Wiedza Nieoczywista

Igrzyska Olimpijskie to bez wątpienia największe i najbardziej prestiżowe wydarzenie sportowe na globie. Przez kilkanaście dni oczy całego świata zwrócone są na jedno miasto, a emocje sięgają ze nitu. Ale co dzieje się, gdy znicz olimpijski gaśnie, sportowcy wracają do domów, a kamery zostają wyłączone? Wtedy przychodzi czas na podliczenie rachunków. W dzisiejszym odcinku zaglądamy za kulisy olimpijskiego biznesu i analizujemy, co kryje się za błyskiem złotych medali. Czy organizacja tak gigantycznej imprezy to dla miasta i państwa-gospodarza złoty interes, impuls rozwojowy i prestiż, czy może… prosta droga do wieloletniego zadłużenia i pozostawienia po sobie „białych słoni” (nieużywanych, kosztownych stadionów)? Z tego odcinka dowiesz się: Zderzenie z twardymi liczbami: Dlaczego igrzyska „na papierze” niemal nigdy się nie spinają finansowo? Mit impulsu rozwojowego: Czy nowa infrastruktura budowana pod presją czasu faktycznie służy mieszkańcom po zakończeniu imprezy? Koncepcja „ekonomii wartości”: O co chodzi w stwierdzeniu, że korzyści z igrzysk leżą poza czystym zyskiem finansowym i czy prestiż jest wart każdej ceny? Lekcje z historii: Analiza przypadków – od finansowej katastrofy Aten po sukces (biznesowy) Los Angeles. Głos mieszkańców: Dlaczego coraz więcej miast (w tym polskie, jak Kraków) wycofuje się z wyścigu o organizację Olimpiady pod naciskiem opinii publicznej? Bartłomiej Biga Posłuchaj i zostań na dłużej Odcinek można odsłuchać przy pomocy poniższego odtwarzacza. Są tu także linki umożliwiające pobranie odcinka oraz subskrypcję podcastu w najpopularniejszych programach: Podcast można także obejrzeć w serwisie YouTube. Poprzednie odcinki podcastu są dostępne tutaj.     Artykuł WN 093 – Igrzyska Olimpijskie: Wielkie święto czy finansowa pułapka? pochodzi z serwisu Bartłomiej Biga.

W 2025 roku Chiny osiągnęły to, co wydawało się niemożliwe – rekordową nadwyżkę handlową w wysokości 1,2 biliona dolarów. Mimo agresywnej polityki ceł Donalda Trumpa, gospodarka Państwa Środka nie tylko nie zwolniła, ale wręcz umocniła swoją pozycję, dywersyfikując kierunki eksportu. Dlaczego to właśnie Europa, a nie USA czy Chiny, może stać się największą ofiarą tego globalnego starcia? W dzisiejszym materiale omawiam: Chiński fenomen: Jak Państwo Środka wygenerowało najwyższą nadwyżkę w historii mimo wojny handlowej? Pułapka Europy: Dlaczego unijny model oparty na regulacjach i drogiej energii traci konkurencyjność? Case study Kanady: Niespodziewane porozumienie – tanie chińskie elektryki w zamian za rzepak (canola). Izolacjonizm USA: Jak drukowanie dolara i potęga militarna pozwalają Stanom Zjednoczonym grać na własnych zasadach. Opcja atomowa UE: Czy Unia Europejska uderzy w amerykańskich gigantów technologicznych, by ratować swoją pozycję? Bartłomiej Biga Posłuchaj i zostań na dłużej Odcinek można odsłuchać przy pomocy poniższego odtwarzacza. Są tu także linki umożliwiające pobranie odcinka oraz subskrypcję podcastu w najpopularniejszych programach: Podcast można także obejrzeć w serwisie YouTube. Poprzednie odcinki podcastu są dostępne tutaj.     Artykuł WN 092 Rekordowy wynik Chin! Dlaczego wojny handlowe im nie straszne? pochodzi z serwisu Bartłomiej Biga.

