Bureau Buitenland

In Canada wordt vandaag gestemd voor de parlementsverkiezingen. Wie denkt dat het vooral over lokale onderwerpen gaat, komt bedrogen uit: Donald Trump is ook hier hét centrale onderwerp. De peilingen wijzen op een voorsprong voor Mark Carney- lijsttrekker van de liberale partij - maar de marge is niet groot. Welke kant kiest Canada en wat is de rol van Donald Trump in deze race? We bespreken het met correspondent Tom Bijvoet. (11:25) In Gaza is er niets meer te eten Niet alleen door de onophoudelijke bombardementen vallen dagelijks doden in Gaza maar ook door de totale blokkade door Israël, die nu al twee maanden duurt. De VN waarschuwen: voedsel en water zijn op. Deze week buigt het Internationaal Gerechtshof zich over de vraag of Israël meer hulp moet toelaten. Maar ondanks eerdere afspraken weigert Israël dat nog steeds, terwijl acute hongersnood dreigt voor Gazanen. Daarover correspondent Ruth Vandewalle en Peter Malcontent, onderzoeker aan de Universiteit Utrecht gespecialiseerd in het Israëlisch-Palestijns conflict. Presentatie: Laila Frank

Vanuit Team Trump wordt de druk op een mogelijk staakt-het-vuren tussen Oekraïne en Rusland steeds hoger opgevoerd. Waarbij Poetins wensen, Amerika’s eisen lijken te worden. Poetins grootste wens? Het herstellen van de Sovjet-Unie. Hoe dichtbij is hij en welke acties onderneemt hij? Lijkt Poetin’s droom ook werkelijkheid te worden? We bespreken het met Rusland-kenner Derk Sauer. (15:40) Wat hebben Ethiopiërs aan de bitcoin goudkoorts? In Ethiopië is een moderne goudkoorts losgebarsten. Geen schatzoekers met pikhouwelen, maar mannen met servers en zonnebrillen: bitcoin-miners uit de hele wereld, ook uit Nederland. En Ethiopië is niet de enige: miners struinen de hele wereld af naar landen met de meest aantrekkelijke voorwaarden. Maar wat levert het die landen zelf nou eigenlijk op? VPRO-journalist Bram Vermeulen reisde voor Frontlinie naar Ethiopië om daar achter te komen. Presentatie: Tim de Wit

Een bloedige aanval op toeristen in Kashmir zet de toch al gespannen relatie tussen India en Pakistan verder onder druk. India schort het waterverdrag op. Buurland Pakistan reageert dreigend: het daadwerkelijk stoppen van de watertoevoer zou een oorlogsdaad zijn. Pakistankenner en oud-correspondent Suzanna Koster en India-onderzoeker aan Universiteit van Leiden Carolien Stolte, over de escalatie tussen de twee kernmachten. (14:14)Frontlinie: Van hulp naar hype in Ethiopië Ethiopië was jarenlang een van de grootste ontvangers van Amerikaanse hulp. Nu die steun wegvalt, trekken cryptoboeren massaal naar het Oost-Afrikaanse land, gelokt door goedkope – maar schaarse – stroom. Ze presenteren zich als alternatief voor ontwikkelingshulp. Bram Vermeulen ging voor Frontlinie op onderzoek uit: wie profiteert eigenlijk van wie? Presentatie: Chris Kijne.

De zware luchtaanvallen die vannacht Rusland op Oekraïne uitvoerde volgden kort op een Amerikaans ultimatum. De VS dreigen zich volledig terug te trekken uit de oorlog als Oekraïne niet akkoord gaat. Een plan waarbij vooral het Kremlin gebaat lijkt. Hoe stelt Poetin zich nu op? We spreken met Hubert Smeets, Rusland-deskundige bij Raam op Rusland, over de Russische inzet. (09:53) Eerste 100 dagen Trump Niet eerder leken de eerste 100 dagen van een Amerikaanse president zoveel zorgen op te roepen over de democratie in het land. Ondanks het gejuich onder de eigen achterban voor zijn beleid, krijgt Trump flinke kritiek. Zo waarschuwt oud vicepresident Al Gore dat Trump een greep doet naar absolute macht, en vergelijkt het zelfs met de opkomst van het Nazitijdperk. Amerikakenner Kirsten Verdel hield een dagboek bij van de eerste honderd dagen Trump dat binnenkort verschijnt. Presentatie: Laila Frank

Komend weekend wordt er in Oman opnieuw op hoog niveau tussen de VS en Iran onderhandeld over een nieuw atoomakkoord. Beide landen tonen zich voorzichtig positief over de voortgang. Historicus en Iran-kenner Peyman Jafari ziet opvallend veel gelijkenissen met het akkoord uit 2015, hetzelfde akkoord waarvan Trump in zijn vorige ambtstermijn als president zelf de stekker eruit trok. Hoe valt de Gaza-oorlog te stoppen? Een grote meerderheid van de Israëliërs wil dat het geweld in Gaza stopt. Ook vanuit het leger groeit de kritiek. Toch gaat premier Benjamin Netanyahu dag in dag uit door met bombardementen op Gaza. Vannacht vloog bij een Israëlische aanval vlakbij Gaza-Stad een school in brand, waar vluchtelingen onderdak vonden. Er zijn tien lichamen gevonden, waaronder dat van een kind. Wat moet er gebeuren om dit te stoppen? Collega Edwin Koopman ging te rade bij Israëlische deskundigen. Presentatie: Laila Frank

Vandaag is formeel een ‘staakt-het-vuren’ afgelopen dat de militaire junta na de enorme aardbeving van drie weken geleden had aangekondigd. Maar of er wel sprake is geweest van een gevechtspauze is zeer de vraag. Ondertussen is de bevolking woedend op het regime, dat de mensen na de enorme natuurramp volledig in de steek gelaten heeft, vertelt journalist Minka Nijhuis. (11:07) Dit is pas het begin van Trumps deportatiecampagne Eén miljoen, dat zou het aantal migranten zijn dat Trump per jaar wil uitzetten. Zijn deportatiecampagne is in volle gang: mensen zijn uitgezet naar een gevangenis in El Salvador, en honderden buitenlandse studenten werden al van straat geplukt. Maar als het aan de regering Trump ligt, is dit pas het begin. Een nieuw voorstel moet de macht van de immigratiediensten fors vergroten. Daarover te gast Lou Errens, jurist verbonden aan de UvA, en correspondent Karlijn van Houwelingen. Presentatie: Chris Kijne.

