Alledaagse Vragen

Met het einde van het jaar in zicht, worden wij bij Alledaagse een klein beetje nostalgisch, en duiken we in het archief van onze podcast. Nanoah, Rosa en Philo hebben alle drie een aflevering uitgekozen die gemaakt is door onze oud-collega’s om te reflecteren op wat er verandert is in al die tijd. Vandaag blikken we teurg op de aflevering 'Waarom staan er zoveel mannen in de Top 2000' uit 2023. De lijst der lijsten begint aankomende nacht weer. Maar staan er zoveel mannen in? En waarom is dat? Dat hoor je van muzieksocioloog Julian Schaap.

Met het einde van het jaar in zicht, worden wij bij Alledaagse een klein beetje nostalgisch, en duiken we in het archief van onze podcast. Nanoah, Rosa en Philo hebben alle drie een aflevering uitgekozen die gemaakt is door onze oud-collega’s om te reflecteren op wat er verandert is in al die tijd. Vandaag blikken we teurg op de aflevering Waarom zijn de treinen zo duur? uit 2022. De prijzen zijn sindsdien nog flinker gestegen maar waarom moet dat nou eigenlijk? Dat hoor je van hoogleraar Erik Verhoef.

Met het einde van het jaar in zicht, worden wij bij Alledaagse een klein beetje nostalgisch, en duiken we in het archief van onze podcast. Nanoah, Rosa en Philo hebben alle drie een aflevering uitgekozen die gemaakt is door onze oud-collega’s om te reflecteren op wat er verandert is in al die tijd. Vandaag blikken we terug én reflecteren we op aflevering 6 van seizoen 4 met de vraag: Wanneer kunnen we de 18 miljoenste Nederlander verwachten? We bellen erover met Tanja Traag, hoofdsocioloog bij het CBS.

De kerst komt eraan! En dat betekent dat er veel mensen misschien wel voor Wild kiezen... Een hertenbiefstukje bijvoorbeeld of wat wild zijn. Maar hoe ziet de industrie achter wild er eigenlijk uit? Waar halen ze dat vlees vandaan en hoe wordt het verwerkt? Dat hoor je van directeur van de Jagersvereniging Laurens Hoedemaker en wildpoelier Thomas van Meel.

Vandaag start NPO 3FM Serious Request weer. Een week lang sluiten drie radio-dj’s zich op in een glazen huis. Deze week startte bij radiozender Qmusic ook de Q-Escaperoom. Het seizoen van dj’s opsluiten is begonnen. Maar waarom doen ze dit? En wat maakt het zo’n leuke radio? Dat hoor je van radio-expert Niels Hoogland en NPO 3FM-dj Sophie Hielkema.

Als je een paar nachten slecht geslapen hebt, dan is de kans groot dat je de een emotioneel wrak bent. Er hoeft maar het minste te gebeuren en je kan in tranen uitbarsten. Maar waarom is dat nou eigenlijk zo? Slaapneurowetenschapper Els van der Helm helpt ons bij het antwoord!

Januari, februari, maart? De namen van onze maanden klinken prachtig maar wie hebben deze namen eigenlijk bedacht? En waarom juist deze namen? Dat hoor je van taaladviseur bij Onze Taal: Fieneke Jochemsen.

Op straat zie je hijabs in allerlei stijlen, kleuren en worden ze op allerlei manieren gedragen. Maar wat bepaalt de stijl van de hoofddoek die iemand draagt? Is dit cultureel of trendgevoelig? Dat hoor je van dr. Laura Mora en Shirin van de winkel Hijabi.

Zodra de bladeren van de boom vallen, en het sneller donker wordt buiten, krijgen 3 op de 100 Nederlanders last van een winterdepressie. Maar wat houdt dat eigenlijk precies in, wat veroorzaakt het en vooral: hoe kom je er vanaf? We vragen het aan Ybe Meesters, klinisch psycholoog en tot voor kort hoofd van de polikliniek winterdepressies in het UMC Groningen.

