Ze stoickim spokojem

Witam w pierwszym odcinku, w którym trochę rozszerzam perspektywę. Stoicyzm powstał w III w. p. n. e., ale wcześniej powstała filozofia. Kiedy jednak powstała? Czy da się wskazać moment jej narodzin? A może takich momentów było więcej niż jeden? Wreszcie ostatnie pytanie: co to znaczy, że stoicyzm jest filozofią? W dzisiejszym odcinku udzielam odpowiedzi na te pytania, a także na jedno interesujące pytanie słuchacza. Artykuł #102 – Stoicyzm i narodziny filozofii, cz. 1 pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

„Sto stoika” to odcinek jubileuszowy. Patrzę wstecz i trochę trudno mi uwierzyć, że właśnie nagrywam setny odcinek. W tym odcinku proponuję nietypowe podsumowanie. Setka stoika to sto moich powodów, żeby być stoikiem. Jest trochę osobiście, trochę subiektywnie, ale też sporo merytorycznie. Serdecznie zapraszam do słuchania. Artykuł #101 – Metafizyka słabości pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

„Sto stoika” to odcinek jubileuszowy. Patrzę wstecz i trochę trudno mi uwierzyć, że właśnie nagrywam setny odcinek. W tym odcinku proponuję nietypowe podsumowanie. Setka stoika to sto moich powodów, żeby być stoikiem. Jest trochę osobiście, trochę subiektywnie, ale też sporo merytorycznie. Serdecznie zapraszam do słuchania. Artykuł #100 – Sto stoika pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Doświadczenie słabości w szczególny sposób przyciąga współcześnie zainteresowanie. Po pierwsze dlatego, że zmienił się sposób mówienia o nim – już nie jest postrzegane wyłącznie pejoratywnie. Po drugie dlatego, że słabość, w tym kryzys w tej czy innej postaci, stała się dość powszechnym współcześnie zjawiskiem. Zapraszam do wysłuchania 99 odcinka podcastu Ze stoickim Spokojem, w którym podejmuję to zagadnienie. Artykuł #99 – O słabości pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Zapraszam do wysłuchania odcinka, w którym dzielę się moimi najnowszymi odkryciami z obszaru praktyki stoickiej. Tym razem skupiam się na specyfice treningu stoickiej instynktownej reakcji na różne życiowe sytuacje, gdzie spokój nie jest celem, ale punktem wyjścia. Miłego słuchania. Artykuł #98 – Przepuść to najpierw przez spokój pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Tym razem zapraszam Was do wspólnego poszukiwania odpowiedzi na pytanie o poczucie sensu życia. Skąd to poczucie się bierze? Co sprawia, że je tracimy? Jak je odzyskać? Ten temat często na przestrzeni pojawiał się w moich rozważaniach. Powracam do niego przyglądając się jednocześnie temu, jak zmieniło się moje własne do niego podejście. Prezentacja ma nieco nietypową formę. Zapraszam do słuchania. Artykuł #97 – O poczuciu sensu pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Po sezonie wakacyjnym, czas na kolejny sezon podcastowy. Zapraszam do wysłuchania odcinka 96, w którym przedstawiam wzbogaconą refleksjami stoickimi relację z mojej wielkiej wakacyjnej wyprawy rowerowej. Artykuł #96 – Rower, czyli świat pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Zapraszam do słuchania drugiej części rozważań nad naturą czasu. W dzisiejszym odcinku wyjaśniam, jakie praktyczne zastosowanie ma doświadczenie czasu w stoicyzmie. Artykuł #95 – O czasie, cz. 2 pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Zdaniem Seneki czas to nasz jedyny rzeczywisty kapitał. Tylko nim naprawdę dysponujemy. Czy jednak, z drugiej strony patrząc, nie jest czymś najbardziej nieuchwytnym? Zapraszam do wysłuchania pierwszego z dwuodcinkowego cyklu o naturze czasu, gdzie najpierw filozofuję bardziej teoretycznie, a potem bardziej praktycznie. Artykuł #94 – O czasie, cz. 1 pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Stoicyzm, jako filozofia i praktyka duchowa, opiera się na kilku prostych założeniach. Jednak ich sposób realizacji zawsze jest bardzo indywidualny. Zapraszam