Bureau Buitenland

Conflictonderzoeker Nora Stel van de Radboud Universiteit ziet onder haar vrienden in Libanon hoop op betere tijden groeien. De nieuwe Libanese premier Nawaf Salam heeft het vertrouwen van een grote groep jongeren in het land. Maar feit blijft dat hij een land erft met grote uitdagingen: de nog altijd machtige paramilitaire groep Hezbollah moet ontwapend worden en corruptie blijft een hardnekkig probleem. Toch ziet Stel aan de horizon een betere toekomst gloren. Presentatie: Chris Kijne

In Bureau Buitenland 'Zomerhelden' spreken we met deskundigen over hun held of heldin, mensen die tegen de stroom in gaan, die bouwen in plaats van breken, en inspireren. Vandaag is antropoloog Willy Sier te gast. Zij doet al jaren onderzoek naar vrouwen op het Chinese platteland. Eén van de vrouwen die haar bijzonder raakte is Olie: een ambitieuze Chinese die vanwege haar carrière geen geschikte schoondochter meer wordt gevonden. Haar moeder en haar hele familie beschouwen haar daarom als mislukt. Hoe kan het dat in China succes juist tegen je kan werken als vrouw? Wat vertelt Olie’s verhaal over de sociale druk waarmee veel Chinese vrouwen te maken hebben? En hoe kijken vrouwen in China eigenlijk zélf naar feminisme en hun rol in de samenleving? Presentatie: Chris Kijne

Niet alleen in Bosnië maar wereldwijd staan mensen vandaag stil bij de moord op meer dan achtduizend mannen en jongemannen in Srebrenica. Nu precies dertig jaar geleden. Terwijl nabestaanden massaal naar Srebrenica trekken om hun geliefden te herdenken, verheerlijken vooraanstaande Bosnische-Serviërs de commandanten die de genocide pleegden. De genocide wordt nog steeds ontkend en etnische spanningen zijn weer actueel: Republika Sprksa dreigt zich van de rest van Bosnië af te scheiden. Hierover journalist en Balkankenner Marjolein Koster. (06:50) Islam, Europa en de verbeelding Waarom verdient de beruchte Franse schrijver Michel Houellebecq meer krediet als het om de islam gaat? Waarom moeten wij het werk kennen van de Duitse schrijver van Iraanse afkomst Navid Kermani? In zijn nieuwe boek toont arabist Carool Kersten de lange gedeelde geschiedenis tussen Europa en de islam. Hij doet dat via de moderne Europese literatuur. Lukt het al lezend om diep ingesleten stereotypen over islam en moslims te overwinnen? Presentatie: Sophie Derkzen

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio kondigt sancties aan tegen VN-rapporteur Francesca Albanese. Ze noemde Israëls optreden in Gaza vorig jaar al genocide en riep het Strafhof op ook Amerikaanse en Israëlische functionarissen aan te pakken. Volgens Rubio is haar aanpak “economische oorlogsvoering” tegen de VS en Israël. Te gast is Peter Malcontent van Universiteit Utrecht, die gespecialiseerd in het Israëlisch-Palestijnse conflict. (11:27) Zet Slovenië de toon voor twijfel aan de Navo-norm? Kort na instemming met de 5-procent-norm op de Navo-top, kondigt de Sloveense premier een referendum aan over hogere defensie-uitgaven. Waarom juist nu die terughoudendheid? En volgen andere Navo-landen? We praten erover met Oost-Europa-correspondent Mark Middel en defensie-expert Rob de Wijk. Presentatie: Sophie Derkzen.

Terwijl Rusland oprukt in de Donbas, houden Oekraïense elektriciteitsmedewerkers het stroomnet overeind- met gevaar voor eigen leven. Een reportage van correspondent Michiel Driebergen die meetrok met monteurs in een dorp nabij frontstad Pokrovsk. (12.10): Afghaanse vluchtelingen klagen de Duitse staat aan Ze kregen toestemming om naar Duitsland te komen, maar de nieuwe regering houdt de deur dicht. Een groep Afghaanse asielzoekers klaagt de Duitse staat aan wegens het niet nakomen van afspraken. Intussen leven ze in onzekerheid in buurland Pakistan, waar uitzetting voortdurend dreigt. Bureau Buitenland-redacteur en Duitslandkenner Djuna Kramer sprak met een van hen. Presentatie: Sophie Derkzen.

Verspreid over Kenia zijn opnieuw felle anti-regeringsprotesten uitgebroken. Aanleiding is de herdenking van Saba Saba, de historische opstand van 7 juli 1990. Bij de demonstraties vielen zeker tien doden en tientallen gewonden. Vanuit Nairobi doet correspondent Koert Lindijer verslag van de onrust in het Oost-Afrikaanse land. (10:54) Van likes naar terreur in de Sahel De Sahelregio in Afrika is het epicentrum van terreur, nergens eisen aanslagen zoveel levens. Vooral jongeren op het platteland raken steeds vaker geradicaliseerd. Mirjam de Bruijn van het Afrika-Studiecentrum in Leiden bezocht onlangs het gebied en merkt op dat sociale media hier een belangrijke rol in spelen. Hoe zetten terreurgroepen online platforms in, en welke rol speelt Rusland? Presentatie: Sophie Derkzen

Musks politieke carrière is nog niet ten einde. De techmiljardair heeft een nieuwe Amerikaanse politieke partij aangekondigd: The American Party. Waar staat die partij voor, wordt het een soort MAGA-light en vormt deze nieuwe partij de komende midterms al een bedreiging voor Trump? Daarover Amerika-deskundige Paul Verhagen. (10:32) Sanctievrij Syrië zoekt toenadering met Israël Zoals Donald Trump eerder bekend maakte, hebben de VS nu effectief de meeste sancties tegen Syrië opgeheven, een onmisbare stap voor de wederopbouw van het land. Maar dit cadeau komt met een prijskaartje: Syrië moet zijn betrekkingen met Israël normaliseren en zich net als andere Arabische landen bij de zogenaamde Abraham-akkoorden aansluiten. Midden-Oosten journalist Eline Derakhshan over wat deze toenadering voor Syrië betekent. Presentatie: Laila Frank

