
Tjipcast
544 episodes — Page 11 of 11
Hoe maak je van kleine stappen en successen een grotere innovatie beweging? Tjipcast 029 met Suzanne Verdonschot
Met Suzanne Verdonschot ga ik in gesprek over innovatie en leren in organisaties. En hoe je vanuit kleine stapjes en successen een grotere innovatie beweging kunt realiseren. Suzanne is actie-onderzoeker en ziet innovatie niet als een proces dat alleen plaatsvindt in een technische R&D afdeling. Het is juist onderdeel van het dagelijks werk! In deze Tjipcast verkennen we achterliggende opvattingen die innovatie in organisaties bepalen. En wanneer ze wel en niet werken. We bespreken hoe je innovatie kunt zien als beweging en op welke manier je dit praktisch kunt aanpakken. Met aansprekende voorbeelden uit supermarkten, een snoepjesfabriek en sportvakanties is dit een Tjipcast met handige tips voor je eigen werkpraktijk! bekijk op YouTube Boeken op tafel: Praktijkonderzoek, motor voor verandering in organisaties Nieuwsgierigheid op het werk, beter presteren op het werk door fouten, vragen, twijfel en verwondering Tijdcodes: 02.00 Innoveren als leerproces, hoe begon het? 03.45 Supermarktonderzoek naar innoveren en leren in het werk 06.00 Kijken naar innovatie door de jaren heen 11.00 Innovatie in het dagelijks werk en het belang van dagelijks experimenteren 15.00 Lokale praktijken 18.00 Regiestrategieën 22.00 Andere enthousiast maken is een bekwaamheid 25.00 Aantrekkelijke werkomgevingen 28.00 De kracht van het niet weten 30.00 Emotie als sturingsinformatie en het belang van gedachten en opvattingen over dagelijkse vraagstukken (die doen ertoe!) 33.00 Nieuwe vragen over innovatie, andere taal ontwikkelen 37.00 Het belang van discipline 39.00 Afronding en blik vooruit! Het bericht Hoe maak je van kleine stappen en successen een grotere innovatie beweging? Tjipcast 029 met Suzanne Verdonschot verscheen eerst op Tjipcast.
Tip van Tjip 015: Spelend werken aan veiligheid en gezondheid in de bouwsector met Tamara Onos
Tamara Onos is veiligheidskundige en gespecialiseerd in gevaarlijke stoffen. Dit jaar debuteerde ze als schrijver van de thriller Onder invloed. Een spannend verhaal over een vreemde verdrinkingszaak in het Gelders natuurgebied de Havikerwaard. In deze podcast ga ik met Tamara in gesprek over gevaarlijke stoffen, veiligheid en gedragsverandering. We praten onder andere over het omvangrijke Noord-Zuid lijn project in Amsterdam, over gamification (en haar spel ‘hundred ways to die at work), leren veranderen en het aanleren van nieuwe routines. Met tal van praktische voorbeelden en interessante reflecties op veiligheid in de bouw is dit een ‘must hear’ voor iedereen die zich bezighoudt met veiligheid, samenwerken, leren en duurzaamheid! Het bericht Tip van Tjip 015: Spelend werken aan veiligheid en gezondheid in de bouwsector met Tamara Onos verscheen eerst op Tjipcast.
Over veranderen in organisaties: klein maar fijn? Tjipcast 028 Hans Vermaak
In deze Tjipcast ga ik in gesprek met organisatieadviseur Hans Vermaak. We verkennen waarom (en hoe) het komt dat veranderen juist werkt in de concrete dagelijkse werkpraktijk. We bespreken de effecten van ‘over ambitieuze’ plannen, teveel bemoeienis vanaf de zijlijn en de soms overdreven aandacht voor regels die in een lokale praktijk juist averechts werken. Aan de hand van praktijksituaties reflecteren we op de schaduwkant van grote verandertrajecten en zoeken we naar aanknopingspunten hoe kleine successen groter zijn te maken. Want als uitrollen niet werkt: wat kan je dan nog wel doen? We volgen daarin het motto van Hans: het meervoud van pilot is pilots! Luister of kijk naar een zeer boeiend en precies gesprek over het wel en niet werkbaar krijgen van veranderinitiatieven in organisaties. bekijk op YouTube www.lokocartoons.nl Boeken op tafel: Leren veranderen – kennis voor veranderaars in opleiding en praktijk Iedereen verandert, nu wij nog Plezier beleven aan taaie vraagstukken Tijdcodes: 03.00 Waarom er in principe niks mis is met ‘klassieke’ veranderplannen 04.30 Verknoping en complexiteit 10.00 Hoe veel goede, kleine momenten optellen tot iets groots 17.00 Meerwaarde scheppend en voorwaarde scheppend in organisaties 24.00 Anderen in positie brengen om verantwoordelijkheid te nemen, waarom dat niet niks is 30.00 Lokaal mensen meer verantwoordelijkheid geven, wat moet je dan o.a. kunnen: denk aan veranderen, leren en samenwerken 35.00 Waarom een plan saai is en welke waarde het wel heeft 42.00 Lokaal veranderen (klein veranderen) is niet simpel! 48.00 Rollen, taken en verantwoordelijkheden is niet de sleutel naar succes: maar wat dan wel? 55.00 Handelen vanuit een redenering versus handelen vanuit strikte regels 59.00 Kleuren van verandering 1.00 Na kleine successen en lokale praktijken door willen pakken en beleid te maken: kan dat? En werkt dat? 1.05 In veranderen is niet elk puzzelstukje even belangrijk: wat betekent dat voor ons vak? 1.09 Klein veranderen: kunnen deblokkeren in organisaties 1.13 Vraag van Hans aan Eva Naaijkens van de Alan Turingschool in Amsterdam Het bericht Over veranderen in organisaties: klein maar fijn? Tjipcast 028 Hans Vermaak verscheen eerst op Tjipcast.
Tip van Tjip 014: Gaat ons onderwijs langzaam ten onder aan regels, procedures en extern opgelegde normen?