do wysłuchania trzeciej z cyklu trzech rozmów, w której staram się pokazać indywidualną drogę współczesnego praktykującego stoika lub stoiczki. Moim trzecim rozmówcą jest Szymon. Artykuł #93 – O czynieniu postępów, cz. 3 pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Stoicyzm, jako filozofia i praktyka duchowa, opiera się na kilku prostych założeniach. Jednak ich sposób realizacji zawsze jest bardzo indywidualny. Zapraszam do wysłuchania drugiej z cyklu trzech rozmów, w której staram się pokazać indywidualną drogę współczesnego praktykującego stoika lub stoiczki. Moją drugą rozmówczynią jest Anna. Artykuł #92 – O czynieniu postępów, cz. 2 pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Stoicyzm, jako filozofia i praktyka duchowa, opiera się na kilku prostych założeniach. Jednak ich sposób realizacji zawsze jest bardzo indywidualny. Zapraszam do wysłuchania pierwszej z cyklu trzech rozmów, w której staram się pokazać indywidualną drogę współczesnego praktykującego stoika lub stoiczki. Moim pierwszym rozmówcą jest Maciej. Artykuł #91 – O czynieniu postępów, cz. 1 pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Zapraszam do słuchania kontynuacji moich rozważań na temat natury wyrzeczenia i rezygnacji w stoicyzmie. Co daje nam wyrzeczenie i na ile jest dostępne dla współczesnego człowieka? Jakie są jego rodzaje? W dodatku dla patronów i patronek wyjaśniam też w jaki sposób w zrozumieniu natury wyrzeczenia w stoicyzmie może nam pomóc francuski XVII wieczny filozof Blaise Pascal. Artykuł #90 – Pokora a rezygnacja cz. 2 pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Podstawowym tematem stoicyzmu jest pokora i wyrzeczenie. Często używają też terminu rezygnacja. Tymczasem bycie człowiekiem zrezygnowanym posiada w naszej kulturze negatywne konotacje. Z tego też powodu stoicyzm często mylnie jest kojarzony z przesadnym sceptycyzmem czy nawet defetyzmem. W dzisiejszym odcinku mówię o rezygnacji i wyrzeczeniu stoickim, o ich związku z pokorą i radością. Artykuł #89 – Pokora a rezygnacja pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Zapraszam do wysłuchania drugiego odcinka podcastu poświęconego doświadczeniu dobrostanu. Tym razem udzielam głosu słuchaczom i słuchaczkom – komentując listy, jakie w tej sprawie do przysłali. Artykuł #88 – Czuć się dobrze a dobrostan cz. 2 pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Kiedy po długiej chorobie zaczynamy się czuć dobrze, nie kwestionujemy tego stanu – po prostu go przyjmujemy. Czym jednak różni się takie dobre samopoczucie od dobrostanu, który jest celem długofalowej praktyki stoickiej? W dzisiejszym odcinku stawiamy pytania o relacje między dobrym samopoczuciem, dobrostanem i szczęściem. Artykuł #87 – Czuć się dobrze a dobrostan pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Za nami już 85 odcinków podcastu “Ze stoickim spokojem”. Przy nagrywaniu ostatniego odcinka uzmysłowiłem sobie, że nigdy nie wyjaśniłem znaczenia terminu “spokój”. A przecież to słowo może być tak rozmaicie rozumiane. Najwyższy czas zmierzyć się z definicyjnym wyzwaniem: czym jest stoicki spokój. Do sprawy podchodzę fenomenologicznie, to znaczy od strony analizy różnych postaci spokoju, jakie się w naszym codziennym doświadczeniu jawią. Zapraszam do słuchania. Artykuł #86 Fenomenologia spokoju pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Czym różni się technika dwóch poziomów sądu od techniki dwóch uchwytów? Do czego się przydają i jak je efektywnie praktykować? Wyjaśniam to w dzisiejszym odcinku podcastu. Zapraszam do słuchania. → Stoicy stosowali wiele technik mentalnych. Niekiedy trudno uchwycić, jakie dokładnie zachodzą miedzy nimi różnice i do czego je stosować. Czym na przykład różni się technika dwóch poziomów sądu od techniki dwóch uchwytów? Do czego się przydają i jak je efektywnie praktykować? Wyjaśniam