De dood van paus Franciscus is een groot verlies voor de katholieke wereld. Voor Palestijnen is het afscheid bijzonder pijnlijk: juist deze Heilige Vader sprak zich herhaaldelijk en ongewoon krachtig uit voor hun rechten en waardigheid. Oud-correspondent Derk Walters duidt de bijzondere relatie tussen het Vaticaan en de Palestijnse zaak. (08:42) 'Alle Palestijnen zijn schuldig' Palestijnen verdwijnen massaal in Israëlische detentie – zonder aanklacht, zonder proces. Vaak worden ze daar onderworpen aan marteling, seksueel geweld en vernedering, blijkt uit onderzoek van Rinke Verkerk voor De Correspondent. In Bureau Buitenland vertelt ze over Amin, een jonge journalist die maar liefst zeven keer werd opgepakt. Presentatie: Chris Kijne

Onder de rechts-conservatieve PiS-partij was Polen nog een paria in de EU, maar inmiddels zijn ze Europa's hoop in bange dagen. Met een groot leger en een duidelijke verdedigingsstrategie. Ook de nieuwe Duitse bondskanselier Friedrich Merz riep het onlangs weer: 'ik ga straks eerst naar Parijs en dan meteen naar Warschau'. Verschuift het centrum van de Europese macht zich naar het oosten? Dat is de vraag die we stellen aan journalist Dore van Duivenbode. (15:38) Japan omringd door kernmachten Met maar drie liefst drie kernmachten als buurland - Rusland, China en Noord-Korea - zit Japan in een lastige positie. Met de groeiende dreiging, groeit ook de noodzaak voor een sterke defensie. Een historisch keerpunt in het van oorsprong pacifistische land. Hoe verhoudt Japan zich in de regio en naar buiten toe? Is het opgewassen tegen de dreiging? Met universitair docent Oost-Azië Studies Casper Wits bespreken we de lastige geografische positie van Japan en de oplopende spanningen. Presentatie: Sophie Derkzen.

Spanningen in Jemen nemen toe Een voor de Houthi’s belangrijke oliehaven in Jemen is door het Amerikaanse leger gebombardeerd. Het was een van de grootste luchtaanvallen van de Amerikanen tot nu toe. Ondertussen ruiken de tegenstanders van de Houthi’s in Jemen hun kans: zou het mogelijk zijn in coördinatie met de VS de Houthi’s te verslaan? In Bureau Buitenland arabist Leo Kwarten over deze mogelijk nieuwe escalatie. (10:59) Leven aan de Koreaanse grens De grens tussen Zuid- en Noord-Korea is een van de strengst bewaakte grenzen ter wereld. De situatie is er heel gespannen: aan beide zijden staan zwaar bewapende militaire eenheden opgesteld achter prikkeldraad, wachttorens en mijnenvelden. Noord- en Zuid-Korea houden elkaar scherp in de gaten. Maar dicht aan de grens wonen ook nog steeds burgers. Korea-deskundige en journalist Casper van der Veen zocht hen op en wil weten hoe het leven daar is. Presentatie: Tim de Wit

In Hongarije gaat het razendsnel de verkeerde kant op. Die zorgelijke conclusie trekken meerdere Europarlementariërs die deze week nog in Boedapest waren. Ze slaan alarm over de verslechterende staat van de rechtsstaat, de vrije pers en het politieke klimaat – en roepen de EU op om snel in actie te komen. Net terug uit Boedapest is Tineke Strik, lid van het Europees Parlement namens GroenLinks. (11:27) Europa wil AI-grootmacht worden In een wereld waarin Amerika zich steeds meer terugtrekt en China kunstmatige intelligentie strategisch inzet, rijst de vraag: welke rol blijft er nog over voor Europa? Met de AI Continent Act wil Brussel zich profileren als onafhankelijk én ethisch AI-continent. Maar hoe haalbaar is dat? En wat is ervoor nodig om echt een geloofwaardig alternatief te bieden? We vragen het aan geopolitiek analist en AI-expert Paul Verhagen (HCSS). Presentatie: Tim de Wit

Dag in dag uitgaat het Israëlische leger door met het bombarderen en verwoesten van Gaza, waarbij veel doden vallen, waaronder ook veel vrouwen en kinderen. Premier Netanyahu houdt vol dat zijn doel het uitschakelen van Hamas is en het redden van de gijzelaars. Maar is dat echt zo? Wat zien we eigenlijk gebeuren in Gaza en wat is het plan daarachter? Is er wel een plan? Collega Edwin Koopman ging te rade bij Israëlische deskundigen. (14:19) Wie is de Salvadoraanse man die in de VS uitgroeit tot een politieke kwestie? De migrant Kilmar Ábrego García is onterecht door de Amerikaanse overheid naar El Salvador gedeporteerd, ondanks een rechterlijk bevel dat hem beschermde tegen uitzetting. Sinds 2019 woonde hij in Maryland met zijn vrouw en kinderen. De deportatie werd later erkend als een administratieve fout, maar de Amerikaanse regering weigert tot nu toe actie te ondernemen om hem terug te halen. Momenteel zit hij in El Salvador vast in een beruchte gevangenis. Journalist Carol Rock vertelt wie García is en waarom zijn zaak nu politiek tot grote beroering leidt. Presentatie: Tim de Wit

De Amerikaanse overheid bevriest 2,2 miljard dollar aan publieke financiering voor een van 's werelds meest prestigieuze universiteiten. Reden: Harvard weigert te buigen voor een lijst politieke eisen uit Washington – een ongeziene confrontatie tussen academische vrijheid en machtsvertoon vanuit het Witte Huis. Amerika-deskundige Casper Thomas over academische vrijheid onder de huidige regering in Washington. (11:03) Zuidoost-Azië klem tussen Beijing en Washington Terwijl de Verenigde Staten dreigen met hoge invoerheffingen op Zuidoost-Aziatische producten, probeert China de banden met de buren juist aan te halen. President Xi Jinping arriveerde deze week in Vietnam met een koffer vol deals: 45 nieuwe akkoorden, al op dag één van zijn bezoek. Maar achter die economische toenadering schuilt een spanningsveld. Want uitgerekend vanwege de Chinese maritieme intimidatie in de Zuid-Chinese Zee zoekt Vietnam bijvoorbeeld juist militaire samenwerking met Washington. Economisch lonkt Beijing, maar voor zijn veiligheid kijkt Hanoi naar Washington. Wat betekent deze spagaat voor de regio? We vragen het aan Jasper Roctus, China-onderzoeker aan het Egmontinstituut en de Universiteit van Gent. Presentatie: Chris Kijne

Onder leiding van het VK, Frankrijk en Duitsland komen morgen in Londen twintig landen bijeen om te zoeken naar oplossingen voor de oorlog in Soedan, een conflict dat inmiddels is uitgegroeid tot de grootste humanitaire crisis ter wereld. Vooral de aanwezigheid van de Verenigde Arabische Emiraten roept vragen op, vanwege hun steun aan de RSF, die wordt beschuldigd van genocide. Daarover Afrika-correspondent Joost Bastmeijer en Soedan-kenner Anette Hoffmann van Instituut Clingendael. (13:08) Hoe de Russen burgers aanvallen De Russische raketaanval op de Oekraïense stad Soemy was volgens Donald Trump niet met opzet gericht op burgers. Meer dan 30 mensen kwamen er gisteren om het leven. Toch was het zeker niet de eerste Russische aanval waarbij alleen maar burgers werden gedood. Wat wil Rusland hiermee bereiken? We spreken onze correspondent Michiel Driebergen vanuit de getroffen stad. Presentatie: Chris Kijne