Gaat ons onderwijs ten onder aan regels? Zijn we stiekem verslaafd geraakt aan prachtige onderwijsvisies die in de praktijk geen betekenis krijgen? Met Remko Keizerwaard ga ik in gesprek over wat voor soort leiderschap er nodig is om niet te verdwalen in dit type afspraken, vage teamdagen en onduidelijke visietrajecten. Hoe doorbreek je dat patroon? Hoe werk je als leider samen met je team en welke valkuilen kan je beter vermijden? En hoe komt het dat zoveel mooie ideeën stagneren wanneer er plannen, stuurgroepen en ontwikkelteams worden geformuleerd? Ondanks de vaak prachtige vergezichten en plannen, lijkt het wel alsof ons onderwijssysteem kickt op regeltjes, protocollen en structuren. Maar vernieuwing in combinatie met regels en controlemechanismen gaan niet goed samen. Hoe kicken we hier als onderwijsprofessional vanaf? Luister nu naar een nieuwe Tip van Tjip met onderwijsmanager Remko Keizerwaard! Het bericht Tip van Tjip 014: Gaat ons onderwijs langzaam ten onder aan regels, procedures en extern opgelegde normen? verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe organiseer je verantwoordelijk en veilig gedrag in de bouw? Tjipcast 027 met Tjeerd Hopma
In de afgelopen jaren zijn er grote verbeteringen in de bouw- en infrasector doorgevoerd wat betreft veiligheid en gezondheid. Denk aan harde maatregelen gericht op gevaarlijke stoffen, beschermingsmaatregelen en veilig werken. Daarnaast is er ook steeds meer aandacht voor preventie, gezondheid en bijbehorend veilig gedrag. Helaas is de bouw- en infra nog wel de dodelijkste sector in Nederland. Elk jaar gebeuren er ongelukken, soms helaas met dodelijke afloop. Daarnaast is het werk fysiek zwaar, waardoor het nodig om als professional extra belangrijk is bezig te zijn met duurzame inzetbaarheid, plezier, veiligheid en bijvoorbeeld herstel. De spannende vraag in de bouw en infrasector is of het mogelijk is sturing te geven aan het gedrag wat hierbij hoort. Je kunt verplichten of verleiden: maar zijn er andere manieren om naar gedragsverandering te kijken? Hierover ging ik in gesprek met Tjeerd Hobma, algemeen directeur van Volandis. Volandis is een kennis- en adviescentrum dat in het leven is geroepen voor werkgevers en werknemers. Is het volgens Tjeerd mogelijk sturing te geven aan gedrag of zijn er grenzen? En wat is de verantwoordelijkheid van werkgever en de werknemer zelf? bekijk op YouTube gemaakt door Lodewijk van www.lokocartoons.nl Links en meer achtergrondinformatie: Werk veilig Houd plezier Kijk vooruit Werken met gevaarlijke stoffen Toolboxmeetings over veiligheid op het werk Gebaren op het werk: veiligheid zichtbaar maken Tijdcodes: 02.00 Duurzame inzetbaarheid, veiligheid en taal die de vakman begrijpt 05.00 Het werk veilig organiseren, waar begin je? 08.00 Werkgeluk meten, kan dat? Veiligheid en de wisselwerking met geluk (en leren) 10.00 Professionals uit de bouw en infra aan tafel krijgen om in gesprek te gaan 12.00 Zicht hebben op je loopbaan 15.00 Veerkracht 18.00 Brede professionele ontwikkeling in plaats van verticale specialisatie 20.00 108 verschillende soorten beroepen. En de taal van de vakman / vrouw 23.00 Leefstijl 27.00 Individuele preventiezorg en de verbinding met werkgevers 29.00 Hoge werkdruk, lage marges en druk op samenwerkingsrelaties 32.00 Een leven lang leren, congres op 7 november! 34.00 Afronding en blik vooruit! Het bericht Hoe organiseer je verantwoordelijk en veilig gedrag in de bouw? Tjipcast 027 met Tjeerd Hopma verscheen eerst op Tjipcast.
Tip van Tjip 013: Wat kunnen we leren van sprookjes?
Twee weken geleden gaf ik een lezing over het boek We presteerden nog lang en gelukkkig: een sprookjesboek voor managers. I\\et boek verkennen Simon van der Veer en ik de belangrijkste verander- leiderschapslessen die verscholen liggen in eeuwenoude sprookjes. Wat kunnen we leren van Hans en Grietje, de Kleren van de Keizer of de school der Dieren? Luister nu naar een nieuwe Tip van Tjip en je bent binnen 14 minuten weer helemaal op de hoogte! Het bericht Tip van Tjip 013: Wat kunnen we leren van sprookjes? verscheen eerst op Tjipcast.
Wat is tegenwoordig nog de waarde van kennis? Tjipcast 026 met Erik Meester
De afgelopen jaren is er in het onderwijs ruim aandacht voor 21st century skills zoals creativiteit, communicatie en bijvoorbeeld mediawijsheid. Dit gaat gepaard met een steeds ruimere opvatting over wat kennis (bij kinderen) nou precies is. Kennisoverdracht zou hiermee zelfs ouderwets zijn, omdat kinderen dit ‘sociaal construeren” met anderen. Kennis is hiermee vluchtiger en tijdelijker van aard. En de docent wordt meer een coach dan een ”overdrager van kennis’. In combinatie met geromantiseerde beelden over onderwijs zorgt dit volgens Erik Meester voor duidelijke problemen. Deze weeffout in ons onderwijs is een van de grotere oorzaken van de neergaande onderwijsresultaten in Nederland. Ook leidt het volgens Erik Meester tot kansenongelijkheid. Kinderen hebben dus juist recht op kennis! In deze Tjipcast onderbouwt Erik Meester dat in 2019 kennis belangrijker is dan ooit. Kennis is veel meer dan een stoffige boekenkast, maar de grondstof waarmee we leren, kijken, ontdekken en creëren. Dit vraagt onderwijzers en docenten met verstand van didactiek, pedagogiek en natuurlijk: kennis over het onderwerp in kwestie. bekijk op YouTube Gemaakt door Lodewijk van www.lokocartoons.nl Algemene informatie en introductie Erik Meester is docent en onderwijsontwikkelaar aan de Radboud Universiteit, opleiding Pedagogische Wetenschappen van Primair Onderwijs. Hij schreef onder andere met Sarah Bergsen en Paul Kirschner een inmiddels bekend pleidooi voor de herwaardering van kennis: De holle retoriek van 21st century skills: Hoezo is kennis minder belangrijk? Boekentips Op de schouders van reuzen – Inspirerende inzichten uit de cognitieve psychologie voor leerkrachten Jongens zijn slimmer dan meisjes – 35 mythes over leren en onderwijs En wat als we nu weer eens gewoon gingen lesgeven? – Een kwaliteitsaanpak voor scholen Tijdcodes (in dit geval is het gesprek opgedeeld in 6 grove onderdelen): Subvraag #1: Wat bedoelen we eigenlijk met kennis (op school)? Kennis als mentaal model, geen stoffige mentale boekenkast maar een grondstof voor denkwerk. Voorbeeld PubQuiz (misvatting: ‘hier kan je eindelijk wat met al die nutteloze feitenkennis’) Voorbeeld autorijden (‘kennis en vaardigheden zijn onlosmakelijk verbonden’) Voorbeeld sociale conventies c.q. mores (‘ik ken je nauwelijks Tjip, en toch zitten we hier nu’) Zelfs je ‘geweten’ en je ‘intuïtie’ worden sterk beïnvloed door wat je weet, ook al zijn veel mensen zich daar niet van bewust Mag ik nog iets verder gaan? Je kennis is zelfs zeer bepalend voor wat (onbewust) je aandacht trekt en hoe je de wereld waarneemt. Subvraag #2: Kennis als sociaal construct, het idee van het sociaal constructivisme is erg populair in o.a. de onderwijswereld. Hoe zou dat komen? Het sociaalconstructivisme appelleert aan de dominante (onderbewuste) romantische opvattingen over leren – Er ligt veel nadruk op zelf ontdekken, levensechte situaties, aansluiten bij de belevingswereld van kinderen – Deze kennistheorie c.q. epistemologie is echter niet zomaar door te vertalen naar didactische uitgangspunten Voorbeeld ‘Tussen kunst en kitsch’ (‘experts leren anders dan beginners’) Voorbeeld van onderzoek doen. Denk bijvoorbeeld na over betekenisvolle variabelen? Zie ook deze link: Subvraag #3: Toch zijn er mensen die stellen dat kennis er niet meer zo toe doet vandaag de dag. Het zou meer gaan om het kunnen zoeken van informatie, kunnen samenwerken en experimenteren. Hoe kijk jij daarnaar? Dat is dus eigenlijk een naïeve, en zo niet een elitaire opvatting, kennis is juist macht Als een ander (veel) meer weet dan jij maakt dat je kwetsbaar (‘ze kunnen je alles wijsmaken, denk aan FAKE NEWS of foodblogs’) Voorbeeld holle retoriek tech bedrijven (‘zij en hun kinderen hebben allen het beste onderwijs genoten’) Uitleg werkgeheugen en langetermijngeheugen (‘hoe meer je weet, hoe meer je kan leren’) Concluderend: het informatief en strategisch gebruik van internet is geen generieke vaardigheid (‘dit is een essentieel inzicht!!!’) Het vereist dat je goed kan lezen, schrijven en rekenen, en veel algemene kennis hebt, daarmee het doel van het funderend onderwijs. Zie ook deze link. Subvraag #4: Het gaat in het onderwijs veel over creativiteit, innovatie en anders denken. Dat kennis dus ‘zomaar’ kan ontstaan. Ik sprak met kunstenaar Barthel Brussee over een omgekeerd uitgangspunt: kennis leidt tot creativiteit. En dus niet andersom. Je hebt kennis nodig van penselen, licht, verf en compositie om te kunnen schilderen. Uit niets ontstaat veelal niet veel. Hoe kijk jij hiertegen aan in het licht van onderwijs? Creativiteit of kritisch denken berust voor het grootste deel, net als informatie zoeken op internet, op kennis Voorbeeld Mondriaan, Picasso en Rafael Nadal – Voorbeeld van Shakespeare i.r.t. Grie
