De Nieuwe Wereld

Marlies Dekkers in gesprek met hoogleraar Strategisch Leiderschap Bob de Wit. “We moeten met z’n allen kunnen besluiten hoe we hiermee omgaan. [..] [anders] loopt het op een gegeven moment uit de hand.”   Van huis uit is De Wit strateeg en richt hij zich op bedrijven. “Ik hou me bezig met het begrijpen van de toekomst, dat is m’n vak.” Die toekomst heeft bij uitstek met technologische ontwikkelingen te maken, zo stelt De Wit. Maar dat is niet het enige. “Ik had het gevoel dat de gevolgen van de technologische ontwikkelingen veel dieper, maatschappelijker waren dan mensen dachten.” We zijn onderweg naar een nieuwe samenleving. “Iedere keer als je van de ene samenlevingsvorm naar de andere gaat, heb je een tussenperiode.” Daar zitten we nu middenin, zo betoogt De Wit in zijn boek Society 4.0. In dit gesprek vertelt hij langs enkele lijnen hoe we hier over kunnen nadenken.

Ad Verbrugge in gesprek met hoogleraar en bestuursadviseur Kees Cools over de toekomst van het kapitalisme. “Het kapitalisme creëert z’n eigen vijanden”   In een recent artikel pleit Cools voor het einde van het aandeelhouderskapitalisme. Ook in de politiek speelt deze economische thematiek expliciet. “Alle partijen, om te beginnen de VVD, plaatsen kritische kanttekeningen bij de vrije markt, bij het kapitalisme. Vier jaar geleden was daar bijna geen sprake van.” Bovendien hebben de CEO’s van alle grote Amerikaanse bedrijven gesteld dat zij de stakeholder weer centraal willen stellen. Nu moet dat met een korrel zout worden genomen, vertelt Cools, “maar ze hebben het wel gezegd. En ze worden er voortdurend op aangesproken.” Zowel intern als extern neemt de druk op maatschappelijke waarde van bedrijven toe.

Marlies Dekkers in gesprek met psycholoog en seksuoloog Kaat Bollen. “Ik vind het fundamenteel fout dat ik veroordeeld word voor m’n waardigheid.”

Jelle van Baardewijk in gesprek met onderzoeker en docent Michael Klos over sociale media en de vrijheid van meningsuiting. "Je moet zorgen dat er meer platforms ontstaan."   Toen Trump recent van alle sociale media werd gegooid, laaide de discussie over de vrijheid van meningsuiting op digitale platforms weer in alle hevigheid op. Klos belicht in dit gesprek de juridische kant van dit thema. “Het is heel makkelijker om gebruikers te manipuleren om ze bepaalde informatie te voeden.[..] Daarmee krijg je het risico dat bepaalde groepen anders worden geïnformeerd dan andere groepen.”

Paul van Liempt in gesprek met hoogleraar Moderne Chinastudies Frank Pieke.

David van Overbeek in gesprek met filosoof en onderzoeker van de financiële sector Jens van ’t Klooster. “Het is een politieke beslissing geweest van de ECB om te zeggen: wij gaan overheden steunen.”   Centrale banken hebben een unieke positie in de economie en de financiële wereld, zo vertelt Van ’t Klooster. “De centrale bank heeft een bijzondere plek, tussen enerzijds financiële markten en anderzijds de overheid.” Als onafhankelijk instituut heeft zij als belangrijkste taak geld uitgeven, naast secundaire taken zoals bankentoezicht en advisering. In dit gesprek gaat Van ’t Klooster met name in op de Europese Centrale Bank.

Jelle van Baardewijk in gesprek met economisch denker en oprichter van Sustainable Finance Factory Willem Schramade over zijn boek ‘Duurzaam kapitalisme’. “Het is alsof we in een huis wonen dat we compleet uitleven en dat we straks aan onze kinderen geven en die moeten het maar oplossen.”

Ad Verbrugge in gesprek met hoogleraar Bankwezen en Financiering Harald Benink. “Internationaal zie je dat de toezichthouders te weinig de lobby vanuit het bankwezen hebben weerstaan.”