to w dzisiejszym odcinku podcastu. Zapraszam do słuchania. Artykuł #85 Jeszcze o dwóch poziomach sądu pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Cechą stoika jest następnie to, że nie realizuje żadnych zadań zewnętrznych, jeśli nie realizuje przy tym żadnego zadania wewnętrznego. Z kolei zadania wewnętrzne może realizować tylko na drodze zadań zewnętrznych. Cecha realizacji każdego zadania stoika jest taka, że rezultat zewnętrzny ma znaczenie na poziomie 1 (wziąwszy przyjętą tu wcześniej skalę), podczas gdy kategoria 4 (kondycja duchowa), w której zlokalizowane są wszystkie wewnętrzne zadania stoika, ma wartość 5. Artykuł #84 Łaskawość swobodnych przebiegów pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

W dzisiejszym odcinku wracam do tematu stoickiej pracy nad uzależnieniami. Analizując konkretny przypadek wskazuję jakich technik stoickich i jak dokładnie można w takiej sytuacji użyć. Strategię tą można zastosować do wszystkich postaci uzależnienia, zarówno behawioralnych jak i substancjalnych. → W tym odcinku wracam do tematu stoickiej pracy nad uzależnieniami. Analizując konkretny przypadek, wskazuję, jakich technik stoickich i jak dokładnie można w takiej sytuacji użyć. Strategię tę można zastosować do wszystkich postaci uzależnienia, zarówno behawioralnych jak i substancjalnych. Artykuł #83 Uzależnienia i stoicyzm: analiza pogłębiona pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Przemijanie przypomina nam o sobie w różnych okolicznościach. Jedną z nich jest tak zwana okrągła rocznica naszych urodzin. I mnie się to ostatnio przydarzyło. Od moich narodzin minęło już pół wieku. Obejrzałem czas z bliska i opowiadam o tym w najnowszym odcinku podcastu. Zapraszam do słuchania. Artykuł #82 O przemijaniu pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Stoicy podkreślają, że człowiek ma wpływ wyłącznie na to, co jest od niego zależne, to znaczy na jego myśli, uczucia, nastroje, przeświadczenia i postanowienia. Co jednak jeśli mamy jednocześnie skłonność do samooszukiwania się i automanipulacji? Wtedy może nam się wydawać, że nasze myśli nie do końca są nasze. Niedawno pewien słuchacz zwrócił mi uwagę, że sytuacja taka zachodzi w przypadku osób uzależnionych – nie mogą polegać na własnym umyśle. Uzależnienie manipuluje bowiem ich świadomością. Czy w takich okolicznościach można uprawiać stoicyzm? Temat ten podejmuję w dzisiejszym odcinku podcastu. → Stoicy podkreślają, że człowiek ma wpływ wyłącznie na to, co jest jest od niego zależne, to znaczy na jego myśli, uczucia, nastroje, przeświadczenia i postanowienia. Co jednak jeśli mamy jednocześnie skłonność do samooszukiwania się i automanipulacji? Wtedy może nam się wydawać, że nasze myśli nie do końca są nasze. Niedawno pewien słuchacz podcastu zwrócił mi uwagę, że sytuacja taka zachodzi w przypadku osób uzależnionych – nie mogą polegać na własnym umyśle. Uzależnienie manipuluje bowiem ich świadomością. Czy w takich okolicznościach można uprawiać stoicyzm? Temat ten podejmuję w tym odcinku. Artykuł #81 Uzależnienia i stoicyzm pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Na relacje międzyludzkie, w tym te związane z przekazywaniem wiedzy, często patrzymy w kategoriach dawania i brania. Bardzo często jednak nie są to osobne procesy, ale ściśle jednoczesne – dając dostajemy, przekazując otrzymujemy. Ani więc dajemy, ani bierzemy, po prostu dzielimy się. O tym jest dzisiejszy odcinek. Zapraszam do słuchania. → Na relacje międzyludzkie, w tym te związane z przekazywaniem wiedzy, często patrzymy w kategoriach dawania i brania. Bardzo często jednak nie są to osobne procesy, ale ściśle jednoczesne: dając – dostajemy, przekazując – otrzymujemy. Ani więc dajemy, ani bierzemy, po prostu dzielimy się. O tym jest dzisiejszy odcinek. Zapraszam do słuchania. Artykuł #80 O dzieleniu się pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Proza życia rodzinnego przeplatana jest lepszymi i gorszymi okresami. Niekiedy jednak sytuacja ulga zaognieniu, przybiera postać ostrych kryzysów, których ceną jest cierpienie, frustracja i uczucie bezradności. Prawda jest taka, że takim scenariuszom niekiedy nie sposób skutecznie przeciwdziałać – generuje je dynamika relacji międzyludzkich. W dzisiejszym odcinku wyjaśniam jak w tej sytuacji po stoicku zatroszczyć się o siebie i wyjść na przeciw wyzwaniu. → Proza życia rodzinnego przeplatana jest lepszymi i gorszymi okresami. Niekiedy jednak sytuacja ulega zaognieniu, przybiera postać ostrych kryzysów, których ceną jest cierpienie, frustracja i uczucie bezradności. Prawda jest taka, że takim scenariuszom niekiedy nie sposób skutecznie przeciwdziałać – generuje je dynamika relacji międzyludzkich. W dzisiejszym odcinku wyjaśniam, jak w tej sytuacji po stoicku zatroszczyć się o siebie i wyjść naprzeciw wyzwaniu. Artykuł #79 Konflikty rodzinne pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Już Arystoteles zwracał uwagę, że najpoważniejszym testem i poligonem naszych kompetencji społecznych jest rodzicielstwo. Kto nie wychował z powodzeniem dzieci, nie ma jego zdaniem prawa wstępu do polityki. Czy w stoicyzmie nie można by przez analogię powiedzieć, że kto nie przetestował swojego stoicyzmu w doświadczeniu rodzicielstwa, ten go w ogóle nie przetestował? W dzisiejszym odcinku odpowiadam na pytania o to, jak być rodzicem po stoicku i czy to w ogóle możliwe. Zapraszam do słuchania. Artykuł #78 Stoicyzm rodzicielski pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

W dzisiejszym podcaście wracam do tematu z odcinka 74. Jest nim impas komunikacyjny – wielu ludzi doświadcza dzisiaj nadmiaru komunikacji, w której się gubi. Proponuję narzędzie, za pomocą którego można sobie po stoicku uporządkować ten obszar. W szczególności niezwykle ważne jest, żeby być w dobrej komunikacji ze sobą, a następnie, na tej podstawie poukładać relacje z wszystkimi innymi. Zapraszam do słuchania. → W dzisiejszym podcaście wracam do tematu z odcinka 74. Jest nim impas komunikacyjny – wielu ludzi doświadcza dzisiaj nadmiaru komunikacji, w której się gubi. Proponuję narzędzie, za pomocą którego można sobie po stoicku uporządkować ten obszar. W szczególności niezwykle ważne jest, żeby być w dobrej komunikacji ze sobą, a następnie, na tej podstawie, poukładać relacje z wszystkimi innymi. Zapraszam do słuchania. Artykuł #77 Przezwyciężanie impasu komunikacyjnego pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Każdemu z nas zdarzają się w życiu choroby i kontuzje, niekiedy dość dotkliwe. Jako że i mi ostatnio coś takiego się przytrafiło, postanowiłem poświęcić temu doświadczeniu odcinek podcastu. W szczególności, po filozoficznym zbadaniu specyfiki tego egzystencjalnego stanu przedstawiam tu stoicką strategię dobrego radzenia sobie z nim. Zapraszam do słuchania. → Każdemu z nas zdarzają się w życiu choroby i kontuzje, niekiedy dość dotkliwe. Jako że i mi ostatnio coś takiego się przytrafiło, postanowiłem poświęcić temu doświadczeniu odcinek podcastu. Po filozoficznym zbadaniu specyfiki tego egzystencjalnego stanu przedstawiam tu stoicką strategię dobrego radzenia sobie z nim. Zapraszam do słuchania. Artykuł #76 Ból nie jest cierpieniem pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Często dostaje pytania o stoicki przepis na pozostawanie w dobrym kontakcie z sobą samym, jak postępować w zgodzie z sobą. Podobnie dostaję pytania o to jak nie dać się zwieść wewnętrznemu krytykowi, co stanowi specjalny przypadek zdrady siebie. W dzisiejszym odcinku prezentuję cztery stoickie ćwiczenia, ale ujęte specjalnie od tej szczególnej strony zadbania o dobry kontakt z samym lub samą sobą, co określam także mianem osadzenia się w sobie. Jak dobrze osadzić się w sobie? Jak zachować wierność sobie, pozostać w zgodzie ze swoimi zasadami, nie dać wybić się z siebie przeciwnościom oraz oczekiwaniom innych ludzi, strachom, lękom i aspiracjom? Zapraszam do słuchania.  → Często dostaje pytania o stoicki przepis na pozostawanie w dobrym kontakcie z sobą samym, o to, jak jak postępować w zgodzie z sobą. Podobnie dostaję pytania o to jak nie dać się zwieść wewnętrznemu krytykowi, co stanowi specjalny przypadek zdrady siebie. W dzisiejszym odcinku prezentuję cztery stoickie ćwiczenia, ale ujęte specjalnie od tej szczególnej strony zadbania o dobry kontakt z samym lub samą sobą, co określam także mianem osadzenia się w sobie. Jak dobrze osadzić się w sobie? Jak zachować wierność sobie, pozostać w zgodzie ze swoimi zasadami, nie dać wybić się z siebie przeciwnościom oraz oczekiwaniom innych ludzi, strachom, lękom i aspiracjom? Zapraszam do słuchania. Artykuł #75 – Stoickie ćwiczenia na bycie w zgodzie ze sobą pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Czy zdażyło Ci się, że ktoś śle Ci SMS-a, a kiedy nie odpowiadasz w ciągu godziny lub dwóch zaczyna żywić od Cibie żal. Albo inna sytuacja: jesteś w domu, jeszcze z kilkoma innymi domownikami i ktoś do Ciebie dzwoni, ale z jakiegoś powodu akurat nie możesz odebrać, w związku z czym ta osoba dzwoni kolejno do pozostałych domowników, żony, męża, dzieci. A kiedy któreś z nich wreszcie odbiera słyszy dzwoniącą osobę dopytującą dlaczego Ty nie odbierasz. Czy zdarza Ci się odczuwać potrzebę tłumaczenia się dlaczego nie mogłeś(-aś) odebrać telefonu albo dlaczego nie odpisałeś natychmiast na SMS-a lub emaila? Czy zdarza Ci się, że ktoś oczekiwał od Ciebie takich wyjaśnień? Czy odczuwasz wyrzuty sumienia, jeśli nie masz ochoty odebrać od kogoś telefonu lub odpisać na jego wiadomość wysłaną w tej czy innej postaci? Artykuł #74 – Niemoc komunikacyjna pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Zapraszam do wysłuchania kontynuacji rozmowy o edukacji (jej pierwsza część znajduje się w epizodzie 72) – tym razem kontynuuję rozmowę sam ze sobą, a raczej z antycznymi stoickimi intuicjami dotyczącymi nauczania. Co antyczni stoicy mieliby do powiedzenia na temat edukacji dzisiaj? Albo inaczej: z jakich założeń powinien wyjść współczesny stoik, gdyby go postawiono przed zadaniem naszkicowania nowoczesnego modelu edukacji? Tropem tych pytań podążam w dzisiejszym odcinku. Artykuł #73 – Porozmawiajmy o szkole, cz. 2. pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Wszyscy chodziliśmy do szkoły. Wszyscy posyłamy do niej swoje dzieci. Traktujemy ją zazwyczaj jako stały i naturalny element naszego życia. A przecież kiedyś szkoły w obecnym znanym nam kształcie nie było. Kiedyś może jej też nie być. Zapraszam do wysłuchania pierwszej części podcastu poświęconego współczesnej szkole powszechnej, jej mankamentom, wyzwaniom, przed jakimi stoi, a także jej perspektywom. W tym odcinku w moich poszukiwaniach wspiera mnie gość, Misza Tomaszewski, publicysta, historyk filozofii, zaangażowany nauczyciel i wychowawca młodzieży. Artykuł #72 – Porozmawiajmy o szkole, cz. 1. pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

W poprzednim odcinku podcastu przedstawiłem koncepcję medytacji możliwej w ramach praktyki stoickiej. Wyjaśniłem wówczas specyfikę i oryginalność tej praktyki w stoicyzmie. W dzisiejszym odcinku kontynuuję ten temat, ale już znacznie bardziej praktycznie, mianowicie przedstawiając sposób i konkretny przykład realizacji techniki medytacyjnej w ramach praktyki stoickiej. Metodę tę określiłem mianem Pałacu Medytacji Stoickiej. Artykuł #71 – Pałac medytacji stoickiej pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Stoicyzm zawsze miał etykietę filozofii racjonalnej, a więc takiej, która preferuje świadomy i trzeźwy namysł nad naturą rzeczywistości. W dodatku w obszarze teorii poznania