PLAY PODCASTS
De Universiteit van Nederland Podcast

De Universiteit van Nederland Podcast

873 episodes — Page 7 of 18

Ep 561561. Komt de nieuwe Einstein uit Nederland?

Alles wat op aarde gebeurt heeft te maken met natuurkrachten, dat een gebouw niet uit elkaar valt of jij niet door de lucht zweeft. Eerder toonden wetenschappers aan dat er 4 natuurkrachten zijn. Maar Jacco de Vries van de Universiteit Maastricht is bezig met een baanbrekend onderzoek naar de 5de natuurkracht, deze kracht zou mogelijk een rol hebben gespeeld bij het ontstaan van ons heelal! Wie weet hebben wij wel te maken met de nieuwe Einstein….Wat dat is zo'n 5de natuurkracht is best pittig om uit te leggen. Om het toch een beetje op te helderen, spelen we vandaag een potje voetbal en duwen we onze redacteur met een skateboard van een heuvel af.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oct 29, 202311 min

Ep 560560. Waarom het beter is voor je portemonnee om het klimaat te redden dan niks te doen

Het klimaat redden en daar ook nog financieel beter van worden. Klinkt te mooi om waar te zijn, toch? Maar dat is het niet. In deze podcast legt Tim van Hattum (Wageningen University) uit hoe dat zit.Om onder 1,5 graad opwarming van de aarde te blijven moeten we alles op alles zetten: over op groene stroom, minder water verbruiken, onze dijken verhogen. Kostbare zaken. Maar uit onderzoek blijkt dat niks doen vele malen duurder is. Dus voor onze eigen portemonnee, die van bedrijven én de wereldeconomie is het beter om NU te investeren. Win win zou je zeggen. Probleem: lang niet iedereen is van dit feit doordrongen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oct 25, 202313 min

BONUS: Zelf nieuw leven creëren in een lab, kan dat?

bonus

24 oktober is de geboortedag van Antoni van Leeuwenhoek, de wereldberoemde ontdekker van bacteriën. Hij staat aan de basis van microbiologie, waar wetenschappers van nu op voortborduren. Luister hier naar aflevering 2 van onze podcastserie over hem en wetenschappers die in zijn voetsporen traden. 'Een wereld vol geheimen'. In deze aflevering hoor je Cees Dekker, hoogleraar in de moleculaire biofysica aan de TU Delft. Cees kan inmiddels duizendmaal verder inzoomen dan Antoni van Leeuwenhoek en ziet zo de bouwstenen van het leven. Nu nog achterhalen hoe je daar nieuw leven mee maakt.Wil je de hele podcastserie horen? Klik hier.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oct 24, 202311 min

Ep 559559. Hoe kan je blinde mensen weer laten zien?

Wereldwijd zijn zo'n 43 miljoen mensen blind. En dit aantal stijgt snel. Wetenschappers zijn al jaren bezig met een oplossing om deze mensen hun zicht terug te geven. Niet alleen medici, maar ook elektrotechnicus Tom van Nunen van de TU Eindhoven. Hij onderzoekt hoe je met behulp van stroom blinde mensen weer kan laten zien... See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oct 22, 202312 min

Ep 558558. Hen, die, zhij. Hoe genderneutraal is onze taal?

Voor wie zich geen hij of zij voelt, of juist hij én zij, kan taal beperkend zijn. Taalwetenschapper Hielke Vriesendorp (Universiteit Utrecht) onderzocht hoe genderneutrale voornaamwoorden hun weg vinden in het Nederlands.Deze podcast werd opgenomen op het Betweter Festival van de Universiteit Utrecht.https://ap.lc/gkihu - onderzoek Rutgers (expertisecentrum seksualiteit)See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oct 18, 20238 min

Ep 557557. De perfecte workout volgens de wetenschap (in 10 minuten)

Welkom bij de perfecte workout in 10 minuten.We willen allemaal fitter worden, maar waar te beginnen? Met duizenden work-out video’s online is het lastig kiezen. Geen zorgen: sportarts Mirwais Mehrab (Universitair Medisch Centrum Utrecht) schiet je te hulp. Hij stelde een wetenschappelijk verantwoorde work-out samen van slechts 10 minuten. Mirwais praat je er oefening voor oefening doorheen. Meedoen is niet verplicht, maar wel aan te raden.💦De workout-only versie vind je hier: https://youtu.be/RVZGO_0ly_cSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Oct 15, 202311 min

Ep 556556. Gaat dit apparaatje tinnitus genezen?

