Alledaagse Vragen

Een nieuwe TV kopen? Op zich hoeft dat niet moeilijk te zijn. Maar uitleggen wat voor tv je hebt? "Ja, ik heb net de TX-55 G Z 1000E aangeschaft, en jij?" > Net 'ff anders dan de iPhone 16 of de Samsung Galaxy S25. Waarom krijgen televisies, wasmachines, stofzuigers en andere apparatuur hele ingewikkelde namen? We bellen erover met techjournalist Frank Rensen.

Doelpunt! Voordat je het weet trekt de spits die scoort zijn shirt uit en rent in zijn blote bast over het veld. Maar waarom doen ze dat toch? En tegenwoordig zien we steeds vaker een soort sport-BH bij mannelijke voetballers als ze hun shirt weer eens uittrekken. Wat zijn dat voor dingen en waarom dragen ze dat? We bellen erover met sportjournalist Suus Boschloo.

Ze stoppen definitief dit jaar met de musical Soldaat van Oranje. Maar heb jij nou ook het idee dat dat al vaker gecommuniceerd is? We checken het bij producent en initiatiefnemer Fred Boot. Ook verdiepen we ons in onze liefde voor Tweede Wereldoorlog-verhalen en vooral het Nederlandse verzet, met directeur Onderzoek van het NIOD Hinke Piersma.

Er is bijna niks zo vermoeiend als een trap oplopen. Maar waarom is juist dat traplopen nou zoooo vermoeiend? Dat hoor je van personal trainer Sander Hoogendorn en trapexpert Andre de Vries.

Het is een grote irratie van velen... De timer op de wasmachine die bijna nooit lijkt te kloppen. Soms staat de teller wel een half uur lang op 3 minuten! Maar waarom klopt het bijna nooit? Dat zoeken we voor je uit. En dat doen we niet alleen... Communicatiemananger bij Miele Maarten Bos legt het aan je uit!

De meeste taarten zijn een prachtige ronde vorm. Maar waarom eigenlijk? Dat hoor je van culinair historicus Lizett Kruyff. En van bakker Jos Coenen hoor je wat nou het verschil is tussen taart en de limburgse vlaai!

De zakjes met voorgesneden groentes zijn ontzettend handig. Maar het is wel opvallend dat het heeeel lang duurt voordat ze bruin worden. Hoe kan dat eigenlijk? Dat hoor je van Matthijs Dekker, Associate Professor Levensmiddelentechnologie aan de Wageningen Universiteit.

Een natuurkundig verhaal, dat blijkt er achter het fenomeen te zitten dat je autosleutel meer bereik heeft als je 'm tegen je hoofd houdt. We bellen erover met natuurkundige Marcel Vonk & assistant professor (biomedische toepassingen elektromagnetisme aan de TU/e) Rob Mestrom.

Een vegetarisch of zelfs veganistisch dieet voor je hond (of kat)? Zijn dat niet van nature vleeseters? Of zou het net zo gezond kunnen zijn als brokken met vlees? We hebben het voor je nagevraagd bij dierenarts Joyce Hofman en hoogleraar planetaire gezondheid Pim Martens. Ook bespreken we de ecologische poot-afdruk van je huisdier, en die is misschien wel groter dan je denkt...

Een bakkie pleur is altijd lekker. Maar wat nou als je ’s avonds een kopje koffie wilt drinken, maar ook wilt slapen? De uitkomst: cafeïnevrije koffie. Maar hoe halen ze de cafeïne uit de koffie? Dat hoor je van Tomas Verlaan van Badeta Koffiebranders. En hoe halen ze eigenlijk de lactose uit je melk? Dat vertelt Wende Willems, Brand Manager bij Arla LactoFREE, je.

Een vibrato is onherroepelijk verbonden aan het levenslied. Elke volkszanger zorgt voor een heerlijk trillend stemmetje om wat extra emotie toe te voegen aan een prachtig lied. Maar waarom doen ze dat? Dat hoor je van Frans Duijts en zang- en stemcoach Roos van der Broek!