Tip van Tjip 012 met Remko Keizerwaard: Tips voor beginnende onderwijsleiders
Remko Keizerwaard werkt al zijn hele werkende leven in het onderwijs. Als leerling kok, als docent, praktijkbegeleider en later als onderwijsmanager in verschillende functies. Nu is hij enkele jaren interim-manager en komt hij in allerlei scholen. We blikken terug op zijn loopbaan en identificeren zijn belangrijkste leiderschapslessen. Welke tips heeft hij voor beginnende managers in het onderwijs? Nieuwsgierig naar meer? Op 30 oktober organiseer ik samen met Remko Keizerwaard een studiedag voor onderwijsleiders. In 1 dag behandelen we alle relevante managementmodellen die er vandaag de dag toe doen. Interesse? Check deze link. bekijk op YouTube Het bericht Tip van Tjip 012 met Remko Keizerwaard: Tips voor beginnende onderwijsleiders verscheen eerst op Tjipcast.
Dyslexie of een leesprobleem? Tjipcast 025 met Anna Bosman
Hoogleraar Anna Bosman ziet de laatste jaren een flinke toename in het aantal dyslexie verklaringen. Een vreemde trend, want er is nogal wat aan te merken op de diagnose van dyslexie. En waarom omschrijven we een leesprobleem als een individuele leerstoornis? Sommige kinderen kunnen ook niet goed sporten, maar dit noemen we ook geen leerstoornis? Volgens Anna Bosman is slecht kunnen lezen eerder het gevolg van ons onderwijs en is het zeer twijfelachtig of we kinderen kunnen diagnosticeren met dyslexie. Daarnaast zijn er steeds meer ouders die niet accepteren dat hun kind minder makkelijk leest. Liever op zoek naar een diagnose en ‘oorzaak’ dan accepteren dat een kind langzaam leest of hier minder bekwaam in is. Bovendien opent een label dyslexie de deur naar extra hulp en begeleiding. Het is big business. Iets waar Follow the Money eerder over berichtte. Kijken we als maatschappij wel voldoende naar de oorzaak van slecht kunnen lezen? Luister nu naar een zeer precieze en onderbouwde Tjipcast over het verschil tussen dyslexie en een leesprobleem. Over goed en slecht onderwijs. En over wie nu eigenlijk onder de streep een probleem heeft: het kind of de school? bekijk op YouTube Tijdcodes 02.30 Onderzoek van Anna Bosman 05.00 Het belang van gezamenlijk lezen in de klas: minstens een half uur! 07.30 Problemen voor zijn als leerkracht, de kritiek op ontdekkend leren 11.00 Praktijkvoorbeeld: school met een bijzondere methodiek 14.00 Definitie van dyslexie (wat is de oorzaak?) en problemen met het operationaliseren van de stoornis (relatief slecht lezen t.o.v. zijn leeftijdsgenoten) 18.00 10% laagst scorende lezers (medisch circuit van lezen), 3% regel = waar is dit op gebasseerd 22.00 Sporten, lezen, reken, tekenen of andere talenten 30.00 Klanken 31.00 Het belang van oefenen 36.00 IQ tests 41.00 Het belang van woorden opschrijven en de schaduwkant van het ‘verleuken’ van ons onderwijs 46.00 De rol van de leerkracht, klassikale instructie 52.00 Een school is niet het bedrijfsleven 55.00 Gemiddelde leessnelheid (link naar FTM onderzoek) 57.00 Plezier beleven aan lezen! 59.00 Onderbouwd onderzoek naar dyslexie: The dyslexia debate 1.00 Afronding en blik vooruit Het bericht Dyslexie of een leesprobleem? Tjipcast 025 met Anna Bosman verscheen eerst op Tjipcast.
Tip van Tjip 011 met Simon van der Veer: Wat kunnen we leren van stripverhalen?
Simon van der Veer en ik schreven enkele jaren geleden het sprookjesboek voor managers: We presteerden nog lang en gelukkig. Eigenlijk puur en alleen vanuit onze fascinatie en interesse in sprookjesverhalen, de lessen die erin verscholen liggen en de link met ons werkende leven. In de aankomende maanden willen we de relatie verkennen tussen stripverhalen en werken in organisaties. Welke leiderschapslessen liggen hierin verscholen? Wat kunnen we leren van Lucky Luke, Prins Valliant of Kuifje? Luister nu naar de eerste ‘strip van Tjip’ waar we samen een eerste shortlist samenstellen van ‘geweldige stripfiguren’! Tekening uit het boek We presteerden nog lang en gelukkig, een sprookjesboek voor managers Het bericht Tip van Tjip 011 met Simon van der Veer: Wat kunnen we leren van stripverhalen? verscheen eerst op Tjipcast.
Wat is de essentie van veranderen in organisaties? Tjipcast 024 met Marco de Witte
Het is niet al te ingewikkeld om in een organisatie omvangrijke en ambitieuze veranderplannen te formuleren. Maar als het niet in de dagelijkse werkpraktijk van collega’s specifieke betekenis krijgt, dan zal het bij plannen maken blijven. Veranderen in organisaties heeft veel meer met emotie, beleving en individualiteit te maken dan we soms willen denken. Niet alles is in teamsessies of heidagen op te lossen en ‘aan te gaan’. De kern van een veranderopgave ligt in de kwestie of het in de hoofden en harten van professionals kan komen. Een spannend begin van een gesprek met Marco de Witte over de essentie van veranderen. Rationele doelen vragen om concrete betekenis, ruimte om het te kunnen vervormen en zo eigen te maken. Dat is een kernopgave in een veranderproces die veel leiders maar lastig durven aan te gaan. Hoe ga je met deze spanningen om? Je kunt het nu beluisteren in Tjipcast 024! bekijk op YouTube Cartoon gemaakt door Lodewijk van www.lokocartoons.nl Tijdcodes 01.00 Veranderen gaat om ideeen te laten landen in een lokale werkpraktijk 02.00 Ontwerptheorie en zelfsturende teams 04.30 Emotionele verbinding met een grote ambitie 06.00 Persoonlijke motieven en vragen in een veranderproces: een identiteitsvraagstuk 09.00 Emotionele onderstroom 11.00 Leerangst en de wens om te willen bewegen (gevoelde urgentie) 14.00 Oude gedrag, de beginfase van veranderen en een ambitie formuleren 15.00 Aandacht voor de onderstroom 18.00 Waarom, waarom, waarom, daar ontstaat energie, of niet 24.00 De kamer uitlopen, discussies en welles nietes gesprekken 27.00 De rol van leiderschap in verandering, hoe begin je? 31.00 Denken over veranderen, diffuse veranderopgaves en zoeken naar aangrijpingspunten om beweging te organiseren 37.00 Samenwerken doen om te leren samenwerken 42.00 Dynamiek tussen veranderidee en lokale werkpraktijk 46.00 Laag voor laag ingrijpen in een organisaties, waarom doen we dat? En welke rol spelen verticale relaties? 50.00 Veranderkleuren, verschillende realiteiten in organisaties 55.00 Eerste orde, tweede orde en derde orde verandering 59.00 Privaat – publieke sector, ambitie en urgentie 1.03 Overdracht, persoonlijk leiderschap en de rol van opvoeding en historie (de rol van de veranderaar) 1.06 Onbewuste patronen in kaart brengen, ze opnieuw ervaren 1.09 Afronding en blik vooruit! Het bericht Wat is de essentie van veranderen in organisaties? Tjipcast 024 met Marco de Witte verscheen eerst op Tjipcast.