Wel importheffingen, en dan toch weer niet. Economisch lijkt er weinig logica achter het beleid van Trumps importheffingen te zitten. Maar wat als niet economie, maar iets heel anders het doel is? En zien we nu al de contouren van een nieuwe wereldorde? Daarover econoom en NRC-journalist Maarten Schinkel. (15:26) Staat Meloni aan de kant van Europa of Trump? Ook we zoomen in op de Italiaanse premier Giorgia Meloni, die komende week - middenin deze crisis - op bezoek gaat bij Trump. Staat de radicaal-rechtse Meloni nou aan de kant van Europa of aan de kant van de Amerikaanse president? Eveline Rethmeijer over het ware gezicht van Meloni. Dat doen we met EenVandaag-verslaggever en oud-Italië-correspondent Eveline Rethmeier. Presentatie: Tim de Wit

Dit weekend brengt de Syrische leider Ahmed al-Sharaa een bezoek aan Turkije, waar hij onder andere met president Erdogan zal spreken. De ontmoeting valt in een tijd van oplopende spanningen tussen Turkije en Israël, die botsende belangen najagen in het politiek nog instabiele Syrië. Zo bombardeert Israël Syrische doelwitten, om te voorkomen dat het een ‘Turks protectoraat’ wordt. Wat willen beide buurlanden bereiken, en wat is in het belang van Syrië zelf? Daarover arabist Leo Kwarten. (09:38) Podcast: Europa draait door In onze podcast Europa draait door ontvangen Tim de Wit en Arend Jan Boekestijn deze week VRT-journalist en defensiedeskundige Jens Franssen. (11:24) Nervositeit over Trump stijgt in VS Ook binnen de VS stijgt de nervositeit over het beleid van Donald Trump. Door het hele land zijn honderdduizenden mensen de straat op gegaan om te demonstreren tegen de president. Maar waar blijft het verzet vanuit de Democratische Partij, zeker nu ook Republikeinen openlijk kritiek op Trump uiten? Te gast zijn correspondent Karlijn van Houwelingen en journalist en VS-kenner Casper Thomas van De Groene Amsterdammer. Presentatie: Eva Koreman.

Zo’n 970 reservisten van het Israëlische leger, onder wie piloten en officieren, hebben een brief ondertekend waarin ze oproepen tot het beëindigen van de oorlog in Gaza. Ze weigeren niet hun dienstplicht, maar willen niet meewerken aan wat zij zien als politiek gemotiveerd militair geweld. Antropoloog en Israël-kenner Erella Graciani duidt deze opvallende actie én de felle reactie vanuit de legertop. (08:29) Oud-Duits minister over de nieuwe wind in Berlijn Naar verwachting wordt CDU-leider Friedrich Merz in de week van 5 mei tot bondskanselier gekozen, waarna zijn nieuwe regering van start gaat. De coalitie met de SPD heeft grote ambities, zowel op nationaal als internationaal vlak. Prominent lid van het CDU en voormalig minister Peter Altmaier over Duitslands leiderschap en de grote uitdagingen waar zijn land voor staat. Presentatie: Sophie Derkzen

De kogel is door de kerk in Duitsland: de formerende partijen zijn tot een regeerakkoord gekomen. Dat betekent dat de christendemocraten en de sociaaldemocraten het de komende jaren samen zullen moeten rooien, met Friedrich Merz van de CDU/CSU als de nieuwe bondskanselier. Wat zijn zij van plan met Duitsland? En wat voor leider zal Merz zijn? We bespreken het met Marja Verburg van het Duitsland Instituut en Jeroen Reygaert, VRT- journalist. (12:55) China reageert hard op Amerikaanse tarieven China reageert fel op de torenhoge Amerikaanse importtarieven door tegenmaatregelen te nemen en zegt tot het einde te willen vechten. Amerika is een belangrijk exportland voor China. Hoelang kan China deze economische klappen verduren? En waarom kiezen ze voor een harde tegenaanval? Frank Pieke, hoogleraar moderne China studies aan de Universiteit Leiden, over de harde reactie vanuit China. Presentatie: Sophie Derkzen

President Zelensky heeft in een videoboodschap bevestigd dat het Oekraïense leger actief is in de Russische regio Belgorod, naast het Russische Koersk. Volgens de Oekraïense leider zijn de operaties aan de landsgrenzen gerechtvaardigd: "De oorlog moet terugkeren naar waar die vandaan kwam." Aan correspondent Michiel Driebergen vragen we waarom Kyiv nu deze aanval inzet. (09:54) Hoe Europa zijn industrie wil redden In onze geopolitieke serie ‘De Oplossing van het Westen’ gaat het vandaag over de Europese industrie. De Amerikaanse importheffingen zijn slechts de nieuwste klap in een lange reeks tegenslagen. Door de torenhoge energieprijzen wordt het voor Europese fabrieken steeds lastiger om te overleven. Maar juist nu zijn die fabrieken onmisbaar, stelt de Europese Commissie. Hoe houdt Europa zijn industrie overeind? Daarover spreken we met econoom Rens van Tilburg van het Instituut voor Milieuvraagstukken (VU) en Sander Tordoir, hoofdeconoom bij de Europese denktank CER. Presentatie: Sophie Derkzen

Wereldwijd dalen de beurzen scherp na de aankondiging van de regering Trump om voor bijna alle landen, met uitzondering van Rusland, forse importheffingen in te voeren. Hoe wordt er in Berlijn gereageerd, waar de nieuwe coalitie toch al moeite heeft om middels een regeerakkoord de haperende Duitse economie vlot te trekken? En wat moet het antwoord van de EU zijn? Daarover onze correspondent in Duitsland, Guy Hoeks, en ING-econoom Bert Colijn. (14:42) Onderwijs te midden van oorlog: een kijkje in een basisschool in Douma In Syrië groeit een generatie kinderen op die niets anders kent dan oorlog. Veel scholen zijn verwoest en miljoenen kinderen krijgen geen onderwijs. Maar hoe staat het met de scholen die nog wel functioneren? Een reportage van Nienke Edelenbosch en Jaap van den Biesen, gemaakt op een basisschool in Douma. Presentatie: Tim de Wit

De spanning tussen aartsvijanden Amerika en Iran bereikte afgelopen week een hoogtepunt: president Trump wil een nieuwe nucleaire deal sluiten en dreigt met luchtaanvallen. Maar Iran piekert er vooralsnog niet over om met de Amerikanen aan tafel te gaan. Om al die spanningen beter te begrijpen, bekijken we de wereld vanuit Iran - wat maken die dreigementen van Trump daar nu los? Hoe probeert Iran zijn eigen veiligheid te garanderen? Daarover journalist en Midden-Oosten-expert Ghassan Dahhan. (15:53) Wetenschap door de geopolitieke bril Met natuurkundige Robbert Dijkgraaf bekijken we de wetenschap door een geopolitieke bril; hoe belangrijk is de wetenschap voor de macht? Trump draait de geldkraan dicht, terwijl in andere delen van de wereld kennishubs ontstaan, waar staat Europa in dit verhaal? En: is kennis macht? Presentatie: Sophie Derkzen