Het is winter en dat betekent dat alles uitdroogt. En ook zeker je lippen... En dan grijp je natuurlijk snel naar je lippenbalsmen. Maar is die balsem nou wel goed voor je lippen of werkt dat heel erg verslavend? Dat vroegen we aan dermatoloog Thomas Rustemeyer.

Al meer dan tien jaar hangt Emmen onderaan de ranglijst wat betreft woonaantrekkelijkheid in de Atlas voor Gemeenten. Hoe zit dat, wat doet Emmen verkeerd? We bellen erover met senior onderzoeker bij Atlas Research (de organisatie achter de Atlas voor Gemeenten): Marten Middeldorp. Ook bellen we met Emmens raadslid (PvdA) Ugbaad Kilincci, want: wat maakt Emmen nou wél aantrekkelijk om te wonen?

Je hart is gebroken... En dan wil je het liefst helemaal zwelgen in verdrietige muziek. Maar helpt dat nou eigenlijk wel of juist averechts? Dat hoor je van Tom ter Bogt, emeritus hoogleraar populaire muziek aan de Universiteit Utrecht en muziekpsycholoog Waldie Hanser.

Als je met het openbaar vervoer reist, dan ken je ’m misschien wel: de 9292-reisapp. Maar wat hebben die cijfers met treinen te maken? Je hoort het van Eveline Verwimp, communicatiespecialist bij 9292. Merkendeskundige Rik Riezebos legt bovendien uit of merknamen met cijfers een goed idee zijn.

Je kent het waarschijnlijk wel... Je collega zegt iets wat je zooooo irritant vindt dat je niks anders kan doen dan geirriteerd met je ogen rollen. Het is een duidelijke uiting van irritatie - maar waarom rollen we eigenlijk met onze ogen? Dat hoor je van gedragsbioloog Patrick van Veen en onderzoeker Agneta Fischer.

De lijst der lijsten is weer gereleased: the Spotify Wrapped. En nu mag iedereen aan elkaar laten zien wat voor guilty pleasures er op dagelijkse basis de revue passeren. Maar wat zegt die muzieksmaak nou eigenlijk precies over je? En ontwikkelt zo'n muzieksmaak zich? Dat hoor je van emeritus hoogleraar populaire muziek Tom ten Borgt.

Soms lijkt het al alsof je al je Nederlands bent vergeten als je drie weken op vakantie bent geweest. Maar wat als je geadopteerd bent op jonge leeftijd? Kun je dan je moedertaal helemaal vergeten? Of zit dat misschien nog ergens weggestopt in een klein kamertje van je brein? Dat antwoord hoor je van Mirjam Broersma, taalonderzoeker Radboud Universiteit Nijmegen en Marc Swerts, Hoogleraar cognitie en communicatie.

Je hoort het wel eens vaker dat je soms maar even in de modder moet spelen omdat dit goed is voor je weerstand. Maar wat als je smetvrees hebt? En je liever helemaal geen vieze dingen aanraakt? Hoe slecht is dat voor je weerstand en word je dan sneller ziek? Het antwoord krijg je van psychiater bij pro persona expertisecentrum voor angst en dwang - Boris van Passel, microbioloog Marcel Zwietering en medisch microbioloog Jan Kluytmans.

Je ziet ze overal en vooral: bij iedereen; boeddha-beeldjes! Maar waarom hebben zoveel Nederlanders een boeddha-beeld in huis? Én we ontkrachten misschien ook wel een boeddhabeeld-mythe... We bellen erover met Paul van der Velde: hoogleraar Aziatische godsdiensten aan de Radbouduniversiteit in Nijmegen.

Het is vandaag Black Friday, het hoogtepunt van dé koopjesmaand van het jaar. De kortingen slaan je om de oren. Maar waarom gaan wij zo hard op een goede aanbieding? Dat hoor je van consumentenpsycholoog Patrick Wessels.

