Alledaagse Vragen

Misschien heb jij ook wel last van het plet-reflex: je ziet een insect, en slaat 'm het liefst meteen dood. Maar straks sterven insecten uit, en dan? Kunnen wij dan nog wel verder leven zonder hen? We bellen erover met insectendeskundige Aglaia Bouma (o.a. van Natuarlis). https://insectvanhetjaar.com/verkiezing/stem/

Overal in het nieuw zijn ze het erover eens: 2026 is een extreem heftig jaar voor hooikoortspatienten. Maar waarom eigenlijk? Waarom zijn de pollen zoveel heftiger in 2026 dan in 2025? Bioloog en pollenonderzoeker Anne Overduin- de Vries legt het aan je uit!

Paarden, die dragen hoefijzers. Maar sinds wanneer hebben paarden eigenlijk schoenen nodig? En waarom zijn die hoefijzers eigenlijk nodig? Dat hoor je van hoefsmid Jarno van de Geijn. Paula Bok van cadeauwinkel eenbeetjegeluk.nl legt je ook uit waar het idee van een hoefijzer als gelukbrenger vandaan komt.

Het maakt niet uit wat je eet maar je poep is meestal gewoon bruin. Maar wat geeft het nou die bruine kleur? Dat vragen we aan Maag Darm Lever arts Marcel Spanier. En waarom is vogelpoep eigenlijk wit? Dat hoor je weer van bioloog en vogelaar Camilla Dreef.

Ziekenhuizen lijken steeds vaker een doelwit te zijn in conflictgebieden. Terwijl dit volgens internationaal oorlogsrecht helemaal niet mag. Maar waarom zijn ziekenhuizen en zorgpersoneel in deze tijden dan toch zo vaak een doelwit? Dat hoor je van Tine Molendijk, cultureel antropoloog en bijzonder hoogleraar Morele Dilemma’s van Militaire Operaties aan de Radboud Universiteit. En hoe is het als zorgpersoneel te werken midden in oorlogsgebied? Dat hoor je van Lieke van Elzen die in Zuid-Soedan werkte met Artsen Zonder Grenzen.

...dat is de hamvraag! Maar waarom ham? Wat heeft dat met die vraag te maken? We bellen erover met taaladviseur bij OnzeTaal: Rutger Kiezebrink.

Er is een tekort aan donoren met een niet-Westerse achtergrond. Maar waarom speelt je afkomst een rol bij bloed- en orgaandonatie? Bloed is toch gewoon bloed, een nier gewoon een nier? Nou, daarover bellen we met Merlijn van Hasselt (Sanquin) en Geertine Zwijnenburg (Nederlandse Transplantatiestichting) - twee van de drie organisaties die de campagne 'Donor van Ons' hebben gelanceerd deze maand.

Dagelijks sterven er diersoorten uit. Maar hoe weet je nou precies wanneer een dier er echt niet meer is? Je kan toch niet overal zoeken? Hoe zit dat nou? Dat vroegen we aan milieuwetenschapper Marc Huijbrechts.

Bij de man gaat zowel sperma als urine door dezelfde plasbuis. Maar zit er dan eigenlijk urine in de sperma? Dat hoor je van uroloog Piet Hoebeke.

Als je naar een museum gaat, en je scant je museumkaart, dan voelt het museumbezoek gratis. Maar ontvangt een museum eigenlijk wel geld voor jouw bezoek? En hoe zit dat dan? Daarover belden we Udo Feitsma, woordvoerder Museumvereniging. En is kunst eigenlijk gezond? Dat hoor je van bijzonder hoogleraar Kunst en Zorg aan de Erasmus Universiteit: Tineke Abma.

Het weer is prachtig, de lucht is blauw en de narcisjes bloeien langs de weg. Maar wat is nou echt het begin van de lente? 1, 20 of 21 maart? Dat hoor je van meteoroloog Peter Siegmund en sterrenkundige Lucas Ellerbroek

Vandaag is het zo ver! We mogen naar de stembussen voor de gemeenteraadsverkiezingen. Maar er mogen bijna een miljoen meer mensen stemmen bij de gemeenteraad dan bij de landelijke verkiezingen. Waarom is dat zo? En waarom is dan toch die opkomst zo laag. Dat hoor je van politicoloog Floris Vermeulen.