Marlies in gesprek met klinisch psycholoog Mattias Desmet over de cijfers omtrent coronabesmettingen, ziekenhuisopnames en (over)sterfte. “Je moet jezelf als ideologisch, subjectief en ethisch wezen durven in vraag stellen.”   Sommigen zien deze coronacrisis als een historische kans, zo vertelt Desmet. Dit zou het moment zijn waarop we afstand nemen van de mythes en verhalen, en op basis van harde cijfers een rationele samenleving kunnen inrichten. “Dat zou dan het lijden minimaliseren.” Desmet is zeer kritisch op deze voorstelling van zaken. “Ik denk dat de overstap of het idee dat cijfers tot een objectieve, rationele maatschappij zouden leiden met minder wreedheden, dat we daar uiterst voorzichtig mee moeten zijn.”

Paul van Liempt in gesprek met TV-kok en horecaondernemer René Pluijm. “Als we nu niet gaan nadenken, dan voorspel ik je dat we over een tijdje een nog veel ergere klap gaan krijgen.”

Paul van Liempt in gesprek met ondernemer en retailexpert Rick Moorman. Hij vertelt in dit gesprek geëmotioneerd over de situatie in zijn branche, de mode-retail, en de gehele samenleving. “Ik ben een beetje de weg kwijt. En ik ben niet de enige ben ik bang.” Vooral het feit dat de overheid een volledige sluiting heeft opgelegd vindt hij lastig te verkroppen. “Ik accepteer als ondernemer dat ik risico loop. [..] Hier is geen sprake van ondernemersrisico. Per decreet is mij opgelegd dat mijn winkel dicht moet.”

Ad Verbrugge gaat in gesprek met hoogleraar Politieke Filosofie en Filosofie van de Economie (VU) Govert Buijs over de bestorming van het Capitool door de Trump-aanhang in de Verenigde Staten van Amerika.

Jelle van Baardewijk in gesprek met filosoof Aldo Houterman over zijn boek 'Wij zijn ons lichaam'. "Om het brein te begrijpen moeten we toch dat lichaam begrijpen.”

Paul van Liempt in gesprek met hoogleraar Corporate Governance Steven Schuit over ING en de positie van Ralph Hamers. “De samenleving verlangt een afrekening.”

Ad Verbrugge in gesprek met emiritus hoogleraar politieke theorie Meindert Fennema. “Onze vrijheid wordt alleen maar beschermd door mensen die niet bang zijn.”

David van Overbeek in gesprek met lector New Finance en mede-oprichter van Stichting Ons Geld Martijn Jeroen van der Linden. “Als je een veilige haven creëert voor geld dan worden banken gedwongen zich verantwoorder te financieren.”

Marlies Dekkers in gesprek met huisarts Lieneke van de Griendt over haar boek 'Studeerden wij Medicijnen of Geneeskunde?'. Volgens haar is er te weinig aandacht voor voeding en leefstijl: "Er wordt alleen heel kort bij stilgestaan."

Paul van Liempt in gesprek met Amerikanist en Politicoloog Koen Petersen over het presidentschap van Donald Trump. "Het is bijzonder dat iemand die zich buitenstaander verklaart zich in het Witte Huis bevindt."

Jelle van Baardewijk in gesprek met bestuurder Jeugdzorg bij FNV Maaike van der Aar en directeur Stichting Beroepseer Thijs Jansen.

David van Overbeek in gesprek met hoogleraar pluralistische ontwikkelingseconomie Irene van Staveren.

Paul van Liempt in gesprek met blockchainexpert en schrijver van het boek ‘Duurzame Welvaart Organiseren’ Paul Bessems. “Onze visie is: we krijgen een duurzame, digitale en decentrale toekomst.”

Paul van Liempt in gesprek met retaildeskundige Hans van Tellingen over corona en de detailhandel in Nederland. “Uiteindelijk moeten we als totale branche hieruit zien te komen.”

Ad Verbrugge in gesprek met macro-econoom Kees de Kort met een terugblik op 2020 en een vooruitblik op 2021.

Paul van Liempt in gesprek met Jaya Baloo over hacken, SolarWinds en Microsoft. "De operationele daadkracht mis ik."

Marlies Dekkers in gesprek met astroloog Karen Hamaker-Zondag over het afgelopen jaar en de aankomende periode. “Wees niet bang, wees creatief. Ga kijken of je je op een andere manier kunt verbinden met mensen.”