Vaker dan niet trek je gewoon je usb uit je laptop zonder deze veilig uit te werpen. En dan krijg je altijd een pop up met SCHIJF NIET VEILIG VERWIJDERD. Maar waarom moet je dat nou eigenlijk doen? En wat gaat er gebeuren als je het niet doet? Dat hoor je van IT-specialist bij BNNVARA Mike Godlieb.

Fruit en groente uit de vriezer is vaak veel goedkoper dan de verse variant. Maar hoe kan dat eigenlijk? En is dat wel gezond? En hoe zit het met de duurzaamheid? Dat hoor je van woordvoerder Maartje Boot en duurzaamheidsexper Lilou van Lieshout van het voedingscentrum.

Hoera! Curaçao heeft zich voor het eerst geplaatst voor het WK van 2026. Geweldig nieuws natuurlijk. Maar Curacao is officieel een zelfstandig land binnen het Koninkrijk der Nederland. Mogen zij dan wel tegen elkaar strijden tijdens het WK? Dat vroegen we aan sportverslaggever Mikos Gouka.

Ruimbagage kost tegenwoordig een rib uit je lijf, en bij meerdere luchtvaartmaatschappijen moet je nu ook al betalen voor handbagage. Waarom is dat eigenlijk? We bellen erover met Babs van der Staak, woordvoerder van de Consumentenbond. En ook spreken we Ben Vos, coördinator bij het mortuarium op Schiphol over de vraag: wat kost het om een overleden persoon in het ruim te vervoeren?

Wat is de slappe lach eigenlijk? En wat gebeurt er dan allemaal in je brein? Dat hoor je van lachpsycholoog Alida van Leeuwen en humoronderzoeker Madelijn Strick

UIt onderzoek blijkt dat gen-z geloviger is dan de generatie voor hun. Maar is dit echt zo? En waarom is dat dan zo? Daar duiken we samen in met religiewetenschapper Paul Vermeer en cultuursocioloog en hoogleraar Media Cultuur aan de universiteit van Leuven Stef Aupers.

Halverwege het concert roept de artiest: 'Open up!' en al snel vormt zich een gigantische cirkel. Als het refrein dropt, rent iedereen naar het midden van de cirkel en beuken elkaar: MOSHPIT! Maar waar komt die moshpit eigenlijk vandaan? We bellen erover met muziekjournalist Muziekjournalist Atze de Vrieze (3Voor12). Ook bespreken we het verbod op crowdsurfen met productieleider van Patronaat (Haarlem): Thom. Credits tekst voorgedragen in het begin: FENOMENOLOGIE VAN DE MOSHPIT - Wout Nordbeck Muziek in het begin: De Jeugd Van Tegenwoordig - Ik Kwam Haar Tegen In De Moshpit.

Als er een baby geboren is, dan zie je dat al in de tuin of vensterbank. Er staat of hangt namelijk een ooievaar met een baby in z’n knapzak. Maar wat heeft die ooievaar te maken met een pasgeboren baby? Dat hoor je van religiewetenschapper Arjan Sterken. En van Arda van der Lee van STORK (STichting Ooievaars Research & Knowhow) hoor je of een ooievaar eingeijk een baby zou kunnen dragen.

De formatie verloopt nu al moeizaam en daarom wordt er al heeeel veel gepraat over een minderheidskabinet. In de Nederlandse politiek zijn ze er geen fan van. Maar waarom niet? En wat zijn de voor- en nadelen? Dat hoor je van Sandrine Thelosen, Corné Smit en Tim Masselink.

Tralalero Tralala of Ballerina Cappuccina. Heb je geen idee wie dit zijn? Dan zit je waarschijnlijk niet zo veel op TikTok. Het zijn namelijk personages uit het genre Italian Brainrot: korte, AI-gegenereerde filmpjes op social media. Maar maken deze filmpjes je brein ook echt rot? Dat hoor je van popcultuur- en tech-expert Rabia Sitabi en professor Wouter van den Bos, die aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek doet naar breinontwikkeling en sociale media.