Czy to możliwe, że polska gospodarka już w 2030 roku będzie silniejsza od włoskiej? Jeszcze w latach 90. Włochy były dla nas niedoścignionym wzorem dobrobytu i celem emigracji zarobkowej. Dziś dystans ten topnieje w oczach! W tym odcinku, prosto z sycylijskiej Katanii, analizuję, jak doszło do tego, że „biedna” Polska dogania dawną potęgę gospodarczą. Co sprawiło, że Włosi stanęli w miejscu, a my pędzimy do przodu? Czy to zasługa naszej pracowitości, czy może… błędów Włochów związanych z przyjęciem Euro? W tym odcinku dowiesz się: Czym jest słynne „Il Sorpasso” i dlaczego wkrótce będziemy je świętować w Polsce? Dlaczego od 1995 r. nasza gospodarka urosła o 300%, a włoska ledwo o 100%? Jak waluta Euro stała się pułapką dla włoskiego przemysłu? Czy polski „Złoty Wiek” potrwa wiecznie, czy czeka nas włoski scenariusz demograficzny? Bartłomiej Biga Posłuchaj i zostań na dłużej Odcinek można odsłuchać przy pomocy poniższego odtwarzacza. Są tu także linki umożliwiające pobranie odcinka oraz subskrypcję podcastu w najpopularniejszych programach: Podcast można także obejrzeć w serwisie YouTube. Poprzednie odcinki podcastu są dostępne tutaj.   Artykuł WN 091 Kiedy Polska (gospodarczo) przegoni Włochy? pochodzi z serwisu Bartłomiej Biga.

Czy zastanawialiście się kiedyś po powrocie z Włoch, dlaczego ceny kawy w polskich kawiarniach wydają się tak wysokie? W dzisiejszym odcinku analizuję ten fenomen i szukam przyczyn, dla których espresso w Rzymie kosztuje grosze, a w Warszawie to wciąż „produkt luksusowy”. I czy da się to jakoś zmienić? A jeśli tak, to kto może to zmienić? Bartłomiej Biga Posłuchaj i zostań na dłużej Odcinek można odsłuchać przy pomocy poniższego odtwarzacza. Są tu także linki umożliwiające pobranie odcinka oraz subskrypcję podcastu w najpopularniejszych programach: Podcastu można także słuchać w serwisie YouTube. Poprzednie odcinki podcastu są dostępne tutaj.         Artykuł WN 090 Dlaczego kawa we Włoszech jest tańsza niż w Polsce? pochodzi z serwisu Bartłomiej Biga.

Serwicyzacja, czyli zastępowanie sprzedaży towarów dostarczaniem usług. W tym kontekście kluczowe pytanie brzmi: na ile marginalizacja tradycyjnej własności wynika z rzeczywistych potrzeb konsumentów, a na ile została nam narzucona przez korporacje? Prawdopodobnie prawda leży pośrodku. Z jednej strony, serwicyzacja odpowiada na autentyczne potrzeby wygody i elastyczności. Z drugiej, firmy mają silne motywacje ekonomiczne, by promować modele zapewniające im przewidywalne przychody i większą kontrolę nad klientami. Nie jestem pewien, czy ten balans jest dla nas, konsumentów, optymalny. Więcej na ten temat w mojej książce (w otwartym dostępie) – „Współczesne transformacje instytucji własności. Perspektywa ekonomiczna”.   Posłuchaj i zostań na dłużej Odcinek można odsłuchać przy pomocy poniższego odtwarzacza. Są tu także linki umożliwiające pobranie odcinka oraz subskrypcję podcastu w najpopularniejszych programach: Podcastu można także słuchać w serwisie YouTube. Poprzednie odcinki podcastu są dostępne tutaj.       Artykuł WN 089 Jak serwicyzacja zmienia gospodarkę? pochodzi z serwisu Bartłomiej Biga.