Een constante piep of ruis in je oren - om gek van te worden. Toch is er geen genezing voor mensen met tinnitus. Nog niet, want elektrotechnisch ingenieur Wouter Serdijn (TU Delft) laat het er niet bij zitten. Hij werkt aan een apparaatje dat tinnitus moet verhelpen. Hoe? Dat hoor je in deze aflevering.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oct 11, 202315 min

Ep 555555. Hoe kan je mensen redden door DNA te repareren?

Sabine Fuchs (UMC Utrecht) wil erfelijke leverziektes genezen door het DNA van haar patiënten te repareren. Baanbrekend, want nog niet eerder lukte het om het DNA in de levercellen van levende mensen aan te passen. Hoe ze dat wil doen? Door het foutje in het DNA - dat de ziekte veroorzaakt - eruit te knippen en dat te repareren. "Een revolutionaire oplossing", aldus DNA-docent Marc van Mil (UMC Utrecht). "Het zou echt mooi zijn als we hiermee hele ernstige erfelijke ziektes kunnen genezen". En de lever genezen is slechts het begin, Sabine’s methode is ook geschikt voor talloze andere erfelijke ziektes.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oct 8, 202312 min

Ep 554554. Waarom gaat tijd sneller als je ouder wordt?

Heb jij ook het idee dat de tijd steeds sneller gaat naarmate je ouder wordt? Je knippert een keer met je ogen en er is weer een jaar voorbij. Je interne klok lijkt steeds sneller te tikken. Ons geheugen speelt daarbij een belangrijke rol. Hoe dat zit legt cognitief neurowetenschapper Wouter Kruijne (Rijksuniversiteit Groningen) uit in deze aflevering.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oct 4, 20239 min

Onze podcast gaat het theater in. Kom je ook?

bonus

Interactieve theatercolleges gegeven door topwetenschappers samen met comedian Fuad Hassen. Geen ellenlange praatjes, maar goede interactieve verhalen waar je wat van opsteekt en om kan lachen. Zo blijkt iets onbenulligs soms ineens toch heel waardevol als je er met een wetenschappelijke blik naar kijkt.6 oktober Eindhoven8 oktober Venlo10 oktober Maastrichtuniversiteitvannederland.nl/theaterSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Oct 4, 20230 min

Ep 553553. Hoe kan een zwangerschap je hart kapot maken?

Vijf tot tien procent van de zwangere vrouwen krijgt te maken met zwangerschapsvergiftiging. Een heftige aandoening die ook ver na je zwangerschap nog voor problemen kan zorgen. Onderzoek laat steeds duidelijker zien dat deze vrouwen niet volledig herstellen. Hierdoor hebben ze een 8x grotere kans op een hartinfarct en hebben ze vaker geheugen- en concentratieproblemen en depressie. Arts-onderzoeker Chahinda Ghossein-Doha (Maastricht UMC+) onderzoekt hoe we deze vrouwen beter kunnen helpen. Influencer Sophie Ousri is zelf net moeder geworden en gaat met ons mee naar Chahinda.► Mocht je zelf binnenkort bevallen en je placenta willen afstaan voor onderzoek, heel graag! Stuur een mail naar [email protected]► Meer weten over het onderzoek van Chahinda? Op www.queenofhearts.eu vind je meer informatie.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oct 1, 202312 min

Ep 552552. Tulpen-techno, madeliefjes-metal. Hoe klinken planten? (Getest op Lowlands)

Wat gebeurt er als je plant en mens samen koppelt aan een synthesizer? Dan kunnen we jammen, via de elektriciteit die door plant en mens heen stroomt. We fuseren tot een soort Goldplant, Frans Flower of Anjer van Buuren... Op Lowlands bezochten we de geluidsinstallatie van biofysicus Raoul Frese (VU Amsterdam) en kunstenaar Christiaan Zwanikken. Hoe dat klonk, dat hoor je hier.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sep 27, 202310 min

Ep 551551. Wat zegt je poep over je persoonlijkheid?