Vandaag is het St. Patrick's Day, de nationale feestdag van Ierland. Een feest dat gevierd wordt met parades, muziek en een Ierse Guinness in een Ierse Pub. En dat laatste kan overal ter wereld. Op elk continent vind je wel een Ierse Pub. Hoe komt dat? Dat hoor je van John Gulay, pubeigenaar van O'Casey's Irish Pub in Den Haag. En Marijke Vuik, landelijk voorzitter van Koninklijk Horeca Nederland, vertelt je waar de Nederlandse bruine kroeg vandaan komt.

Drents, Limburgs, Twents, allemaal bekende dialecten uit ons eigen land. Maar dan is daar Fries, en dat is vooral volgens de Friezen zelf toch écht een taal. Maar waarom eigenlijk? Je hoort het van hoogleraar Germaanse taalkunde Arjen Versloot!

Iran trekt zich terug van het WK in de VS. Maar hadden zij überhaupt mee mógen/kunnen doen in het land dat hen heeft aangevallen? We bellen erover met Jeroen Scheerder, hoogleraar sportpolitiek en sportsociologie aan de KU Leuven.

De dieselprijzen gaan through the roof! Ze stijgen een stuk sneller dan de prijzen van benzine. Maar hoe kan dat? Aangezien het allebei wordt gemaakt van aardolie? Dat hoor je van energie-expert Lucia van Geuns en brandstofexpert Derk Foolen.

De gemeenteraadsverkiezingen staan voor de deur, volgende week woensdag (18 maart) gaan we weer aan de haal met de rode potloodjes en de stembiljetten. Onderdeel van je gemeente is natuurlijk ook de burgemeester, maar die wordt niet direct gekozen in Nederland, waar dat bijvoorbeeld wel zo is in New York (denk aan Zohran Mamdani). Maar waarom gaat dat hier anders? Daarover bellen we met John Bijl, directeur van het Periklesinstituut. Verder bespreken we het belang van de gemeenteraadsverkiezingen (heel belangrijk!!!) met raadslid en fractievoorzitter van de PvdA in Zwolle: Luna Koops.

Als je ouder wordt, krimp je. Maar, hoe gebeurt dat en hoeveel van die dierbare centimeters lever je aan het einde van de rit in? Je hoort het van Anton de Spiegeleer, verouderingsonderzoeker bij onderzoeksgroep TRIGG.

De één is een ritmisch wonder, terwijl de ander uit de maat klappen tot een kunst heeft verheven. Hoe komt dat? Is maatgevoel genetisch bepaald of aangeleerd? En waarom kan de één wel ritmisch dansen op muziek, terwijl de ander een 'murder on the dancefloor' begaat. Dat hoor je van Fleur Bouwer, cognitief neurowetenschapper aan de Universiteit Leiden.

Een boek lenen bij de bieb voelt gratis, maar krijgt een auteur dan eigenlijk wel betaald daarvoor? En zo ja, hoe komt dat dan bij een auteur terecht? Dat vroegen we allemaal aan Arjen Polman, directeur bij Stichting Leenrecht.

De meeste baby's (spontane bevallingen) komen volgens Engels onderzoek tussen 01:00 en 07:00 uur ter wereld. Maar waarom is dat eigenlijk zo? We vragen het aan Thomas van den Akker, gynaecoloog en hoogleraar verloskunde. Daarnaast worden baby's ook steeds minder vaak geboren, al jaren daalt het geboortecijfer en regeringen slaan alarm. Maar waarom krijgen we minder kinderen en wat zijn daar de (economische) gevolgen van? We bellen erover met econoom aan de UvA Esmée Zwiers.

Een Nederlands kenteken met klinkers zie je erg zelden, dat komt omdat normale auto's en voertuigen dat normaliter niet hebben. Maar waarom hebben ze dat niet? En welke voertuigen hebben juist wél klinkers in hun kentekens? We bellen erover met Jolanda Wolthuis van de RDW.

Een gigantisch dier met een superlange nek, daardoor een lastige bloedsomloop, maar hoe krijg je die dan veilig onder narcose? We bellen erover met Job Stumpel, dierenarts bij Wildlands Adventure Zoo Emmen.

Als je vaker te maken hebt gehad met notarissen, dan weet je misschien wel dat ze heel vaak hele lastige taal wordt gebruikt. Maar waarom is dat eigenlijk zo? Dat hoor je van Lucienne van der Geld, directeur van netwerk notarissen en docent notarieel recht.

Een lieve baby met van die lekkere bolle wangetjes, een schattige puppy met grote ogen, of zelfs een dwergnijlpaard met attitude... bij sommige mensen zorgen deze dingen voor de behoefte om te knijpen of te bijten. Waarom gebeurt dit? Dat hoor je van relatiewetenschapper van Tilburg University Tila Pronk.