Het duimpje omhoog... Een favoriet handgebaar van menig mens. Maar waarom gooien we dat duimpje eigenlijk omhoog? Waar komt dat vandaan? Dat hoor je van psycholoog Denise Champs.

Bier na wijn geeft venijn zeggen we regelmatig in het Nederlands. Maar in het Duits, Frans en Engels zeggen ze het ook. Je zou zeggen dat hier een kern van waarheid in zit... Maar is dit ook zo? Dat hoor je vandaag van onder andere bierhistoricus Leendert Alberts.

Een presentator bij Keuringsdienst van Waarde zit in een aflevering altijd wel even aan een tafel met allerlei producten erop, dan wordt er gebeld met allerlei klantenservices van voedselfabrikanten om vragen te stellen over het product. Maar wat gebeurt er daarna met de producten? We bellen erover met Maarten Remmers, verslaggever van Keuringsdienst van Waarde. Ook bellen we met foodstyliste Debbie Kreike.

Elke dag kijken er miljoenenmensen naar het nieuws. En deze afleveringen zijn altijd kundig samengesteld. Maar hoe word bepaald welk nieuwtje als eerste komt? Dat hoor je van Bram Schilham en Marij Westdorp van de NOS en RTL-nieuws.

Tijdens je favoriete voetbalduel hoor je de commentator het misschien met volle overtuiging zeggen: “Die aanval ging over veel schijven.” Maar… wát bedoelen ze daar eigenlijk mee? En waar komen dit soort voetbaluitspraken vandaan? Dat hoor je van voetbalcommentator bij Ziggo Sport, Wytse van der Goot.

Vroeger zag je ze overal: de buitenboordbeugel. Maar tegenwoordig zie je nergens meer een ongelukkige tiener in het openbaar met een stuk ijzer rondom diens mond. Waar zijn de buitenboordbeugels heen? Dat hoor je van orthodontist Sebehat Iskender.

Gezegdes, spreekwoorden, in het kort: uitdrukkingen. We gebruiken ze de hele dag, en soms kunnen we ze maar moeilijk herleiden naar een oorsprong. Maar wat is een tierelier eigenlijk? En als we praten als Brugman, wie is Brugman dan? En waarom zeggen we 'De pijp uit gaan' of 'Krijg nou tieten!' We bellen erover met Roos de Bruyn van OnzeTaal en Dr. Simone Sprenger, taalpsycholoog aan de universiteit van Groningen.

Archeologen blijven graven naar mooie vondsten. Maar hoe kan het dat alles wat oud is, onder de aarde ligt? Groeit onze planeet stiekem? Dat hoor je van archeoloog Jens Goeree en natuurkundige Marcel Vonk van de Universiteit van Amsterdam.

Een groot discussiepunt van de afgelopen verkiezingen was… de zorg. En dan met name het debat rondom de bevriezing van het basispakket. Sommige partijen wilde de stijging van de zorgkosten afremmen door de basisverzekering te bevriezen. Dat betekent dat bepaalde nieuwe medicijnen niet automatisch in het zorgpakket worden opgenomen. Omdat de prijzen van deze medicijnen simpelweg erg duur zijn. Maar waarom zijn ze zo duur? Dat vragen we aan Wim Groot, hoogleraar gezondheidseconomie aan de Universiteit Maastricht en Wim Goettsch, hoogleraar Health Technology Assessment of Pharmaceuticals aan de Universiteit Utrecht en bijzonder adviseur bij het nederlands zorginstituut.

Het monster Frankenstein is terug in de bios. Op dit moment draait Guillermo del Toro’s Frankenstein, en volgend jaar komt er nóg een film over het monster uit. En laten we ook de vampieren niet vergeten. Waarom duiken deze enge figuren zo vaak op in films? Dat hoor je van Rabia Sitabi, popcultuurkenner.