Co było potrzebne, żeby uruchomić maszynę parową w XVIII wieku? Trochę żelaza, węgla, podstawowe narzędzia – i właściwie już mogłeś ruszyć z rewolucją przemysłową. A teraz pomyślcie, ile różnych elementów własności – materialnej i intelektualnej – trzeba kontrolować, żeby stworzyć system operacyjny czy nawet zwykły smartfon. Setki tysięcy patentów, prawa autorskie, licencje, standardy… To właśnie ta rosnąca złożoność jest kluczem do zrozumienia naszego dzisiejszego problemu. Więcej na ten temat w mojej książce (w otwartym dostępie) – „Współczesne transformacje instytucji własności. Perspektywa ekonomiczna”.   Posłuchaj i zostań na dłużej Odcinek można odsłuchać przy pomocy poniższego odtwarzacza. Są tu także linki umożliwiające pobranie odcinka oraz subskrypcję podcastu w najpopularniejszych programach: Podcastu można także słuchać w serwisie YouTube. Poprzednie odcinki podcastu są dostępne tutaj.       Artykuł WN 088 Gdy wszyscy mogą powiedzieć nie pochodzi z serwisu Bartłomiej Biga.

Dziś zajmiemy się fascynującym tematem, który jeszcze kilka lat temu był na ustach wszystkich wizjonerów technologicznych, a teraz coraz częściej słyszymy, że to była tylko marketingowa bańka mydlana. Mowa oczywiście o gospodarce współdzielenia – tym fenomenie, który miał zmienić nasze życie tak samo jak kiedyś wynalazek koła czy silnika parowego. Ale czy rzeczywiście Uber, Airbnb i podobne platformy zrewolucjonizowały nasz sposób myślenia o własności? A może to tylko sprytny marketing w wydaniu Silicon Valley, który pozwolił gigantom technologicznym przejąć tradycyjne branże pod pozorem innowacji społecznej? Przyjrzymy się faktom, danym i trendom, żeby odpowiedzieć na kluczowe pytanie: czym naprawdę jest ta gospodarka współdzielenia i dokąd nas prowadzi. Więcej na ten temat w mojej książce (w otwartym dostępie) – „Współczesne transformacje instytucji własności. Perspektywa ekonomiczna”.   Posłuchaj i zostań na dłużej Odcinek można odsłuchać przy pomocy poniższego odtwarzacza. Są tu także linki umożliwiające pobranie odcinka oraz subskrypcję podcastu w najpopularniejszych programach: Podcastu można także słuchać w serwisie YouTube. Poprzednie odcinki podcastu są dostępne tutaj.       Artykuł WN 087 Przebrzmiała gospodarka współdzielenia pochodzi z serwisu Bartłomiej Biga.

Wraz z cyfryzacją naszej gospodarki cała instytucja własności się zmienia. Staje się słabsza, bo przejmuje cechy własności intelektualnej – trudność kontrolowania, nieostrość granic, problemy z egzekwowaniem. To nie jest ani dobry, ani zły trend – to po prostu nowa rzeczywistość, do której musimy się przystosować. Wydaje mi się, że kluczowe jest zrozumienie tej zmiany zanim nas zaskoczy. Firmy, które nauczą się zarządzać aktywami niematerialnymi, będą miały przewagę. Te, które będą trzymać się starych modeli, mogą zostać w tyle. Więcej na ten temat w mojej książce (w otwartym dostępie) – „Współczesne transformacje instytucji własności. Perspektywa ekonomiczna”.   Posłuchaj i zostań na dłużej Odcinek można odsłuchać przy pomocy poniższego odtwarzacza. Są tu także linki umożliwiające pobranie odcinka oraz subskrypcję podcastu w najpopularniejszych programach: Podcastu można także słuchać w serwisie YouTube. Poprzednie odcinki podcastu są dostępne tutaj.       Artykuł WN 086 Tajemnice własności intelektualnej pochodzi z serwisu Bartłomiej Biga.