We hebben ontzettend veel radiozenders in Nederland. Allemaal met hun eigen muzieklijsten. Maar wie bepaalt nou eigenlijk wat daar te horen is? En hoe wordt dat bepaalt? Dat hoor je van de muzieksamenstellers van Q-music, NPO Klassiek, NPO Radio 2 en 3FM.

Voorzitter, ik zou de heer Wilders er toch graag op attenderen dat... Voorzitter, nu breekt mijn klomp! Meneer de voorzitter, ik wil graag een punt van orde maken... Politici spreken (debatteren) via de Kamervoorzitter, tegenwoordig Thom van Campen (VVD). Maar waarom doen ze dat eigenlijk zo? Waar komt die gewoonte vandaan en is het eigenlijk verplicht?

Op de baisscholen krioelt het van de luizen. Daarom zijn de luizenmoeders ook zo belangrijk. Maar hoe kan het nou dat kids veel vaker luizen hebben dan volwassenen? Dat hoor je van DE luizenexpert Geert-jan Roebers.

Je haalt je was uit de machine, hangt ’m netjes op… en toch ruikt het tijdens of na het drogen ineens zuur of muf. Hoe kan je schone wasje zo vies ruiken? Dat hoor je van textieltechnoloog Alexandra De Raeve.

De brandweer bestaat uit meer dan 80% vrijwillige brandweerlieden, versus beroepsbrandweermensen. Maar we kunnen niet zonder! Net als dat we niet zonder ambulancepersoneel zouden kunnen. Maar waarom is dat vrijwilligerspercentage zo hoog bij de brandweer, en wordt al het ambulancepersoneel bijvoorbeeld wel betaald? We bellen erover met Edo Groenendijk, hoofd Repressie bij Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond & Vrijwillige brandweerman Sjoerd Jansen (Weert, Veiligheidsregio Limburg-Noord).

Je kent het misschien wel... Je hebt een wijntje op en opeens heb je heel veel zin in een sigaret, terwijl je normaal gesproken niet rookt. Waarom doet alcohol je nou verlangen naar een sigaret? Hoe dat zit hoor je van hoogleraar verslavingsonderzoek Taco de Vries en verslavingsexpert Peggy-Sue Figueira. Wil je meedoen met het onderzoek van Taco? Ga voor meer info en aanmelden naar: memo-lab.nl

Elke vaatwasser- en wasmachine hebben een ecostand. Maar die duurt vaak veeeel langer? Hoe is dat dan zuiniger? Dat hoor je van milieu-expert Annelies Visser. En van Jasper van der Gucht hoor je waarom je plastic bakjes altijd nat uit de vaatwasser komen...

De rood-wit-blauwe buis aan de gevel van een barber of kapper: je hebt het vast wel eens gezien in je dorp of stad. Maar waar komt die kapperspaal eigenlijk vandaan? We bellen erover met Nancy van der Reijden, ambachtelijk houtdraaier en eigenaar van het enige kapperspalenbedrijf in Nederland.

Grumpy Cat, Rickrolling, ‘ik heb helemaal geen neus’. Het zijn allemaal memes: internetgrapjes. Maar waarom heten ze eigenlijk memes? Wie heeft die naam bedacht? En hoe is het op internet terechtgekomen? Dat hoor je van NRC-journalist Süeda Isik.

Het was mayhem op Schiphol. Er werden duizenden vluchten geannuleerd, mensen moesten overnachten op veldbedjes en iedereen was woest. Maar hoe kon het zo fout gaan op Schiphol? Dat hoor je van luchtvaartdeskundige Joris Melkert en senior onderzoeker luchtvaart bij de Erasmus Universiteit Floris de Haan.