stawia stoicyzm na empiryzm, a w ontologii na materializm wykluczający jakiś inny metafizyczny wymiar rzeczywistości. Wydaje się, że to nie jest dobry grunt dla uprawiania medytacji, zwłaszcza jeśli rozumieć ten termin bardziej technicznie, a więc w kontekście praktyk, charakterystycznych dla wielu religii i mających na celu wypracowanie specjalnego stanu umysłu, albo dającego dostęp do innego, prawdziwszego wymiaru rzeczywistości, albo odzierającego wymiar nam znany z jego iluzorycznego charakteru. Czy jest więc możliwa prawdziwa medytacja w stoicyzmie? Zapraszam do wysłuchania odcinka podcastu, w którym udzielam odpowiedzi na to pytanie. Artykuł #70 – Medytacja w stoicyzmie pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Wokół wszyscy i wszędzie mówią o wojnie. Może dla niektórych to jest już za dużo, może dla innych to wciąż za mało. W dzisiejszym odcinku podcastu proponuję perspektywę filozoficzną, w tym specyficznie stoicką. Moją intencją jest z jednej strony lepsze zrozumienie wojny, z drugiej wskazanie stoickich strategii radzenia sobie z tym dramatycznym doświadczeniem. Zapraszam do słuchania. Artykuł #69 – Wojna i zło pełzające pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

O co pytamy, kiedy używamy zwrotu: jak się miewasz? Czy chodzi o to, jak się ktoś czuje? A jeśli ktoś jest refleksyjny i po stoicku zdystansowany, czy może odpowiedzieć, że czuje się refleksyjnie? Czy refleksyjność zatem to też rodzaj samopoczucia? Poszukiwaniem odpowiedzi na te i im podobne pytanie poświęcony jest 68 odcinek podcastu “Ze stoickim spokojem”. Zapraszam do słuchania. Lektury: Leonard Mlodinow, Emotional. The New Thinking About FeelingsDiogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów Artykuł #68 – Czuć się refleksyjnie pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Po co piszemy? Dlaczego w ogóle warto cokolwiek zapisywać? Jest co najmniej kilka istotnych powodów i metod pisania. Jedna z nich odnosi się bezpośrednio do praktyki duchowej. W tym odcinku omawiam jej podstawy i przedstawiam próbki moich słuchaczy i słuchaczek. Zapraszam do słuchania. Lektury: Seneka, Listy moralne do LucyliuszaPlaton, CharmidesPlaton, Lysis Artykuł #67 – Po prostu pisz pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Początek roku to czas refleksyjnych podsumowań, a także przewidywań. W jakiej kondycji jest świat? Wydaje się, że snucie katastroficznych wizji leży w ludzkiej naturze, bo po prostu lubimy się straszyć. Ale z drugiej strony może kondycja świata istotnie nie jest ostatnio zbyt dobra? Zapraszam do wysłuchania odcinka podcastu, w którym proponuję swoisty stoicki rozrachunek ze stanem świata Anno Domini 2022. Ciekaw jestem, czy podzielicie ten pogląd. → Początek roku to czas refleksyjnych podsumowań, a także przewidywań. W jakiej kondycji jest świat? Wydaje się, że snucie katastroficznych wizji leży w ludzkiej naturze, bo po prostu lubimy się bać. Ale z drugiej strony może kondycja świata istotnie nie jest ostatnio zbyt dobra? Zapraszam do wysłuchania odcinka podcastu, w którym proponuję swoisty stoicki rozrachunek ze stanem świata Anno Domini 2022. Ciekaw jestem, czy podzielicie ten pogląd. Artykuł #66 – Stoicki raport o stanie świata pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Święta to dla wielu z nas czas ważny, ale jednocześnie trudny. Co roku wpadamy w te same pułapki, które sprawiają, że nie zawsze dobrze wspominamy świąteczny czas. Niektórzy zaś niemal z ulgą wracają do pracy, odnajdując utraconą równowagę w codziennej zawodowej rutynie. W tym odcinku podcastu opowiadam o tych świątecznych pułapkach i o tym, jak się na nie po stoicku przygotować. Nie dajmy się Świętom! Dostoicyzujmy je sobie! Artykuł #65 – Jak przetrwać Święta? pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Współczesny człowiek złakniony jest nowości i zmian, stroni zaś od nudy oraz powtarzania rzeczy już mu wiadomych. Może jednak nuda i powtórzenie stanowią ważny, a nawet niezbywalny aspekt praktyki duchowej? Zapraszam do wysłuchania odcinka o nudzie i powtórzeniu. Mam nadzieję, że Was nie znudzi, ale mam też nadzieję, że Was trochę znudzi, a Wy uznacie to za coś pozytywnego. Artykuł #64 – O powtarzaniu i nudzie pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