Met een historische uitspraak van het Constitutioneel Hof in Zuid-Korea is president Yoon uit zijn ambt gezet. De rechtbank oordeelde unaniem dat Yoon “de grondbeginselen van de democratie heeft geschonden”, toen hij in december een couppoging deed. Wat staat Zuid-Korea nu te wachten? En wat gebeurt er met Yoon zelf? Korea-deskundige Remco Breuker, van de Universiteit Leiden, is te gast. (08:26) Transgenderrechten VS onder druk Sinds Trump weer aan de macht is, staat het inperken van transrechten hoog op zijn agenda. Zo mogen transgender en non-binaire personen niet langer een 'X' als genderaanduiding op officiële documenten gebruiken. Daarnaast zouden transgender vrouwen uitgesloten worden van deelname aan vrouwensporten en wil hij transgender personen uit het leger weren. Het leidde ertoe dat trans persoon Andy Passchier besloot Amerika te verlaten. Andy vertelt over diens vertrek. Ook cultuurwetenschapper Margriet van Heesch (UvA) schuift aan. (21:50) Bureau Buitenland ook op tv Vanaf komende zondag is het zo ver: dan verschijnt Bureau Buitenland ook op televisie. In hun nieuwe programma helpen Sophie Derkzen en Tim de Wit meer grip te krijgen op deze razend ingewikkelde wereld. Te gast is Sophie Derkzen. Bescherm de Publieke Omroep Laat de Publieke Omroep niet wegbezuinigen, ga naar beschermdepubliekeomroep.nl (https://beschermdepubliekeomroep.nl) Presentatie: Chris Kijne

Europa heeft een 'sterk plan' om de Verenigde Staten terug te slaan in de handelsoorlog. Daarmee reageerde de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen op de draconische tarieven die Donals Trump afgelopen nacht heeft afgekondigd. Voor producten uit de Europese Unie (EU) geldt een tarief van 20%, Europese auto’s treft een heffing van 25%. Maar hoe gaat Europa dan reageren? Zeker met verschillende belangen en zorgen binnen de lidstaten. Daarover Rob Heirbaut, VRT-correspondent in Brussel. (11:00)De foute vrienden van Europa in Centraal-Azië Europa wil flink meer gaan samenwerken met landen als Kazachstan, Kirgizië en Turkmenistan. Lang lagen de Centraal-Aziatische landen in de geopolitieke schaduw van Rusland, maar de afgelopen jaren groeit hun rol op het wereldtoneel. Vandaag en morgen vindt in Oezbekistan zelfs de eerste EU-Centraal-Azië-top plaats. Waarom juist nu? En is daarbij ook aandacht voor de grote mensenrechtenschendingen in deze landen? In het zesde deel van onze serie 'De oplossing van het Westen. Xi, Poetin en Trump in strijd met Europa' kijken we naar Europa’s zoektocht naar nieuwe vrienden in een veranderende wereldorde. Journalist Thijs Broekkamp en Fabienne Bossuyt, Centraal-Azië-kenner aan de Universiteit Gent, schuiven aan. Bescherm de Publieke Omroep Laat de Publieke Omroep niet wegbezuinigen, ga naar beschermdepubliekeomroep.nl (https://beschermdepubliekeomroep.nl/) Presentatie: Chris Kijne

De immigratiedienst van Berlijn wil vier jonge inwoners deporteren naar hun landen van herkomst: de VS, Polen en Ierland. Dit omdat ze hebben meegedaan aan pro-Palestijnse demonstraties. Geen van de vier is veroordeeld voor een misdrijf. Het is een stap die zorgen oproept over de vrijheid van meningsuiting in Duitsland. Daarover o.a. VRT-correspondent Jeroen Reygaert. (15:45) Muzikant in oorlogstijd Wat doe je als kunstenaar, als zich in jouw land een tragedie afspeelt? De Syrische klarinettist en componist Kinan Azmeh studeerde aan het prestigieuze Juilliard en woonde al jaren in de VS toen in zijn land de oorlog uitbrak. Hij nam zich voor niet langer van de zijlijn toe te kijken. In de bioscoop is nu de film Half Moon te zien, over het werk van Azmeh, en deze week treedt hij op in Nederland. Redacteur Djuna Kramer sprak hem. Presentatie: Tim de Wit

Vijftien vermiste hulpverleners zijn dood teruggevonden in een massagraf in Rafah, Gaza. Volgens de Verenigde Naties zijn ze “een voor een” omgebracht. Minstens één slachtoffer werd vastgebonden aangetroffen. Met meer dan duizend gedode zorgmedewerkers sinds het begin van de oorlog groeit de overtuiging dat Israël gericht hulpverleners aanvalt. We spreken met directeur Harm Goossens van het Nederlandse Rode Kruis over de veiligheid van hulpverleners in Gaza. (11:19) Trump stelt ultimatum aan Iran In een nieuw hoofdstuk van de spanningen tussen de VS en Iran dreigt president Trump met militaire aanvallen als Iran niet akkoord gaat met een nucleaire deal. Volgens Trump zullen het bombardementen zijn “zoals nooit eerder gezien”. Iran reageert afwijzend en beschuldigt de VS van chantage. Historicus en Iran-kenner Peyman Jafari over de oplopende spanningen tussen de twee landen. Presentatie: Tim de Wit

Marine Le Pen, boegbeeld van het Franse radicaal-rechts, is schuldig bevonden aan het verduisteren van miljoenen euro’s Europees geld. In het vonnis dat vanmiddag werd uitgesproken wordt ze 5 jaar onverkiesbaar verklaard, waardoor ze niet mag deelnemen aan de presidentsverkiezingen van 2027. Bovendien krijgt ze 4 jaar celstraf, waarvan 2 voorwaardelijk. We spreken met Trouw-correspondent Eva Rammeloo en voormalig correspondent in Frankrijk Stefan de Vries over de deze historische veroordeling. (13:38) Noodhulp aan Myanmar kent vele dilemma's Myanmar kampt met een ramp van enorme omvang. De aardbeving heeft zeker 1700 mensen het leven heeft gekost en de kans is groot dat het aantal verder oploopt. En dat alles komt bovenop een land dat al verscheurd is door een burgeroorlog. De noodhulp komt moeizaam op gang - en dat heeft alles te maken met de militaire junta in Myanmar - die alle touwtjes strak in handen wil houden. Hoe moet je je als hulporganisatie opstellen? Daarover Thea Hilhorst, hoogleraar humanitaire studies aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam. Presentatie: Tim de Wit

Het is al jaren een vurige wens van premier Netanyahu: hij wil meer grip op de benoeming van rechters en lijkt nu daarin zijn zin te krijgen. Het Israëlische parlement is akkoord met een nieuwe wet, waardoor de aanstelling van het hooggerechtshof na de volgende verkiezingen onder politieke controle komt te staan. De beslissing voert de grootschalige protesten tegen de regering van Netanyahu verder op, al de hele week gaan mensen in Israël de straat op uit woede over het schenden van het staakt-het-vuren. Antropoloog en Israël-kenner Erella Grassiani is te gast. (09:53) Wat moeten de bolsonaristen zonder Bolsonaro? Het houdt de gemoederen in Brazilië flink bezig: oud-president Jair Bolsonaro moet terechtstaan voor het beramen van een staatsgreep. Dat besloot het hooggerechtshof unaniem. Wat betekent het voor de toekomst van Bolsonaro’s uiterst rechtse beweging? En wie zal er voor zijn partij dan aan het roer staan bij de verkiezingen volgend jaar? Daarover Marc Bessems, Braziliëkenner en voormalig correspondent Latijns-Amerika. (22:06) Europa draait door Er is weer een nieuwe aflevering van onze podcast Europa Draait Door. Daarin Rusland-kenner Helga Salemon over de onderhandelingen voor vrede. En die opgebloeide relatie tussen Trump en Poetin. Aan Helga de vraag: hoe lukt het Poetin om Trump te bespelen? Presentatie: Tim de Wit