Dlaczego osoby o przekonaniach liberalnych i konserwatywnych patrzą z takim niepokojem na to, co dzieje się z własnością prywatną? Może wydawać się, że to odległa od nas kwestia teoretyczna, ale w rzeczywistości ma fundamentalne znaczenie dla tego, jak będzie wyglądała nasza gospodarka w najbliższych latach. Co się zmienia? Otóż coraz częściej nie trzeba być właścicielem czegoś, żeby z tego czegoś wygodnie skorzystać. I to właśnie budzi niepokój części naszego społeczeństwa. Dlaczego? Bo widzą w tym zagrożenie dla podstawowych wartości, na których opiera się nasza cywilizacja. Czy mają rację? Więcej na ten temat w mojej książce (w otwartym dostępie) – „Współczesne transformacje instytucji własności. Perspektywa ekonomiczna”.   Posłuchaj i zostań na dłużej Odcinek można odsłuchać przy pomocy poniższego odtwarzacza. Są tu także linki umożliwiające pobranie odcinka oraz subskrypcję podcastu w najpopularniejszych programach: Podcastu można także słuchać w serwisie YouTube. < Poprzednie odcinki podcastu są dostępne tutaj.       Artykuł WN 085 Własność prywatna pod obstrzałem pochodzi z serwisu Bartłomiej Biga.

Zacznijmy od fundamentalnego pytania: co się zmieniło w naszych oczekiwaniach? Odpowiedź jest prosta – żyjemy w erze natychmiastowej gratyfikacji. Chcemy film? Netflix. Potrzebujemy dojechać gdzieś? Uber. Nowa płyta? Spotify. Współczesny konsument nie chce czekać. I nie chodzi tutaj tylko o wygodę – to zupełnie inne podejście do planowania życia. Młode pokolenie coraz rzadziej myśli długoterminowo o gromadzeniu rzeczy. Zamiast tego preferuje elastyczność. Ale czy ten model jest bezbłędny? Absolutnie nie. Przede wszystkim wielu z nas ma dość tego, że wszyscy wciskają nam subskrypcje – nawet proste aplikacje do notowania czy spisywania listy zadań. Sprawa jest jednak znacznie poważniejsza. Więcej na ten temat w mojej książce (w otwartym dostępie) – „Współczesne transformacje instytucji własności. Perspektywa ekonomiczna”.   Posłuchaj i zostań na dłużej Odcinek można odsłuchać przy pomocy poniższego odtwarzacza. Są tu także linki umożliwiające pobranie odcinka oraz subskrypcję podcastu w najpopularniejszych programach: Podcastu można także słuchać w serwisie YouTube. < Poprzednie odcinki podcastu są dostępne tutaj.       Artykuł WN 084 Jak żyć w gospodarce abonamentowej? pochodzi z serwisu Bartłomiej Biga.

Jest wiele badań, które pokazują, że te kraje, które skutecznie i mocno chronią własność, rozwijają się lepiej. Jak do tego mają się prawa lokatorów i strefy czystego transportu? Ale czy to znaczy, że własność musi być traktowana jak świętość i że zawsze najbardziej sprzyjająca będzie jej jak najmocniejsza ochrona? To nie jest już takie nieoczywiste. A skoro tak, to nadaje się na temat kolejnego odcinka podcastu Wiedza Nieoczywista.   Posłuchaj i zostań na dłużej Odcinek można odsłuchać przy pomocy poniższego odtwarzacza. Są tu także linki umożliwiające pobranie odcinka oraz subskrypcję podcastu w najpopularniejszych programach: Podcastu można także słuchać w serwisie YouTube. < Poprzednie odcinki podcastu są dostępne tutaj.       Artykuł WN 083 Święta własność prywatna pochodzi z serwisu Bartłomiej Biga.

W dyskusjach politycznych oraz częściej słyszymy obelgę – „populista”, „populiści”. Problem w tym, że najczęściej jest to używane w totalnym oderwaniu od jego znaczenia. Po prostu, jest to etykietka, którą dajemy tym, z którymi się nie zgadzamy. Więc czym naprawdę jest populizm i czy rzeczywiście jest taki zły, jak niektórzy twierdzą? W tym odcinku o też o wielkim konflikcie między elitami i społeczeństwem.   Posłuchaj i zostań na dłużej Odcinek można odsłuchać przy pomocy poniższego odtwarzacza. Są tu także linki umożliwiające pobranie odcinka oraz subskrypcję podcastu w najpopularniejszych programach: Podcastu można także słuchać w serwisie YouTube. < Poprzednie odcinki podcastu są dostępne tutaj.       Artykuł WN 082 Ci przeklęci populiści pochodzi z serwisu Bartłomiej Biga.

Dzisiejszy odcinek poświęcam książce „Nierówności po polsku”, która rzuca światło na to, jak naprawdę wygląda podział bogactwa i obciążeń podatkowych w naszym kraju. Czy Polska to rzeczywiście kraj, w którym bogatsi płacą więcej, a biedniejsi mniej? A może jest odwrotnie?   Zawartość odcinka W tym odcinku podcastu usłyszysz między innymi: Omówienie książki „Nierówności po polsku” – dlaczego warto sięgnąć po tę pozycję i co wyróżnia jej podejście do tematu nierówności społecznych i ekonomicznych. Nierówności w różnych wymiarach – nie tylko dochodowe, ale także majątkowe, edukacyjne i zdrowotne, które wpływają na całe społeczeństwo. Dlaczego nierówności majątkowe są większe od dochodowych? Marnowanie talentów jako strata dla gospodarki – dlaczego brak równego dostępu do edukacji i możliwości rozwoju szkodzi nie tylko jednostkom, ale całemu krajowi. Czy nierówności są zawsze niesprawiedliwe? – o sytuacjach, w których różnice majątkowe wynikają z pracy i talentu, a nie systemowych barier. Demotywujący efekt ekstremalnych nierówności – kiedy różnica między bogatymi a biednymi jest tak duża, że odbiera chęć do działania. Jak wygląda poziom nierówności w Polsce? – czy jesteśmy krajem względnie równym, czy raczej jednym z najbardziej nierównych w Europie? Regresywny system podatkowy w Polsce – jak to możliwe, że bogatsi procentowo płacą mniej podatków niż biedniejsi? Podatkowe mity i rzeczywistość – wyjaśnienie, dlaczego system podatkowy w Polsce w praktyce działa odwrotnie niż powszechne przekonania. Preferencje podatkowe dla najbogatszych – mechanizmy, które pozwalają osobom o wysokich dochodach unikać wyższych stawek podatkowych. Efekty regresywnego systemu podatkowego – jak przekłada się on na chroniczne niedofinansowanie usług publicznych, takich jak służba zdrowia i edukacja. Edukacja jako klucz do wyrównywania szans – dlaczego w Polsce szkoły publiczne przegrywają z prywatnymi, a system kształcenia pogłębia nierówności. Mit bezpłatnych studiów – rzeczywista dostępność darmowej edukacji wyższej i jej wpływ na mobilność społeczną. Redystrybucja kontra redystrybucja – jak można zmniejszać nierówności zanim się pojawią, zamiast je łagodzić po fakcie. Konkretne rozwiązania dla zmniejszenia nierówności – propozycje autorów książki, które mogą poprawić sytuację w Polsce. Do poczytania Ten odcinek powstał na motywach książki J. Sawulski, M. Brzeziński, P. Bukowski – „Nierówności po polsku”   Posłuchaj i zostań na dłużej Odcinek można odsłuchać przy pomocy poniższego odtwarzacza. Są tu także linki umożliwiające pobranie odcinka oraz subskrypcję podcastu w najpopularniejszych programach: Podcastu można także słuchać w serwisie YouTube. < Poprzednie odcinki podcastu są dostępne tutaj.       Artykuł WN 081 Nierówności po polsku pochodzi z serwisu Bartłomiej Biga.