W poprzednim odcinku podcastu wyjaśniłem istotę stoickiej techniki określanej mianem premeditatio malorum. Zwróciłem uwagę na kłopoty, jakich niektórzy doświadczają przy jej praktykowaniu, oraz wstępnie zasygnalizowałem, jak należy sobie z nimi radzić. W dzisiejszym odcinku kontynuuję te badania, przedstawiając przy okazji przykładowe współczesne konstrukcje tego ćwiczenia. Zapraszam do słuchania. Artykuł #63 – Premeditatio malorum: analiza pogłębiona. Cz. 2 pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

W poprzednich dwóch odcinkach podcastu omawiałem ćwiczenie stoickie zależne – niezależne. W tym odcinku podejmuję się analogicznej pogłębionej analizy ćwiczenia Premeditatio malorum. Tradycyjnie tłumaczy się ten termin jako „uprzednia medytacja nad złem” lub „negatywna wizualizacja”. W dzisiejszym odcinku zaczynam od wyjaśnienia, że ta nazwa i te tłumaczenia mogą być mylące – dlatego proponuję własną nazwę i od tego zaczynam moją analizę. Zapraszam do wysłuchania dzisiejszego odcinka. Artykuł #62 – Premeditatio malorum: analiza pogłębiona. Cz. 1 pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Zapraszam do wysłuchania drugiej części odcinka podcastu poświęconego stoickiemu podziałowi na rzeczy od nas zależne i niezależne. W tym odcinku sięgam do pewnego antycznego tekstu, żeby pokazać, jak w praktyce objawia się nasza wolność, czyli co, ściśle rzecz biorąc, jest od nas zależne. Następnie omawiam to na kilku przykładach – przeważnie są to przypadki i pytania zgłoszone przez słuchaczy. Artykuł #61 – Zależne – niezależne: analiza pogłębiona. Cz. 2 pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

W samym sercu stoickiej filozofii i praktyki znajduje się podział na rzeczy od nas zależne i niezależne. Z jednej strony wydaje się on prosty, z drugiej jednak strony właściwe zrozumienie jego istoty oraz wszechstronne wdrożenie nastręcza praktykującym stoikom trudności. Z tego powodu w tym i następnym odcinku podcastu wracam do tematu podziału na rzeczy zależne i niezależne, prezentując jego pogłębioną analizę i omówienie na przykładach. W odcinku dzisiejszym wyjaśniam między innymi, że należy wyróżnić dwie linie demarkacyjne, wewnętrzną i zewnętrzną. Zapraszam do słuchania. Artykuł #60 – Zależne – niezależne: analiza pogłębiona. Cz. 1 pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Często mówimy o zanieczyszczeniu środowiska, mając na myśli zanieczyszczenie chemiczne. Jednak istnieją także inne rodzaje zanieczyszczeń, o których rzadziej mówimy, a które również, choć może nie w równym stopniu, czynią nasze życie uciążliwym, a nawet niebezpiecznym. Jednym z takich zanieczyszczeń jest zanieczyszczenie dźwiękiem – zazwyczaj używamy w tym kontekście pojęcia hałasu. W dzisiejszym odcinku podcastu kontynuuję relację z wakacji, koncentrując się przy tym na doświadczeniu zanieczyszczenia hałasem. Gdziekolwiek współcześnie nie pojedziemy, szukając spokoju i wytchnienia, tam może nas czekać hałas, który przywieźli ze sobą inni wypoczywający. Jak sobie z tym radzić? Na to pytanie odpowiadam w tym odcinku podcastu „Ze stoickim spokojem”. Artykuł #59 – Hałas współczesnego człowieka pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Czasem, żeby odpocząć, trzeba się naprawdę napracować… Czy zgodzisz się z tym stwierdzeniem? W tym odcinku podcastu zapraszam do wysłuchania lekkiej relacji z wyprawy wakacyjnej. Relację wzbogacam stoickimi refleksjami i obserwacjami. W