bijeenkomst om in beurstermen te blijven een hoop politiek dividend op. En dividend daar heeft Shell verstand van. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Show Donald Trump ziet zichzelf als de Messias, maar dat valt niet bepaald goed bij Joodse Amerikanen. Daarover Amerikacorrespondent Jan Postma. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Show President Trump belt achter de schermen met Democraten over het wapenwetgeving. Wil Trump dan echt iets gaan doen aan het vuurwapengeweld en krijgt hij zijn partij en de NRA mee? Daarover Amerikacorrespondent Jan Postma. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rupert Hogg, de baas van Cathay Pacific, zette een piloot en een aantal vliegveldwerknemers op non-actief omdat ze aan de demonstraties hadden deelgenomen. Donatella Versace maakte haar kowtow omdat op Versace T-shirts Hong Kong en Macao landen werden genoemd, in plaats van delen van China. Een door Beijing geregisseerde campagne op sociale media, met woedende modellen en popsterren in de hoofdrollen, kreeg ook modemerken Givenchy, Gap en Coach door de knieën. Het regende excuses. Bij de demonstranten gaat het vooral om wanhoop. Ze eisen handhaving van Hong Kongs vrijheid, maar weten dat het schijn is, en dat 2049, het jaar waarin de stad helemaal door China wordt ingelijfd, voor de gemiddelde millennial verontrustend dichtbij is. Voor China gaat het erom dat Hong Kong, Macao en Taiwan juist geen enkele illusie mogen koesteren over hun uiteindelijke lot. De dreigementen nemen toe: als Hong Kong niet inbindt, grijpt misschien het leger in, met als excuus terrorisme, of ophitsing door Amerika en andere westerse landen. Taiwan wordt bedreigd met een heuse inval door het Chinese leger. En laat het Westen het vooral uit het hoofd laten om Taiwan iets anders te noemen dan onderdeel van China. De KLM is op dat punt al ruim twintig jaar heel creatief. Niks kowtow. Het richtte in 1995 een Taiwanese dochtermaatschappij op, KLM Asia gewone blauwe KLM-toestellen, met gewone Nederlandse registratienummers, maar met een logo zonder kroontje, speciaal voor vluchten naar Taiwan. Grappig is de lijst van bestemmingen op de KLM-website. Daar staan talrijke Chinese bestemmingen op, maar bij Taipei staat: Taiwan, China. Ook geen echte kowtow meer een voorbeeld hoe de koopman en de dominee prima samen zaken kunnen doen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Al 18 jaar is het oorlog in Afghanistan, maar volgens NAVO-baas Jens Stoltenberg is vrede dan nu in zicht. Is dat luchtfietserij of reëel? Bernard Hammelburg bespreekt het met Afghanistan-expert Olivier Immig. En links Amerika wijst met de beschuldigende vinger naar president Trump na de racistische massamoord in El Paso. Is dat een voorbode voor de campagne in 2020? Daarover Koen Petersen, Amerikanist en schrijver van Einddoel Witte Huis en Showtime.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In een telefoongesprek met president Nixon, in 1971, noemde Reagan Afrikaanse regeringsleiders apen, laat ze naar de verdoemenis gaan, ze hebben zelfs moeite om schoenen te dragen. Staat op een bandje dat Nixon-historicus Tim Naftali boven water haalde. Dat Nixon racist, homofoob en antisemiet was, was gevoeglijk bekend, dus Reagan vond een willig oor. De Amerikaanse presidentiële geschiedenis zit vol voorbeelden van vaak vilein racisme. Thomas Jefferson, bijvoorbeeld, de derde president, was de auteur van de Onafhankelijkheidsverklaring, waarin hij schreef dat alle mensen gelijk geschapen zijn. Maar in een boek beschreef hij zwarte landgenoten als mensen met een sterke, onaangename geur, die niet in staat zijn kunst of poëzie te creëren. Net als zijn voorgangers en een zwik opvolgers, had hij slaven. Als die vrij zouden komen, schreef Jefferson, moesten ze het land uit, want zwarten en witten konden niet vreedzaam naast elkaar leven. Toen dus al dat argument ga terug naar je eigen land. Het opmerkelijke is dat de zwarte wortels in Amerika teruggaan naar de 17de Eeuw, en dat de meeste blanken later kwamen. De grootste etnische groep, de Duitsers, kwam in de 19de Eeuw, net als de Ieren, de Italianen, Schotten. Chinezen en Oost-Europeanen. Ga terug naar je eigen land? Duitsland, dus. Andrew Jackson was een notoire racist, net als Andrew Johnson, James Monroe, Woodrow Wilson, Ike Eisenhower. En zelfs Harry Truman, die na de Tweede Wereldoorlog een heldhaftige kampioen werd van de strijd voor gelijke burgerrechten, schreef in 1911 in een brief aan zijn verloofde dat hij vooroordelen had, dat negers in Afrika hoorden, gele mensen in Azië en witten in Europa en Amerika. Of Trump zijn 44 voorgangers precies heef bestudeerd, valt te betwijfelen. Maar dat je electoraal op rozen zit als je, openlijk of verborgen, inzet op wit racisme, voelt hij feilloos aan.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Show Donald Trump noemt Baltimore een van ratten en ongedierte vergeven troep. Onze correspondent Jan Postma bezoekt de stad om te kijken hoe het zit met al dat ongedierte.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerikanen zijn vindingrijk in het verbaal projecteren van nationalistische haat op voedingswaren. In de Eerste Wereldoorlog werd zuurkool vrijheidskool en veranderde het beroemde worstje, de Frankfurter, in hot dog. Hoe gaat het dit keer aflopen, nu tarief-dude Donald Trump extra invoerrechten heeft aangekondigd op Franse wijn? Hij doet dat uit woede over de digitale servicebelasting die Frankrijk wil invoeren. President Macron wil dat multinationale techreuzen belasting gaan betalen over hun digitale diensten aan Franse klanten. Dat treft Chinese, Spaanse, Britse en Franse bedrijven, maar vooral het Amerikaanse Apple, Facebook, Amazon, Google en Microsoft. Wraak dus, op Franse wijn. Amerikaanse wijn is trouwens beter, zegt Trump. Weliswaar is hij geheelonthouder, maar in zijn genialiteit kan hij het zíen, zegt hij. Dat is apart, want als je bijvoorbeeld in Nederland bij grote winkelketens kijkt, of bij de goede speciaalzaak, moet je Amerikaanse wijn met een vergrootglas zoeken. Franse wijn blijft onbetwist nummer één, met prima concurrentie uit Argentinië, Chili, Zuid-Afrika, Nieuw-Zeeland, Australië, Italië, Spanje en Oostenrijk. De Amerikaans-Europese cijfers spreken boekdelen: de Amerikanen importeren voor 4 miljard euro aan Franse wijn, en Europa maar voor 500 miljoen aan Amerikaanse wijn. In vino veritas. Daar zit wel een gevoelig punt, dat in het voordeel van Trump pleit. De Europese invoerrechten op Amerikaanse wijn zijn twee keer zo hoog als andersom. Daar heeft Trump vorig jaar al terecht over gepiept. Maar wijnconnaisseur Trump meet wel met twee maten. De helft van zijn 500 Bvs is geregistreerd in Delaware, waar geen vennootschapsbelasting bestaat. En maar dreigen met extra invoerrechten, als een baby die een boertje moet laten. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Show De hoorzitting met Robert Mueller moest hét bewijs leveren voor de Democraten om Donald Trump af te zetten. Onze correspondent Jan Postma over hoe dat toch net iets anders verliep.See omnystudio.com/listener for privacy information.