President Trump heeft in korte tijd de wereldorde opgeschud. Bondgenoten zoals Canada en Denemarken zijn geschokt over Amerikaanse inlijvings- en annexatieplannen, zoals die voor Groenland. Dit trekt ook een grote wissel op de NAVO, het bondgenootschap waarbij vertrouwen – het idee dat het ene lid voor het andere opkomt – zo belangrijk is. Canada en Denemarken, beide lid van de NAVO, voelen zich nu juist bedreigd. In het vijfde deel van onze serie 'De oplossing van het Westen. Xi, Poetin en Trump in strijd met Europa' staat de vraag of de NAVO nog een toekomst heeft centraal. In hoeverre kunnen Europese landen nog op bescherming van de VS rekenen? Daarover te gast: voormalig generaal Tom Middendorp en hoogleraar geopolitiek Bastiaan van Apeldoorn, vicevoorzitter bij de SP. Presentatie: Chris Kijne

Plannen voor radicale verscherping Duits asielbeleid In Duitsland slaan centrumlinks en centrumrechts de handen ineen voor het strengste migratiebeleid in decennia. De beoogde Duitse coalitie wil met nieuwe plannen een kantelmoment in de binnenlandse veiligheid bereiken. Het toeval wil dat het plan nogal lijkt op het hoofdlijnenakkoord van de Nederlandse regering. Maar is het ook haalbaar? We bespreken het met Marja Verburg van het Duitsland Instituut. (10:36) Hoever kan Trump gaan met zijn deportaties? Volgens de Amerikaanse president Donald Trump zijn het de grootste bad guys denkbaar: de Venezolaanse migranten die zijn uitgezet naar een megagevangenis in El Salvador. Maar of het echt om criminelen gaat, is de vraag: ze kregen namelijk geen enkele vorm van proces. Het leidt tot felle confrontatie tussen de president en de rechterlijke macht. Hoe ver kan Trump gaan? Daarover Lou Errens, expert op het gebied van Amerikaans recht, verbonden aan de Uva en ngo justice for property. Presentatie: Maaike Schoon.

De Palestijnse filmmaker Hamdan Ballal, mede-maker van de Oscarwinnende No Other Land, is in zijn geboortedorp op de Westelijke Jordaanoever mishandeld door kolonisten en daarna opgepakt. Zijn film gaat over precies dat geweld. Frederieke van Dongen van Artsen Zonder Grenzen kent het dorp goed en vertelt over de humanitaire ramp die zich daar nu afspeelt. Britse bezuinigingen op komst: ‘Met het mes in de publieke sector’ De Britse minister van Financiën Rachel Reeves presenteert morgen haar langverwachte voorjaarsverklaring. Verwacht wordt dat zij miljarden gaat schrappen op de rijksbegroting. Het mes gaat in de publieke sector, terwijl de defensie-uitgaven juist stijgen. Binnen Reeves’ eigen Labour-partij klinkt forse kritiek. Over het gemor binnen de regeringspartij is oud-correspondent Hieke Jippes te gast. Presentatie: Sophie Derkzen

In Turkije is een nationale protestgolf losgebarsten na de arrestatie van Ekrem İmamoğlu, de populaire burgemeester van Istanbul en geduchte rivaal van president Erdogan. Volgens veel betogers is dit meer dan een incident – zij spreken van een kantelmoment. Een moment waarop Turkije definitief dreigt af te glijden van democratie naar autocratie. Collega en Turkijekenner Cevahir Varan sprak met demonstranten die waarschuwen: als we nu niet in verzet komen, raken we onze vrijheden voorgoed kwijt. (16:00) Opera in oorlogstijd De Oekraïense havenstad Odessa ligt al dagen onder zwaar Russisch vuur. Toch wordt er, tussen de raketinslagen door, gewerkt aan een opera- en dansvoorstelling. De Nederlander Gerard Mosterd nam de choreografie voor zijn rekening en toert in april met het gezelschap uit Odessa door Nederland. Maar hoe doe je dat, een voorstelling maken in een stad waar alles wordt kapotgeschoten? Collega Edwin Koopman vroeg het aan Mosterd zelf, die net terug is uit Odessa. Presentatie: Sophie Derkzen

Terwijl er wordt gesproken over vrede in Oekraïne, gaat de oorlog voorlopig gewoon nog door. Ook voor de bijna 18-jarige Zenja. Op haar 14e, moest ze op een vroege ochtend in 2022 halsoverkop Kharkiv ontvluchten voor de naderende Russen. Nu, ruim drie jaar later, wordt de stad nog steeds regelmatig beschoten, maar is het dagelijkse leven weer hervat. Daarom mag Zenja van haar moeder één weekendje terug naar de stad. Om haar eigen kamertje te bezoeken en een vriendin, die achterbleef, opnieuw te ontmoeten. Correspondent Michiel Driebergen ging met haar mee en maakte een reportage. (10:27) Een vredesjournalist in oorlogstijd Voor een stage bij The Times of Israel vertrok de 22- inmiddels 23-jarige Marokkaans-Joodse Gilad Perez naar Tel Aviv. En toen was daar plots de aanval van Hamas op 7 oktober en werd Gilad in één klap correspondent, veel eerder dan hij had verwacht. Hoe blijf je in tijden van oorlog trouw aan journalistieke principes? En hoe doe je als jonge journalist naar eer en geweten verslag van Israel en Palestina. In zijn boek “Hummus en Hamas” beschrijft Perez zijn onverwachte correspondentschap en over zijn journalistieke worsteling. Presentatie: Maaike Schoon

Er lijkt een sprankje hoop te ontstaan in de bloedige oorlog die woedt in Congo tussen het nationale leger en de door Rwanda gesteunde M23-milities. Gisteren ontmoetten de presidenten van beide landen elkaar in Qatar en beloofden samen te werken aan een ‘langdurige vrede’. Begin dit jaar veroverden de M23-milities veel grondgebied in Congo, wat leidde tot een grote humanitaire crisis. We spreken met Elien Spillebeen, Congo-kenner en journalist bij MO Magazine, over deze toenadering en wat het betekent voor deze regionale oorlog. (08:46) China ziet kansen met Trump Nu de Verenigde Staten zich van ons afkeert, is de wereldorde zoals we die kenden aan het verschuiven. Welke ruimte ontstaat daarbij voor China, dat al langer de wens uitspreekt om meer macht wereldwijd krijgen? In het vierde deel van onze geopolitieke serie ‘De Oplossing van het Westen’ richten we onze blik oostwaarts. Dat doen we met Ingrid d'Hooghe, hoofd Chinacentrum bij Instituut Clingendael, en Nicole Sprokel, die voor Amnesty International jarenlang China volgde. Presentatie: Sophie Derkzen