Jelle van Baardewijk in gesprek met historicus en Duitsland-kenner Krijn Thijs.

Ad Verbrugge in gesprek met filosoof en schrijver Joke Hermsen over haar nieuwe boek ‘Ogenblik & Eeuwigheid’. “We hebben kunst, muziek, toneel, literatuur en theater om allerlei redenen.”

Ad Verbrugge in gesprek met theoloog Stefan Paas over het coronajaar en het belang van rituelen en de sfeer waarin mensen elkaar ontmoeten. “De samenleving moet niet alleen beschermd worden tegen het kwaad, maar ook tegen een overdaad aan goede bedoelingen."

Marlies Dekkers gaat in gesprek met internet- en privacy-expert en voormalig Europarlementariër Marietje Schaake over big tech. “Hoe meer wij afhankelijk zijn van technologie, hoe kwetsbaarder we zijn.”

David van Overbeek in gesprek met classica Tazuko van Berkel.   Steun De Nieuwe Wereld via deze link: https://www.gofundme.com/f/decemberactie-de-nieuwe-wereld-2020

Ad Verbrugge in gesprek met filosoof Gabriël van den Brink over de vrijheid van de academie. "Mijn grondgedachte is dat de [academische] vrijheid veel minder groot is dan wij zelf meestal aannemen." Steun De Nieuwe Wereld via deze link: https://www.gofundme.com/f/decemberactie-de-nieuwe-wereld-2020

Jelle van Baardewijk in gesprek met filosoof Rogier van Bemmel. "Ik probeer mensen meer over zichzelf te weten te laten komen.”   Steun De Nieuwe Wereld via deze link: https://www.gofundme.com/f/decemberactie-de-nieuwe-wereld-2020 Van Bemmel is een filosoof-consulent, of ook wel: praktijkvoerend filosoof. In zijn spreekkamer ontvangt hij mensen met levensvragen. “Mensen [die] ergens mee zitten, maar niks bij de psycholoog te zoeken hebben omdat ze niet ziek zijn, die kunnen bij de praktijkvoerend filosoof terechtkomen.” Van Bemmel noemt wat voorbeelden: men heeft twijfels over een relatie, weet niet of het werk wel vervullend genoeg is, of vraagt zich af hoe beter contact te maken met anderen. “Het zijn vage vragen, maar met een duidelijk gevoel erachter.” In de coronacrisis worden deze gevoelens extra versterkt, zo ziet Van Bemmel.

Paul van Liempt in gesprek met tech- en innovatie-expert Steven Hanekroot. “Ik heb me verbaasd hoe hele slimme mensen gigantische cognitieve denkfouten maken.” Steun De Nieuwe Wereld via deze link: https://www.gofundme.com/f/decemberactie-de-nieuwe-wereld-2020

David van Overbeek in gesprek met hoogleraar economie Pieter Gautier. Steun De Nieuwe Wereld via deze link: https://www.gofundme.com/f/decemberactie-de-nieuwe-wereld-2020

Ad Verbrugge in gesprek met de directeur van het Nederlands Mathematisch Instituut Sezgin Cihangir. Steun De Nieuwe Wereld via deze link: https://www.gofundme.com/f/decemberactie-de-nieuwe-wereld-2020

Paul van Liempt in gesprek met zorgondernemer en cardioloog Janneke Wittekoek. “De coronacrisis laat zien dat de hele slechte leefstijl die we met z’n allen hebben [..] aangepakt moet worden.” Steun De Nieuwe Wereld via deze link: https://www.gofundme.com/f/decemberactie-de-nieuwe-wereld-2020

Paul van Liempt en Ad Verbrugge in gesprek met journalisten Jort Kelder en Hans Laroes over de rol die media spelen tijdens de coronacrisis. “Een crisis als deze leent zich niet voor behandeling in talkshows.” Steun De Nieuwe Wereld via deze link: https://www.gofundme.com/f/decemberactie-de-nieuwe-wereld-2020

David van Overbeek in gesprek met socioloog Mark van Ostaijen. Steun De Nieuwe Wereld via deze link: https://www.gofundme.com/f/decemberactie-de-nieuwe-wereld-2020