Zo goed als het hele land is dagen bedekt door een laagje sneeuw en het vriest! Dat kan zorgen voor glibberige wegen en valpartijen. Onze helden in nood: de chauffeurs die al onze wegen ijsvrij maken door zout te strooien vanuit hun strooiwagens. Maar wat doen deze mensen eigenlijk voor werk op de lente- of zomerdagen? We vragen het aan twee strooiers: Mathijs Agterberg en Jasper van de Weijer. Ook bellen we met Eelco Tukker van de Provincie Drenthe voor een kijkje achter de schermen van de gladheidsbestrijding op groot (provinciaal) niveau.

Er ligt een dik pak sneeuw in Nederland! En daarom nemen wij ook op vanuit huis (vandaar een beetje gekke audio). Maar wel met een hele relevante vraag... Want waarom worden bruggen en viaducten veel eerder glad dan de rest van de wegen? Het antwoord hoor je van meteoroloog Raymond Klaassen.

Je doet de koelkast open en daar ligt ’ie: een bolstaand pakje mozzarella. Waarom zwelt het na verloop van tijd zo op? Wat gebeurt er in dat zakje? Dat hoor je van Wieke van der Vossen, expert voedselveiligheid bij het Voedingscentrum.

In Amerikaanse films en series lijkt het dé manier om criminelen te pakken: de leugendetectortest. Maar in Nederlandse crime­series zie je ze niet terug. Hoezo gebruiken onze ordehandhavers niet dit soort testen? Dat hoor je van conflictpsycholoog en master interrogator bij NCI Jeroen Ketelaars en rechtspsycholoog aan de Erasmus School of Economics Sophie van der Zee.

Je krijgt trouwens nog de groetjes van Piet! - Maar waarom krijgt Piet die eigenlijk? Aan het woord: psycholoog Thijs Launspach (via Spraakmakers, KRO-NCRV) & gelukspyscholoog Josje Smeets. Ook bellen we over eenzaamheid met eenzaamheidsspecialist Ymkje van den Dobbelsteen

Gelukkkig nieuw jaar en beste wensen! We vieren het nieuwe jaar op 1 januari maar waarom eigenlijk? Is dat wel een logische datum? Dat hoor je van hoogleraar geschiedenis Peter van Uffelen en hoogleraar middeleeuwse cultuur Els Rose.

Tijdens de feestdagen laten we je het beste horen van 2025! Misschien ben je er wel groot fan van: de noise cancelling functie op je koptelefoon. Maar is dat nou eigenlijk wel zo goed voor je? Dat zochten we uit samen met prof Laure Jacquemin, audioloog en onderzoeker bij universitair ziekenhuis Antwerpen en Antwerpen Universiteit.

Tijdens de feestdagen hoor je het beste van Alledaagse Vragen 2025! Mexicoooo, Mexiiiicooooooo! Een echte banger van een hit. Maar is de zangeres zonder naam wel echt in Mexico geweest? Dat hoor je van Ben Holthuis en Jeroen van Inkel.

Tijdens de feestdagen laten we je het beste van 2025 horen! Het lijkt wel universeel: wil je de aandacht van een kat, dan zeg je "pspspsps". En wil je die kat juist wegjagen, dan roep je "ksssst". Maar waarom hebben deze geluiden zo'n effect op een kat? Dat hoor je van Esther Bouma, gediplomeerd gedragstherapeut voor katten en eigenaar van kattengedrag-adviesbureau Katsgewijs.

Tijdens de feestdagen hoor je het beste van Alledaagse Vragen 2025! Even een throwback naar Pasen. Want toen was het een perfect moment om je af te vragen waarom je God in de kunst zo vaak ziet als een oude man met een (lange) grijze baard. Het verlossende antwoord krijg je van Dr. Frank Bosman, cultuurtheoloog aan de Tilburg University.