De Turkse politie heeft Ekrem Imamoglu, de burgemeester van Istanbul, gearresteerd op beschuldigingen van omkoping, fraude, het leiden van een criminele organisatie en het steunen van een terroristische organisatie. Imamoglu, een belangrijke politieke rivaal van president Erdogan, en andere oppositieleiders beschuldigen de regering Erdogan er nu van een ‘coup’ te plegen door hem uit te schakelen van deelname aan de verkiezingen. De arrestatie vindt plaats op een moment dat de Europese Unie Erdogan hard nodig heeft voor de stabiliteit in Syrië, maar ook een eventuele troepenmacht in Oekraïne. Collega en Turkijekenner Cevahir Varan over dit opmerkelijke nieuws. (12:00) Kan premier Starmer de Britse gezondheidszorg nog redden? De Britse publieke gezondheidszorg, de NHS, verkeert in zwaar weer: eindeloze wachtlijsten, overwerkte artsen en chronische onderfinanciering. Premier Keir Starmer wil het tij keren en heeft een ambitieuze reorganisatie aangekondigd waarmee hij de bureaucratie flink hoopt te beperken. We spreken arts en hoogleraar Marcel Levi over de vastgelopen Britse gezondheidszorg en wat eraan gedaan kan worden om de situatie te verhelpen. Levi stond jarenlang aan het hoofd van één van de grootste ziekenhuizen van het Verenigd Koninkrijk.

Al langer werd door Israël aan het staakt-het-vuren gemorreld dat twee maanden geleden is ingegaan. De grenzen werden gesloten, en zelfs de elektriciteit werd afgesloten. Inmiddels is van een bestand niets meer over. De laatste aanval wordt zelfs gesteund vanuit de VS. Wat betekent dit voor de toekomst van de Gazanen? We bespreken het met Peter Malcontent, onderzoeker aan de Universiteit Utrecht gespecialiseerd in het Israëlisch-Palestijns conflict. (12:51) Is de tijd van de ‘roofbaronnen’ terug in de VS? Eind negentiende eeuw hadden rijke zakenlui als Andrew Carnegie en J.P. Morgan een enorme invloed op de Amerikaanse politiek. Is dat vergelijkbaar met de huidige tijd, waarin de kopstukken van Big Tech onder de regering-Trump steeds meer macht naar zich toe trekken? Met journalist en VS-kenner Casper Thomas onderzoeken we welke parallellen er zijn met de 'Gilded Age' en wat we daarvan kunnen leren. Presentatie: Tim de Wit

Het staatsbezoek van koning Willem-Alexander en koningin Máxima aan Kenia roept veel vragen op. Waarom een officieel bezoek aan Kenia als de mensenrechtensituatie er niet goed is en de Keniaanse politie demonstranten keihard aanpakt? Daarbij zijn tientallen mensen gedood en ontvoerd. Het bezoek wordt door veel Kenianen gezien als een goedkeuring van het beleid van president Ruto. Afrika-correspondent Joost Bastmeijer is in Nairobi om verslag te doen van het bezoek, en Jaya Khamala, oprichter van de petitie 'Opposing the Dutch Royals', vertelt over het gebrek aan mensenrechten in Kenia. (14:07) Waarom de EU Servische demonstranten niet in de steek moet laten In hoofdstad Belgrado gingen honderdduizenden mensen de straat op. Het was daarmee de grootste demonstratie ooit in Servië, en dat is uniek. Er wordt door studenten, boeren en andere burgers al drie maanden geprotesteerd tegen de regering en haar corruptie. Maar volgens historicus Geert Luteijn houdt de EU zich veel te afzijdig. En dat is volgens hem niet zonder risico. Presentatie: Tim de Wit

In de korte geschiedenis van Zuid-Soedan, dat zich in 2011 losmaakte van Soedan, was het al vijf jaar oorlog. En nu staat de broze vrede in het land opnieuw onder grote druk. Het land kampt met een economische crisis en grote rivaliteit tussen de president en zijn vicepresident. En nu ook buurland Oeganda troepen naar Zuid-Soedan stuurt, groeit de angst voor een nieuwe burgeroorlog. Correspondent Koert Lindijer praat ons bij. (11:19) Van Moskou tot Maidan: making of met Jelle Brandt Corstius In de zesdelige serie Van Moskou tot Maidan verkent journalist Jelle Brandt Corstius Oekraïne tijdens het derde jaar van de oorlog. Wie zijn nu eigenlijk de Oekraïners? Corstius vertelt over het maakproces, maar over ook de dilemma’s waar je tegenaan loopt wanneer je als documentairemaker niet neutraal bent in het conflict waar je over bericht. Presentatie: Eva Koreman

In Bosnië en Herzegovina is het Srebrenica Memorial Center voorlopig gesloten, omdat de veiligheid van bezoekers en medewerkers niet gegarandeerd kan worden. Intussen is een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen Milorad Dodik, de leider van de Servische deelrepubliek, die met zijn separatistische wetten een ramkoers inzette tegen de landelijke regering. Hoe hoog lopen de etnische spanningen op? En wat moet de internationale gemeenschap doen? Daarover journalist en Balkankenner Marjolein Koster. (09:39) Europa aan de bom? Door het optreden van president Trump zijn de Europese landen in een paar weken tijd niet alleen heel onzeker over de steun aan Oekraïne, maar ook over de eigen veiligheid. Er wordt daarom hard gewerkt aan het versterken van de eigen defensie. En omdat ook aan de Amerikaanse nucleaire paraplu wordt getwijfeld, zijn kernwapens daarbij geen taboe. Zo bood Frankrijk al aan het eigen nucleaire arsenaal ‘te delen’. Duitsland staat daarvoor open, maar ook Polen. In het derde deel van onze geopolitieke serie De oplossing van het Westen: Putin, Xi en Trump in strijd met Europa, de vraag of Europa aan een eigen bom gaat. Daarover te gast: defensie-expert Paul van Hooft en hoogleraar internationale politiek Tom Sauer. Presentatie: Bram Vermeulen

Oekraïne stemt in met een voorstel van de regering-Trump voor een staakt-het-vuren van 30 dagen in de oorlog met Rusland. De Verenigde Staten hervatten per direct met hun militaire hulp aan Oekraïne, en het delen van inlichtingen. Nu ligt de bal bij Rusland. Is hiermee een nieuwe fase aangebroken in de oorlog? We vragen het correspondent Michiel Driebergen en Ruslandkenner Helga Salemon. (14:20) Venezuela laat critici verdwijnen Het ontvoeren van politieke tegenstanders is in Venezuela staande praktijk geworden. President Nicolás Maduro laat activisten, politici en kritische militairen niet alleen oppakken, maar ook voor korte of langere tijd verdwijnen. Een praktijk die doet denken aan de zwarte dagen van militaire junta’s in Latijns-Amerika. Het aantal verdwijningen is sinds de verkiezingen in juli vorig jaar explosief toegenomen. Collega Edwin Koopman zocht uit wat er gaande is.