Tip van Tjip 010 met Peter Loonen: Hoe begin je aan het nieuwe schooljaar?
Met onderwijskundige Peter Loonen ga ik in gesprek over de start van het schooljaar. Het moment dat we vaak overlopen met energie en mooie plannen hebben voor het aanstaande schooljaar. Maar helaas kan dat ook snel wegzakken, voor je het weet verliezen we ons in ingewikkelde examenplannen, overleggen, discussies en inspectiebezoeken. Hoe hou je die positieve energie vast? En wat is daarvoor nodig? We blikken ook vooruit op de spieken studiedag van 30 oktober. Op deze studiedag kunnen onderwijsleiders in 1 dag overzicht en inzicht krijgen in de belangrijkste managementmodellen die er vandaag de dag toe doen. Over leren, veranderen, coachen en leidinggeven en nog veel meer. Op basis van het boek ‘Spiekboekje voor Managers. Met veel praktische toepasbaarheid, een no-nonsense filosofie, boordevol actuele casuïstiek en veel discussie en verdieping. Schrijf je nu in via deze link! bekijk op YouTube Het bericht Tip van Tjip 010 met Peter Loonen: Hoe begin je aan het nieuwe schooljaar? verscheen eerst op Tjipcast.
Wanneer ben je verslaafd? En hoe kom je er vanaf? Tjipcast 023 met Cor de Jong
Verslaving is een groot maatschappelijk probleem. Zo zijn er in Nederland ongeveer 1 miljoen mensen die zwaar en problematisch drinken. Maar van deze groep laat maar een kleine 80.000 mensen zich behandelen. En ongeveer 18% van de Nederlandse bevolking rookt dagelijks en is ‘verslaafd’. Waarom doen deze mensen dat? En waarom stoppen ze niet, het is immers levensbedreigend en zeker niet gezond! Verslaving is echter een complex verschijnsel. En afkicken blijkt niet makkelijk en vraagt om meer dan pure wilskracht. Er speelt vaak meer op de achtergrond zoals schaamte, onvermogen om te veranderen, sociale druk, eenzaamheid of meervoudige middelen afhankelijkheid. Verslaving is een chronische hersenziekte en vraagt specifieke hulp en begeleiding. Niet alleen het fysieke vraagt aandacht, in grote mate is het ook een gedragskwestie. In deze Tjipcast spreek ik hoogleraar verslaving en verslavingszorg Cor de Jong over verslaving, afkicken en kunnen minderen. We verkennen hoe verslaving werkt, hoe het ontstaat en op wat de belangrijkste aanknopingspunten zijn uit de wetenschap vandaag de dag. bekijk op YouTube Tijdcodes 04.00 Het vak van verslavingszorg, ontwikkelingen in de afgelopen jaren 05.00 Verslaving, wat is een werkbare definitie? 07.00 Controleverlies 09.45 Het gaat steeds een beetje slechter, maar merk je dat ook? Beloningssysteem en het programmeren van je hersenen 13.00 Precies weten waar je kunt scoren 15.00 Biologisch, sociaal en psychologische componenten van verslaving 18.00 Diagnose stellen, vroeger en nu en de rol van schaamte 21.00 Roken in de zorg 24.00 Sociale druk van anderen 27.00 Seksverslaving (film Shame), ongeluk en de zoektocht naar geluk 31.00 Verslaving bij autochtonen, Aboriginals, Indianen en complexiteit van verslaving 33.00 Minderen en je gebruik onder controle krijgen 36.00 Fysieke routines in relatie tot verslaving 39.00 Verslaving en de prestatiesamenleving 43.00 Omgaan met tegenslagen 47.00 Verslaving aan zinloze routines ook in de zorg 50.00 Ervaring van Cor van bureaucratie in de zorg 53.00 Sociale systeem aanpakken rondom de verslaafde 56.00 Afronden en de verklarende woordenlijst Het bericht Wanneer ben je verslaafd? En hoe kom je er vanaf? Tjipcast 023 met Cor de Jong verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe kan je als organisatie spelend veranderen? Tjipcast 022 met Jaap Boonstra
Generieke, groots uitgerolde veranderplannen hebben hun langste tijd gehad. Steeds vaker komen we erachter dat vraagstukken waar organisaties mee in aanraking komen om een andere aanpak vragen. Het speelveld, de spelers en de spelambitie is de afgelopen jaren fundamenteel anders geworden. Snelheid maken, innoveren, leren en uitproberen zijn meer en meer doorslaggevende kenmerken van succesvolle trajecten. Maar hoe geef je leiding en richting aan dit soort veranderprocessen? In zijn meest recente boek ‘Veranderen als samenspel’ presenteert hoogleraar Jaap Boonstra hiervoor een spelmodel voor verandering. Door meervoudig te leren kijken, speldynamiek te benutten en bijvoorbeeld met een doorleefde spelambitie te werken. Een unieke kijk op veranderen die ook nog eens praktisch en toepasbaar is! Over deze nieuwe manier van kijken naar veranderen gingen Jaap en ik in gesprek in Tjipcast 022. bekijk op YouTube Cartoon gemaakt door Lodewijk van www.lokocartoons.nl Boeken die op tafel liggen Verslaafd aan organiseren, acht sluipmoordenaars die verandering tegenhouden Veranderen als samenspel, Een positieve kijk op het veranderen en vernieuwen van organisaties Verandermanagement in 28 lessen Tijdcodes 01.00 Een positieve kijk op verandering! Maar meedoen is een persoonlijke afweging 02.00 Wat gaan we doen? De kernvraag van spelen 05.00 Wat maakt dat professionals moe worden van verandertrajecten? 08.00 Antwoorden uit bestaande managementliteratuur, de noodzaak om anders te kijken naar veranderen 12.00 Spelpatronen, spanning en tegenstellingen 17.00 Variëteit aan initiatieven, leren van experimenten en duiding door enkele maatschappelijke vraagstukken 20.00 Gestandaardiseerde aanpakken hebben hun langste tijd gehad 24.00 Diverse veranderverhalen en toewerken naar één verhaal (energie loskrijgen) 27.00 Het is nooit af, dat weet je zeker (doorgaande beweging van spelen) 30.00 Spel als activiteit 34.00 Homo Ludens 37.00 Liefde voor je vak, goed werk willen doen 42.00 Chocolade maken van data en informatie 46.00 Doe je mee als startvraag 50.00 Nieuwsgierigheid als aanjager van verandering 53.00 Spelregels, cultuur en patronen leren zien 57.00 Taaie vraag bij veranderprocessen: Wat doen we wel en wat doen we ook echt niet? 01.00 Goede vragen durven stellen 01.03 Vervolgvragen en blik vooruit Het bericht Hoe kan je als organisatie spelend veranderen? Tjipcast 022 met Jaap Boonstra verscheen eerst op Tjipcast.