Jelle van Baardewijk in gesprek met historicus Rolf van der Woude over Willem Hovy. Steun De Nieuwe Wereld via deze link: https://www.gofundme.com/f/decemberactie-de-nieuwe-wereld-2020

Paul van Liempt in gesprek met voorzitter van raad van bestuur van Movisie Janny Bakker-Klein. Steun De Nieuwe Wereld via deze link: https://www.gofundme.com/f/decemberactie-de-nieuwe-wereld-2020

David van Overbeek in gesprek met emeritus hoogleraar milieukunde en duurzaamheid Klaas van Egmond.  Steun De Nieuwe Wereld via deze link: https://www.gofundme.com/f/decemberactie-de-nieuwe-wereld-2020

Paul van Liempt in gesprek met met CEO en oprichter van Tribes Eduard Schaepman. Steun De Nieuwe Wereld via deze link: https://www.gofundme.com/f/decemberactie-de-nieuwe-wereld-2020

Jelle van Baardewijk in gesprek met filosoof Gabriël van den Brink over  de toeslagenaffaire. "Deze casus is in de naoorlogse geschiedenis van  Nederland het ernstigste geval waarin het vertrouwen tussen burger en  overheid is ondermijnd en aangetast." Steun De Nieuwe Wereld via deze link: https://www.gofundme.com/f/decemberactie-de-nieuwe-wereld-2020

Paul van Liempt in gesprek met innovatiespecialist Yuri van Geest. Steun De Nieuwe Wereld via deze link: https://www.gofundme.com/f/decemberactie-de-nieuwe-wereld-2020

Ad Verbrugge in gesprek met strategisch adviseur van Instituut  Clingendael René Cuperus over de situatie in Amerika. “We leven in  tamelijk riskante tijden.” Steun De Nieuwe Wereld via deze link: https://www.gofundme.com/f/decemberactie-de-nieuwe-wereld-2020

Jelle van Baardewijk in gesprek met politiek historicus Bram Mellink over waar neoliberalisme nu precies vandaan komt. “Het is veel ouder dan vaak wordt gedacht.”   Steun De Nieuwe Wereld via deze link: https://www.gofundme.com/f/decemberactie-de-nieuwe-wereld-2020 In zijn onderzoek richt Mellink zich op de geschiedenis van het neoliberalisme. Wat dat precies is? “Het neoliberalisme staat voor het aanwenden van overheidsmacht om de markt in het zadel te helpen of te houden.” Het gaat dan om het concurrentieprincipe en organisatie op basis van prikkels. De overheid kan dit op twee manieren doen: door organisaties te privatiseren of door het marktdenken binnen publieke organen zelf te implementeren. Interessant genoeg bestaan er geen neoliberale politieke partijen. Mellink: “Het gaat er niet om om een moreel oordeel te vellen [..] Als historicus fascineert mij die strijd. We zitten nog steeds met neoliberalisme zonder neoliberalen.”

Marlies Dekkers in gesprek met zorgondernemer en oprichter van Buurtzorg Jos de Blok.

Jelle van Baardewijk in gesprek met  universitair docent politieke theorie en bestuurskundige Patrick Overeem over het sluiten van een goed compromis. “Compromissen hebben te maken met integriteit, maar ook met onze identiteit.”

David van Overbeek in gesprek met ethicus Jelle van Baardewijk over de morele vragen en dilemma's bij bedrijven en in de economie. "Het is goed om dat te trainen."   Als bedrijfsethics doet Van Baardewijk onderzoek naar morele kwesties - vragen goed en fout - bij bedrijven en organisaties. Ethiek in het publieke debat is momenteel een hot topic, zo signaleert hij, maar in het bedrijfsleven is men nog zoekende: “Bedrijven zijn vaak nog vrij opportunistisch bezig met maatschappelijk verantwoord ondernemen.” Van Baardewijk bedoelt daarmee dat ethiek vaak wordt opgevat als het volgen van de wet of als onderdeel van de bedrijfsstrategie. Er bestaat wel een verhaal over ‘purpose’, maar er wordt nauwelijks gezamenlijk gesproken over de waarden die bedrijven voorstaan en nastreven. “Er is te weinig dialogische ruimte.”

Marlies Dekkers in gesprek met financieel expert Robin Fransman over de coronacrisis.