Een grote vieze bruine drol - hoe kan dat iets zeggen over wie je bent? Of je creatief bent of introvert? Dat is wat Sophie van Zonneveld (Rijksuniversiteit Groningen/UMCG) onderzoekt samen met haar collega's. Daarvoor moet ze wel eerst honderden drollen verzamelen. En waar kan dat beter, dan op muziekfestival Lowlands. Je hoort alles over haar onderzoek en de link tussen je darmen en hersenen, in deze aflevering.Met dank aan het onderzoeksteam van Iris Sommer, en alle collega's van het UMCG/Rijksuniversiteit Groningen, betrokken bij het onderzoek 'Shitty Science' op Lowlands.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sep 24, 20239 min

Ep 550550. Waarom jij je (niet) schaamt

Sommige mensen lijken helemaal geen schaamte te kennen. En speciaal voor deze aflevering hebben we zo iemand gevonden: youtuber Appie Mussa. Vandaag is hij ons proefkonijnen, en als iemand hem op de proef kan stellen dan is het psycholoog Aukje Nauta (Universiteit Leiden). Samen met Appie en Aukje onderzoeken we of het mogelijk is om je echt helemaal nergens voor te schamen. En wat als je je wel regelmatig schaamt? Ook daar heeft Aukje een oplossing voor.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sep 20, 202312 min

Ep 549549. Hoe verdraaien wereldleiders de waarheid? (Gaslighting deel 2)

Nee, je hebt verkeerd begrepen dat deze aflevering alweer over gaslighting gaat... Deze zin is een voorbeeld van gaslighting - een persoon op slinkse wijze manipuleren, laten twijfelen aan zichzelf. Filosofe Natascha Rietdijk legde in de vorige aflevering precies uit hoe dat zit - maar hintte er ook al op dat politici ook niet vies zijn van gaslighting. Hoe zij de waarheid proberen te verbergen, hoor je in deze aflevering.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sep 17, 202312 min

Ep 548548. Wat is gaslighting?

Gaslighting - het woord duikt steeds vaker op in de media en online. Geen zorgen als je niet precies weet wat het is, of zelfs nog nooit van dit fenomeen gehoord hebt, daar hebben wij een oplossing voor. Filosoof Natascha Rietdijk (Tilburg University) legt je precies uit hoe het zit. En wil je na het luisteren van deze aflevering ook nog horen hoe wereldleiders gaslighting gebruiken om de waarheid te verhullen? Luister dan zondag deel 2 van deze podcast.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sep 13, 202310 min

Ep 547547. Waarom zwemmen er steeds meer vrouwelijke schildpadden rond?

Er zwemmen steeds meer vrouwelijke zeeschildpadden in onze oceaan. Op het eerste gezicht lijkt dat misschien niet erg, maar zonder die mannetjes worden ze met uitsterven bedreigd. Hoe kan het nou dat er steeds meer vrouwtjes rondzwemmen en wat hebben wij als mens hiermee te maken? Dat vroeg influencer Wildebras aan de Universiteit van Nederland. Bioloog Mátyás Bittenbinder van VU Amsterdam neemt ons mee in Diergaarde Blijdorp om te praten over het seksleven van de zeeschildpad en wat wij kunnen doen om dit dier te redden. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sep 10, 20237 min

Ep 546546. Welke muziek laat jouw hart gezonder kloppen? (Onderzocht op Lowlands)

Muziek kan een positieve invloed hebben op jouw hart. Maar hoe dat precies werkt, daar is nog niet veel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Op Lowlands onderzocht Tinka van Trier (Amsterdam UMC) bij festivalgangers welke soorten muziek je hart doen ontspannen. Onderzoeksteam: Madelief Marsman, Puck Peltenburg, Nicole van Steijn, Shari Pepplinkhuizen, Kay Lamerigts, Lucas de Haas, Tarik Kücük, Sanne ten Berg, Astrid van Nieuwkerk, Jolien de Veld, Michiel Winter.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sep 6, 202311 min

Ep 546BONUS 546. Onderzoek zelf welke muziek jouw hart helpt ontspannen

bonus

Wil je na het luisteren van podcast aflevering 546 bij jezelf onderzoeken welke muziek het beste bij jouw hart past? Dan kun je deze zelftest doen. Tinka van Trier (Amsterdam UMC) legt in één minuut en een paar simpele stappen uit hoe je dit moet doen, met een smartwatch. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sep 6, 20231 min

Ep 545545. Waarom steken muggen altijd jou en een ander niet?