Na een zenuwslopende stemming heeft in Amerika het Huis van Afgevaardigden Trumps megawet, zijn zogenoemde Big Beautiful Bill, definitief aangenomen. Daarmee is de wet definitief: belastingverlagingen voor de rijksten, harde bezuinigingen op zorg en voedselhulp, én een dreigende, exploderende staatsschuld. De wet leidde tot stevige oppositie en verzet, zelfs binnen de Republikeinse Partij. Wat doet dit met de steun voor Trump, nu de tussentijdse verkiezingen helemaal niet zo ver weg meer lijken? Daarover Casper Thomas, oud-correspondent en Amerika-kenner van De Groene Amsterdammer. (12:02) Is het eerste jaar van Starmer een teleurstelling? De oppositie en zelfs leden van zijn eigen partij spreken van een "historisch" slechte start voor premier Starmer. Twaalf maanden na zijn aantreden lijkt er weinig veranderd, ondanks zijn belofte om Groot-Brittannië te “veranderen”. Keir Starmer’s Labour-regering trad aan met een verpletterende meerderheid en grootse ambities. Maar worden deze beloften nog waargemaakt? VK-deskundige en VRT-journalist Ivan Ollevier over de toekomst van het VK en premier Starmer. Presentatie: Sophie Derkzen

De spanningen tussen Thailand en Cambodja lopen op, en ineens wordt de Thaise premier opzij geschoven. Aanleiding is een opvallend telefoongesprek met de Cambodjaanse oud-premier Hun Sen, die ze liefkozend “oompje” noemde. Maar is dat werkelijk de reden voor haar val? Of is het Thaise leger bezig schaakstukken te verzetten in een groter machtsspel? We praten erover met Kris Janssens, correspondent in Cambodja, en Thailandkenner Rogier Busser. (15:47) De onzichtbare schade van oorlog in Libanon Ondanks het staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah wordt er nog altijd heen-en-weer geschoten. In Libanon vielen er sinds het bestand vorig jaar zelfs meer dan 170 doden. Nienke Edelenbosch en Jaap van der Biesen gingen naar Beiroet, waar kinderen theaterles krijgen om de trauma’s van bombardementen te verwerken. Presentatie: Sophie Derkzen

Israël heeft ingestemd met een zestig dagen durend staakt-het-vuren in Gaza – dat meldt de Amerikaanse president Trump vanochtend vroeg. Maar het lijkt erop dat de garanties waar Hamas om vraagt, ook dit keer niet gegeven kunnen worden. Zijn de partijen wel écht uit op een duurzame oplossing? Daarover is voormalig Israël-correspondent Derk Walters te gast. (10:54) Goed nieuws voor Trumps deportatiedromen De Amerikaanse Senaat nam gisteren nipt de ‘Big Beautiful Bill’ aan, het megapakket aan wetgeving waarmee Donald Trump al zijn politieke dromen wil waarmaken. Een van die dromen is een enorme uitbreiding van het budget voor de immigratiediensten, zodat mensen zonder verblijfsvergunning op grote schaal kunnen worden vastgezet of gedeporteerd. Wat betekent het voor Trumps deportatiecampagne als de Big Beautiful Bill werkelijkheid wordt? Daarover Lou Errens, expert op het gebied van Amerikaans recht, verbonden aan de UvA en ngo Justice for Prosperity. Presentatie: Sophie Derkzen.

In Sevilla is vandaag de vierde VN-conferentie over ontwikkelingsfinanciering gestart, met meer dan zeventig wereldleiders – maar opvallend afwezig: de Verenigde Staten. Na jaren van topdonatie trekt de VS zich terug. Een studie in het gezaghebbende medische tiijdschrijft The Lancet waarschuwt dat dat binnen vijf jaar kan leiden tot 14 miljoen extra doden, waaronder 4,5 miljoen kinderen. We spreken hierover met Thea Hilhorst, hoogleraar humanitaire studies. (08:20) Monsterverbond belemmert Europees klimaatbeleid Een monsterverbond van fossiele bedrijven, radicaal-rechtse partijen en buitenlandse denktanks werkt doelbewust klimaatbeleid tegen met misleidende campagnes, blijkt uit een rapport van het International Panel on the Information Environment (IPIE), een wetenschappelijk consortium dat misinformatie onderzoekt. Intussen plant de Europese Commissie een ‘Omnibus‑wet’ die milieuregels versoepelt om de industrie te steunen. Draagt dit samenspel van desinformatie, politieke druk en deregulering bij aan het afnemende gevoel van urgentie rond klimaat? We spreken hierover met klimaatredacteur Jaap Tielbeke (De Groene Amsterdammer) en Donald Pols, directeur Milieudefensie. Presentatie: Chris Kijne

In steeds meer Amerikaanse staten worden immigranten op klaarlichte dag bruut opgepakt door gemaskerde agenten. En verdwijnen vervolgens in detentiecentra, naar nu blijkt onder zeer erbarmelijke omstandigheden. Mensenrechtenorganisaties slaan alarm en spreken van een tikkende tijdbom. Correspondent Mari Meyer zit in Los Angeles, waar de situatie schrijnend is. (12:03) Chinese politie vervolgt schrijvers homo-erotische literatuur Tientallen schrijfsters zijn in de afgelopen maanden gearresteerd in China en riskeren celstraffen tot tien jaar. Ze worden beschuldigd van het publiceren van ‘danmei’ op sociale media, een door manga geïnspireerde queer literatuurgenre vooral populair onder vrouwen. Nu dat President Xi Jingpin de geboortecijfers van het land omhoog wil krijgen, past afwijkende seksuele literatuur niet in het plaatje en wordt hard aangepakt. We spreken met China-kenner Manya Koetse. Presentatie: Laila Frank

In de Hongaarse hoofdstad Boedapest zou morgen de Pride plaatsvinden: de jaarlijkse optocht van de lhtbi-gemeenschap. Maar de Hongaarse premier Orbán heeft die verboden - ook tot onvrede van de Europese Commissie. Van de burgemeester van Boedapest mag de pride wél doorgaan, inmiddels vertrekt een hele optocht van steunbetuigers uit de rest van Europa - hoe loopt dat af? En Hongarije blokkeert, met Slowakije, een nieuw sanctiepakket tegen Rusland. Wat beweegt deze twee dwarsliggers? Daarover NRC-correspondent Mark Middel en Krisztina Lajosi, Hongarije-kenner en onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam. Europa Draait Door spreekt Robert Kaplan Hoog tijd voor een nieuwe aflevering van onze podcast Europa Draait Door. Met daarin een bijzondere gast: de Amerikaanse journalist Robert David Kaplan, die in zijn nieuwe boek 'Het barre land' waarschuwt voor een permanente crisis in het Westen.

Zohran Mamdani is jong, moslim, noemt zichzelf ‘democratische socialist’ en maakt grote kans burgemeester van New York te worden namens de Democratische partij. Hij versloeg in de voorverkiezingen Andrew Cuomo, de favoriet van de partijtop, dankzij een sterk progressieve campagne. We spreken met Amerika-deskundige Bianca Pander over wat deze overwinning betekent voor de in crisis verkerende Democratische partij. (11:21) Brengt Trump vrede in Congo? President Trump kondigt trots aan dat de VS een vredesdeal tussen Rwanda en de Democratische Republiek Congo heeft bemiddeld, die vrijdag getekend wordt. Waarom krijgt hij de Nobelprijs voor de Vrede toch niet? Maar de belangrijkste strijdende partij – de door Rwanda gesteunde M23-rebellen – nemen niet deel aan de onderhandelingen. Hoe realistisch is vrede dan? Daarover Congokenner Sandrine Ekofo. Presentatie: Chris Kijne

Op de NAVO-top wordt volhardend benadrukt dat de Russische dreiging verder reikt dan enkel Oekraïne. Net op dat moment slaat Italië alarm over Russische militaire expansie aan de zuidflank van Europa. De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antonio Tajani, waarschuwt dat Moskou van plan is zijn marinebasis in Syrië te verplaatsen naar Oost-Libië. Wat drijft Rusland, en wat staat Europa te wachten? We vragen het aan Ruslandkenner Hubert Smeets van Raam op Rusland. Israël blijft Gazanen verhongeren en doden Qatar wil binnen twee dagen nieuwe indirecte gesprekken opstarten tussen Israël en Hamas. Volgens Al Jazeera kwamen gisteren meer dan tachtig mensen om, vooral bij het ophalen van voedselhulp. Over het groeiende humanitaire lijden daar spreken we met Brigitte Herremans van het Human Rights Center (UGent). Presentatie: Sophie Derkzen

Vanmorgen klonk er nog opluchting over een staakt-het-vuren tussen Israël en Iran. Maar inmiddels is er twijfel over hoe stabiel dat bestand eigenlijk is. Beide landen beschuldigen elkaar ervan het staakt-het-vuren te schenden. Over wat 12 dagen van confrontatie uiteindelijk aan beide kanten heeft opgeleverd, schuift collega Abdou Bouzerda aan. (10:12) Zelensky ‘hangt erbij’ op NAVO-top Als je NAVO-chef Rutte moet geloven is Oekraïne nog steeds een grote prioriteit van deze top. Maar Zelensky is diplomatiek wel gedegradeerd. Hoe denken ze er in Oekraïne zelf over, wat verwacht men daar van deze top? Daarover Michiel Driebergen, die ook een bijzondere reportage maakte achter het front. Presentatie: Sophie Derkzen

Na de Amerikaanse bombardementen op Iraanse nucleaire installaties hangt verdere escalatie in de lucht. Hoe zal Teheran reageren? Iran-kenner Peyman Jafari duidt het mogelijke Iraanse antwoord. Tegelijkertijd onderzoeken we de bredere geopolitieke gevolgen van de Amerikaanse inmenging. Hoe kijken grootmachten als China en Rusland naar het conflict in het Midden-Oosten? En is er nog ruimte voor de-escalatie? Daarover filosoof en hoogleraar Haroon Sheikh. Presentatie: Laila Frank

De Israëlische regering is openlijk uit op een regimewissel in Iran. Opperste leider Khamenei zou volgens de minister van Defensie ‘niet mogen bestaan’. Volgens Iran-kenner Peyman Jafari kun je weliswaar veel generaals en leiders doden, maar is het beëindigen van het regime zelf een heel ander verhaal. Een oorlog beginnen is één, maar hoe stop je ’m en waar loopt die op uit? (13:08) Argentijnse vrouwen eisen de tango terug De tango is belangrijk in de Argentijnse cultuur, maar ook érg macho, vindt een groep muzikanten. Met werk van vrouwelijke componisten en danskoppels van hetzelfde geslacht willen zij daar verandering in brengen. Maar dat is bepaald niet makkelijk in het Argentinië van de uiterst rechtse president Javier Milei, die de aanval heeft geopend op alles wat te maken heeft met vrouwenrechten. Latijns-Amerikacorrespondent Nina Jurna vertelt. Presentatie: Tim de Wit

Sinds de aanval van Israël staat de wereld van Iraniërs radicaal op de kop. De inwoners van Iran maken zich grote zorgen over hun veiligheid door de aanvallen van Israël. Velen proberen de hoofdstad Teheran te ontvluchten, maar dat is niet makkelijk. Wat is de reactie van Iraniërs op Netanyahu’s dreiging het Iraanse regime ten val te brengen? Daarover journalist Mina Etemad. (12:00) Nieuwe opera kaart wereldwijd misbruik van grondstoffen aan Hoe ver reiken we voor koper, kobalt en olie? Die vraag staat centraal in de opera ‘Ring of our time’, die volgende week op het Holland Festival te zien is. Operaregisseur Miranda Lakerveld reflecteert op maatschappelijke kwesties en in haar nieuwste opera staan de consequenties van onze grondstoffendrang centraal. Lakerveld vertelt erover in Bureau Buitenland. Presentatie: Sophie Derkzen

Terwijl de wereld gespannen toekijkt hoe de situatie in Iran en Israël zich ontwikkelt, maakt Den Haag zich op voor de NAVO-top van volgende week. Volgens secretaris-generaal Mark Rutte kan de urgentie nauwelijks overschat worden: de alliantie moet zich voorbereiden op oorlog en daarvoor moeten de defensie-uitgaven fors omhoog. Hoe groot is de noodzaak om in defensie te investeren? En is deze alliantie met president Trump nog in het belang van Europa? We bespreken het met geopolitiek hoogleraar en Eerste Kamer lid namens de SP Bastiaan van Apeldoorn, VVD-Europarlementariër Bart Groothuis en defensieonderzoeker Michelle Haas van het Egmont Instituut. Presentatie: Sophie Derkzen

Teheran schuift opvallend met de stukken. De hoogste militaire post – lang in handen van de Revolutionaire Garde, een paramilitaire elite-eenheid – gaat nu naar een generaal uit het reguliere leger. Dat na jaren waarin de Revolutionaire Garde het militaire gezicht van Iran was. Tegelijk weigert Israël een wapenstilstand en stuurt de VS oorlogsschepen naar de regio. Waarom kiest Iran juist nú voor deze wissel? Is het paniek na Israëlische aanvallen op topgeneraals – of markeert dit een strategische koerswijziging? VPRO-journalist en Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerda over de Iraanse strategie. (12:43) Sánchez in de problemen De Spaanse premier Pedro Sánchez zit in een lastig parket: een van zijn vertrouwelingen wordt verdacht van corruptie. En dat terwijl hij zelf aan de macht kwam met de belofte om met de corruptie af te rekenen die de Spaanse politiek al zo lang teistert. Wat maakt die corruptie zo hardnekkig? En wat betekent een mogelijke regeringscrisis voor de opkomst van de rechts-populistische partijen Partido Popular en Vox? Daarover Spanje-kenner Gijs Mulder van de Radboud Universiteit. Presentatie: Laila Frank

Sinds een paar dagen woedt er een nieuwe oorlog in het Midden-Oosten. Israël stelt een Iraanse kernbom te willen voorkomen en is mogelijk uit op de val van het Iraanse regime zelf. Met aanvallen op de energie-infrastructuur over en weer, gaat de strijd een nieuwe fase in. Valt de oorlog nog in de hand te houden? Daarover conflictanalist Erwin van Veen (Instituut Clingendael) en Tim Sweijs, onderzoeksdirecteur aan het HCSS. Presentatie: Laila Frank

Israël viel Iran aan in een poging het nucleaire programma van Iran te beëindigen, maar ook in een poging om het Iraanse regime ten val te brengen. In een persconferantie roept Netanyahu Iraanse burgers op om in opstand te komen, maar werkt zo'n oproep wel? En wat is überhaupt het ultieme doel van Israël? We bespreken het met Ghassan Dahhan, chef nieuws bij Trouw. (16:15) Waarom wordt cocaïne zo goedkoop? En onrust in de wereld van de drugssmokkel. Want de prijs van een kilo cocaïne is in een jaar tijd gehalveerd. Misdaadjournalist Jan Meeus legt ons uit hoe dat komt en wat de gevolgen ervan zijn. Presentatie: Tim de Wit

Met operatie Rising Lion heeft Israël harde klappen uitgedeeld aan Iran. De aanval richtte zich op het hart van het nucleaire programma: installaties werden geraakt, prominente Iraanse wetenschappers uitgeschakeld en topcommandanten van de Islamitische Revolutionaire Garde getroffen. Iran slaat terug met een grootschalige drone-aanval. Is dit het begin van een nieuwe oorlog in het Midden-Oosten? Wat staat Israël en Iran te wachten? We bespreken het met Peyman Jafari, Irankenner, Gilad Perez, Israël-correspondent, en Jens Franssen, defensie-expert. Presentatie: Sophie Derkzen.

Het aantal rechtsextremisten is in Duitsland met een kwart gestegen, volgens de binnenlandse veiligheidsdienst. Daarvan zijn er steeds meer bereid tot geweld, én opvallend jong. Wie zijn deze mensen, en wat kan de nieuwe Duitse regering doen om extreemrechts geweld te voorkomen? Daarover Marja Verburg van het Duitsland Instituut. (12:51) Israëlische gijzelaars de speelbal van conflict Nog steeds houdt Hamas 53 gegijzelden vast in Gaza, waarvan naar schatting slechts een klein aantal nog in leven is. De hoop op vrijlating van de overgebleven gijzelaars lijkt met de tijd te vervagen. Wat is er bekend over hun lot en dat van hun families? En welke rol speelt diplomatie in het al dan niet tot stand komen van hun terugkeer? Israëlkenner Hilla Dayan licht het toe. Presentatie: Sophie Derkzen

Er is volgens de International Crisis Group sprake van een systematische aanpak waarbij de bevolking structureel net onder de hongerdrempel wordt gehouden. Uithongering maakt onderdeel uit van de Israëlische militaire strategie. Midden-Oostendeskundige Joost Hiltermann van de International Crisis Group en directeur-generaal van het Nederlandse Rode Kruis Harm Goossens, over de nakende hongersnood in Gaza. (14:28) Hoe een Italiaans dorp harmonie vond met de beer Terwijl Nederland worstelt met de terugkeer van de wolf, wandelen in het Italiaanse dorpje Pettorano sul Gizio regelmatig beren de tuinen in. Om conflict tussen mens en beer te voorkomen, is het dorp de eerste ‘bear smart community’ van Europa geworden. Correspondent Angelo van Schaik over het Italiaanse leven tussen de beren. Presentatie: Sophie Derkzen

De Amerikaanse minister van Gezondheid Robbert Kennedy heeft een complete commissie die de regering adviseert op het gebied van inentingen op straat gezet. De leden zouden het vertrouwen in vaccinaties ondermijnen. Kennedy zelf staat bekend als vaccin-scepticus. Waarom doet hij dit en wat kan dit betekenen voor de gezondheid van Amerika en de rest van de wereld? Te gast zijn onderzoeksjournalist Alexander Beunder en hoogleraar virologie Marion Koopmans. (13.02) Marokkaanse droom krijgt Europese steun Voor Marokko is het een lang gekoesterde wens: de Westelijke Sahara als integraal onderdeel van het Marokkaanse Koninkrijk. Het gebied is al decennialang onderwerp van een slepend conflict met een lokale beweging die een eigen staat wil. Lange tijd erkenden Europese landen de Marokkaanse claim niet. Maar vorige week ging het Verenigd Koninkrijk om, en volgde daarmee Frankrijk en Spanje die zich al eerder achter Marokko schaarden. Daarover correspondent Samira Jadir.

De protesten tegen de uitzettingen van immigranten dit weekend in Californië hebben een onverwachte wending genomen door de inzet van de Nationale Garde door president Trump. Hij beroept zich op een wet die bedoeld is voor buitenlandse dreigingen en daagt daarmee de autoriteit van de Democratische gouverneur openlijk uit. We spreken met VS-correspondent Mari Meyer en Amerika-kenner en jurist Kenneth Manusama. (12:55) Zorgen over Meloni’s omgang met democratie In een tweedaags referendum kunnen Italianen hun stem uitbrengen dat de weg naar staatsburgerschap voor naar schatting 2,5 miljoen arbeidsmigranten verkort. Maar premier Meloni is fel tégen en roept haar achterban om niet te gaan stemmen. Het leidt tot controverse in het land en tot zorgen over de democratische koers van Italië. Daarover historicus en Italië-kenner Arthur Weststeijn. Presentatie: Laila Frank

Het leek een week van tegenslagen voor Rusland met onder meer die vernietigende drone-aanval van de Oekraïners. Dus hoe is de stemming in het Kremlin? En wat gaat Poetin doen? We vragen het Rusland-kenner Hubert Smeets. (16:20) Elon Musk vs. Bill Gates in Afrika twee tech-miljardairs in Afrika. Elon Musk zet een streep door de Amerikaanse hulp, maar Bill Gates zei deze week juist dat hij het grootste deel van zijn geld gaat uitgeven aan ontwikkeling van Afrika. Wat betekent dat? Professor Sara Kinsbergen legt het uit. Presentatie: Sophie Derkzen

Deze week werden in El Salvador drie mannen veroordeeld voor de moord op de vier Nederlandse journalisten in 1982. Deze uitspraak lijkt El Salvador op de kaart te zetten als een land waar het recht zegeviert, en president Nayib Bukele als de man die staat voor strijd tegen onrecht en misdaad. Maar uitgerekend in dezelfde week moesten de laatste kritische journalisten als dieven in de nacht het land verlaten om niet te worden opgepakt. In de studio collega en Latijns-Amerikaredacteur Edwin Koopman. (09:39) Saskia Dekkers in Europa draait door Deze week de gast in onze podcast Europa draait door: Europa-correspondent Saskia Dekkers. (11:25) Hoe het Congolese regenwoud de wereld kan redden Minder bekend dan de Amazone, maar minstens zo belangrijk: het Congolese regenwoud. Volgens journalist en schrijver John Vandaele is het de grootste groene long ter wereld en een bron van biodiversiteit. Voor zijn boek Kan Congo de wereld redden? reisde hij door het bedreigde woud, sprak met bewoners, wetenschappers en ministers, en zag van dichtbij hoe groot de dreiging is. Wat is er nodig om dit groene wonder te redden? Presentatie: Tim de Wit.

Na een oproep van minister Veldkamp onderzoekt de Europese Commissie of Israël het humanitair recht schendt. Maar uit een gelekt rapport blijkt: dat onderzoek is allang gedaan. Al in november concludeerde de EU dat Israël mogelijk oorlogsmisdaden pleegt. Waarom het rapport niet eerder gepubliceerd werd, bespreken we met Alejandro Tauber van EUobserver, die het document in handen kreeg. (10:31) Hongarije schendt EU-waarden voor lhbti’ers Een belangrijk advies in de EU-rechtszaak tegen Hongarije: de wet die lhbti-uitingen beperkt, schendt de fundamentele waarden van de Unie. Een tussentijdse overwinning voor wie op 28 juni naar de Pride in Boedapest wil – ondanks het officiële verbod. Mensenrechtenactivist Rémy Bonny noemt het meer dan solidariteit: het is opkomen voor Europese kernwaarden. Europarlementariër Tineke Strik (GroenLinks-PvdA) pleit intussen voor een nieuwe zaak tegen het verbod zelf. Presentatie: Tim de Wit.

Met de val van kabinet-Schoof komt er een einde aan de eerste regering met een rechts-populistische signatuur. Welke invloed heeft dit op de internationale positie van Nederland? En hoe moet het demissionaire kabinet nu verder met het buitenlandbeleid? We spreken daarover met oud-diplomaat en VN-onderhandelaar Robert Serry, en met Jozias van Aartsen, voormalig minister van Buitenlandse Zaken. Presentatie: Tim de Wit

en Soedan: grootste humanitaire crisis ter wereld (00:47) Val van het kabinet: Hoe nu verder met de NAVO-top? De val van het kabinet komt op een moment van onzekerheid op het wereldtoneel. Defensie en steun voor Oekraïne staan centraal, en eind deze maand is Nederland gastheer van de NAVO-top. Wat betekent de politieke instabiliteit voor Nederlands positie in de EU en voor ons buitenlandbeleid? We bespreken het met EU-correspondent Romana Abels en Europarlementariër Tijs Reuten (GroenLinks–PvdA). (06:02)Ook in Duitsland leidt migratiebeleid tot botsing met de rechter Heibel om asielplannen: het is niet alleen in Nederland, waar het kabinet er net over struikelde, het gesprek van de dag. Ook in Duitsland kampt de nieuwe coalitie met de haalbaarheid van het campagnebeloften, nu de rechter heeft bepaald dat het terugwijzen van asielzoekers aan de grens zonder proces onwettig is. Toch zet Bondskanselier Friedrich Merz door. Dat heeft niet alleen gevolgen voor het binnenland, maar ook voor de Europese samenwerking, vertelt Hanco Jürgens. (13:43)Soedan: grootste humaniare crisis ter wereld De burgeroorlog in Soedan woedt onverminderd voort, met groot gevaar voor de bevolking. Miljoenen mensen zijn op de vlucht geslagen. Meerdere hulporganisaties bestempelen de situatie als de grootste humanitaire crisis ter wereld. Wat betekent deze bloedige strijd voor de bevolking in Soedan? Daarover Afrika-correspondent Joost Bastmeijer. Presentatie: Laila Frank

Met een geheime operatie, codenaam ‘Spinnenweb’, zou Oekraïne tientallen Russische bommenwerpers hebben uitgeschakeld. De droneaanval drong diep door in Russisch grondgebied – en dat nét voor de vredesonderhandelingen die vandaag in Istanboel van start gaan. Wat zijn de implicaties voor het slagveld én de onderhandelingstafel? We vragen het aan defensie-expert en VRT-journalist Jens Franssen. (11:31) Anti-EU-kandidaat wint Poolse presidentsverkiezingen Met een minimaal verschil van 0,1 procent wint de rechts-conservatieve kandidaat Nawrocki de presidentsverkiezingen in Polen. Zijn nipte overwinning zet de regering van de liberale premier Tusk verder onder druk. Wat betekent deze uitslag voor de politieke stabiliteit in Polen en voor de relatie met de Europese Unie? Daarover is Jan Meijer te gast, politicoloog aan de Universiteit Leiden en kenner van de Poolse politiek. Presentatie: Laila Frank

Terwijl de Polen naar de stembus trekken, kijkt Brussel gespannen toe. Welke koers slaat Polen in: een terugkeer naar de Europese waardengemeenschap, of een die verder afglijdt richting het kamp van dwarsliggers zoals Hongarije en Slowakije? En is de Europese Unie in staat deze interne dreiging het hoofd te bieden? EU-correspondent Kysia Hekster duidt de uitslag en de mogelijke gevolgen voor Europa. (16:53) De strijd om arbeidsmigranten Migratie blijft Europa verdelen, maar volgens socioloog Hein de Haas kijken we naar de verkeerde kaart. Terwijl politici elkaar verdringen met plannen om de asielinstroom te beperken, dreigt Europa juist het volgende grote gevecht te missen: de strijd om arbeidsmigranten. Aan onze kaarttafel neemt De Haas ons mee langs vijf eeuwen migratiegeschiedenis én tekent hij de migratiewereld van morgen. Presentatie: Tim de Wit

Mexicanen gaan komende zondag naar de stembus om duizenden rechters te kiezen. Zo’n brede rechtstreekse verkiezing van magistraten is uniek in de wereld. Het initiatief komt van de regeringspartij Morena, maar is zeer omstreden. We spreken erover met correspondent Jan Albert Hootsen. (10:21) Deze week in Europa draait door: Kysia Hekster Luister naar onze wekelijkse podcast met Tim de Wit en Arend Jan Boekestijn. (12:36) Stierenvechten blijft Spanje diep verdelen Wie denkt aan Spaanse stereotypen denkt al snel aan stierenvechten, of in de volksmond: los toros. Maar net zo Spaans als los toros is het felle debat erover. Iedereen lijkt er een mening over te hebben in het land. Zo ook over de film Tardes de soledad (Dagen van eenzaamheid) van Albert Serra, die nu ook in Nederland te zien is. We spreken met collega en Spanje-kenner Samuel Witteveen over de cultuurstrijd die deze film opnieuw aanwakkert. Presentatie: Laila Frank.

Zuid-Korea staat aan de vooravond van vervroegde presidentsverkiezingen. Die werden uitgeschreven na de afzetting van de vorige president die de democratie buitenspel probeerde te zetten. De campagne legt diepe verdeeldheid bloot: tussen jong en oud, stad en platteland, en zelfs binnen families – die soms niet meer met elkaar praten. De inzet: democratie, economie en de buitenlandkoers van het land. We vragen Korea-kenner Remco Breuker (Universiteit Leiden) wat er op het spel staat. (10:04) Humanitaire hulp in Gaza: hulp of wapen? De mensen in Gaza snakken naar humanitaire hulp. Deze week begon de nieuwe organisatie Gaza Humanitarian Foundation (GHF) met het uitdelen van voedselpakken, maar de kritiek op de hulpverlening groeit. GHF staat volledig onder Israëlisch toezicht en distribueert hulp uitsluitend via door Israël gecontroleerde locaties. Bij een van de distributieacties werd geschoten met tientallen gewonden tot gevolg. Is er sprake van hulpverlening, of wordt humanitaire hulp hier ingezet als wapen? We bespreken het met Peter Malcontent, universitair docent aan de Universiteit Utrecht en gespecialiseerd in het Israëlisch-Palestijnse conflict. Presentatie: Laila Frank

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky landt vanmiddag in Berlijn, op uitnodiging van bondskanselier Friedrich Merz. Die laatste lijkt een voortrekkersrol te willen nemen in de Europese steun aan Oekraïne, en zei eerder deze week dat door Duitsland geleverde wapens nu ook in diep in Rusland mogen worden ingezet. Wat betekenen die uitspraken precies? En hoe hoopvol gaat Zelensky dit gesprek in? Daarover defensie-expert van de VRT Jens Franssen. (08:57) De daders en slachtoffers van kindermisbruik op de Filipijnen Kindermisbruik op de Filipijnen is een schrijnende en wijdverspreide realiteit: één op de vijf kinderen wordt er slachtoffer van. Documentairemaker Roel Nollet trok samen met onderzoeksjournalist Peter Dupont, die jarenlang undercover werkte om netwerken van kinderhandel en seksueel geweld bloot te leggen, naar het hart van deze duistere wereld. In de pas uitgekomen documentaire De Overlevers volgen ze slachtoffers én daders van kindermisbruik. Hoe dat was, vertellen ze vanmiddag. Presentatie: Laila Frank.

Openlijke kritiek van Duitsland op het militaire optreden van Israël: lang leek dat onmogelijk. Toch heeft bondskanselier Merz gisteren precies dat gedaan. Volgens hem zijn de aanvallen van Israël op Gaza niet meer te rechtvaardigen door de strijd tegen Hamas, en kunnen ze zelfs strijdig zijn met het internationaal humanitair recht. Daarmee lijkt de Duitse steun aan Israël niet meer zo onvoorwaardelijk als voorheen. Wat deze mogelijke koerswijziging inhoudt, bespreken we met Marja Verburg van het Duitsland Instituut. Trumps totaalpakket "Big beautiful bill". Zo heet het totaalpakket waarmee Donald Trump zijn complete politieke agenda in één keer door het parlement wil krijgen. Formeel is het een fiscaal plan voor belastingverlaging en bezuinigingen. Maar om in één keer klaar te zijn met het Huis van Afgevaardigden en de Senaat heeft hij ook zijn overige plannen, van deportaties tot het stimuleren van fossiele energie in het dikke dossier opgenomen. Niet alle Republikeinen zijn er even blij mee. Komt dit enorme pakket ongeschonden door de Senaat? Te gast is Amerikakenner Kirsten Verdel, auteur van het boek De eerste 100 dagen van Trump. Presentatie: Sophie Derkzen

De Europese Commissie wil radicaal breken met het traditionele model van ontwikkelingshulp. In een uitgelekt plan wordt hulp voortaan gekoppeld aan binnenlandse EU-belangen, zoals migratie en grondstoffen. Volgt Brussel hiermee het voorbeeld van Trump? Die vraag leggen we voor aan Brussel-correspondent Rik Rutten van NRC. (10:17) Spannende verkiezingsrace in Suriname Een nek-aan-nek uitslag tussen de voormalige regeringspartij NDP en de VHP van zittend president Santokhi dwingt de politieke rivalen tot samenwerking. Maar hoe haalbaar is dat met het beladen erfgoed van Bouterse en diepe maatschappelijke tegenstellingen in een land dat reikhalzend uitkijkt naar oliedollars? Over de betekenis van de uitslag journalisten Iwan Brave en Roy Khemradj. Presentatie: Laila Frank

Filosoof en hoogleraar Haroon Sheikh is net terug van een studiereis door de Verenigde Staten. Hij komt vertellen over het nieuwe buitenlandbeleid van de Amerikanen en schetst op de wereldkaart de contouren van de nieuwe wereldorde. (18:00) Russische ogen op de Kaukasus NRC-journalist Eva Cukier schuift aan over de Kaukasus. Het is de achtertuin van Rusland en er zit rijkelijk olie en gas in de grond. Genoeg ingrediënten dus voor grootmachten om hier een vinger in de pap te willen hebben. Presentatie: Sophie Derkzen

Het Britse gevangenissensysteem staat onder grote druk: de gevangenissen barsten uit hun voegen en alle cellen zitten vol. Daarom zijn er ingrijpende hervormingen gepresenteerd. Zo zouden ​gevangenen eerder vrijgelaten worden. In Nederland leidde dit tot grote politieke ophef. Hierover correspondent Anne Saenen. (08:50) Politiegeweld in de VS vijf jaar na dood George Floyd “I can’t breathe, I can’t breathe...”, komend weekend is het vijf jaar geleden dat George Floyd door een politieagent werd gedood. Hoe staat het nu met het politiegeweld en racisme? Daarover Amerika-kenner Carol Rock en Serginho Roosblad, die de film Documenting Police Use of Force maakte. Presentatie: Tim de Wit

De Franse president Macron kondigt maatregelen aan tegen vermeende pogingen van de Moslimbroederschap om via scholen, moskeeën en lobby in zowel Frankrijk als de EU politieke invloed uit te oefenen. Correspondent Eva Rammeloo over het uitgelekte inlichtingenrapport dat spreekt van ondermijning van seculiere waarden. (14:25) Amerikaanse sancties maken Strafhof het leven zuur Sinds de sancties van president Trump zijn ingegaan, wordt duidelijk hoe vergaand de impact is op het werk van het Internationaal Strafhof. Personen en instanties die meewerken aan het onderzoek naar mogelijke oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid van premier Netanyahu wordt het werk onmogelijk gemaakt. Overleeft het Strafhof wel vier jaar Trump, en welke verantwoordelijkheid heeft Nederland als gastland? Daarover is te gast Fons Orie, voormalig rechter aan het Joegoslaviëtribunaal. Presentatie: Tim de Wit

Vandaag brengt de Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa een bezoek aan Donald Trump in het Witte Huis. Het belooft een ongemakkelijk treffen te worden: de relatie tussen beide landen is op een dieptepunt na het opmerkelijke besluit van Trump om witte boeren uit Zuid-Afrika op te nemen als vluchtelingen. Bram Vermeulen is voor zijn programma Frontlinie in Zuid-Afrika en praat ons bij. (17:36) Het verwoeste tienertheater van Soemy In Soemy, een stad in het noordoosten van Oekraïne, richtten de Russen iets meer dan een maand geleden, op Palmpasen, een bloedbad aan, door twee raketten op het centrum af te schieten. Eén van de raketten trof een theater voor tieners. Zij waren niet aanwezig, maar raakten wel hun toevluchtsoord kwijt. Verslaggever Michiel Driebergen ging er kijken. Presentatie: Laila Frank

De Israëlische militaire aanvallen op Gaza worden steeds feller, en daarmee groeit ook de internationale druk op Israël. Zelfs trouwe bondgenoten als Frankrijk, het VK en Canada spreken nu van “concrete acties”. De EU-ministers bespreken vandaag of het associatieverdrag met Israël moet worden opgeschort. Wat kan Europa werkelijk doen om Israël tot de orde te roepen? We vragen het aan conflictanalist Erwin van Veen (Instituut Clingendael) en Europarlementariër Thijs Reuten (PvdA-GroenLinks). (14:09) 'Historische doorbraak pandemieakkoord' De WHO presenteert vandaag het langverwachte akkoord om toekomstige pandemieën beter aan te pakken. Maar wat staat er precies in? En hoe krachtig is de WHO nog, nu de VS als grootste geldschieter is opgestapt? Veld-epidemioloog Amrish Baidjoe geeft antwoord op de inhoud van het akkoord en hoe goed de wereld echt is voorbereid op een volgende uitbraak. Presentatie: Tim de Wit

Nu Roemenië een pro-EU kandidaat tot president heeft verkozen, wordt er in Brussel opgelucht gereageerd. Ondertussen wint uiterst rechts echter wel aan terrein – niet alleen in Roemenië, maar ook in Portugal, waar dit weekend parlementsverkiezingen werden gehouden. Over dit verkiezingsweekend en wat het betekent voor Europa spreken we EU-correspondent Rik Rutten en Roemenië-kenner Stefan Popa. (09:55) Waarvan dromen Surinaamse jongeren In de verkiezingscampagne belooft de ene na de andere partij verandering. Het land moet (zeker nu er veel olie-inkomsten aankomen) met een schone lei beginnen, zo beloven politici. Hoe denken jongeren hierover, voor wie de toekomst op het spel staat? Wat verwachten zij van de politiek? Daarover David Watson in de studio en vanuit Paramaribo Shemar Rier, voorzitter van de Surinaamse jeugdraad. Presentatie: Laila Frank

'De Europese Unie is erger dan China': het zijn de woorden van de Amerikaanse president Trump. Maar waarom haat hij de EU eigenlijk zo? Marieke Blom, hoofdeconoom van de ING, geeft antwoord. (16:41) Syrië is terug op het wereldtoneel Syrië is terug op het wereldtoneel. De banden met de VS zijn aangehaald, welke rol gaat het land nu pakken in de geopolitiek? Midden-Oosten expert Abdou Bouzerda weet meer. Presentatie: Tim de Wit

Als er geen verrassingen zijn spreken een Oekraïense en een Russische delegatie vanochtend elkaar in Istanboel. Hoewel dit niet het topoverleg is waarop president Zelensky had gehoopt, is het wel de eerste keer sinds kort na het begin van de oorlog in 2022 dat de twee landen weer direct contact hebben. We spreken met VRT-journalist en defensiedeskundige Jens Franssen over deze ontmoeting en de rol van Europa in de onderhandelingen. (10:39) De klank van vrijheid: Hoe muziek verzet adem geeft Tijdens de protesten in Belarus tegen president Aleksandr Loekasjenko in de zomer van 2020 klonk er één lied luid en duidelijk door de straten: Peremen! van de Sovjetband Kino. Gegrepen door de kracht van deze beelden en de roep om democratie, schreef Peter Vermeersch in zijn nieuwe boek Polsslag over hoe deze muziek mensen tot op de dag van vandaag blijft inspireren in de strijd voor vrijheid. Presentatie: Sophie Derkzen

Als er niet snel hulpgoederen Gaza worden binnengelaten, zullen veel inwoners sterven van de honger, waarschuwt UNRWA, de VN-organisatie die hulpverleent in het gebied. In Den Haag vond vanochtend een gesprek plaats tussen Kamerleden en de directeur van UNRWA in Gaza, Sam Rose. Danielle Hirsch, Kamerlid voor GroenLinks-PvdA, vertelt wat daar is besproken, en wat dat betekent in een tijd dat ook in Nederland steeds meer bestuurders zich uitspreken over de situatie in Gaza. (11:01) Poolse vrouwen bepalend in de presidentsverkiezingen Het kan een grote kans, óf een grote domper worden voor premier Tusk. Komende zondag gaan de Polen naar de stembus om een nieuwe president te kiezen. Als de regeringsgezinde kandidaat wint, wordt het makkelijker voor de huidige regering om haar plannen ten uitvoer te brengen. Dat gaat onder andere om het terugdraaien van strenge anti-abortuswetgeving. Maar juist rondom dat thema zijn progressieve Poolse vrouwen zo teleurgesteld in Tusk, dat ze bij deze presidentsverkiezingen dreigen weg te blijven. Over wat er op het spel staat voor Polen spreken we journalist en VPRO-collega Dore van Duivenbod.

In Syrië klonken dinsdagavond vuurwerk en gejuich, toen Donald Trump aankondigde dat de VS alle sancties tegen het land opheft. Volgens de Amerikaanse president is het nu tijd voor Syrië om verder te gaan en wil hij het land kans geven om ''groots'' te worden. Daarmee lijkt er een cruciale fase aangebroken voor Syrië. Mohammad Kanfash is Syrië-onderzoeker verbonden aan de Universiteit Utrecht. (10:39) Trumps aanval op de persvrijheid in de VS “Fake News!” – het klonk vrijwel dagelijks, in hoofdletters en met uitroeptekens, vanuit het Witte Huis tijdens Trumps eerste termijn. In zijn tweede termijn zet de Amerikaanse president zijn aanval op de media voort, met kostbare rechtszaken, plannen om de publieke omroep financieel droog te leggen en voorkeursbehandelingen voor pro-Trump media. Daarover schrijver en journalist Ian Buruma.