Bestaat het menselijk kwaad? Tjipcast 021 met Klaas Rozemond
Bestaat er zoiets als het menselijk kwaad? Kunnen we ‘het kwaad’ definiëren door het te herleiden naar menselijke intenties, gedragingen en normen? Over deze spannende vraag ga ik in gesprek met filosoof en rechter Klaas Rozemond. Hij werkt momenteel aan een boek over het kwaad en grijpt terug op het strafproces van Adolf Eichmann na de Tweede Wereldoorlog. Klaas daagt ons uit zelf na te durven denken over wat het kwaad is. Hoe oordelen we als mens over ‘het kwaad’? Wat is de rol van moraliteit en geweten? Bij een moordenaar of inbreker is dit al ingewikkeld, maar hoe zit dit bij het ontkennen van bijvoorbeeld de opwarming van de aarde? Immers, dit heeft ook onherstelbaar leed tot gevolg. Is het kwaad in staat van gedaante te wisselen? Kijk of luister nu naar een zeer spannend gesprek over de duistere kant van de mens. bekijk op YouTube Deze cartoon is gemaakt door Lodewijk van www.lokocartoons.nl Boeken van Klaas Rozemond Filosofie voor de zwijnen, over het geluk van mens en dier Het aardse leven, een filosofische handleiding De laatste filosoof, testament van een denker Tijdcodes 01.00 Introductie van het kwaad 03.30 Het proces van Eichmann, introductie 07.00 Laatste woorden van Adolf Eichmann 10.00 Hannah Arendt over Eichmann, over bevelen, tegen bevelen ingaan en gehoorzaamheid 11.00 Het bevel van je meerdere 14.00 Deportaties van de Joden, Eichmann als logistiek genius, die soms toch bewust tegen afspraken inging (rol van geweten) 18.00 Het klassieke kwaad, je weet wat het recht is, wat de moraal is en je besluit er tegenin te gaan uit eigen belang 22.00 Harry Mulisch over het Eichmann proces 25.00 Ontkennen, bekennen en de realisatie van straf en sociale normen 30.00 Emotieloos, verschrikkingen plegen zonder geraakt te worden, maar Eichmann was geen ‘enge man’ 35.00 Juridische discussies over het kwaad 37.00 Ontmenselijking van mensen, kenmerk van het kwaad 45.00 Politiek systeem waarin het kwaad kan gedijen, voorbeeld van WO2 50.00 Moreel oordeel, erger willen voorkomen, maar wat is erger dan genocide? 55.00 Dubbel bewustzijn (erkenning van eigen misdadigheid) 01.00 Machtsovername 01.03 De mens als het kwaad in de 21ste eeuw 01.07 Bewust liegen over het klimaat, voorbeeld van Baudet en het ‘nieuwe kwaad’ 01.10 Machteloos en jezelf ontslaan van je plicht om te handelen en te denken 01.11 Hoopvol perspectief tegen het kwaad anno nu? Het bericht Bestaat het menselijk kwaad? Tjipcast 021 met Klaas Rozemond verscheen eerst op Tjipcast.
Het belang van maakonderwijs op de basisschool. Tjipcast 020 met Wytske de Man
Op veel scholen verdwijnen de handvaardigheidslokalen. Eind 2018 schreef ik hierover een opiniestuk in het NRC. Ik kreeg hier ontzettend veel reacties op. Hoe kan dit als we tegelijkertijd geen vakmensen kunnen vinden in Nederland? En hoe komt het dat we leren timmeren, zagen en ‘iets maken’ met je handen niet meer zo hoog op de prioriteitenladder hebben staan? Je handen als instrument leren gebruik en de wereld ‘kunnen vormgeven’ is minstens zo belangrijk! Gelukkig is er een spannende nieuwe beweging in Nederland gaande: het maakonderwijs ook wel ’the maker movement’. Hier gaat leren en mooie dingen maken hand in hand! En dit kan in de klas, bij de bieb of op bezoek bij de fietsenmaker. Met maakonderwijs expert Wytkse de Man van de Alan Turingschool in hartje Amsterdam ga ik hierover in gesprek. We verkennen hoe leerkrachten kunnen starten met maakonderwijs en wat het vraagt van de dagelijkse schoolomgeving. bekijk op YouTube Cartoon gemaakt door Lodewijk van www.lokocartoons.nl Tijdcodes 01.00 Kunstonderwijs en de brug naar school 02.00 Wereldburgerschap en maakonderwijs op de Alan Turingschool 0.40 Maakopdracht in de klas, hoe ga je aan de slag? 07.30 Verbindingen leggen tussen disciplines en de rol van de leerkracht 11.00 De rol van de kunstdocent of ‘maker” 15.00 Brief van de Koning 18.00 Om je heen kijken in je omgeving en slim aansluiten bij wat er mogelijk is 21.00 Verschillende soorten kennis (techniek, geschiedenis, aardrijkskunde) 25.00 Maakproject in de tuin van school, praktijkvoorbeeld 28.00 Slagvaardige kinderen 33.00 De leerkracht heeft ook wat te leren! Luisteren, laat ze struikelen, kijken, helpen en niet overnemen.. 38.00 Maker spaces! Plekken in Nederland waar je als school verbinding mee kunt leggen 42.00 Samen optrekken: de rol van de docent en ‘maakexpert’ 46.00 Hedendaagse kunst erbij halen, het hoeft niet, maar het kan wel! Art en science VO link 47.00 Afrondende woorden en blik vooruit Het bericht Het belang van maakonderwijs op de basisschool. Tjipcast 020 met Wytske de Man verscheen eerst op Tjipcast.
Wat is een lerende organisatie? En hoe word je het? Tjipcast 019 met Simon van der Veer
Een lerende organisatie stelt de kerntaak richting zijn klanten centraal en is bereid elk werkproces, procedure of structuur ter discussie te stellen als deze geen waarde toevoegt. Maar hoe blijf je met elkaar scherp op deze kerntaak? En hoe voorkom je zinloze hiërarchie en vertraging zoals bureaucratie en doorgeslagen zelforganisatie? Met Simon van der Veer verkennen we belangrijke uitgangspunten voor een lerende organisatie zoals vakmanschap, autonomie, beslissingsbevoegdheid en de rol van historie en cultuur in een organisatie. bekijk op YouTube Speakersnotes Boeken die op tafel liggen Iedereen verandert, nu wij nog (Hans Vermaak) Heart of enterprise (Stefford Beer) Handboek teamcoaching (Martijn Vroemen) Tijdcodes 04.00 Het label van lerende organisatie en de zoektocht naar toegevoegde waarde 04.45 Is de voorkant van de organisatie leidend? 08.00 Feodale systeem, een historisch perspectief 09.50 Zelforganisatie, dat gaat vanzelf 12.50 Ratio versus emotie 13.00 Planning en control als verbindend en sociaal proces 16.00 Hoe wordt het geld verdiend en hoe wordt het verdeeld? 20.00 Wat is het bestaansrecht van deze organisatie? 25.00 Goede vragen durven stellen 28.00 Persoonlijk leiderschap verbeteren of de omgeving beter begrijpen? 34.00 Inchecken en uitchecken 37.00 Ben je bereid om de prijs ‘van leren’ te betalen? 41.00 Spannende gesprekken die je juist wel moet durven voeren = gemakkelijk voelen in ongemakkelijke situaties 45.40 Nieuw boek: kijk het beest in de bek 49.00 Vage grenzen van organisaties 52.00 Waar begint het? Bij het directe contact met de klant 56.00 Vakgenoten en kritische reflectie 58.00 Afronding en blik vooruit Het bericht Wat is een lerende organisatie? En hoe word je het? Tjipcast 019 met Simon van der Veer verscheen eerst op Tjipcast.