Waarom steken muggen de ene persoon wel, maar de ander niet? Om daar antwoord op te geven, hebben onderzoekers van het Radboudumc tijdens Lowlands honderden festivalgangers laten besnuffelen door muggen. Zo willen ze er achter komen of douchen, alcohol en/of drugs je aantrekkelijker maken voor een mug of juist niet. Leuk feitje: muggen ruiken met hun poten, pas als je lekker ruikt, prikken ze je. Biofysicus Felix Hol heeft nog meer (smerige) dingen te vertellen over muggen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sep 3, 202310 min

Ep 544544. Hoe kan je dood gaan aan snurken?

Een bos dat wordt omgezaagd, een overkomende straaljager, of een lief knorretje - allemaal manieren om het geluid snurken te omschrijven. Waarom snurken sommige mensen hard, zacht, of helemaal niet? En moet jij je zorgen maken als jij of je partner snurkt? Tandarts Ghizlane Aarab van Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA) Amsterdam, weet daar alles van. Want een tandarts, kijkt lang niet alleen naar je tanden.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Aug 31, 202313 min

Ep 543NIEUWE PODCASTSERIE: Een wereld vol geheimen

bonus

Het is 300 jaar geleden dat één van de belangrijkste Nederlandse wetenschappers overleed: Antoni van Leeuwenhoek. De Delftse ontdekkingsreiziger naar het allerkleinste. Hij zag voor het eerst bacteriën met zijn zelfgebouwde microscoop. En hij ontdekte bijvoorbeeld het ‘gedrag’ van sperma, door uren naar zijn eigen zaadcellen te kijken. Om zijn passie voor wetenschap te vieren, maakten we bij de Universiteit van Nederland een speciale 6-delige podcast-serie samen met de TU Delft: ‘Een wereld vol geheimen’, wetenschappers in de voetsporen van Antoni van Leeuwenhoek.In deze podcast maak je kennis met hem en met de Antoni’s van nu. Delftse wetenschappers die onderzoek doen buiten de gebaande paden, net als Antoni. Gedreven door nieuwsgierigheid en verwondering.De eerste aflevering hoor je hier en de andere 5 luister je via deze link. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Aug 27, 202319 min

Ep 542542. Help mijn partner wil een kind! Wat nu?

Wat nou als je partner graag kinderen wil, maar jij niet? Of omgekeerd? Onderzoeker Billie de Haas (Rijksuniversiteit Groningen) vertelt in deze podcast hoe mensen dat oplossen. Wat blijkt: nee is niet altijd nee, en ja is niet altijd ja.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Aug 23, 202310 min

Ep 541541. Hoe kan DierenTinder bedreigde diersoorten redden?

Het lijkt wel een First Dates aflevering voor dieren: het vinden van de perfecte match tussen olifanten. Hoewel olifanten natuurlijk niet echt op date gaan, zijn wetenschappers er toch maar druk mee. Geneticus Mirte Bosse (Vrije Universiteit Amsterdam, Wageningen University) is zo'n matchmaker. Op basis van dna zoekt ze naar de ideale combinatie tussen olifanten om die vervolgens bij elkaar te brengen met de hoop op sterke nakomelingen. Maar Mirte's werk gaat verder dan alleen het liefdesleven van deze dieren. Het doel is groter: het redden van bedreigde soortgenoten in het wild, want die worden met uitsterven bedreigd. Check de aflevering en hoor hoe een sterke groep dieren in de dierentuin een cruciale rol kunnen gaan spelen in het behoud van dieren in het wild. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Aug 20, 202311 min

Ep 540540. Waarom kiezen we bijna allemaal een partner die op ons lijkt?

In onze zoektocht naar een partner hebben we allerlei persoonlijke wensen; 'economisch zelfstandig' of 'houdt van mooie schoenen'. Socioloog dr. Ellen Verbakel van de Radboud Universiteit ziet in haar onderzoek dat die wensen meer zeggen over onszelf dan over die grote liefde die we zoeken. We willen simpelweg een partner die op onszelf lijkt. De meeste relaties zijn volgens Ellen dus ook helemaal niet gebaseerd op irrationele zaken zoals 'liefde op het eerste gezicht', maar op bewuste afwegingen.En stel dat je na het luisteren van deze podcast nog meer wil weten over de liefde, dan hebben we een leuke traktatie voor je. De Universiteit van Nederland bestaat 10 jaar en dat vieren we! Speciaal voor jullie verzamelden we alles dat we ooit maakten over de liefde, klik hier voor alle afleveringen. Geniet ervan! See omnystudio.com/listener for privacy information.

Aug 16, 202312 min

Ep 539539. Hier wonen de gelukkigste Nederlanders

Is ruimte, rust en regelmaat nou goed voor een mens of wordt de gemiddelde Nederlander toch blijer van veel prikkels en terrasjes om de hoek? In deze aflevering neemt geluksprofessor Martijn Burger (Open Universiteit | Erasmus Universiteit) ons mee op gelukssafari door Nederland. Op jacht naar de plek waar de Nederlander het gelukkigst is. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Aug 13, 202311 min

Ep 538538. Waarom krijg je soms kippenvel van muziek?

Je zet je favoriete nummer op en boem: er trekt een rilling door je lijf. Waarom kan muziek je soms zo raken? Op die vraag proberen hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder (Vrije Universiteit Amsterdam) en artiest Typhoon een antwoord te vinden. Daarnaast bestuderen ze in dit college hoe muziek mensen bij elkaar brengt. (Opgenomen op 6 september 2021 in poptempel Paradiso tijdens 'The Science of Music' van de Universiteit van Nederland.)En stel dat je na het luisteren van deze podcast nog meer wil weten over je eigen brein, dan hebben we een kleine traktatie voor je. De Universiteit van Nederland bestaat 10 jaar en dat vieren we! Speciaal voor jullie verzamelden we alles dat we ooit maakten over hersenen. Geniet ervan! Klik hierSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Aug 9, 202323 min

Ep 537537. Dit vergeten plantje gaat de wereld redden...

Het is misschien wel het saaiste plantje van de oceaan: zeegras. Toch is dat onterecht, volgens marinebioloog Fee Smulders van de Wageningen universiteit. Het zeegras verdwijnt in raptempo. Daardoor komen vele dieren zoals vissen en zeeschildpadden in gevaar en ben jij bij een heftige storm ook niet zo veilig. Tijd om dit kleine saaie plantje de aandacht te geven die het verdient. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Aug 6, 202312 min

Ep 536536. Hoe erg is het om een nachtje door te halen?

Hoe klinkt jouw wekker? Waarschijnlijk niet je favoriete geluid. Bijna niemand wordt blij wakker van de wekker en dat is niet gek volgens Bert van der Horst van Erasmus MC. Want de wekker is een grote boosdoener van onze maatschappij. Waarom? Dat hoor je in deze aflevering. En stel dat je na het luisteren van deze podcast nog meer wil weten over slaap, dan hebben we een kleine traktatie voor je. De Universiteit van Nederland bestaat 10 jaar en dat vieren we! Speciaal voor jullie, slaap liefhebbers, verzamelden we alles dat we ooit maakten over slaap. Geniet ervan! Hoe kun je 3 km wandelen terwijl je slaapt?Waarom dromen we?Hoe kom je van je nachtmerries af? Hoe kan geluid onze slaap redden? De zin en onzin van slaap-apps Slaap je slechter bij volle maan?Kijk voor de volledige verzameling op www.universiteitvannederland.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Aug 2, 202312 min

Ep 535535. Komt jouw nieuwe huis uit de printer?

De komende jaren moeten er honderdduizenden woningen gebouwd worden. Maar hoe? Bouwkundige Rob Wolfs van de Technische Universiteit Eindhoven werkt aan een wel heel bijzondere technologie die een handje kan helpen: een 3D-printer waar beton uit komt. Gaat die de problemen in de bouw oplossen?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jul 30, 202311 min

Ep 534534. Waarom moet je onkruid laten staan?

Paardebloemen, brandnetels, grassprietjes - weghalen toch, uit je tuin? Nee! Dat onkruid is hartstikke goed voor ons en voor onze omgeving. Bioloog Nienke Beets (Universiteit Leiden) legt je in deze podcast uit waarom we onkruid niet moeten weghalen, maar moeten omarmen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jul 26, 20238 min

Ep 533533. Neemt Zuid-Korea stiekem de wereld over?

Heb jij de Oscarwinnende film Parasite gekeken op je Samsung-tv of luister je weleens naar de K-popband BTS tijdens een ritje in jouw Hyundai? Zonder dat je het doorhebt, komen veel dingen in je dagelijks leven uit Zuid-Korea. Korea-expert Flora Smit van de Universiteit Leiden legt in deze aflevering uit hoe Korea met popmuziek haar economische wereldmacht wil vergroten.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jul 23, 202313 min

Ep 532532. Seks bij de Romeinen: Wie deed het met wie? En waarom?

Seks met mannen, vrouwen, jonge jongens en eunuchen (wie dat zijn, hoor je in de podcast). De Romeinen leken het allemaal prima te vinden. Maar vergis je niet, de 'regels' rondom seks waren misschien anders dan in onze tijd. Het was zeker niet vrijblijvend, vertelt Olivier Hekster, historicus van de Radboud Universiteit. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jul 19, 20239 min

Ep 531531. Waarom raakt de één wel verslaafd en de ander niet?

“Doen we zo nog één biertje op het terras?” Je had je nog zo voorgenomen om een dagje geen alcohol te drinken, maar ach, het is wel zo gezellig. Daarbij, dat ene drankje kan vast niet zoveel kwaad. Toch hebben we in Nederland ruim een miljoen probleemdrinkers en is alcohol de grootste oorzaak van verslaving. Hersenwetenschapper Janna Cousijn van de Erasmus Universiteit Rotterdam doet al jaren onderzoek naar het verslaafde brein en vertelt dat het probleem van alcoholverslaving zich waarschijnlijk al ontpopt ver voordat jij je eerste biertje opentrekt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jul 16, 202311 min

Ep 530530. Hoe weet Google eerder dat je ziek bent dan je arts?

Een herinnering van wat je 10 jaar geleden deed, of een schattige foto van je neefje of nichtje. Sociale media houden ons volledige leven voor ons bij. Alleen blijft het niet bij ons verleden, ze kunnen ook steeds beter de toekomst voorspellen. Weten grote techbedrijven wat jouw volgende baan is? En zelfs of je over twintig jaar een ziekte krijgt? Je hoort het van privacy-expert Bart van der Sloot van Tilburg University.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jul 12, 202312 min

Ep 529529. Waarom moet jij je zorgen maken over China en Taiwan?

Er dreigt een oorlog... Met mogelijk nog grotere gevolgen voor ons dan de oorlog in Oekraïne. China is eropuit om het naastgelegen eiland Taiwan in z’n greep te krijgen. Het is een conflict dat al tientallen jaren speelt. China-expert Casper Wits van Universiteit Leiden legt in deze aflevering uit waarom de spanning juist nu zo hoog oplopen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jul 9, 202312 min

Ep 528528. Ontgroening: wat is de zin en de onzin?

Zou jij een bak vol sprinkhanen eten of kruipen door de modder om bij een studentenvereniging te horen? In deze aflevering duikt sociaal psycholoog Roos Vonk van de Radboud Universiteit in de eeuwenoude traditie van ontgroeningen bij studentenverenigingen. Ze legt uit wat het nut is van dit ritueel, waarom het wél blijkt te werken, maar ook waarom niemand lijkt in te grijpen als het uit de hand loopt.Wil meer weten? Roos Vonk brengt in 12 september haar boek 'Mijn ego heeft altijd gelijk' uit. Dat gaat over zelfbedrog en is inhoudelijke nauw verbonden met deze podcast. Het is inmiddels te reserveren via de bekende boekenverkoop-kanaal zowel online als offline.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jul 5, 202311 min

Ep 527527. Hoe zorgen kleine bloemen ervoor dat de dijk niet breekt?