We zitten midden in het wintersportseizoen. En terwijl er heeeel veel mensen vol plezier op de ski's staan, ligt er ook gevaar op de loer. Want er zijn op dit moment extreem veel lawines. Maar waarom zijn er opeens zo veel lawines in de Alpen? Dat hoor je van lawine-expert, berggids en oprichter van berggids.be Jef Verstraeten.

Waarschijnlijk staan ook jouw socials vol met Hyrox content. Maar waarom vinden mensen dit nou zo leuk? En waar komt die Hyrox eigenlijk vandaan? Dat hoor je van Hyrox-coach Manon Kuid en docent en onderzoeker Jelle Schoenmaker.

Het heerst! Dat hebben vast veel mensen tegen je gezegd in de afgelopen paar weken. We zitten midden in een griepepidemie. Maar waar komt zo'n epidemie opeens vandaan? Dat hoor je van viroloog Ab Osterhaus.

De brandstofprijzen verschillen enorm per tankstation. Zelfs binnen één gemeente heeft elk pompstation een andere prijs. Maar waarom verschillen die prijzen zo? Dat hoor je van Martin van Eijk van belangenorganisatie DRIVE en Derk Foolen van UnitedConsumers.

De voorjaarsvakantie is begonnen en dat betekent dat een miljoen Nederlanders op wintersport gaan. Maar waar komt de wintersport vandaan en hoelang kunnen we nog de latten onder onze voeten binden met deze klimaatverandering? Dat hoor je allemaal van Arjen de Graaf van de Nederlandse Skivereniging.

In deze aflevering spreken we met taalwetenschappers Eva Knopp (RU) en Floor van den Berg (UvA) over hoe je het beste een taal leert én waarom het goed voor je is om meertalig te zijn.

Je hebt je mandje gepakt, klaar om de supermarkt binnen te gaan maar het duurt even voordat je binnen bent. Door de trage poortjes is er een hele file ontstaan voor je de winkel in kan. Maar waarom gaan die poortjes in de supermarkt zo traag? En wat voor andere tactieken worden door de winkels toegepast om ons te 'manipuleren'? Dat hoor je allemaal van Universitair hoofddocent Nynke van der Laan

Misschien ken je ze wel: wildtunnels. Ze liggen onder snelwegen om ervoor te zorgen dat dieren veilig de weg kunnen oversteken. Maar hoe weten vossen, otters, dassen en al wie er verder rondloopt nou precies waar de tunnels en wildovergangen liggen? Dat hoor je van ecoloog Mark van Heukelum.

Tijdens de Winterspelen is Nederland vol in actie tijdens het schaatsen. Normaal gesproken gaat dat altijd hartstikke lekker, maar heeft een schaatspak daar eigenlijk invloed op? En waarom zijn we eigenlijk zulke goede schaatsers? We bellen erover met sportjournalist Suus Boschloo.

Het grote carnavalsfeest barst los dit weekend! En dat betekent dat er flink gehost gaat worden terwijl de carnavalsmuziek door je speakers dreunt. Maar waar komt die carnavalsmuziek eigenlijk vandaag? Dat hoor je van Chef Soldaat en Bas Keltjens.

Als je de openingsceremonie hebt gekeken van de Olympische Spelen, dan is het je misschien wel opgevallen dat er veel in het Frans werd gesproken. Maar waarom wordt zoveel Frans gesproken bij internationale evenementen? Dat hoor je van universitair docent Marc Smeets.

Je komt bij de huisarts nadat je een flinke smakkerd hebt gemaakt toen je een bank aan het overvallen was. Je vertelt eerlijk je verhaal aan haar. Maar mag/moet de huisarts jou vervolgens aangeven bij de politie vanwege het overvalen van die bank? Of is diens beroepsgeheim richting jou als patiënt zwaarwegender? We bellen erover met medisch ethicus Ghislaine van Thiel.

Muziek en rijm gaan samen zoals zout en peper, patat en mayonaise en Ernst en Bobbie. Maar waarom is dit nou zo'n geweldige combinatie? Dat hoor je van Laurens Ham en Chantal van der Leest.

Het regent vaak genoeg in Nederland en de kans is groot dat je zomaar onbeschermd in een regenbui terecht komt. Maar wat is dan verstandig? Kun je beter gaan rennen of is het verstandiger om rustig te wandelen? Waar word je het natst van? Het antwoord krijg je van vloeistoffysicus & natuurkundige Hanneke Gelderblom. Wil je zelf uitrekenen hoe nat je gaat worden? https://www.dctech.com/physics/notes/0006.php