Help! Organisaties zijn verslaafd! Hoe kicken we af van zinloze routines? Tjipcast 018
Veel organisaties besteden flinke tijd en energie aan activiteiten die weinig tot geen impact hebben. Meestal weten collega’s dit ook haarfijn te benoemen. Het zijn de klassieke studiedagen, de oeverloze vergaderingen, de neiging alles in visiedocumenten te verpakken en ga zo maar door. We zijn er dus wel bewust van, maar zijn niet in staat ermee te stoppen. Typisch een verslaving! In deze Tjipcast gaat Frank Hulsbos met Tjip in gesprek over dit ongewone perspectief op organisaties: verslaving en hardnekkige routines. Hoe kick je af? Waar begin je en wat te doen bij een terugval? bekijk op YouTube www.lokocartoons.nl Speakersnotes Tijdcodes 01.00 Verslaving in organisaties, de parallel tussen afkicken en veranderen 04.00 Controleverlies, afhankelijkheid en dwangmatig gedrag 07.30 Gedrag en ons brein 10.00 Wie zijn verslaafd? 13.00 Machtverslaving 17.00 Een doel hebben of een visie hebben, is dat nodig? 20.00 Probleemverslaving 24.00 Veranderen en de rol van experimenteren en nieuwsgierigheid 25.00 Terugval op hierarchie, verstoord beloningssysteem, beperkt leergedrag en sociale schade 30.00 Zinloos werk 33.00 Sluipmoordenaars 34.00 Afkicken en minderen 39.00 Reguleren en ‘ken uzelf’ 43.00 Over-organiseren? 46.00 Tegenstellingen 50.00 Autonomie, didactiek en pedagogiek 52.30 Verklaringen van verslaving 54.00 Systeemperspectief, individu versus geheel Het bericht Help! Organisaties zijn verslaafd! Hoe kicken we af van zinloze routines? Tjipcast 018 verscheen eerst op Tjipcast.
Wat is er nieuw aan nieuw organiseren? Tjipcast 017 met Lenette Schuyt
Steeds meer professionals willen in een organisatie werken die verder kijkt dan winst maken, groei forceren en de kosten zo laag mogelijk houden. Ze zoeken naar een werkomgeving waar het mogelijk is om iets wezenlijks bij te dragen aan de samenleving. En dat gaat verder dan ecologische doelen. Ze willen dit bereiken door mee te doen in besluitvormingsprocessen, met partners samen te werken en na te mogen en kunnen denken over innovatie. Sterker nog, jonge professionals zoeken organisaties die hun kunnen helpen om doelen te bereiken in plaats van andersom! Dit soort opvattingen over werk, salaris, doel en ambitie zijn de laatste jaren flink aan het veranderen. En dat vraagt een proces van ‘nieuw’ organiseren: een andere kijk op werken, leven en ondernemen. Hierover ging ik in gesprek met Lenette Schuyt. Luister of kijk nu naar een uitermate boeiende Tjipcast! bekijk op YouTube www.lokocartoons.nl Speakersnotes Tijdcodes 01.00 Interesse in anders organiseren 03.00 Nieuwe initiatieven om ons heen 05.00 Ziel en zakelijkheid, de harde en zachte kant 07.40 Eigendom, meer winst, meer meer en meer 08.00 Betekenis geven aan wat je doet 12.00 Vertrouwen in mensen, totdat het tegendeel wordt bewezen 16.00 Welke bijdrage wil jij leveren? 21.00 Existentiële crisis van de midden manager 28.00 Purpose, doel en visie 33.00 Mensgerichte zorg, wat betekent dat eigenlijk? 36.00 Hiërarchie 43.00 Mannen en vrouwen 47.00 De apenrots, belemmerende patronen 49.00 Minder grenzen, organisch en rol van de buitenwereld 52.00 Bureaucratie 55.00 Samenwerken is ook een individuele zoektocht 57.00 Vervolgvragen Het bericht Wat is er nieuw aan nieuw organiseren? Tjipcast 017 met Lenette Schuyt verscheen eerst op Tjipcast.
Vaart maken in organisaties, hoe doe je dat? Tjipcast 016 met Hans van der Loo
Snelheid, reactievermogen en wendbaarheid is voor een organisatie in de 21ste eeuw cruciaal. Je producten of diensten aanpassen aan de wensen van je klant, inspelen op innovatie en ondernemerschap zijn hierin belangrijke bekwaamheden. Maar hoe ontwikkel je snelheid in een organisatie? Hoe zorg je ervoor dat je niet te lang blijft praten, maar je rap van je stoel afkomt en aan de slag gaat? Wat moet je hiervoor kunnen en welk type leiderschap staat hierbij centraal? En welk leiderschap haalt juist de vaart uit een organisatie? Hierover gaat deze uiterst optimistische, toepasbare en vlotte Tjipcast met niemand minder dan Hans van der Loo! bekijk op YouTube Cartoon gemaakt door Lodewijk van www.lokocartoons.nl Speakersnotes Tijdcodes 01.00 Het belang van lezen, studeren en reizen 05.00 De Volvo Ocean Race, leiderschap, samenwerken en presteren 09.00 Strategie bepalen, was het vroeger nog 5-10 jaar vooruitkijken, nu is het maximaal 3-6 maanden 13.00 Het ene kunnen en het andere, complexiteit, meervoudig kijken en bekwaamheden als leider 15.00 Veranderen richting ‘op zoek gaan naar’ en het voorkomen van de rode knop (het belang van lef en durf) 19.00 Energie als levenskracht, banen en bezieling 22.00 Energie, gedrag en prestaties 24.00 Discipline, doorzettingsvermogen en concentratie 26.00 Je eigen energie 29.00 Mensen meenemen, uitnodigen en uitdagen, maar toch het gedoe vaak niet willen aankijken 33.00 Het belang van informeel praten, overleggen en uitwisselen 36.00 Het belang van spanning, specifiek durven zijn en fantasie 41.00 Nieuwe werkplekken en cultuurverandering 45.00 Van buiten naar binnen toe kijken 48.00 Wil je het ook echt? 51.00 Ga aan de slag, ook al gaat het mis (daar leer je van!), belang van hypotheses toetsen en werkende weg veranderen 55.00 Leiderschap verbeteren is geen doel op zich 58.00 3 maanden aan de slag.. en dan? 01.00 Nieuwe vragen en vaart maken! Het bericht Vaart maken in organisaties, hoe doe je dat? Tjipcast 016 met Hans van der Loo verscheen eerst op Tjipcast.