Bijna de helft van de Nederlandse dijken is afgekeurd. Werk aan de winkel dus. En als het aan wetenschappers ligt, gaan die dijken er heel anders uitzien dan nu. Weg met de bakken cement of de klassieke grasmatten, wat we nodig hebben zijn: bloemetjes. In deze aflevering vertelt ecoloog Hans de Kroon (Radboud Universiteit) waarom juist bloemen ons beschermen tegen het woeste water.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jul 2, 202311 min

Ep 526526. Hoe geeft Nederland erkenning aan het slavernijverleden?

Op 1 juli 2023 start het Herdenkingsjaar Slavernijverleden. Het is dan 160 jaar geleden dat slavernij bij wet werd afgeschaft en 150 jaar geleden dat slavernij daadwerkelijk stopte. Koning Willem-Alexander spreekt tijdens de nationale herdenking en in het nieuws wordt druk gespeculeerd over de vraag of hij excuses zal maken. Wat zou dat betekenen? Je hoort het in deze podcast met antropoloog Guno Jones en hoogleraar rechtsfilosofie Wouter Veraart (VU).See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jun 28, 202315 min

Ep 525525. Hoe kan uit een gruwelijke geschiedenis een nieuwe taal ontstaan?

Het Sranantongo (Surinaams) is een vreemde taal. 'Sranan' bestaat uit woorden die afkomstig zijn uit allerlei talen van over de hele wereld. De geschiedenis van Sranantongo is niet los te zien van slavernij en toch het is ook iets moois. Sranan is een taal die leeft, ook tatas hebben het tegenwoordig over patas. Fresco Sam-Sin taalwetenschapper (Universiteit Leiden) en directeur van het Taalmuseum, vertelt graag over de taal van zijn oma. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jun 25, 202310 min

Ep 524524. Is je brein echt volwassen als je 18 bent?

Volgens de wet ben je op je achttiende volwassen. Je mag stemmen, alcohol kopen, autorijden en een lening afsluiten. Maar neuropsycholoog Barbara Braams (VU) legt in deze aflevering uit dat je hersenen op die leeftijd nog volop in ontwikkeling zijn: zoals het deel van je hersenen dat belangrijk is bij het controleren van impulsen en het remmen van ongewenst gedrag.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jun 21, 202310 min

Ep 523523. Hoe kun je een vleesvervanger echt naar vlees laten smaken?

Wie wel eens een vleesvervanger uit de supermarkt op zijn bord heeft liggen weet - het lijkt niet op vlees. En de meningen zijn verdeeld, maar echt lekker is het ook niet altijd. Dat kan beter vindt levensmiddelentechnoloog Miek Schlangen (Wageningen University). Zij werkt aan een vleesvervanger die wél lijkt op vlees, en tegelijkertijd ook nog eens een heel stuk duurzamer is.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jun 19, 20239 min

Ep 522522. Hoe jouw sneakers bijdragen aan het uitwissen van een cultuur

Grote kans dat je op dit moment iets draagt, een t-shirt of sneakers, gemaakt door Oeigoeren in heropvoedingskampen. China-expert Casper Wits van de Universiteit Leiden neemt ons deze aflevering mee naar West-China. Hier wonen de Oeigoeren, een islamitische bevolkingsgroep. Zij worden door de Chinese regering vervolgd en gevangengezet in kampen waar ze onder dwang werken, bijvoorbeeld in katoenproductie. Maar dwangarbeid is slechts een klein onderdeel van een nog veel groter leed: de culturele uitwissing van een heel volk…See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jun 14, 202313 min

Ep 521521. Hoe herken je een leugenaar?

Overmatig zweten, een droge mond en oogcontact vermijden. Duidelijke signalen van iemand die liegt. Toch? Sophie van der Zee, rechtspsycholoog van de Erasmus Universiteit Rotterdam is een expert in het detecteren van leugens, en zij vertelt ons dat dit niet per se goede aanwijzingen zijn om iemand te betrappen op een leugen. Bekijk nu de video om te zien hoe je wél een leugenaar kan ontmaskeren. (En leer meteen de redactie van de Universiteit van Nederland kennen. )See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jun 11, 202312 min

Ep 520520. Hoe kunnen de superpowers van bier het klimaat redden?

Met gist kun je meer dan alleen bier maken. Sterker nog, misschien redden deze eencellige schimmeltjes ooit onze wereld. Deze aflevering neemt Charlotte Koster (TU Delft) je mee in de wondere wereld van 'gist' en die is alles behalve saai.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jun 7, 202315 min

Ep 519519. Waarom gaat mode niet met de tijd mee?

Hou jij ook zo van je vertrouwde spijkerbroek? Dan ga je, net als vele anderen, niet helemaal met de tijd mee. De spijkerbroek viert dit jaar namelijk zijn 150e verjaardag! Toch biedt onze kleding al veel meer mogelijkheden dan we denken, vertelt modeonderzoeker Lianne Toussaint (Utrecht University). Wist je bijvoorbeeld dat het nu al mogelijk is om een onzichtbaarheidsmantel te maken, net zoals in Harry Potter? 🪄 Benieuwd waarom we nog steeds trouw blijven aan onze vertrouwde spijkerbroeken en wat voor andere gave mogelijkheden er nog meer in onze kledingkast verscholen liggen? Check de aflevering!See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jun 4, 20238 min

Ep 518518. Waarom tienduizenden 'heksen' op de brandstapel eindigden

In dit college gaan we terug naar duistere tijden vol kou, ziekte en heksenvervolging. Historicus Steije Hofhuis van de Universiteit Utrecht legt je in deze podcast uit hoe daarbij tienduizenden mensen om het leven kwamen. Terwijl, heksen bestaan helemaal niet. Toch? Knibbel knabbel knuisje... See omnystudio.com/listener for privacy information.

May 31, 202310 min

Ep 517517. Wonen we in de toekomst massaal op het water

Verhuizen wij straks van het land naar het water? Zodra een woning drijft, in plaats van vaststaat op de grond, is er een probleem. En dat is jammer, want drijvende wijken zijn de oplossing voor het gebrek aan ruimte in steden. Technisch zijn er amper obstakels, maar juridisch zijn die er wel. Zo is een hypotheek krijgen voor een drijvend rijtjeshuis of appartement nog onmogelijk. Hoe dat zit hoor je van Pernille van der Plank, hoogleraar goederenrecht aan de Open Universiteit. Voor niet-commercieel gebruik is het toegestaan om fragmenten (mits de context behouden) te gebruiken. Vermeld wel altijd bron: Universiteit van Nederland. Bij twijfel, mail ons op [email protected] de Universiteit van Nederland:De Universiteit van Nederland heeft een onafhankelijke redactie die elke week podcasts, video’s en social posts maakt over wetenschappelijke onderwerpen. Wij geloven dat iedereen moet kunnen leren van de topwetenschappers die we hebben in Nederland. Zonder collegegeld of tentamens. Wij zijn de universiteit voor iederéén.See omnystudio.com/listener for privacy information.

May 28, 20238 min

Ep 516516. Hoe je jouw tentamens wel haalt, met de wetenschap

Nachtenlang blokken en stampen met liters koffie en een bureau vol samenvattingen en markeerstiften. Alles om maar die examens te halen. Spoiler: zo hou je de onvoldoendes niet buiten deur. We leren in Nederland verkeerd. Hoe dat komt en vooral ook hoe het wel moet, hoor je in deze podcast met psycholoog Gino Camp (OU).See omnystudio.com/listener for privacy information.

May 24, 20239 min

Ep 513515. Waarom je in zes stappen iedereen in de wereld kent

Jij hebt Maxima’s hand geschud, net als wij en de rest van de wereld! Nee, we zijn niet gek geworden en we snappen heus wel dat zelfs handenschud-queen Maxima niet iedereen een hand heeft gegeven. Maar via via zijn we, via handshakes, allemaal in zes stappen met elkaar verbonden. Wiskundige Remco van der Hofstad (TU Eindhoven) legt je zonder ingewikkelde formules uit hoe dat zit. En hoe dat kan leiden tot een pandemie…See omnystudio.com/listener for privacy information.

May 21, 202310 min