De Filipijnse oud-president Rodrigo Duterte is gearresteerd, nadat het Internationaal Strafhof een arrestatiebevel tegen hem had uitgevaardigd. Dit vanwege het ongekende geweld dat hij liet plegen onder het mom van een oorlog tegen drugs, waarbij duizenden onschuldige burgers gedood werden. Hoewel de Filipijnen geen lid meer zijn van het Internationaal Strafhof, besloot de huidige president Ferdinand Marcos Junior toch tot arrestatie over te gaan. Is hier sprake van een politieke afrekening? En is er onder het nieuwe beleid eigenlijk echt iets veranderd? Daarover journalist Noël van Bemmel. (12:45) ‘Coalition of the willing’ moet handen en voeten krijgen in Parijs Vandaag komen in Parijs de Europese en Britse legerleiders bijeen om de woorden van de afgelopen weken proberen om te zetten in concrete stappen. De grote vraag is hoe deze mozaïek van landen een gecoördineerde missie kan opzetten om een eventueel staakt-het-vuren in Oekraïne te beschermen, waarbij het inzetten van Franse kernwapens niet wordt uitgesloten. Over de vragen die op tafel liggen en de leidende rol van Frankrijk spreken we correspondent Eva Rammeloo en Jens Franssen, defensiespecialist bij de VRT. Presentatie: Sophie Derkzen

Volgens het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten zijn de afgelopen dagen meer dan 1300 doden gevallen bij geweld tegen de Alewieten, de minderheid waartoe de afgezette dictator Assad behoort. Wat begon als een opstand van loyalisten van het Assad-regime ontspoorde in wraakacties tegen de burgerbevolking. Wat is er gaande en wat betekent dit voor de transitie van het land? We spreken erover met Midden-Oosten correspondent Jenne Jan Holtland. (10:43) Het einde van de Amerikaanse goodwill Eén van de eerste aankondigingen van de nieuwe regering Trump veroorzaakte een schokgolf over de hele wereld: het voornemen om USAID te sluiten. Programma’s voor HIV bestrijding in Kenya, voedselhulp voor vluchtelingen, of onderwijs voor meisjes, moeten acuut stoppen. Aan de gedachte dat Amerika, als machtigste land ter wereld ook "a force for good" moet zijn, lijkt met het lamleggen van USAID een einde gekomen. Wat zijn de gevolgen en wat betekent dit, ook voor ons in Europa? We vragen het James Kennedy, historicus aan de Universiteit Utrecht. Presentatie: Sophie Derkzen

Zes mensen zijn in Roemenië gearresteerd vanwege hun betrokkenheid bij het beramen van een staatsgreep. De groep zou steun hebben ontvangen van Rusland, en twee diplomaten van de Russische ambassade zijn het land uitgezet. Călin Georgescu, de uiterst-rechtste en pro-Russische kandidaat die eind vorig jaar onverwacht de eerste ronde van de presidentsverkiezingen won, zou banden met deze groep hebben, wat grote zorgen oproept over de stabiliteit van Roemenië. We spreken met Roemenië-kenner Stefan Popa over deze arrestaties en de implicaties voor het land. (10:03) Onder Trump is zelfverrijking heel gewoon Techmiljardairs zijn blij met het aantreden van Trump: nadat ze zijn campagne hebben gesteund, voert de president nu veranderingen door die hen goed uitkomen. Het roept vragen op: is hier sprake van belangenverstrengeling? Tegelijkertijd zijn er zorgen over het opschorten van het internationale anti-corruptieprogramma. Lousewies van der Laan, directeur van Transparency International, legt uit waarom dit zo problematisch is. (22:09) Europa Draait Door: breuk tussen de VS en Europa Er is weer een aflevering van onze podcast Europa Draait Door. Europa-correspondent Kysia Hekster is te gast over de relatie tussen Europa en de VS. En het valt haar op hoeveel moeite Europese landen hebben om zich écht af te zetten van de Amerikanen. Presentatie: Chris Kijne

(01:15) Boze liederen, protest bij de Amerikaanse ambassade en een weerzin tegen producten uit de VS: in Canada laat men van zich horen, sinds het buurland fikse importheffingen instelde. Scheidend premier Justin Trudeau weet die Canadese strijdlust woorden te geven, en ziet zijn partij daardoor stevig in populariteit toenemen. Maar, geeft hij toe, dit gaat een zware tijd worden voor het land. Welke gevolgen zal de handelsoorlog hebben voor beide landen? Daarover Canada-correspondent Tom Bijvoet en senior VS-strateeg bij de Rabobank Philip Marey. (14:53) De treinen rijden op tijd in Oekraïne De Russische invasie van Oekraïne is inmiddels zijn vierde jaar ingegaan, reden voor journalist Jelle Brandt Corstius om eens dieper in te gaan op de vraag: wie zijn dat nu eigenlijk, dé Oekraïners? En kun je eigenlijk wel spreken van dé Oekraïners? In deel 3 van de VPRO-serie Van Moskou tot Maidan ziet hij hoe belangrijk de spoorwegen zijn voor de strijd tegen de Russen. Presentatie: Chris Kijne

Na aanvang van de tweede termijn van president Trump zijn de geopolitieke verhoudingen in razend tempo aan het veranderen. Het Westen zoals dat sinds de Tweede Wereldoorlog is opgebouwd, lijkt op te lossen. In onze nieuwe serie: 'De oplossing van het Westen: Putin, Xi en Trump' in strijd met Europa vragen wij ons af wat het betekent als Amerika zich tegen Europa keert. In aflevering één doen we dat met Bob Deen, Oost-Europadeskundige aan Instituut Clingendael. Met hem kijken we vooruit naar de ingelaste EU-top van morgen, waar zal worden besproken hoe Europa zijn defensie kan opschalen en Oekraïne ook zonder de VS kan blijven steunen. Is de urgentie van de zaak nu tot de Europese leiders doorgedrongen? (14:55) Het leven van een Palestijnse oorlogsjournalist Hoe is het om als journalist in Gaza te werken, terwijl je twee kleine kinderen thuis hebt zitten? De Palestijnse journaliste Amal Helles ging dagelijks de straat op, en moest haar kinderen achterlaten bij familie en vrienden. Tot zij vorig jaar naar Egypte wist te vluchten met haar twee kinderen. Via Cairo kwam ze uiteindelijk in Amsterdam terecht. Hier werkt ze als onderzoeker bij het NIAS en richt ze zich op de rol van vrouwelijke journalisten in Gaza. Collega Max Smedes sprak met haar. Presentatie: Chris Kijne Volg ons op: Instagram (https://www.instagram.com/vpro_bureaubuitenland/), Linkedin (https://www.linkedin.com/company/vpro-bureau-buitenland/)en Bluesky (https://bsky.app/profile/bureaubuitenland.bsky.social).

In reactie op Trumps plan om de Gaza-strook etnisch te zuiveren, komen de landen van de Arabische Liga vandaag in een spoedoverleg bijeen om gezamenlijk een alternatief toekomstplan voor Gaza te formuleren. Een toekomst waarin de Gazanen in het gebied kunnen blijven, is het uitgangspunt. Intussen oogt het wapenstilstand tussen Israël en Hamas uiterst fragiel, nadat Israël een nieuwe blokkade heeft ingesteld die alle humanitaire hulp tegenhoudt. Over de situatie in Gaza en de kansen van de Arabische landen om tegenwicht te bieden aan Trump spreken we met Midden-Oosten-correspondent Ruth Vandewalle en met onderzoeker aan de Universiteit Utrecht, Peter Malcontent. (16:17) Mexico vreest Amerikaanse interventie De VS heft vanaf vandaag 25 procent extra belasting op alle importen uit Mexico. De reden is dat het land volgens Donald Trump te weinig doet tegen de smokkel van fentanyl. De Mexicaanse autoriteiten zijn op hun beurt bezig met een grote klopjacht op de drugskartels. Kan dat voor een keerpunt zorgen in de strijd tegen de drugs? We vragen het Mexico-correspondent Jan-Albert Hootsen. Presentatie: Sophie Derkzen.

De ontspoorde ontmoeting tussen Zelensky en Trump in het Witte Huis is als een wake-up call ontvangen in Europa. Een coalitie van Europese landen, Canada en Turkije heeft gisteren in Londen afgesproken te werken aan een eigen vredesplan voor Oekraïne. Welke uitdagingen Europa en Oekraïne op hun weg hebben nu de steun van de VS onzeker is geworden, bespreken we met Hubert Smeets, Rusland-deskundige verbonden aan het platform Raam op Rusland, Oekraïne-correspondent Michiel Driebergen en defensiebeleid-onderzoeker aan het Egmont Instituut Michelle Haas. presentatie: Sophie Derkzen Volg ons op: Instagram (https://www.instagram.com/vpro_bureaubuitenland/), Bluesky (https://bsky.app/profile/bureaubuitenland.bsky.social) en Linkedin (https://www.linkedin.com/company/vpro-bureau-buitenland/?originalSubdomain=nl).

Komt er vrede met PKK in Turkije? De Koerdische PKK moet de wapens neerleggen én zichzelf als organisatie opheffen. Met deze historische boodschap wil PKK-leider Öcalan een einde brengen aan een decennialang durende gewapende strijd tegen de Turkse staat. Maar gaat er nu ook echt vrede komen? Daarover collega en Turkijekenner Cevahir Varan. (10:56) Persvrijheid in geding in Hongarije Met zijn wet op ‘buitenlandse agenten’ maakt Vladimir Poetin al jaren het leven zuur van journalisten en activisten in Rusland. Onlangs werd die wet gekopieerd door Georgië, wat leidde tot grote protesten. Maar dat ook de Hongaars premier Orbán al jaren met zo'n zelfde soort wet bezig, is minder bekend. Wat kan Brussel doen, nu een EU-land de vrije pers steeds verder terugdrijft. Krisztina Lajosi, onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam en Europarlementariër Tineke Strik zijn te gast. (22:07) Europa Draait Door Na de Russische bezetting van de Krim en Oost-Oekraïne in 2014 begon op 24 februari 2022 de grootschalige invasie van Oekraïne. Trump beweert dat hij de oorlog ‘binnen weken’ kan stoppen. Is dat realistisch? In een nieuwe aflevering zijn te gast Julia Soldatiuk-Westerveld van Instituut Clingendael en journalist Jelle Brandt Corstius. Presentatie: Sophie Derkzen

Na zijn winst bij de verkiezingen heeft hij bepaald niet stilgezeten; Friedrich Merz, leider van de christendemocraten en beoogde nieuwe bondskanselier van Duitsland. Zo bezocht Merz de Franse president Macron, en nam hij alvast een voorschot op het debat over vergaande economische hervormingen waar hij in zijn periode als kanselier niet omheen zal kunnen. Wat voor koers zal hij als leider gaan varen? Daarover te gast correspondent Guy Hoeks. (09:30) Helden en verraders in Oekraïne Deze week ging de Russische invasie in Oekraïne het derde jaar in. Bij die gelegenheid reisde journalist Jelle Brandt Corstius naar het land met één vraag: wie zijn nu eigenlijk de Oekraïners? In het tweede deel van de zesdelige serie Van Moskou tot Maidan bezoekt hij de regio Kherson, een gebied dat al in het eerste jaar van de oorlog werd bevrijd van de Russen. (17:54) Zelensky bereidt zich voor op bezoek aan Trump De Amerikaanse president Trump heeft aangekondigd dat hij op vrijdag de Oekraïense president Zelensky zal ontvangen in het Witte Huis. En als alles volgens plan, zullen de twee leiders tijdens het bezoek een veelbesproken grondstoffendeal ondertekenen. Maar er is onduidelijkheid ontstaan over de voorwaarden, want wat krijgt Oekraïne ervoor terug? Oost-Europa-verslaggever Michiel Driebergen bespreekt de onderhandelingstactiek van de Oekraïense leider. Presentatie: Sophie Derkzen

Israël voert luchtaanvallen uit op militaire doelen in het zuiden van Syrië. Tel Aviv eist dat de nieuwe machthebbers in Damascus alle militairen uit de grensstreek verwijderen. Nadat Syrische rebellen de regering van Assad omverwierpen, breidde Israël al zijn aanwezigheid in dit gebied verder uit. Onder Syriërs groeit de vrees dat Israël grote delen van hun land zal annexeren. Daarover arabist Leo Kwarten. (08:19) Geen sancties voor Rwanda Ondanks een oproep van het Europees Parlement, komen er voorlopig geen sancties tegen Rwanda wegens het steunen van rebellengroep M23 in Oost-Congo. Intussen begint de macht in hoofdstad Kinshasa te wankelen. Is de internationale gemeenschap afgeleid, of spelen er ook andere belangen? We bespreken het met correspondent Elien Spillebeen en onderzoeker aan het Deense Instituut voor Internationaal Onderzoek Peer Schouten. Presentatie: Eva Koreman

De Europese Commissie wil haar strenge groene regels versoepelen, waarmee Europese bedrijven bijvoorbeeld in de toekomst niet meer volledig aansprakelijk zijn voor milieuschendingen door hun leveranciers. Met deze radicale stap wil Brussel de economie stimuleren, maar critici vrezen dat dit de ambitieuze groene agenda ondermijnt. We vragen Mathijs Schiffers, EU-correspondent voor het Financieel Dagblad, en Maria van der Heide van ShareAction, een belangenorganisatie voor duurzaamheid in Europa, naar de gevolgen van deze koerswijzing. Gazanen vinden alleen ruïnes terug Hamas dreigt te stoppen met praten als Israël niet eerst de beloofde 600 Palestijnen vrijlaat. Israel staakte de vrijlating omdat Hamas van iedere uitruil een enorme openbare show maakt. De impasse brengt opnieuw de broze wapenstilstand in gevaar, die nu al ruim een maand stand houdt. In die periode keerden tienduizenden Palestijnse families, meestal te voet terug naar het noorden van Gaza. Vaak om erachter te komen dat er van hun huizen en straten niets meer is overgebleven. Collega Edwin Koopman sprak met drie Palestijnen en vroeg hen wat ze aantroffen. Presentatie: Eva Koreman

Na wekenlang via onze serie ‘Duitsland Wunderland’ de Duitse verkiezingen te hebben gevolgd, is nu duidelijk wie de nieuwe bondskanselier wordt. Het is aan Friedrich Merz om een nieuwe coalitie te smeden, maar de grote winnaar is de AfD die het kiezersaantal zag verdubbelen. De opdracht die Merz wacht is niet gering: Duitsland smacht om politieke en economische verandering. Ook internationaal zijn er grote uitdagingen en is het de vraag of het land onder Merz weer een leidende rol in Europa kan spelen. Daarover VRT-correspondent Jeroen Reygaert, VPRO-collega Britta Hosman en Duitsland-expert Ulrike Nagel. Presentatie: Eva Koreman