Tip voor Tjip 009: Manon ruijters interviewt mij na het opnemen van 15 Tjipcasts
Het gesprek dat ik voerde met Manon Ruijters over professionaliteit (Tjipcast 014) was ontzettend boeiend, interessant en zat vol met allerlei nieuwe vragen, inzichten en reflecties over mooi werk. We raakten er bijna niet over uitgepraat. En dat gebeurde dan ook nadat de opname stopte. Al gauw bedachten om dit een deel II te noemen en snel de recorder aan te zetten. Hierin bevraagt Manon mij! In niet meer dan 13 minuten blikken we samen terug op de eerste Tjipcast opnames. Bijzonder leuk en leerzaam! Eigenlijk meer een Tip voorTjip 🙂 De opname is niet alleen als gebruikelijke podcast te beluisteren, maar ook op youtube te zien. Check de link hieronder! bekijk op YouTube Het bericht Tip voor Tjip 009: Manon ruijters interviewt mij na het opnemen van 15 Tjipcasts verscheen eerst op Tjipcast.
Zomertip! Kunnen we nog wel niets doen? Tjipcast 015 met Derk van der Pol
Niets doen is niet makkelijk. Probeer het maar eens. Maar soms is niets doen wel heel fijn, bijvoorbeeld op vakantie of als je ineens geconfronteerd wordt met ‘wachttijd”. En nietsdoen leidt vaak ook tot mooie nieuwe inzichten en ideeën! Mediteren is eigenlijk ook een vorm van georganiseerd niets doen. Waarom zijn zoveel mensen hier fan van? En is onze samenleving nog wel ingericht om niets te doen? Is niets doen nog wel in de mode? Luister of kijk nu naar een onconventioneel gesprek over lummelen, rommelen en uit het raam kijken. Een heerlijke opmaat naar de zomervakantie! bekijk op YouTube Cartoon is gemaakt door www.Lokocartoons.nl Speakersnotes Tijdcodes 01.00 Het probleem van niets doen en wat we dan al gauw gaan denken 04.00 Ik zit hier weer niets te doen, voorbeeld uit Afrika 07.00 De telefoon 10.00 Stilte 12.30 Rust en weer doorgaan 14.00 Doelen, zijn ze van jezelf of van anderen? 15.50 Worden we slim van niets doen? 18.00 Creativiteit en tijdverspilling 22.00 Puzzelen en zoeken naar antwoorden 22.40 Jeukwoord van het jaar: de essentie 25.30 1 minuut stilte 27.30 Opa van Derk, keek altijd op de klok 30.00 Doe ik het goed? 32.45 De meditatie app, werkt het? 36.00 Praktijkvoorbeeld van kennisdelen 37.00 Er gebeurt meer dan je denkt in het nietsdoen 39.00 Ritme en structuur die ruimte geeft 40.00 Lunchtijd op school 43.00 Opdracht met de rozijn 44.50 Ogen openzetten voor toeval Het bericht Zomertip! Kunnen we nog wel niets doen? Tjipcast 015 met Derk van der Pol verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe ontwerp je een goed leertraject?Tjipcast 013 met Mariël Rondeel
De meeste van ons kunnen precies het verschil uitleggen tussen een hele goede en slechte training of opleiding. Vaak doen we dit op basis van eigen ervaringen. Waar het kan gaan om de toepasbaarheid van aangereikte kennis, de ervaren begeleider of de prettige groep deelnemers waar iedereen elkaar uitdaagt en steunt om het maximale eruit te halen. Is het echter ook mogelijk dit soort ‘leerervaringen’ bewust te ontwerpen? Zijn er uitgangspunten en kenmerken van een ontwerpproces die de kans op krachtige leerprocessen’ groter maakt? Zodat ze baat hebben bij het individu, het team en de organisatie waar een professional werkt? bekijk op YouTube Cartoon is gemaakt door www.lokocartoons.nl Speakersnotes Tijdcodes 02.30 Opleiding als middel en geen doel en waarom leertraject een beter woord is 03.30 Leren geeft meer ruimte dan opleiden 06.00 Verplichten van leren, kan dat? 07.00 Wanneer maak jij het verschil? Meestal leer je dat niet op een school 09.30 Opleidingskunde als vak en discipline, leren in het werk, rond het werk en voor het werk 12.45 Verklaringen waarom er nog veel getraind wordt in organisaties 17.00 Diegene die het werk doen, staan aan de basis van het leertraject 21.00 De rol van HR(D) en trainingsprofessionals in organisaties 25.00 Benaderingen om naar ontwerpen te kijken 30.00 Leerdoelen, kan je daar mee werken als ontwerper? 33.00 Werk centraal stellen, van competentie naar bekwaamheid 36.00 Pleidooi voor de analyse (vaak wordt dit vergeten) 40.00 Evalueren die je constant, niet alleen op het einde 43.00 Enkele valkuilen. Teveel werken met ‘saaie methodes, durf verder te kijken dan een interview afnemen: dagboek bijhouden, filmpjes maken en andere tools benutten 43.30 Visie op leren, wat heb je daaraan als ontwerper? 45.45 Primaire proces van de organisatie heeft grote invloed op de leervoorkeur. 47.10 Meegaan in de dominante manier van leren als ontwerper, ook al kan dat niet altijd het best werken 47.55 Risico van te mooie woorden omtrent leren, praat en doe theorie 49.40 Passie om het werk te bestuderen, daar gaat het om! Link naar een introductie artikel over ‘leren ontwerpen’ vind je hier.Het bericht Hoe ontwerp je een goed leertraject?Tjipcast 013 met Mariël Rondeel verscheen eerst op Tjipcast.
Tip van Tjip 008: Werk maken van kennisdelen in organisaties
In deze achtste Tip van Tjip ga ik dieper in op de vraag hoe organisaties erin kunnen slagen om opgedane kennis en expertise te delen tussen collega’s, teams of afdelingen. Dit naar aanleiding van twee recente projecten waar ik gevraagd ben om mee te denken hoe (en eigenlijk of) kennis van hun professionals beter deelbaar te maken is. Ik doe dit door een werkbare definitie van kennisdelen in organisaties te geven. Zo is informatie iets heel anders dan kennis. Een fout die nog veel gemaakt wordt. Daarnaast noem ik enkele principes die bevorderlijk zijn voor dit soort ‘deelprocessen’. Zo is kennis een resultaat van een leerproces. En leren vraagt om nieuwsgierigheid, urgentie of een aanleiding (een zogeheten ‘pull’ strategie). Ik sluit af met een aantal praktische tips hoe je deze ideeën kunt toepassen in je eigen werkpraktijk. Het bericht Tip van Tjip 008: Werk maken van kennisdelen in organisaties verscheen eerst op Tjipcast.