odcinku zapowiadam także nową formę współpracy ze słuchaczami, jaką planuję w nadchodzącym roku szkolno-akademickim. Zapraszam do słuchania. Artykuł #58 – O odpoczynku, który wymaga wysiłku pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Zapraszam do wysłuchania drugiej części rozważań na temat doświadczenia złamanego serca. Czy stoik może mieć złamane serce? Wiemy, że współcześnie jest to jedno z najbardziej powszechnych i, jak się zdaje, najbardziej naturalnych zjawisk. Człowiek zakochuje się i doznaje zawodów, niekiedy zawód jest tak intensywny, że opisać go można jedynie w kategoriach „złamanego serca”. Czy stoicyzm jest praktyką, która łagodzi objawy tego doświadczenia, czy może raczej sprawia, że w ogóle go nie doświadczamy? Czy antyczni stoicy zakochiwali się, czy przeżywali związane z tym niepokoje i katusze? Zapraszam do wysłuchania dzisiejszego odcinka. Artykuł #57 – Stoicyzm na złamane serce. Cz. 2 pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Według niektórych badań „złamane serce” należy do najpowszechniejszych doświadczeń współczesnego człowieka. W tej czy innej postaci niemal każdy doświadczył tego stanu. Czy jest to faktycznie nieuchronne? Czy sposób, w jaki żyjemy, w jaki jesteśmy skonstruowani, musi nas na to doświadczenie wystawiać? Czy stoicyzm może coś na ten stan zaradzić? A może uprawianie stoicyzmu całkiem nas przed nim zabezpiecza? Ale czy to by było dobrze? To tylko niektóre pytania, jakie nasuwa problem zawodu miłosnego. Zapraszam do wysłuchania rozbudowanej, dwuczęściowej odpowiedzi na te pytania. W pierwszej części rozmawiam o zawodzie miłosnym z psycholożką i seksuolożką Anną Brymorą. Artykuł #56 – Stoicyzm na złamane serce. Cz. 1 pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Stoicyzm zdaje się zawierać pewnego rodzaju wewnętrzną sprzeczność. Z jednej strony jest to filozofia refleksyjna i kontemplatywna, nawołująca do akceptacji losu i wyrażająca podziw oraz zachwyt nad strukturą świata. Z drugiej jednak strony stoicyzm to filozofia czynu, motywująca swoich zwolenników do podejmowania wartościowych działań, a nawet definiująca człowieka w kategoriach specyficznego sposobu działania właśnie. Zapraszam do wysłuchania odcinka, w którym, sięgając do mniej znanych antycznych źródeł, analizuję i wyjaśniam założenia leżące u podstaw stoickiej filozofii czynu oraz fakt, że nie kłóci się to z bardziej kontemplacyjną wykładnią istoty stoicyzmu. Artykuł #55 – Medytacje nad życiem czynnym pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

Hans-Georg Gadamer w tekście „O skrytości zdrowia” zwraca uwagę, że doświadczenie zdrowia należy do tej grupy, która ujawnia się poprzez brak. Wartość zdrowia dociera do nas, gdy to zdrowie tracimy. Do tego czasu zdrowia nie zauważamy. Naprowadza nas to na pytanie o klasę wartości niejawnych. W jakim stopniu „niejawność” dotyczy wszystkich wartości? Problem ten podejmuję w dzisiejszym odcinku podcastu. Do udziału w nim zaprosiłem także Sylwię Majcher, autorkę książki pod tytułem „Mniej mięsa”, z którą rozmawiam o zdrowiu, diecie i kondycji naszej planety. Artykuł #54 – O skrytości wartości pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.

W dzisiejszym odcinku podcastu wracam do tematu poruszonego przeze mnie w odcinku 5, a więc do omówienia zasad praktykowania przeglądu siebie. Słuchacze co jakiś czas podsyłają mi szczegółowe pytania dotyczące tej praktyki. Wczytując się w nie, doszedłem do wniosku, że potrzebna jest bardziej pogłębiona jej analiza. Przeprowadzam ją zatem w tym odcinku w oparciu o antyczne źródła i współczesne doświadczenie. Jednocześnie przypominam, jaka jest natura „ja” w stoicyzmie, o co też często jestem pytany. Zapraszam do słuchania dzisiejszego odcinka. Artykuł #53 – Przegląd siebie – analiza pogłębiona pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.