Het is voor veel mensen een klein trauma... Bokspringen tijdens de gymles. Maar waarom moeten we dit eigenlijk doen? In ons leven hebben we er verder nooit meer iets mee gedaan toch? Wat is nou het nut van bokspringen? Dat legt gymmeester Daan en fysiotherapeut Rudi Frankinouille aan je uit.

Vandaag mag jij stemmen voor de Tweede Kamerverkiezingen!En dat betekent: met je stempas naar het stembureau en met het rode potlood je stembiljet invullen. Maar hoeveel verschil maakt één stem nou? Waarom stemmen we niet online? En wie bepaalt eigenlijk de volgorde op het stembiljet? Je hoort het in deze bliksemsnelle Alledaagse Vragen-ronde van Marre Raymakers van Stem Jong en Stijn, beleidsmedewerker verkiezingen bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Je ziet ze wel eens voorbij racen... De brommobiel! Maar deze wagentjes mogen maximaal 45 kilometer per uur. Maar waarom 45? En niet 50? Dat legt de ambassadeur van de brommobiel, Leendert van Gemeren, aan je uit.

Er zijn er straks weer 150 te verdelen: zetels. Maar hoeveel stemmen is één zetel eigenlijk waard? En hoe doen we dat dan als een partij meer zetels haalt dan dat zij plekken hebben op hun kieslijst? En wat zijn restzetels en hoe worden die verdeeld? We praten over all things zetels met politiek redacteur van de Nieuws BV: Sandrine Thelosen.

Misschien ken je het wel, je bent de hele winkel al doorgelopen op zoek naar een doosje eieren. Waarom zijn die krengen soms zo lastig te vinden? We bellen erover met Expert Voeding & Gedrag van het Voedingscentrum: Liesbeth Velema. Ook vragen we ons af: moet je je eieren nou in de koelkast bewaren of daarbuiten? Daarvoor mochten we bellen met Expert Voedselveiligheid van het Voedingscentrum, Wieke van der Vossen.

Extreemrechts, extreemlinks, je hoort er veel over. Maar wat houdt het in? Waarin verschillen ze van elkaar en hebben ze ook nog wat gemeen? We bellen erover met Elanie Rodermond, universitair hoofddocent criminologie.

Partij A is links en partij B is rechts! Maar wat houdt dat tegenwoordig nog in? Is het wel zo makkelijk om partijen of personen in twee kampen te zetten? En hoe zit dat dan met progressief en conservatief? We bellen erover met Armèn Hakhverdian, universitair hoofddocent in de politicologie aan de Universiteit van Amsterdam.

Na een zak chips lijkt een stukje chocola ineens héél verleidelijk. Maar hoe komt dat eigenlijk? Dat hoor je van diëtist en eetherapeut Jonathan Klaassen. En nee, het ligt niet (alleen) aan je gebrek aan zelfbeheersing.

'De strategische stem'. Een term die je om de oren vliegt rondom de verkiezingen. Maar heeft strategisch stemmen nou wel zin? En wat voor invloed hebben de peilingen eigenlijk op jouw stemgedrag? Dat hoor je van politicoloog Zahra Runderkamp en Tom Louwerse.

Als je een gloednieuw pak spelkaart opent, dan zit daar ook een kaart in met de spelregels van Bridge. Maar waarom?! Dat vroeg ik aan Jef Suykerbuyk, onderzoeker bij VIVES SpellenLab. En ook topsporter Tim Verbeek neemt je mee in de fascinerende wereld van Bridge... Zelfs Bill Gates komt in deze aflevering voor...

Slingers, taart en... ‘hartelijk gefeliciteerd’. Als iemand jarig is, feliciteren we niet alleen de jarige, maar ook de mensen eromheen. Waarom doen we dat? En waar komt het vieren van je verjaardag eigenlijk vandaan? Dat hoor je van intercultureel expert Saskia Maarse en antropoloog bij het Meertens Instituut Irene Stengs.