Wat is professionaliteit? En hoe geef je het vorm in een organisatie? Tjipcast 014 met Manon Ruijters
Leren en ontwikkelen is in zekere zin de kern van ons bestaan. Wij als mensen doen niet anders, misschien kunnen we zelfs niet anders. Maar deze termen kunnen in organisaties snel nauw worden gedefinieerd, waardoor er minder ruimte overblijft voor intuïtie, vakmanschap en bijvoorbeeld praktische wijsheid. Zo betekent het woord professionaliseren iets heel anders dan ‘professional’ zijn. En de vraag ”Wanneer doe je het goed?’ kan bij de leden van een team fundamenteel verschillende reacties oproepen. Het zijn enkele thema’s waar Manon Ruijters zich al geruime tijd mee bezighoudt. Als lector professionele identiteit en organisatieontwikkeling aan de Aeres Hogeschool. En sinds 2017 is ze hoogleraar aan de vrije Universiteit Amsterdam waar ze zich richt op leren, ontwikkelen en gedragsverandering. Luister of kijk nu naar een nieuwe Tjipcast over goede vragen te durven stellen, het cruciale verschil tussen reflecteren en evalueren en onze zoektocht naar betekenisgeving in ons werk. bekijk op YouTube Gemaakt door Lodewijk van Lokocartoons.nl Speakersnotes Tijdcodes 01.20 Wat is professionaliteit? 02.20 Iets meer professionaliteit verwacht en de impliciete norm (is die er wel?) 04.30 Wanneer heb jij het goed gedaan als professional? 09.00 De praktijk in de wetenschap 13.00 Wat is goed werk? 14.00 De rol van informele systemen in organisaties. 14.30 De ecologische visie op leren 18.00 Wat levert het nou op? En waarom dit zo’n lastige vraag is i.r.t. leren 22.00 Ondersteunende systemen, netwerken die niet werken en al het gedoe wat we om het werk heen organiseren 28.00 Contracteren en samenwerken 33.00 Afwegingsprocessen rondom professionaliseren 38.00 Praten over een norm, het verschil tussen reflectie en evaluatie 42.00 Deugden 50.00 Praten over wat goed werk is dat werkt 52.00 De vijand van leren? Spanning tussen instrumentele en creatieve rationaliteit 59.00 Vragen stellen, soms werkt het ook niet 1.03 Onderzoekend leren, kwetsbaar opstellen en het ‘niet mogen weten’ 1.06 De wetenschap van leren, veranderen en gedragsverandering Het bericht Wat is professionaliteit? En hoe geef je het vorm in een organisatie? Tjipcast 014 met Manon Ruijters verscheen eerst op Tjipcast.
Tip van Tjip 007: Veranderen in organisaties? Een kwestie van afkicken
In deze zevende Tip van Tjip ga ik dieper in op het thema verslaving in organisaties. Verslaving gaat over die processen en activiteiten waar iedereen van weet dat het zinloos is, maar toch blijven we ze vrolijk uitvoeren. Hoe komt dat eigenlijk? Wat voor verslavingen in organisaties zijn dominant vandaag de dag? En hoe kan je als organisatie of team afkicken? Het bericht Tip van Tjip 007: Veranderen in organisaties? Een kwestie van afkicken verscheen eerst op Tjipcast.
Hoeveel eigenaarschap kunnen professionals aan? Tjipcast 012 met Thijs Spaargaren van Schoongewoon
Schoongewoon is een uniek schoonmaakbedrijf: alle medewerkers zijn georganiseerd in lokale coöperaties en iedereen is volledig eigenaar van de onderneming. Schoongewoon kiest een andere koers in een zeer agressieve concurrerende branche waar professionals meestal weinig tot niets in te brengen hebben. Wat betekent het als letterlijk alle professionals verregaande invloed kunnen nemen op de besluitvorming, de winstverdeling en inrichting van de dagelijkse samenwerking? Wat vraagt het van deze professionals die hier meestal nog totaal geen ervaring mee hebben? En waarom zou je deze organisatievorm eigenlijk kiezen? Thijs Spaargaren geeft in deze Tjipcast op zeer heldere wijze (en zonder managementjargon) toelichting op de werkingswijze van Schoongewoon. Eigenaarschap heeft grote voordelen: Een sterke verbinding met alle zakelijke facetten van ondernemen, meer trots en plezier in het werk en gelukkige collega’s. Maar deze vorm van ondernemen doet nog iets anders: Klanten zijn er nieuwsgierig naar, stellen er vragen over en willen ‘meedoen’. Kijk of luister nu naar een geweldig praktisch verhaal over ondernemerschap, samenwerken en vakmanschap! bekijk op YouTube Speakersnotes Tijdcodes 0.30 Hoe is Schoongewoon ontstaan? 02.00 Structuur en toelichting op de structuur van de onderneming 05.00 Kan iedereen eigenaar zijn van het bedrijf waar hij of zij werkt? 08.30 Aanspraak maken op andere bekwaamheden behalve kunnen schoonmaken 12.30 Zicht op financiën en andere ‘nieuwe vragen” 16.30 Kies je klanten uit en andersom, wees kritisch 21.00 Anders organiseren, afleren om leiding te geven 26.00 Oplossingen zoeken voor taaie vraagstukken 27.30 Ondersteunende diensten, HR en andere afdelingen 31.00 Winst is niet zo belangrijk voor deze ondernemers, het gaat om voldoende capaciteit en het werk ‘goed kunnen uitvoeren” 35.20 Met plezier naar je werk gaan 38.00 Besluiten voorleggen aan de leden 42.00 Oprecht zijn, de rol van eerlijkheid en het model voor continuïteit 46.00 Op zoek naar jong talent 46.20 Positief en realistisch beeld hebben. Het gaat niet altijd goed 51.00 Stabiliteit, omzetgroei en jonge mensen aantrekken, kritisch blijven kijken naar de structuur van je onderneming 52.00 Een sociale schoonmaakbranche 52.10 Zelfsturend team als verdienmodel 53.45 Coöperatie opstarten waar klanten mede-eigenaar van zijn, de nieuwe stappen van Schoongewoon! Het bericht Hoeveel eigenaarschap kunnen professionals aan? Tjipcast 012 met Thijs Spaargaren van Schoongewoon verscheen eerst op Tjipcast.
Tip van Tjip 006: Hoe werk je aan een lerende organisatie? Met Simon van der Veer
In deze zesde Tip van Tjip verken ik samen met Simon van der Veer het concept lerende organisatie. Veel organisaties hebben het hoog op de agenda staan, maar is het eigenlijk een doel of middel? En hoe slaag je erin een balans aan te brengen tussen prestatieverbetering en leren? Wat doe je met ‘de onderstroom’ zoals gebrekkig vertrouwen en emoties als doelen niet behaald worden? Luister nu naar 6 praktische tips waar je morgen direct mee aan het werk kunt! Het bericht Tip van Tjip 006: Hoe werk je aan een lerende organisatie? Met Simon van der Veer verscheen eerst op Tjipcast.
Ons onderwijs vormt niet, maar vervormt. Tijd om anders te durven kijken naar ons onderwijssysteem. Tjipcast 011 met Jan Bransen
Het onderwijs vormt niet, het vervormt. Doordat het uitgaat van verkeerde aannames en ideeën. Hier begint hoogleraar Jan Bransen zijn kritisch betoog om anders te durven kijken naar onderwijs, leren en ontwikkeling. Want leren is veel meer dan een toets of examen halen. Reflectie en onderzoek doen naar wie je bent als mens, wat je drijft en motiveert is minstens zo waardevol! Maar deze activiteiten vragen ruimte, aandacht en begeleiding en zijn bovendien niet zo makkelijk ’te meten’. In deze Tjipcast spreek ik uitgebreid met Jan Bransen over zijn nieuwe boek ‘Gevormd, of vervormd? Pleidooi voor ander onderwijs’. Een buitengewoon spannend gesprek over de rol van kennis, experimenteren en het belang van motivatie en ‘zin in leren’. Want uiteindelijk is leren veel meer dan de spiegel van een helder gegeven instructie. Durven we nog wel zo naar ons onderwijs te kijken? bekijk op YouTube Speakersnotes Tijdcodes 0.30 Filosofie en onderwijs, zo’n gekke combinatie is het niet 1.00 De analyse van de taal 3.00 Waarom dit boek? