Beter | BNR

Het begin van dit nieuwe jaar is een goede aanleiding om vooruit te kijken naar het zorgjaar 2022. Problemen die al lange tijd spelen, zoals het personeelstekort en de almaar stijgende zorgkosten door vergrijzing en chronische ziekten, nemen we mee het nieuwe jaar in. Zal daar nu eindelijk eens een oplossing voor komen?  Onze gasten Marianne de Visser van de Wetenschappelijke Raad voor het regeringsbeleid en emeritus hoogleraar neuromusculaire ziekten .  Anna van Poucke, sectorleider van de wereldwijde zorgpraktijk bij adviesbedrijf KPMG.  De uitgaven aan de zorg als aandeel van de overheidsuitgaven zijn de laatste twintig jaar verdubbeld, terwijl de uitgaven aan onderwijs gelijk gebleven zijn. Is het terecht dat gezondheid het hoogste goed is? Vergrijzing, personeelstekorten en chronische ziekten zorgen voor hogere zorgkosten. Er moet dus wat veranderen om de stijgende kosten in de hand te houden, maar hoe zorg je dat het niet alleen bij goede voornemens blijft en tot daadwerkelijke actie komt? Van Poucke en De Visser zijn optimistisch over de perspectieven die de coalitieplannen en de nieuwe bewindslieden voor de zorg bieden (Ernst Kuipers als minister van Volksgezondheid en Conny Helder als minister voor Langdurige zorg en Sport). Personeelstekort Nu werkt ongeveer een op de zes à zeven Nederlanders in de zorg, over twintig jaar zou dat één op de vier zijn, in 2060 één op de drie en dat terwijl het personeelsbestand in de zorg flink aan het vergrijzen is. Volgens de WRR is dat probleem niet alleen een kwestie van geld en hogere salarissen; werkgevers moeten ook zorgen dat de balans tussen werk en privé optimaal is, dat zorgpersoneel zich gewaardeerd en serieus genomen voelt en ook inspraak heeft in de organisatie.  Passende Zorg. Er moeten duidelijker keuzes gemaakt worden in welke zorg al dan niet passend en noodzakelijk is en dus vergoed moet worden. Niet alle therapieën, bloedonderzoeken en röntgenfoto's die nu worden genomen zijn nodig, aldus de NZA.. Regionale zorg. KPMG adviseert om meer te investeren in regionale zorg. Per regio kan dan worden bepaald waar de behoeften liggen en waar dus de focus van het zorgaanbod moet liggen. Dat vraagt ook om betere communicatie en afstemming tussen specialisaties en zorgcentra.  Volgens de WRR moet de politiek moet burgers erop gaan voorbereiden dat  in de toekomst niet meer alle zorg kan worden aangeboden of vergoedt. Ook moet er een maatschappelijke discussie komen over "wat gezondheid waard is" en welke medicijnen er nog moeten worden vergoed. Daarbij is het belangrijk dat de zorg (en daarmee gezondheid) niet alleen een voorrecht voor de rijken wordt, maar dat het voor iedereen toegankelijk blijft. Digitalisering. Tijdens de coronapandemie zagen we het nut van digitale zorg, apps, robotica en online consulten die mensen uit het ziekenhuis hielden. Volgens KPMG kunnen dit soort toepassingen zorgen voor flinke besparingen in de toekomst. Maar, zegt de WRR, op lange termijn is het niet duidelijk hoeveel er wordt bespaard en bovendien is het 'wensdenken' dat digitale toepassingen de huidige problemen gaan oplossen. Het is niet duidelijk hoeveel het op lange termijn kost of bespaart, en artsen zijn niet allemaal enthousiast over online consulten.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De decemberdagen staan voor gezelligheid, maar in veel families hebben de vakantiedagen genoeg ingrediënten om de spanningen binnen vier muren flink op te laten lopen. Huiselijk geweld komt veel voor, maar buren, familieleden en ook professionals aarzelen om iets te doen.  Onze gasten:  Maaike Brunekreef, inhoudelijk expert op het gebied van geweld in afhankelijkheidsrelaties, onder meer verbonden aan het Isala regioziekenhuis  en Anita Wix, ervaringsdeskundige en coach.  Rond huiselijk geweld heerst vaak nog een taboe. Er heerst veel schaamte, maar ook is er angst voor de gevolgen als iemand openheid van zaken geeft. Geweld behelst veel meer dan alleen fysiek geweld. Ook emotionele verwaarlozing, lichamelijke verwaarlozing, lichamelijke en emotionele mishandeling en financieel misbruik vallen daaronder. Naar schatting meer dan 100.000 kinderen in Nederland krijgen jaarlijks te maken met een vorm van mishandeling. Eén op de twintig thuiswonende ouderen boven de 65 krijgt te maken met ouderenmishandeling. Zorgverleners en mensen uit de directe omgeving zijn vaak terughoudend om naar de situatie thuis te vragen of te alarm te slaan, bang voor de gevolgen of dat ze mogelijk fout zitten. Dat moet veranderen, zeggen Wix en Brunekreef. Ze ontwikkelden onder meer een bordspel voor artsen, professionals, leerkrachten, fysiotherapeuten en iedereen in de omgeving om signalen beter leren herkennen en na te denken over hoe vervolgens te handelen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Elk jaar krijgen zo'n 115-duizend mensen de diagnose kanker. Gelukkig is kanker tegenwoordig vaak goed te behandelen en zijn de overlevingskansen groot.  Dat geldt helaas nog niet voor de ongeveer 1300 mensen bij wie niet kan worden vastgesteld wat de bron van de kanker is, dus waar de primaire tumor zit.  Daar moet verandering in komen, vinden de nabestaanden van deze patiënten. Zij weten zich onder meer gesteund door internist-oncoloog Yes van der Wouw, die zich als doel heeft gesteld dat over een paar jaar niemand nog de diagnose ‘Primaire Tumor Onbekend’ krijgt.  Gasten: Yes van der Wouw, internist oncoloog, verbonden aan het Isala en Warnyta Minnaard, mede-oprichter stichting ‘Missie Tumor Onbekend’.  Om de kanker efficiënt te kunnen behandelen, is nodig om te weten wat de bron is. Want borstkanker, nierkanker of alvleeskanker zijn heel verschillend en hebben ook een heel andere benadering nodig.  Dankzij inzet van de stichting 'Primaire Tumor Onbekend' krijgen deze patiënten nu dna-testen vergoedt waarmee de kans om de bron op te sporen, veel groter wordt.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaHoe handig zou het zijn als er een digitale tweelingversie van je is, waarop artsen medicijnen, behandelingen en therapieën kunnen uitproberen en dan op basis van de resultaten kunnen besluiten wat voor jou persoonlijk het beste werkt? In de tech- en industrie zijn digitals twins al bijzonder populair. En ook in de gezondheidszorg dringt dit virtuele digitale model steeds meer door. Onze gasten: Annemarie van 't Veen, medisch specialist verbonden aan het UMC Utrecht werkzaam bij de afdeling Digital Health met aandachtsgebied de implementatie. En Sander Klous ,hoogleraar Big Data Ecosystems, verbonden aan de Uva en leidinggevende over het Big Data Analytics-team bij KPMG. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaTien jaar geleden sneuvelde het wetsvoorstel voor een landelijk Elektronisch Patiënten Dossier, het EPD. Het grootste bezwaar was de privacy; want wie garandeerde dat niet elke zorgverlener, maar ook je werkgever en verzekeraar, al die persoonlijke gegevens konden inzien? Sindsdien heeft bijna elke zorgverlener z'n eigen systeem, maar al die versnipperde informatie kan leiden tot medische fouten en vertraging bij de behandeling van de patiënt. Onze gast: Guido van der Harst van Netcompany Nederland, een internationaal bedrijf dat zich bezighoudt met de digitale transformatie in de publieke en private sector. In Denemarken is het Elektronisch Patiënten Dossier met succes ingevoerd. De patiënt beheert in een digitaal kluisje een overzicht van zijn of haar gehele gezondheidsgeschiedenis, diagnoses, behandeltrajecten, operaties, medicatieschemas en röntgenfotos, evenals verwijzingen naar specialisten en beslist wie die gegevens te zien krijgt. Zorgvernieuwers Jaarlijks belanden 200.000 mensen op de Spoedeisende Eerste Hulp met acute pijn op de borst en hartklachten. In 90 tot 95 procent van deze gevallen, is het 'vals alarm'. Ambulancediensten en ziekenhuizen in Overijssel en Drenthe hebben nu een manier bedacht om in deze gevallen onnodige ziekenhuisopname te voorkomen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tien jaar geleden sneuvelde het wetsvoorstel voor een landelijk Elektronisch Patiënten Dossier, het EPD. Het grootste bezwaar was de privacy; want wie garandeerde dat niet elke zorgverlener, maar ook je werkgever en verzekeraar, al die persoonlijke gegevens konden inzien?  Sindsdien heeft bijna elke zorgverlener z'n eigen systeem, maar al die versnipperde informatie kan leiden tot medische fouten en vertraging bij de behandeling van de patiënt.  Onze gast: Guido van der Harst van Netcompany Nederland, een internationaal bedrijf dat zich bezighoudt met de digitale transformatie in de publieke en private sector. In Denemarken is het Elektronisch Patiënten Dossier met succes ingevoerd. De patiënt beheert in een digitaal kluisje een overzicht van zijn of haar gehele gezondheidsgeschiedenis, diagnoses, behandeltrajecten, operaties, medicatieschema’s en röntgenfoto’s, evenals verwijzingen naar specialisten en beslist wie die gegevens te zien krijgt. Zorgvernieuwers Jaarlijks belanden 200.000 mensen op de Spoedeisende Eerste Hulp met acute pijn op de borst en hartklachten. In 90 tot 95 procent van deze gevallen, is het 'vals alarm'. Ambulancediensten en ziekenhuizen in Overijssel en Drenthe hebben nu een manier bedacht om in deze gevallen onnodige ziekenhuisopname te voorkomen.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaIedereen weet wel dat naar buiten gaan gezond is, maar in hoeverre het helpend is binnen de geestelijke gezondheidszorg, is nooit echt goed onderzocht. Onderzoek is nodig om te zorgen dat de therapie erkend en vergoedt wordt. Onze gasten Jolanda Maas, assistent-professor bij de sectie Klinische Psychologie van de Vrije Universiteit Amsterdam. Ze onderzoekt hoe de natuur kan bijdragen aan het herstel van psychische problemen. GZ-psycholoog Irina Poleacov van de maatschap De Buitenpscyhologen, een nieuwe stroming binnen de geestelijke gezondheidszorg waarin de natuur wordt beschouwd als belangrijke co-therapeut. Om buiten therapie te kunnen geven, heeft de psycholoog speciale vaardigheden nodig. Zo gelden er andere regels voor veiligheid, ruimte en moet de psycholoog de eigen grenzen goed kunnen bewaken. Zorgvernieuwers Een slimme mouw die trillingen doorgeeft, maak dat doven en horenden met elkaar kunnen communiceren. Studenten van de Technische Universiteit Eindhoven werken aan deze nieuwe techniek en daarbij aan een nieuwe 'triltaal'.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaHet heeft veel voordelen als er openheid van zaken wordt gegeven. Patiënten kunnen de tegenslag beter verwerken en houdt vertrouwen in de zorgverlener en de zorg. Ook is het goed voor de zorgverlener zelf: die kan de gebeurtenissen beter achter zich laten. Onze gast Hans Brölmann, auteur Handboek Openheid na Incidenten in de zorg, hoogleraar gyneacologie, mede-oprichter van de Stichting Openheid na Incidenten. In de wet (Wkkgz) is vastgelegheid dat openheid moet worden gegeven. Maar hoewel iedereen het belangrijk zegt te vinden, is het vaak (nog) geen vaste waarde binnen een zorgorganisatie. Dat is ook de conclusie van Brölmann, die jarenlang als getuige-deskundige heeft opgetreden in tuchtzaken en civielrechterlijke claims. Zorgvernieuwers De Hartstichting investeert 1.9 miljoen euro aan de ontwikkeling van slimme horloges, die een hartstilstand signaleren en dan hulpdiensten inschakelen. Zo'n 17.000 mensen krijgen jaarlijks een hartstilstand buiten het ziekenhuis, en in meer dan de helft van de gevallen is daar niemand bij. Als zo'n smartwatch hulp inschakelt, gaan er minder kostbare minuten verloren en dat kan levensreddend zijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaNiels Schuddebooms leven begon met tegenslag. Hij werd veel te vroeg geboren op 8 augustus 1982. Hij ontwikkelde zich desondanks goed, maar kreeg door geelzucht zuurstoftekort. Daarna bleek hij spastisch. Niels was nog maar net een puber toen hij zijn moeder aan kanker verloor. Zijn moeder bleek een zeldzaam gendefect te hebben, dat een heel hoog risico op kanker veroorzaakt. Toch liet hij zich daardoor niet tegenhouden. Hij kreeg een baan, ging zelfstandig wonen en werd adviseur voor het Ministerie van Gezondheidszaken. Onze gasten Maarten den Braber, betrokken bij de Shakingtree Award, vriend van Niels. Mijke Ulrich, winnaar Award 2021 met haar project 'Open je Hart' voor mensen met afasie. Mijke moest zich, nadat ze op 29-jarige leeftijd een hersenbloeding kreeg, weer volledig terugvechten om weer te worden wie ze ooit was. Fysiek kreeg ze hierbij uiteindelijk, via een revalidatiecentrum, de hulp bij om dit voor elkaar te krijgen maar nergens leerde ze hoe ze weer moest gaan leven. Dit inspireerde haar om het project 'Open je hart' op te zetten voor mensen met afasie om zichzelf én hun passie weer terug te vinden. Naast trainer van de cursus 'Herstellen doe je zelf', geeft Mijke sinds 5 jaar rondleidingen voor mensen met afasie in het Van Abbemuseum. Ze wijst in haar lezingen voor zorgprofessionals op het belang van gelijkwaardigheid en autonomie in de zorg. Zorgvernieuwers Een app waarin basisschoolleerlingen en -leerkrachten mindfulness-vaardigheden leren, dat klinkt misschien een beetje zweverig maar het bestaat en werkt volgens de initiatiefnemers: Het Centrum voor Urban Mental Health (UMH) van de Universiteit Amsterdam en Stichting Super Chill. De app bevat klassikale oefeningen die gebaseerd zijn op mindfulness- en yogatechnieken zodat kinderen beter leren omgaan met stress binnen en buiten de school. De app is ontwikkeld in samenwerking met meer dan 100 leerkrachten, zodat deze aansluit op de lesdag en weinig tijd vraagt. Inmiddels wordt die al door ruim 2.000 leerkrachten door heel Nederland gebruikt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaDoor patiënten te laten nadenken over wat ze belangrijk vinden en ze zelf dingen te laten regelen, ervaren ze meer vervulling en voelen ze zich gelijkwaardiger. Onze gast Karolien van den Brekel, huisarts, trainer en medeauteur van het Handboek Positieve Gezondheid. De rol van de zorgverlener moet, om dat te bereiken, veranderen. Niet langer moet 'ie alleen fysieke zorg geven, maar juist meehelpen in die zoektocht naar wat het leven dan wel betekenisvol maakt. Huisart Karolien van den Brekel past dit al jarenlang toe in de huisartsenpraktijk waar ze werkt. Ze ziet dat patiënten zich gehoord en serieus genomen voelen. Bovendien vragen ze minder zorg als ze zelf dingen kunnen regelen en mensen en instanties uit de omgeving zijn betrokken. Ook blijkt in de praktijk dat mensen die het model Positieve Gezondheid in hun leven toepassen, minder vaak doorverwezen hoeven worden naar tweedelijns zorg. Om dit breed geïntegreerd te krijgen, is het nodig dat artsen meer tijd krijgen met patiënten en dat dat ook wordt vergoedt. Verzekeraars en overheid moeten daaraan bijdragen, zeggen de zorgverleners die volgens dit principe werken. Deze week is er een conferentie over Positieve Gezondheid in Utrecht, waar deskundigen uit heel Europa over dit onderwerp praten. Zorgvernieuwers Een bordspel artsen, leraren en professionals moet ervoor zorgen dat huiselijk geweld sneller wordt herkend, zodat er eerder kan worden ingegrepen. 'Achter de voordeur' helpt mensen door middel van vragen, illustraties en opdrachte op een laagdrempelige manier in gesprek te komen over huiselijk geweld. Want vaak heerst er een taboe op dat onderwerp en is de kennis erover beperkt. Huishoudelijk geweld gaat over meer dan alleen slaan, het gaat ook om verwaarlozing, emotionele mishandeling en ouderenmishandeling. Het spel is gemaakt in opdracht van de provincie Drenthe, Veilig Thuis Drenthe en alle Drentse gemeenten. Alleen in die noordelijke provincie waren vorig jaar al vijfduizend incidenten die met huiselijk geweld te maken hadden.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaVrouwelijke artsen ervaren, naast de taken en verantwoordelijkheden die hun vak met zich meebrengt, vaak extra druk die hun vrouw-zijn met zich meebrengt: Presteren in een wereld met masculiene normen, voldoen aan hoge verwachtingen en dan ook privé als moeder en partner aan het perfecte plaatje voldoen. Hoe krijg je grip op de stress die dat met zich meebrengt? Er goed uitzien, zorgen voor de kinderen, bijscholing en blijven ontwikkelen en niet onderdoen voor de mannen in je omgeving. Marga Gooren ziet dat al deze verwachtingen vaak stress veroorzaken en het plezier in het werk verminderen. Tel daarbij op dat vrouwen zich sneller schuldig en verantwoordelijk voelen, genderspecifieke eigenschappen die op zich helemaal niet verkeerd zijn, maar soms wel het functioneren bemoeilijken. Onze gast Marga Gooren, coach en trainer en huisarts n.p. De dagelijkse werkelijkheid van vrouwen is echt anders dan die van hun mannelijke collega zegt Gooren, Vrouwen reageren over het algemeen emotioneler op druk en stress. Problemen worden geïnternaliseerd en ze geven zichzelf sneller de schuld. Zorgvernieuwers Patiënten die al lange tijd last hebben van pijn op de borst of benauwdheid, kunnen geholpen worden met een nieuwe test die de tijdelijke verkramping van kransslagaderen opspoort. Interventiecardioloog Rohit Oemrawsingh van het Albert Schweitzer Ziekenhuis, legt uit waarom het zo lastig is de oorzaak van deze klachten te vinden en hoe de spasmeprovocatietest de problemen zichtbaar maakt. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaOnze gasten Marjolein de Jong, voorzitter van de Raad van Bestuur van het Gelderse Vallei-ziekenhuis Jeannette von Lindern kinderarts in het Groene Hart Ziekenhuis, tevens co-bestuurder en lid van het OMT daar. en Stella Salden, voorzitter van NU91, een beroepsorganisatie voor zorgpersoneel. Na dik anderhalf jaar strijd tegen het coronavirus is de rek er wel uit bij het zorgpersoneel. Niet alleen in ziekenhuizen, maar ook in verpleeghuizen en thuiszorg, stijgen ziekteverzuim en uitstroom. Een adempauze zit er voorlopig niet in, want de besmettings- en opnamecijfers nemen rap toe. Andere belangrijke zorg wordt daardoor uitgesteld. Het zijn vooral mensen die zich niet hebben laten vaccineren, die nu op de intensive care terechtkomen. Dat zorgt voor frustratie en discussie onder het zorgpersoneel, want deze opnames waren te voorkomen geweest.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaEen gezond gebit op oudere leeftijd is niet vanzelfsprekend. Daar is al vanaf jonge leeftijd goede tandverzorging en goede mondzorg voor nodig. Maar, zien onze gasten, veel mensen mijden de tandarts vanwege de hoge kosten. En daarmee worden de problemen op den duur alleen maar groter. Onze gasten: Mieke Bakker, tandarts en onderzoeker binnen de afdeling kaakchirurgie - zij deed onderzoek naar de gezondheid van ouderen met een eigen gebit. Menke de Smit, parodontoloog en onderzoeker binnen de afdeling tandheelkunde. Beiden verbonden aan het Universitair Medisch Centrum Groningen. Het belang van een gezond gebit wordt steeds duidelijker. Zo blijkt dat parodontitis (ontsteking van het tandvlees) verband houdt met vroeggeboorten en chronische ziekten zoals reuma, hart- en vaatziekten en kanker. Bepaalde bacteriën in de mond veroorzaken een ontstekingsreactie op andere plekken in het lichaam, waardoor zulke chronische ziekten en klachten kunnen ontstaan. Zorgvernieuwers Zorgen dat blinde mensen kunnen zien, dat is het doel van professor Pieter Roelfsema, directeur van het Herseninstituut in Amsterdam. De blinde persoon krijgt een bril op, die signalen doorstuurt naar een geïmplanteerde chip in de hersenen. Die signalen vormen samen een soort afbeelding van de buitenwereld. Volgens Roelfsema is het vergelijkbaar met een matrixbord die door stipjes te verbinden, letters en symbolen maakt. Ze zien dus niet met hun ogen, maar door middel van lichtpuntjes in de hersenen die een patroon vormen. De techniek wordt nu verder uitgewerkt maar er is geld nodig voor onderzoek. Roelfsema hoopt dat over een jaar of drie de eerste chips door blinden kunnen worden gedragen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaHet voordeel van deze methode is dat de patiënt niet onder volledige narcose hoeft en bij kennis blijft. Maar de methode is moeilijk aan te leren en nog weinig artsen zijn hierin opgeleid. Onze gast Sanjay Harhangi, neurochirurg bij de Parkkliniek in Rotterdam en hernia-specialist. Het Zorginstituut Nederland heeft geoordeeld dat met de minimaal invasieve operatie minstens zulke goede resultaten worden behaald als met de 'traditionele' open disectomie. PTED viel sinds 2012 niet meer onder de verzekerde zorg, omdat er nog te weinig onderzoek naar de techniek was verricht. Inmiddels heeft het Zorginstituut, na positieve onderzoeksresultaten, besloten PTED onder voorwaarden in het basispakket op te nemen. De techniek, het endoscopisch opereren in de rug, is lastig om aan te leren en zit niet in de standaardopleiding van neurologen. Maar nu steeds meer patiënten om deze techniek vragen, is de verwachting dat ook meer artsen zich hierin gaan bekwamen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaDe rampenkliniek van het UMC Utrecht staat normaal leeg, maar het is wel volledig uitgerust met bedden en apparatuur, die dagelijks moeten worden gecontroleerd en onderhouden. Onze gast Mirjam de Jong, traumachirurg verbonden aan het UMC Utrecht en werkzaam tijdens de tramaanslag in Utrecht in maart 2019. Tweehonderd bedden, operatiekamers, bedden voor intensive en medium care, eigen röntgenapparatuur en een ruimte voor familie. Zo is het ziekenhuis op elk moment geschikt en inzetbaar voor de opvang van patiënten. Of het nou om slachtoffers van een ongeluk, instorting of chemische aanslag gaat. Binnen dertig minuten kan het ziekenhuis open. Tijdens de tramaanslag in maart 2019 ging het rampencentrum open om de slachtoffers op te vangen. Maar ook werden slachtoffers van branden in verpleeghuizen opgevangen See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaDe patiënten geven dagelijks gegevens door als zuurstofgehalte, hartslag en gevoel van welzijn. Als er iets niet in orde lijkt, wordt er contact met de patiënt opgenomen en waar nodig wordt medicatie aangepast of wordt er een afspraak met een arts ingepland. Onze gasten Martine Breteler, technisch geneeskundige. Corné Mulders Chief Information Officer. Beide zijn verbonden aan het Universitair Medisch Centrum Utrecht en betrokken bij het Medisch Regie Centrum. Door op deze manier de patiënt in de gaten te houden, hoeft de patiënt niet steeds naar het ziekenhuis. Het scheelt reistijd en ziekteverzuim. Ook ervaart de patiënt het als positief dat hij voortdurend in de gaten wordt gehouden en zelf de regie kan voeren, zien onze gasten. De artsen houden meer tijd over voor de echt noodzakelijke zorg. Bovendien scheelt deze manier van monitoren veel zorgkosten: meer mensen kunnen worden geholpen, en de kosten worden beter gespreid. Zorgvernieuwers Zo'n 350.000 mensen in Nederland hebben fibromyalgie, een aandoening die moeilijk op te sporen is. Het is chronische pijn in spieren en gewrichten en veroorzaakt moeheid, stijfheid en stemmingswisselingen. Arts-onderzoeker Jan van Dam van het LUMC onderzoek of cannabis verlichting kan brengen.-Je bestudeert de werking en bijwerking van medicinale cannabis, en vergelijkt het ook met andere pijnstillers, zoals oxycodon. Zo wordt er gekeken naar de doseringen, de werkzame stoffen in cannabis en in welke hoeveelheden die mogelijk effectief zijn. De eerste resultaten moeten halverwege volgend jaar bekend worden, maar er wordt nog gezocht naar fibromyalgie-patiënten die willen meewerken aan de onderzoeken. Die mogen niet autorijden, vanwege het gebruik van cannabis. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaLangdurig gebruik van maagzuurremmers is schadelijk voor de gezondheid. Veel gebruikers weten dat niet, omdat ze juist denken dat deze medicijnen de maag beschermen. Het langdurig slikken van maagzuurremmers verhoogt het risico op infecties, botbreuken en bij bepaalde groepen de kans op kanker. Onze gasten Lieke Koggel, arts-onderzoeker verbonden aan het Radboud UMC, betrokken bij onderzoek over maagbeschermers voorgeschreven door huisartsen Niek de Wit, hoogleraar huisartsengeneeskunde bij het UMC Utrecht, meer dan 20 jaar werkzaam als huisarts en betrokken bij het opstellen van de NHG-Standaard Maagklachten en de Multidisciplinaire Richtlijn Maagklachten. In veel gevallen zijn er goede alternatieven voor maagzuurremmers, bijvoorbeeld het aanpassen van de leefstijl. Maar heel veel patiënten zijn hier niet van op de hoogte, en het ontbreekt de huisartsen aan tijd om door te vragen bij maagklachten. Zorgvernieuwers Dove en zwaar slechthorende mensen kunnen baat hebben bij een cochleair implantaat, waarmee ze toch kunnen horen. Dat is mooi, maar een dove baby kan niet uitleggen wat ie wel en niet hoort met zo'n implantaat, net zomin als iemand met een verstandelijke handicap of een bejaarde met dementie dat kan. Hoe los je dat op? Onderzoeker Ben Somers van de Katholieke Universiteit Leuven in België werkte aan een manier om het gehoor te kunnen meten, zonder dat de drager van het implantaat daarvoor hoeft uit te leggen wat ie hoort. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaDoor te onderzoeken wat het verband tussen migraine en menstruatie precies is, hopen hoofdpijnonderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en het Erasmus MC meer kennis over het probleem te krijgen, zodat zulke aanvallen en de duur ervan verminderd kunnen worden, of zelfs voorkomen. Onze gast: Gisela Terwindt is bioloog, neuroloog en migraine-expert bij het hoofdpijnteam van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Ze doet onderzoek naar de rol van hormonen bij migraine en kijkt of de anticonceptiepil wellicht als migraine-medicijn ingezet kan worden. Artsen die vrouwen met migraine behandelen, moeten meer kennis krijgen van preventieve behandelingen, zodat ze die kunnen voorschrijven, pleit Terwindt. Want vrouwen met zulke hevige hoofdpijn, grijpen snel en veelvuldig naar triptanen. En dat kan juist averechts uitpakken. Zorgvernieuwers Aandacht voor de Shakingtree Award, die jaarlijks wordt uitgereikt aan mensen die zich op een positieve manier inzetten voor betere zorg, en met goede ideeën en initiatieven komen om bijvoorbeeld overbodige regels of ongelijke behandeling aan de kaak te stellen. De prijs draagt de naam van Niels Schuddeboom. Hij overleed in 2017. Ondanks vele problemen met zijn gezondheid, liet hij zich niet ontmoedigen. Zijn overtuiging: niet met de vinger wijzen naar wie of wat het niet goed doet, maar doe een handreiking en dans samen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaDe Verenigde Naties waarschuwen dat, als er niet snel actie wordt ondernomen, er in de komende drie decennia jaarlijks 10 miljoen mensen sterven aan infectieziekten. Ter vergelijking: covid-19 maakte tot nu toe wereldwijd zo'n 3.8 miljoen slachtoffers. De ontwikkeling van nieuwe antibiotica is daarom belangrijk. Onze gast Wiep Klaas Smits, onderzoeker en universitair hoofddocent van de afdeling Medische Microbiologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum. Farmaceuten hebben weinig zin om veel geld in de ontwikkeling en productie van antibiotica te stoppen, want het ontwikkelen is kostbaar en niet zonder risico's. Als een nieuw antibioticum op de markt komt, wordt het slechts zeer selectief ingezet bij patiënten die resistent zijn voor de gebruikelijke antibiotica. Tegen de tijd dat het nieuwe middel breed kan worden ingezet, is het patent al verlopen en valt er dus weinig aan te verdienen. Zorgvernieuwers Overal in ons lichaam zitten trilhaartjes. In onze longen, in onze nieren. Deze haartjes, cilia, meten en bewegen. Wetenschappers van de Technische Universiteit Eindhoven hebben deze trilhaartjes nagemaakt, zodat ze de werking kunnen onderzoeken en daarmee op den duur nieuwe behandelmethoden kunnen ontwikkelen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca'Preventieakkoord zet geen zode aan de dijk' Ook al zijn er met het kabinet en maatschappelijke organisaties, branches en gemeenten afspraken gemaakt, het cijfer van mensen met overgewicht en ook obesitas blijft stijgen. Wij als artsen zien dit terug in onze ziekenhuizen doordat mensen last krijgen van hart en bloedvaten en uiteindelijk leven mensen met zwaar overgewicht 5 gezonde levensjaren korten dan mensen zonder overgewicht aldus Aydin en Meijnikman. Het is dus zaak om te kijken naar hoe we mensen bij elkaar kunnen krijgen, beslissingsmakers maar ook organisaties om zo beleid te maken wat wél werkt. Stigma Met Het Grote Obesitas Debat' willen we de problemen rondom obesitas niet alleen op de kaart zetten maar willen we het onderwerp zelf ook meer bespreekbaar maken. We merken dat veel mensen ook op straat worden aangesproken wanneer ze overduidelijk te zwaar zijn, dat helpt niet: zeggen Aydin en Meijnikman. Dat duwt mensen meer in een isolement en dat is niet gezond, daarbij gaat niet ieder pondje spreekwoordelijk gezien in het mondje en is er vaak onderliggende problematiek waardoor mensen overgewicht en obesitas krijgen. Ook is het volgens Aydin belangrijk dat we kijken naar hoe we alle groepen die te maken krijgen met overgewicht en obesitas kunnen bereiken, ze zijn niet allemaal over één kam te scheren. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaNu de ziekenhuizen nog steeds onder druk staan bieden (privé)klinieken hun hulp aan. Ze zijn in staat in korte tijd maar liefst 15 procent aan capaciteit te kunnen bijzetten, aldus Timmerman. Op deze manier worden de zorgachterstanden sneller ingelopen met alle gevolgen voor de volksgezondheid van dien. Wel zit daar natuurlijk een kostenplaatje aan waar verzekeraars en het nieuwe kabinet mee over de brug moeten komen. Luister het hele gesprek met directeur Zelfstandige Klinieken hier terug! Zorgvernieuwers Er zijn volop ontwikkelingen in de zorg: zo ook onder zorgpersoneel. Een trend die al even gaande is: is de toename van zelfstandige zorgprofessionals. Een markt die volgens oprichter - Jasper van Schaaik - van het nieuwe online platform Holland Zorg Partners nog onvoldoende wordt benut.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaOnze gasten Maartje Claassen, directeur van SARA-Robotics Joël Bax, zorgontwikkelaar bij Profila Zorggroep, waar gebruik wordt gemaakt van de zorgrobot. Zorgvernieuwers Veel mensen komen misselijk en verward uit de narcose. Dat heeft te maken met bepaalde stoffen, opïoïden in de pijnstillers. Door deze opïoïden weg te laten, wordt misselijkheid te voorkomen, weet anesthesist Aarnoud Teune van het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Maar dat kan niet zomaar voor iedereen. Voor mensen met ernstige bloedingen en patiënten met hartfalen werkt die manier juist averechts.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaDaarom hebben onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), Amsterdam UMC (AMC) en het Centrum Wiskunde & Informatica (CWI) zich als doel gesteld kunstmatige intelligentie beter uitlegbaar te maken, zodat meer artsen gebruik gaan maken van de mogelijkheden die het biedt en de zorg daardoor verbetert. Onze gasten: Dr. Tanja Alderliesten, medisch informaticus, werkzaam als associate professor op de afdeling radiotherapie van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Prof. dr. Peter Bosman, senior onderzoeker in de Life Sciences and Health groep van het Centrum Wiskunde & Informatica (CWI) en deeltijdhoogleraar Evolutionaire Algoritmen aan de Technische Universiteit van Delft. Door de invoer van heel veel data, wordt een model aangeleerd die voorspellingen kan doen. Die voorspellingen kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt bij het stellen van een diagnose of het bepalen van de medische behandeling. Alderliesten verwacht dat als die modellen inzichtelijk worden gemaakt voor artsen, de acceptatie en het gebruik in de zorg worden vergroot. Zorgvernieuwers Eén op de vijf ouderen krijgt te maken met mishandeling, fysiek of verbaal. In veel gevallen is de dader een familielid of mantelzorger. Daarom zal de oudere ook niet snel om hulp vragen. Om de signalen van ouderenmishandeling te herkennen, is er een Virtual Reality training ontwikkeld voor zorgverleners.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca Speciaal voor jonge mantelzorgers is de Mantelwijzer geschreven, een gids voor mantelzorg binnen het gezin. Hierin staan interviews met deskundigen, ervaringsverhalen, adviezen en een lijst met tools en hulpinstanties. Onze gasten: Marjet Karssenberg. Ervaringsdeskundige (broertje met Downsyndroom) en zet zich actief in voor meer aandacht en bewustwording voor jonge mantelzorgers. Lodewijk Schmit Jongbloed, auteur Mantelwijzer In zo'n 115.000 gezinnen in Nederland woont een kind met een chronische ziekte, een verstandelijke of lichamelijke beperking. Niet alleen ouders dragen hier zorg voor, vaak zijn er ook broers en zussen betrokken die zorgtaken op zich nemen. Ook zijn er kinderen die al vanaf jonge leeftijd voor een zieke of verslaafde ouder zorgen. Voor de meeste van hen is het vanzelfsprekend dat ze die taak hebben, ze zijn ook niet anders gewend. JMZ maken zich vaak zorgen over hun familieleden, over de toekomst en over alle financiële en praktische zaken die er geregeld moeten worden. Maar ze zullen niet snel aangeven dat het niet goed met ze gaat of om hulp vragen. Daarom zouden huisartsen, leerkrachten en betrokkenen veel alerter moeten zijn op het welzijn van een JMZ. Als er signalen zijn dat het niet goed gaat. kan een JMZ hulp krijgen vanuit de gemeente en allerlei zorginstanties. Zorgvernieuwers Artsen van het Radboudumc voeren als eerste in Europa een slokdarmoperatie uit, waarbij er via de hals wordt geopereerd in plaats van via de buik. Hierdoor ontstaan er minder complicaties.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaZo'n 40.000 kinderen in Nederland zijn uit huis geplaatst en veel kinderen die thuis wonen, hebben daar te maken met ernstige misstanden. Voor deze kinderen is hulpverlening door middel van jeugdzorg nodig, maar in de praktijk gaat er veel mis. Onze gasten Suzanne de Ruig, systeemtherapeut en betrokken bij Mentorproject JIM Maaike van der Aar, bestuurder FNV Zorg&Welzijn met al 15 jaar Jeugdzorg in haar portefeuille Zorgen om de jeugdzorg In 2015 werd de jeugdzorg de taak van de gemeentes, Nu lijkt vooral nog te gaan over budgetten, efficiënt en goedkoop werken, klagen hulpverleners. Jeugdzorgorganisaties kampen met financiële problemen, verloop en uitval onder personeel zijn groot waardoor de continuïteit nog verder in gevaar komt. Het jeugdzorgstelsel moet op de schop, vindt Ter Aar. Ze ziet het liefst dat het huidige stelsel verdwijnt en er een nieuw stelsel komt, waar hulpverleners bepalen welke zorg nodig is en de overheid een belangrijke rol speelt. De Ruig is een van de drijvende krachten achter de JIM-aanpak (Jouw Ingebrachte Mentor) waarin een jongere een mentor in de eigen omgeving zoekt. Opvolger van die succesvolle benadering is Circulaire zorg, waarin professional, oudere, jongere en JIM samenwerken en wederkerige zorg organiseren. Zorgvernieuwers Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) onderzoeken welke effecten een coronabesmetting heeft op ouderen en hoe zij het beste geholpen kunnen worden bij hun herstel. Daarvoor wordt samengewerkt met zeker vijf andere Europese landen. Gekeken wordt onder meer of deze groep ouderen thuis kan revalideren, of beter opknapt in een verpleeginstelling. Ook wordt gekeken welke medicatie en welke vormen van fysiotherapie effectief zijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaAls eerste zorgorganisatie in Nederland nam de Zorgcirkel in Purmerend het initiatief om een interdisciplinair team op te richten voor cliënten met een combinatie van psychische en lichamelijke klachten - dat zijn vooral name ouderen. Onze gasten: Daniëlle Brunsting, psycholoog en projectcoördinator Arjan Baan, regiodirecteur verbonden aan de Zorgcirkel. Door de cliënt intensieve zorg en begeleiding te bieden, wordt een opname vaak voorkomen en nemen gedwongen crisisopnamen af. Deze aanpak heeft succes, maar de financiering is complex. Want er zijn heel veel uren nodig om te overleggen en dingen te regelen, maar die kunnen niet altijd geschreven worden. Ook vallen de betrokken zorgverleners (thuiszorg, huisarts, psychiater, casemanager) onder verschillende disciplines die uit verschillende potjes worden betaald. Vooralsnog moet het FACT VVT team in Purmerend allerlei potjes en subsidies aanspreken om dit succesvolle project in stand te houden. Ook zorgverzekeraars zien de goede resultaten en de besparingen, zowel financieel als maatschappelijk, en denken daarom mee over de financiering van zulke oplossingsgerichte teams. Zorgvernieuwers Door middel van 3D spierechografie moet er meer inzicht komen in de belastbaarheid en opbouw van spieren van topsporters. Met de echo wordt de spier tot in de vezel zichtbaar. Met die kennis kan mogelijk op individueel niveau worden bepaald met welke oefeningen een topsporter zijn conditie, kracht en wendbaarheid kan verbeteren. Ook kan de kennis van pas komen bij het onderzoek van herstel van blessures en blessurepreventie. De voetballers van PSV werken mee aan het onderzoek, evenals zwemmers. PSV en Philips voeren dit onderzoek in het PSV Top Performance uit samen met het St. Anna Ziekenhuis.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaDe beweging 'Zin in Zorg' is opgericht door jonge artsen, die als doel hebben het werkplezier te behouden en vergroten en zo de jonge huisartsen, chirurgen en specialisten voor het vak te behouden. Dat gebeurt door het onderling uitwisselen van ideeën, maar ook met initiatieven waarin de jonge artsen hun krachten verenigen om veranderingen op de werkvloer voor elkaar te krijgen. Onze gasten: Christiana Schoemaker, huisarts in opleiding. Olaf Geerse, arts-assistent in opleiding tot specialist longgeneeskunde. Vier teams van jonge artsen werken dit jaar aan vier verbeterideeën. Zo willen ze dat de toekomstige artsen beter worden betrokken bij de organisatie van hun werk, dat er een mentor voor elke jonge arts komt, dat er ruimte is voor intervisie en persoonlijke ontwikkeling. Al deze initiatieven hebben als doel de werkcultuur positief te hervormen. Zorgvernieuwers Het UMC Utrecht begint deze week met een onderzoek naar een nieuwe behandeling voor volwassenen met corona. Gekeken wordt of zij sneller herstellen met het middel ensovibep Arts-microbioloog Marc Bonten leidt dat onderzoek en legt uit wat het middel doet en waarom er proefpersonen nodig zijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaDaarom hebben onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), Amsterdam UMC (AMC) en het Centrum Wiskunde & Informatica (CWI) zich als doel gesteld kunstmatige intelligentie beter uitlegbaar te maken, zodat meer artsen gebruik gaan maken van de mogelijkheden die het biedt en de zorg daardoor verbetert. Onze gasten: Dr. Tanja Alderliesten, medisch informaticus, werkzaam als associate professor op de afdeling radiotherapie van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Prof. dr. Peter Bosman, senior onderzoeker in de Life Sciences and Health groep van het Centrum Wiskunde & Informatica (CWI) en deeltijdhoogleraar Evolutionaire Algoritmen aan de Technische Universiteit van Delft. Door de invoer van heel veel data, wordt een model aangeleerd die voorspellingen kan doen. Die voorspellingen kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt bij het stellen van een diagnose of het bepalen van de medische behandeling. Alderliesten verwacht dat als die modellen inzichtelijk worden gemaakt voor artsen, de acceptatie en het gebruik in de zorg worden vergroot. Zorgvernieuwers Eén op de vijf ouderen krijgt te maken met mishandeling, fysiek of verbaal. In veel gevallen is de dader een familielid of mantelzorger. Daarom zal de oudere ook niet snel om hulp vragen. Om de signalen van ouderenmishandeling te herkennen, is er een Virtual Reality training ontwikkeld voor zorgverleners.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaOnze gasten: Professor Guus Schrijvers, gezondheidseconoom en Wim Schellekens, voormalig huisarts en ziekenhuisbestuurder, tevens oud-hoofdinspecteur Gezondheidszorg en lid van het Red Team Als 70% van de totale bevolking is gevaccineerd, maar er groepen blijven die zich niet laten vaccineren, kunnen er lokaal uitbraken ontstaan. Die uitbraken kunnen alleen onder controle komen, als de GGD direct gaat testen, bron- en contactonderzoek uitvoert en de brandhaarden geïsoleerd worden. De overheid moet dat faciliteren, zeggen onze gasten, door bijvoorbeeld gederfde inkomsten te compenseren, hulp in de omgeving te regelen voor boodschappen en kinderopvang en waar nodig een verblijfplaats voor de persoon in isolatie regelen. Wil de persoon dat niet, dan moeten er sancties volgen. Door alle versoepelingen lijkt het alsof de coronacrisis achter de rug is, maar dat is zeker niet zo. De veel besmettelijker Delta-variant is in opkomst en kan zorgen voor een nieuwe golf besmettingen. Dat kan voorkomen worden als er een goed plan van aanpak ligt om corona in te dammen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaSpeciaal voor jonge mantelzorgers is de Mantelwijzer geschreven, een gids voor mantelzorg binnen het gezin. Hierin staan interviews met deskundigen, ervaringsverhalen, advizen en een lijst met tools en hulpinstanties. Onze gasten: Marjet Karssenberg. Ervaringsdeskundige (broertje met Downsyndroom) en zet zich actief in voor meer aandacht en bewustwording voor jonge mantelzorgers. Lodewijk Schmit Jongbloed, auteur Mantelwijzer In zo'n 115.000 gezinnen in Nederland woont een kind met een chronische ziekte, een verstandelijke of lichamelijke beperking. Niet alleen ouders dragen hier zorg voor, vaak zijn er ook broers en zussen betrokken die zorgtaken op zich nemen. Ook zijn er kinderen die al vanaf jonge leeftijd voor een zieke of verslaafde ouder zorgen. Voor de meeste van hen is het vanzelfsprekend dat ze die taak hebben, ze zijn ook niet anders gewend. JMZ maken zich vaak zorgen over hun familieleden, over de toekomst en over alle financiële en praktische zaken die er geregeld moeten worden. Maar ze zullen niet snel aangeven dat het niet goed met ze gaat of om hulp vragen. Daarom zouden huisartsen, leerkrachten en betrokkenen veel alerter moeten zijn op het welzijn van een JMZ. Als er signalen zijn dat het niet goed gaat. kan een JMZ hulp krijgen vanuit de gemeente en allerlei zorginstanties. Zorgvernieuwers Artsen van het Radboudumc voeren als eerste in Europa een slokdarmoperatie uit, waarbij er via de hals wordt geopereerd in plaats van via de buik. Hierdoor ontstaan er minder complicaties. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaHoewel het ontwikkelen van een vaccin gewoonlijk een proces is van jaren, kunnen we nu, amper 15 maanden later, alweer terug naar het oude normaal. Hoe dat mogelijk was, wat er bij het ontwikkelen van een vaccin allemaal komt kijken en wie en wat daar allemaal voor nodig zijn, bespreken we in deze en komende uitzending. Onze gasten: Marjolein van Egmond, hoogleraar immunologie aan het Amsterdamse UMC. Hans van der Loo, schrijver van het boek De race om het coronavaccin. En Marc Kaptein, medisch directeur van Pfizer. Veel farmaceuten zeiden 'belangeloos' en 'zonder winstoogmerk' aan het vaccin te werken. Maar al dat werk, de fabrieken en het personeel, moeten wel betaald worden. Waar komt dat geld vandaan? Enkele bedrijven kozen ervoor om met financiële steun van de overheid aan de slag te gaan, anderen niet. Had het werken met de overheid voordelen, of werkte het juist remmend? Nu het vaccin er is, rijzen er ook vragen over de werkzaamheid. Onduidelijk is nog hoe lang het ons beschermt, en hoe lang we dus nog moeten blijven vaccineren. Om de pandemie onder controle te krijgen, is het belangrijk dat ook mensen in de derdewereldlanden zo snel mogelijk worden gevaccineerd. Vaccins die in Europa en de VS overblijven, moeten snel daarheen, pleit immunologe Marjolein van Egmond. Want hoe langer het virus daar blijft rondwaren, hoe groter het risico is dat er weer nieuwe varianten ontstaan. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaHoewel het ontwikkelen van een vaccin gewoonlijk een proces is van jaren, kunnen we nu, amper 15 maanden later, alweer terug naar het oude normaal. Hoe dat mogelijk was, wat er bij het ontwikkelen van een vaccin allemaal komt kijken en wie en wat daar allemaal voor nodig zijn, bespreken we in deze en komende uitzending. Onze gasten: Marjolein van Egmond, hoogleraar immunologie aan het Amsterdamse UMC. Hans van der Loo, schrijver van het boek De race om het coronavaccin. En Marc Kaptein, medisch directeur van Pfizer. Het ontwikkelrecord van een vaccin werd met factor 5 verpulverd. Laboratoriummedewerkers sloten zich maanden aaneen op in hun werkruimtes, om de code van het virus te ontrafelen en een zo goed mogelijk vaccin te ontwikkelen. Ondanks die snelheid, werkte de bureaucratie vaak vertragend, zowel in het opstellen van contracten, alsook de distributie van het vaccin.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaOnze gasten: Nico de Vries, KNO-arts verbonden aan het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis in Amsterdam, met speciale interesse in de behandeling van slaapapneu. En Gerjan Heuver, waarnemend voorzitter van de Apneuvereniging. Slaapmaskers, slaapbeugels, een pacemaker voor de tong; er zijn allerlei manier om slaapapneu te verhelpen. Maar dan moet de patiënt wel de weg naar de arts weten te vinden. Veel mensen die aan deze nachtelijke ademstops lijden, komen pas in een medisch traject terecht als de partner klaagt over het aanhoudende gesnurk. Vermoeidheid en concentatieklachten kunnen aanwijzingen zijn, want door de ademstops valt iemand nooit in een echt diepe slaap. Toch duurt het vaak lang voordat, vanaf het moment dat iemand met klachten bij de huisarts komt, er wordt ontdekt dat slaapapneu de oorzaak is van de klachten. En dat terwijl een chronisch tekort aan slaap hart- en vaatziekten, herseninfarcten en kanker kan veroorzaken. Via bijvoorbeeld het invullen van een vragenlijst of het laten meten van de ademhaling en zuurstofgehalte tijdens het slapen, kun je erachter komen of je mogelijk slaapapneu hebt. Zorgvernieuwers Veel mensen schrikken als ze ergens in hun lichaam een bultje ontdekken. Met het blote oog is niet waar te nemen of het om een goedaardig of kwaadaardig gezwel gaat, ook voor medici niet. Een algoritme maakt het stellen van de diagnose nu een stuk sneller en eenvoudiger. Daardoor hoeft er niet bij alle patiënten nog een biopt te worden genomen, vertelt radioloog Jan-Jaap Visser, tevens universitair docent bij het Erasmus MC.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaOnze gasten Maartje Claassen, directeur van SARA-Robotics Joël Bax, zorgontwikkelaar bij Profila Zorggroep, waar gebruik wordt gemaakt van de zorgrobot. Zorgvernieuwers Veel mensen komen misselijk en verward uit de narcose. Dat heeft te maken met bepaalde stoffen, opïoïden in de pijnstillers. Door deze opïoïden weg te laten, wordt misselijkheid te voorkomen, weet anesthesist Aarnoud Teune van het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Maar dat kan niet zomaar voor iedereen. Voor mensen met ernstige bloedingen en patiënten met hartfalen werkt die manier juist averechts.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaBij scoliose groeit de wervelkolom scheef aan de voor-, zij- of achterkant. Dit kan groeiproblemen bij kinderen veroorzaken en lichamelijke klachten bij volwassenen. Er is geen screening voor scoliose onder tieners, omdat er geen preventieve behandeling is omdat er geen duidelijkheid is hoe scoliose ontstaat. Daar komt mogelijk verandering in, nu een team van de Technische Universiteit Eindhoven/UMC Utrecht een Europese beurs hebben gekregen van 2.75 miljoen euro naar scoliose onderzoek. Onze gasten Tom Schlösser, orthopeed in het Wilhelmina Kinderziekenhuis. Bert van Rietbergen, universitair hoofddocent aan de faculteit biomedische technologie van de Technische Universiteit Eindhoven, tevens verbonden aan de afdeling Orthopedie van het Maastricht Universitair Medisch Centrum. Zorgvernieuwers In het Erasmus Medisch Centrum is voor het eerst een patiënt met een bekkenbreuk én osteoporose (botontkalking) geopereerd met een nieuwe techniek. Traumachirurgen gebruikten daarbij geen schroeven, zoals gebruikelijk is bij botbreuken, maar speciale titanium balkjes om het bot weer vast te zettenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca Studenten van de TU Delft werken al jaren aan een exoskelet voor mensen met een dwarsleasie. Dat exoskelet wordt elk jaar verder geperfectioneerd door een non-profit team. Onze gasten: Eva van Houwelingen, chief engineer en Francesca Kessler, team manager, verbonden aan het project MARCH VI van de TU Delft. De grootste uitdaging voor het team dit jaar is om het exoskelet dynamisch en gebruiksvriendelijk te maken. De focus ligt niet op snelheid, maar op balans, zodat het exoskelet ook buiten op oneffen ondergrond kan lopen. Om dat te realiseren zit er een nieuwe sensor, een dieptecamera, in het exoskelet die de omgeving scant en dat vertaalt naar hoe stappen moeten worden gezet. Exoskeletten worden al veelvuldig ingezet op de werkvloer, bijvoorbeeld voor schilders en stukadoors die veel boven hun macht moeten werken. Ook geven ze mensen de mogelijkheid om zware ladingen te tillen of lang staand werk te doen. Dat voorkomt fysieke klachten en daarmee ook werkuitval. Zorgvernieuwers Met de UHR-therapie (Ultra High Risk) kan een groot aantal psychoses worden voorkomen. Hoogleraar psychologie Mark van der Gaag (VU) leidde jaren lang een onderzoek naar deze methode. Mensen die zich melden bij de ggz krijgen een vragenlijst met zestien uitspraken. Als ze meer dan zes vragen met 'ja' beantwoorden, dan krijgen ze een gesprek met een psycholoog. Zo'n 40 procent van deze mensen blijken een hoog risico te hebben voor psycose. Zij krijgen een korte behandeling met gedragstherapie. Van der Gaag zag dat deze methode een halvering van het aantal psychoses opleverde. Na vier jaar was dit nog steeds 40 procent. Dus ook op langere termijn werkt de UHR-therapie. Deze methode kan veel leed, en ook veel maatschappelijke kosten voorkomen. Toch nemen de verzekeraars dit niet op in het zorgaanbod. Ontzettend jammer vindt Van der Gaag, want voorkomen is beter dan genezen: Als je er tijdig bij bent, kun je psychoses voorkomen en daarmee veel ellende voor de patiënt en zijn omgeving.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaDe Wzd werd tegelijk met de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) ingevoerd, als vervanging van de Wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ). Maar de implementatie verloopt niet vlekkeloos. Door de coronacrisis konden scholingen en multidisciplinaire overleggen niet doorgaan. Maar ook voor die tijd waren er niet genoeg crisisbedden en dat is niet zomaar opgelost. Onze gast: Korrie Louwes, hoofdinspecteur van de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd Zorgverleners moeten alternatieven bedenken voor het toepassen van dwang en verplichte, onvrijwillige zorg tot een minimum beperken. Maar in meerdere regio's zijn er problemen. Vaak gaat het om patiënten met multi-problematiek en niet elke zorginstelling is daarop berekend: Er is niet altijd voldoende deskundig geschoold personeel beschikbaar en ook aan crisisopvangplaatsen is vaak een tekort. ICT-problemen zijn nog niet opgelost, en zorgverleners ervaren verwarring en onduidelijkheid door de hoeveelheid aan regels. De IGJ adviseert dat zorgverzekeraars, zorgaanbieders en -kantoren afspraken maken over de crisisopvang in de ouderenzorg, de gehandicaptenzorg en de geestelijke gezondheidszorg. Zorgvernieuwers Wie struikelen er meer? Mensen met een klikprothese, of mensen met een kokerprothese? Traumachirurg Oscar de Waes hoorde van zijn patiënten met een klikprothese dat zij meer stabiliteit ervaarden en gaat onderzoeken of dat ook daadwerkelijk zo is. Dat doet hij met een struikelteller, die bijhoudt hoe vaak mensen struikelen. Met dat onderzoek hoopt De Waes, werkzaam op het Erasmus MC, aan te tonen dat de klikprothese grote voordelen heeft voor de patiënt, zodat deze nieuwe prothese door de verzekeraar vergoedt gaat worden. Hoewel de klikprothese niet voor elke patiënt geschikt is, heeft deze voor veel mensen toch grote voordelen, zoals meer stabiliteit en 'gevoel' met de grond. De struikelteller is ontwikkeld in samenwerking met de TU Delft.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaAls eerste zorgorganisatie in Nederland nam de Zorgcirkel in Purmerend het initiatief om een interdisciplinair team op te richten voor cliënten met een combinatie van psychische en lichamelijke klachten - dat zijn vooral name ouderen. Onze gasten: Daniëlle Brunsting, psycholoog en projectcoördinator Arjan Baan, regiodirecteur verbonden aan de Zorgcirkel. Door de cliënt intensieve zorg en begeleiding te bieden, wordt een opname vaak voorkomen en nemen gedwongen crisisopnamen af. Deze aanpak heeft succes, maar de financiering is complex. Want er zijn heel veel uren nodig om te overleggen en dingen te regelen, maar die kunnen niet altijd geschreven worden. Ook vallen de betrokken zorgverleners (thuiszorg, huisarts, psychiater, casemanager) onder verschillende disciplines die uit verschillende potjes worden betaald. Vooralsnog moet het FACT VVT team in Purmerend allerlei potjes en subsidies aanspreken om dit succesvolle project in stand te houden. Ook zorgverzekeraars zien de goede resultaten en de besparingen, zowel financieel als maatschappelijk, en denken daarom mee over de financiering van zulke oplossingsgerichte teams. Zorgvernieuwers Door middel van 3D spierechografie moet er meer inzicht komen in de belastbaarheid en opbouw van spieren van topsporters. Met de echo wordt de spier tot in de vezel zichtbaar. Met die kennis kan mogelijk op individueel niveau worden bepaald met welke oefeningen een topsporter zijn conditie, kracht en wendbaarheid kan verbeteren. Ook kan de kennis van pas komen bij het onderzoek van herstel van blessures en blessurepreventie. De voetballers van PSV werken mee aan het onderzoek, evenals zwemmers. PSV en Philips voeren dit onderzoek in het PSV Top Performance uit samen met het St. Anna Ziekenhuis. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaVoor het eerst in Nederland wordt er onderzoek gedaan naar overgang en werk. Er wordt onder meer gekeken naar welke vrouwen het meeste risico hebben om minder te gaan werken. Ook wordt onderzoek gedaan naar de verschillen tussen etnische groepen. Over een periode van vijf jaar worden gegevens over de menopauze, werk- en privéomstandigheden geanalyseerd. Dat moet leiden tot adviezen die deze vrouwen helpen om op een gezonde manier te blijven functioneren op de arbeidsmarkt. Onze gasten Marije Geukes, gynaecoloog Ziekenhuisgroep Twente. Marjolein Verburgh, medisch antropoloog Amsterdam UMC. Beiden verrichten onafhankelijk van elkaar onderzoek naar werk en overgang als promovenda verbonden aan het Amsterdam UMC. Voor werkgevers is het essentieel om te weten hoe zij met personeel in de overgang moeten omgaan. Landelijk is er een hoger ziekteverzuim bij vrouwen in de leeftijd van de overgang. Net als de zwangerschap, moet ook deze fase in het leven van de vrouw, serieus worden genomen en aandacht krijgen op de werkvloer, pleiten de promovendi. Zorgvernieuwers Voor patiënten met maculadegeneratie heeft de oogkliniek van het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis een app ontwikkeld, zodat ze ook op afstand in de gaten kunnen worden gehouden. Ook moet de app de patiënten met netvliesveroudering meer vertrouwen in en regie over hun eigen gezondheid geven. Met de app kunnen patiënten zelf thuistesten uitvoeren. De resultaten kunnen op afstand worden ingezien door de oogkliniek.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaVan al deze mensen is uitgebreid informatie verzameld, die zicht geeft op allerlei factoren zoals gezondheid, zowel fysiek als mentaal, de invloed van opvoeding, de plaats waar iemand opgroeit en het genoten onderwijs. Onze gast: Hoogleraar Vincent Jaddoe, hoofd van het grootschalige onderzoek Generation R aan het Erasmus Medisch Centrum. De informatie die wordt verzameld, wordt gebruikt om kinderen te helpen aan een goede start en ouders te informeren en ondersteunen. Ook willen onderzoekers nu een nieuwe generatie, Generation R Next, in het project insluiten. Door ouders met een kinderwens te volgen en begeleiden, moet er zo belangrijke informatie bekend worden over de tijd voor de conceptie en de prille zwangerschap. Zorgvernieuwers Veel vrouwen hebben last van terugkerende blaasontstekingen. Voor deze vrouwen heeft uroloog Jop Pat de rUWI-app ontwikkeld (recidiverende urineweginfecties). Het helpt de gebruiker om zich aan bepaalde leefregels te houden, zodat de klachten afnemen en de ontstekingen minder worden. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaOnze gast Piter Oosterhof, praktiserend apotheker en mede-oprichter PharmaSwap. Als een kankerpatiënt overlijdt, die dure medicijnen ter waarde van duizenden euro's gebruikt, dan moeten volgens de regels die pillen worden vernietigd, omdat ze niet mogen worden herverstrekt. Apothekers startten daarom PharmaSwap, een soort marktplaats voor apothekers, waar ze vraag en aanbod bij elkaar te brengen. Door bijvoorbeeld de temperatuur van de medicijnen voortdurend te meten en te zorgen dat die met gespecialiseerd vervoer vervoerd worden, kan de medicatie worden herverstrekt. Het initiatief kreeg belangrijke prijzen vanuit de zorgbranche, maar toch is het maar de vraag of deze manier van 'medicijnen redden' kan blijven bestaan. Het wordt gedoogd tot 1 juli, maar het is niet wettelijk toegestaan. Zorgvernieuwers Met een nieuwe manier om borstkanker te lokaliseren, is de behandeling minder belastend voor de patiënt en ook minder werk voor het ziekenhuis. De Eindhovense producent Sirius op de High Tech Campus ontwikkelde een magneetje ter grootte van een rijstkorrel die met een speciale injectienaald in het centrum van de tumor wordt ingebracht. Zo kan de chirurg met precisie de operatie uitvoeren. Vanuit heel Europa en Amerika is er belangstelling voor de nieuwe operatiemethode. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaDe alliantie zet zich in voor meer gendersensitief wetenschappelijk onderzoek en onderwijs en voor kennis en bewustwording over genderverschillen bij professionals en het publiek. Onze gast Patricia van Wijngaarden, psychiater en voorzitter van Alliantie Gender en GGZ. Die Alliantie bestaat nu een kleine 2 maanden, omdat professionals uit de sector zelf willen dat er meer aandacht komt voor sekse- en genderverschillen. Het is een initiatief van Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, de Nederlandse Vereniging Gender en Gezondheid, het Nederlands Instituut van Psychologen, de Landelijke Vereniging POH-GGZ, Samen Sterk zonder Stigma, MIND, de International Association for Womens Mental Health, de Nederlandse ggz en WOMEN Inc. Zorgvernieuwers Steeds meer bedrijven krijgen te maken met de effecten van de huidige coronacrisis. Werknemers ervaren stress, hoge werkdruk, burn-outs en andere klachten. Voor deze bedrijven is een platform opgericht, waarop gewerkt wordt aan de mentale gezondheid van personeel. Tientallen psychologen en experts op het gebied van mentale gezondheid ontwikkelden een wetenschappelijk onderbouwd well-being assessment met een totaalaanpak waarin ook aspecten als tevredenheid, lichamelijke gezondheid en sociale contacten zijn inbegrepen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaAstma is de meest voorkomende chronische ziekte onder kinderen. En ruim 1 miljoen mensen lijdt aan een longziekte, zoals COPD, longenfyseem. Luchtvervuiling door industrie, houtstook en verkeer zorgen voor of verergeren gezondheidsproblemen. Onze gast Michael Rutgers, directeur Longfonds Mensen die het snel benauwd hebben, zullen situaties waarin ze het benauwd krijgen, mijden. Zoals sporten. Toch is het essentieel dat ze bewegen, zegt Rutgers: Daardoor bouw je spierkracht op en krijg je ook sterkere longen. Tijdens de coronacrisis zijn er veel longpatiënten bijgekomen: ook maanden na infectie houden ze last van vermoeidheid, concentratieproblemen en kortademigheid. Speciaal voor deze mensen is er het Coronalongplein, een uitgebreide site voor ondersteuning, informatie en het uitwisselen van gegevens. Zorgvernieuwers Heup- en knieprotheses kunnen nauwkeuriger worden geplaatst met behulp van een robotarm. Door nog preciezer te werken, is er minder slijtage van het gewricht en zijn er minder restklachten. De robot leest de scangegevens in en bepaalt daarmee de maat van de prothese, evenals hoe deze geplaatst moet worden. De orthopeden van het Reinier Haga Orthopedisch Centrum hebben een speciale opleiding gevolgd om de robotarm te bedienen. Orthopedisch chirurg Joris van der Lugt heeft inmiddels ervaring met de robotarm opgedaan en is positief over de resultaten. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaOnze gast: Ron Gansevoort, nefroloog en hoogleraar verbonden aan het UMC Groningen. Mensen met diabetes, een hoge bloeddruk, obesitas, maar ook mensen die veel zou en rood vlees eten hebben grote kans op nierschade. Als er nierfuncties uitvallen, nemen de nieren zelf de uitgevallen functies over en compenseren die. Pas als de nieren ontzettend zijn achteruitgegaan, ontstaan er klachten. En dan is de schade vaak al zo groot dat medicijnen en als uiterste oplossing dialyse en een transplantatie nodig zijn. Artsen en patiëntenorganisaties pleiten voor een landelijke aanpak om nierschade op te sporen. Dat kan eenvoudig zonder hoge kosten, onder meer door een urinetest die de eiwitten in de urine meet. Eind 2019 is in de gemeente Breda een groot proef-bevolkingsonderzoek van start gegaan waarbij mensen met een hoog risico op nierschade en hart- en vaatziekten kunnen worden opgespoord. 15.000 mensen tussen 45 en 75 jaar doen mee aan dat onderzoek om nierschade vroegtijdig op te sporen, zodat er dan nog wat aan gedaan kan worden. Zorgvernieuwers De meeste IQ-testen richten zich op het gemiddelde kind, maar sommige kinderen zijn bovengemiddeld intelligent. Ook kinderen met autisme, dyslexie, AD(H)D, doofheid en kinderen die geen of niet goed Nederlands spreken, kunnen bovengemiddeld slim zijn en dat kan lastig zijn om te ontdekken. Voor deze kinderen is nu een IQ-test ontwikkeld, waarin - zonder gebruik van woorden - hun inzicht en denkvermogen kan worden beoordeeld. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaObesitas is een optelsom van allerlei puzzelstukjes, niet alleen van een ongezonde leefstijl. Genen, depressieklachten, stress, slapeloosheid, hormonen enzovoorts spelen een rol, en daarom moet er een totaalaanpak komen voor dit probleem. Onze gast: Liesbeth van Rossum, hoogleraar Gezond Gewicht en Biologisch Stress onderzoek aan het Erasmus Medisch Centrum en mede-oprichter van het Centrum Gezond Gewicht. Mensen met ernstig overgewicht kunnen hulp krijgen door middel van een Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI). Dat is een traject van twee jaar waarin ze intensief begeleid worden bij het veranderen van de leefstijl. Ook is in sommige gevallen ondersteuning door middel van medicijnen nodig of kan een maagverkleining helpen. Hoopgevend is het nieuwe middel tegen obesitas, semaglutide. Waar de huidige medicijnen bijdragen aan een gewichtsverlies van 5- 10 procent, zorgt semaglutide voor een gewichtsverlies tot 20 procent. Het middel wordt nog niet voorgeschreven in Nederland en zal alleen worden voorgeschreven aan mensen die al ernstig obese zijn. Zorgvernieuwers Aanstaande ouders hebben vaak veel vragen en behoefte aan informatie over de zwangerschap, hun ongeboren kind en de gezondheid van de moeder. Verloskundigen en gyneacologen in de omgeving Rotterdam, hebben samen met onder meer kraamverpleegkundigen, fysiotherapeuten en lactatiekinderen en ziekenhuizen in de regio een app ontwikkeld waarop aanstaande ouders worden geïnformeerd en voorbereid op de zwangerschap en de bevalling: de ZwApp+. In de app kunnen de ouders een geboorteplan vastleggen, maar ook een digitaal dagboek bijhouden.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaOnze gasten Gerjanne ter Beest, verpleegkundig specialist en voorzitter van de Verpleegkundig Advies Raad Hans Schoo, lid van de Raad van Bestuur Beiden werkzaam bij Rijnstate. Zorgvernieuwers Onderzoekers maken een levend model van de alvleesklier om medicijnen tegen diabetes beter te kunnen testen. Dit wordt gedaan met een nieuwe manier van bioprinten, bedacht in het UMC Utrecht. De printer print stamcellen in 3D om een levend model van de alvleeskklier te maken. Het voordeel daarvan is dat kan worden gekeken welk medicijn op het gepersonaliseerde model aanslaat, zodat een patiënt niet eindeloos hoeft te experimenteren. Ook maakt het dierproeven op den duur overbodig.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZeneca85% van deze gevallen doet zich voor in lage-inkomenslanden waar vrouwen niet regelmatig worden gescreend en de gezondheidszorg niet voor iedereen toegankelijk is. Onze gast: Jogchum Beltman, gyneacoloog-oncoloog verbonden aan het LUMC, betrokken bij het onderzoeksproject PRESCRIP-TEC en de Female Cancer Foundation. Nederlandse deskundigen van onder meer de UMC's in Groningen en Leiden spelen een voortrekkersrol in het onderzoek naar en de aanpak van baarmoederhalskanker. Preventie is daarbij het speerpunt. Door naar deze vrouwen toe te gaan en ter plekke een uitstrijkje te nemen, kan veel ellende worden voorkomen. Middels een app kan worden gekeken of er afwijkingen zijn. Op basis van duizenden foto's van baarmoedermonden heeft zich een algoritme ontwikkeld die aangeeft wat er nodig is. In de meeste gevallen kunnen deze vrouwen meteen ter plaatse worden geholpen door het bevriezen of wegbranden van de afwijkende cellen. Dat voorkomt dat een infectie met het HPV-virus zich kan ontwikkelen tot kanker. Zorgvernieuwers Duizenden mensen worden jaarlijks geholpen aan vernauwingen in de slagaders, die zorgen voor zogenoemde etalagebenen, die lopen pijnlijk maken. In het UMC Utrecht is een nieuwe non-invasieve methode getest: patiënten hoeven daarbij niet meer gedotterd of opengesneden te worden. Met behulp van geluidsgolven wordt de plaque in de aderen vernietigd en opgeruimd. De techniek is nu met succes getest in de lies. Vaatchirurg Stijn Hazenberg van het UMC Utrecht hoopt dat deze techniek in de toekomst kan worden uitgerold naar andere groepen patiënten. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaBennemeer was eerder topman in de foodsector. Als hij overstapt naar de zorg valt hij van de ene verbazing in de andere. Er is geen visie, geen gedegen financieel beleid, besluiten nemen duurt drie keer langer dan hij gewend is en verschillende afdelingen in zijn ziekenhuis Bernhoven werken niet samen - er is eerder sprake van wantrouwen. Onze gast Peter Bennemeer, voormalig algemeen directeur van Bernhoven Het toepassen van lessen uit de commerciële wereld levert al binnen enkele jaren enorme besparingen, zelfs winst op. Het personeel voelt zich meer betrokken en de patiënttevredenheid is groter. Als eerste ziekenhuis sluit Bernhoven een meerjarencontract af met een zorgverzekeraar. Over zijn ervaringen en lessen heeft hij een boek geschreven. Lessen die, als ze landelijk toegepast zouden worden, miljarden besparingen in de zorg kunnen opleveren, zegt hij. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaDe coronacrisis heeft de zorg op afstand, en dus ook de digitalisering, een flinke boost gegeven. Patiëntenfederatie Nederland wil doorbouwen op deze ontwikkeling, zodat over vijf jaar iedereen kan kiezen op welke manier hij geholpen wil worden: de dokter zien via beeldbellen, een specialistisch verpleegkundige over de vloer, of via de app om een diagnose vragen. Onze gasten Dianda Veldman van Patiëntenfederatie Nederland, Rob Dillmann bestuurder van het Isala Ziekenhuis. Door zorg op afstand te verlenen, hoeven patiënten minder te reizen en maken ze ook minder kans om besmet te raken met bijvoorbeeld het coronavirus. Via metingen thuis kunnen ze zelf hun gezondheid in de gaten houden, terwijl zorgpersoneel aan de andere kant van het scherm ook meekijkt en dus kan ingrijpen als er echt iets aan de hand is. Medisch specialisten houden zo meer tijd over voor de mensen die ook daadwerkelijk in het ziekenhuis of op de polikliniek gezien moeten worden. Deze manier van zorg verlenen vraagt flinke investeringen in technologische ontwikkelingen en ICT-systemen, maar ook in organisatorische veranderingen. Dat kan alleen als alle ziekenhuizen, de zorgverzekeraars en de overheid samenwerken om te zorgen dat alle zorginstellingen zorg op afstand mogelijk kunnen maken. Nu worden er transformatiegelden gebruikt om digitaal te kunnen innoveren. Kosten die op den duur ingebed moeten raken in het zorgsysteem, omdat ze digitalisering daar een steeds belangrijker deel van uit gaat maken. Zorgvernieuwers Er zijn tientallen medicijnen en behandelingen tegen depressie. Tot nu toe was het vooral uitproberen wat bij de patiënt aansloeg, maar daar komt nu verandering in. Door een kort hersenonderzoek uit te voeren, een EEG, wordt de kans van slagen bij antidepressiva veel groter, doordat door metingen van de hersenen kan worden bepaald welke behandeling het beste zal aanslaan. Martijn Arns, onderzoeksdirecteur van het Nijmeegse onderzoeksinstituut Brainclinics, legt uit hoe het werkt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mede mogelijk gemaakt door: AstraZenecaGerritsen houdt zich bezig met de kwaliteit van leven van kwetsbare ouderen in de langdurige zorg. Ze onderzoekt onder meer hoe je die kwaliteit, het welbevinden, kunt meten en optimaliseren. Onze gast: Debby Gerritsen bekleedt sinds vorig jaar de bijzondere leerstoel Ouderengeneeskunde, ingesteld vanuit het UKON (de academische werkplaats van instellingen voor langdurige zorg) verbonden aan het Radboudumc. Welbevinden omvat vijf elementen: comfort, stimulatie, affectie, gedragsbevestiging en status. In de verpleeghuiszorg is veel aandacht voor comfort, veiligheid en stimulatie, maar iemand status geven en erbij laten horen zijn volgens Gerritsen net zo belangrijk. Dat vraagt vaak ook om een andere denk- en werkwijze van zorgpersoneel. Daarvoor worden onder meer zorgprogramma's ontwikkeld voor specifieke doelgroepen, zoals cliënten met Huntington, Korsakov en jongdementen. Zorgvernieuwers Een nieuwe vorm van neurostimulatie helpt mensen met langdurige pijnklachten, rugklachten, de pijn te verminderen. Zie het als een soort pacemaker in de bil, die de signalen van de zenuwen 'leest' en daarop reageert door het geven van stroomstootjes. Pijnspecialist Lars Elzinga van het Bravis Ziekenhuis legt uit hoe het werkt. See omnystudio.com/listener for privacy information.