Tijdens de feestdagen hoor je het beste van Alledaagse Vragen 2025! Napoleon Bonaparte... De Franse generaal en dictator die Europa zag als zijn persoonlijke bordspel. Klein van stuk, maar met een ego van hier tot aan Parijs. Maar hij leeft niet meer. In 1821 overleed hij in ballingschap op Saint Helena. Toch heeft de kleine korporaal nog altijd invloed op jouw dagelijkse leven. In deze aflevering hoor je van hoogleraar literatuur- en cultuurgeschiedenis Lotte Jensen wat die invloed precies is.

Met het einde van het jaar in zicht, worden wij bij Alledaagse een klein beetje nostalgisch, en duiken we in het archief van onze podcast. Nanoah, Rosa en Philo hebben alle drie een aflevering uitgekozen die gemaakt is door onze oud-collega’s om te reflecteren op wat er verandert is in al die tijd. Vandaag blikken we teurg op de aflevering 'Waarom staan er zoveel mannen in de Top 2000' uit 2023. De lijst der lijsten begint aankomende nacht weer. Maar staan er zoveel mannen in? En waarom is dat? Dat hoor je van muzieksocioloog Julian Schaap.

Met het einde van het jaar in zicht, worden wij bij Alledaagse een klein beetje nostalgisch, en duiken we in het archief van onze podcast. Nanoah, Rosa en Philo hebben alle drie een aflevering uitgekozen die gemaakt is door onze oud-collega’s om te reflecteren op wat er verandert is in al die tijd. Vandaag blikken we teurg op de aflevering Waarom zijn de treinen zo duur? uit 2022. De prijzen zijn sindsdien nog flinker gestegen maar waarom moet dat nou eigenlijk? Dat hoor je van hoogleraar Erik Verhoef.

Met het einde van het jaar in zicht, worden wij bij Alledaagse een klein beetje nostalgisch, en duiken we in het archief van onze podcast. Nanoah, Rosa en Philo hebben alle drie een aflevering uitgekozen die gemaakt is door onze oud-collega’s om te reflecteren op wat er verandert is in al die tijd. Vandaag blikken we terug én reflecteren we op aflevering 6 van seizoen 4 met de vraag: Wanneer kunnen we de 18 miljoenste Nederlander verwachten? We bellen erover met Tanja Traag, hoofdsocioloog bij het CBS.

De kerst komt eraan! En dat betekent dat er veel mensen misschien wel voor Wild kiezen... Een hertenbiefstukje bijvoorbeeld of wat wild zijn. Maar hoe ziet de industrie achter wild er eigenlijk uit? Waar halen ze dat vlees vandaan en hoe wordt het verwerkt? Dat hoor je van directeur van de Jagersvereniging Laurens Hoedemaker en wildpoelier Thomas van Meel.

Vandaag start NPO 3FM Serious Request weer. Een week lang sluiten drie radio-dj’s zich op in een glazen huis. Deze week startte bij radiozender Qmusic ook de Q-Escaperoom. Het seizoen van dj’s opsluiten is begonnen. Maar waarom doen ze dit? En wat maakt het zo’n leuke radio? Dat hoor je van radio-expert Niels Hoogland en NPO 3FM-dj Sophie Hielkema.

Als je een paar nachten slecht geslapen hebt, dan is de kans groot dat je de een emotioneel wrak bent. Er hoeft maar het minste te gebeuren en je kan in tranen uitbarsten. Maar waarom is dat nou eigenlijk zo? Slaapneurowetenschapper Els van der Helm helpt ons bij het antwoord!

Januari, februari, maart? De namen van onze maanden klinken prachtig maar wie hebben deze namen eigenlijk bedacht? En waarom juist deze namen? Dat hoor je van taaladviseur bij Onze Taal: Fieneke Jochemsen.

Op straat zie je hijabs in allerlei stijlen, kleuren en worden ze op allerlei manieren gedragen. Maar wat bepaalt de stijl van de hoofddoek die iemand draagt? Is dit cultureel of trendgevoelig? Dat hoor je van dr. Laura Mora en Shirin van de winkel Hijabi.

Zodra de bladeren van de boom vallen, en het sneller donker wordt buiten, krijgen 3 op de 100 Nederlanders last van een winterdepressie. Maar wat houdt dat eigenlijk precies in, wat veroorzaakt het en vooral: hoe kom je er vanaf? We vragen het aan Ybe Meesters, klinisch psycholoog en tot voor kort hoofd van de polikliniek winterdepressies in het UMC Groningen.

Het is winter en dat betekent dat alles uitdroogt. En ook zeker je lippen... En dan grijp je natuurlijk snel naar je lippenbalsmen. Maar is die balsem nou wel goed voor je lippen of werkt dat heel erg verslavend? Dat vroegen we aan dermatoloog Thomas Rustemeyer.

Al meer dan tien jaar hangt Emmen onderaan de ranglijst wat betreft woonaantrekkelijkheid in de Atlas voor Gemeenten. Hoe zit dat, wat doet Emmen verkeerd? We bellen erover met senior onderzoeker bij Atlas Research (de organisatie achter de Atlas voor Gemeenten): Marten Middeldorp. Ook bellen we met Emmens raadslid (PvdA) Ugbaad Kilincci, want: wat maakt Emmen nou wél aantrekkelijk om te wonen?

Je hart is gebroken... En dan wil je het liefst helemaal zwelgen in verdrietige muziek. Maar helpt dat nou eigenlijk wel of juist averechts? Dat hoor je van Tom ter Bogt, emeritus hoogleraar populaire muziek aan de Universiteit Utrecht en muziekpsycholoog Waldie Hanser.

Als je met het openbaar vervoer reist, dan ken je ’m misschien wel: de 9292-reisapp. Maar wat hebben die cijfers met treinen te maken? Je hoort het van Eveline Verwimp, communicatiespecialist bij 9292. Merkendeskundige Rik Riezebos legt bovendien uit of merknamen met cijfers een goed idee zijn.

Je kent het waarschijnlijk wel... Je collega zegt iets wat je zooooo irritant vindt dat je niks anders kan doen dan geirriteerd met je ogen rollen. Het is een duidelijke uiting van irritatie - maar waarom rollen we eigenlijk met onze ogen? Dat hoor je van gedragsbioloog Patrick van Veen en onderzoeker Agneta Fischer.

De lijst der lijsten is weer gereleased: the Spotify Wrapped. En nu mag iedereen aan elkaar laten zien wat voor guilty pleasures er op dagelijkse basis de revue passeren. Maar wat zegt die muzieksmaak nou eigenlijk precies over je? En ontwikkelt zo'n muzieksmaak zich? Dat hoor je van emeritus hoogleraar populaire muziek Tom ten Borgt.

Soms lijkt het al alsof je al je Nederlands bent vergeten als je drie weken op vakantie bent geweest. Maar wat als je geadopteerd bent op jonge leeftijd? Kun je dan je moedertaal helemaal vergeten? Of zit dat misschien nog ergens weggestopt in een klein kamertje van je brein? Dat antwoord hoor je van Mirjam Broersma, taalonderzoeker Radboud Universiteit Nijmegen en Marc Swerts, Hoogleraar cognitie en communicatie.

Je hoort het wel eens vaker dat je soms maar even in de modder moet spelen omdat dit goed is voor je weerstand. Maar wat als je smetvrees hebt? En je liever helemaal geen vieze dingen aanraakt? Hoe slecht is dat voor je weerstand en word je dan sneller ziek? Het antwoord krijg je van psychiater bij pro persona expertisecentrum voor angst en dwang - Boris van Passel, microbioloog Marcel Zwietering en medisch microbioloog Jan Kluytmans.

Je ziet ze overal en vooral: bij iedereen; boeddha-beeldjes! Maar waarom hebben zoveel Nederlanders een boeddha-beeld in huis? Én we ontkrachten misschien ook wel een boeddhabeeld-mythe... We bellen erover met Paul van der Velde: hoogleraar Aziatische godsdiensten aan de Radbouduniversiteit in Nijmegen.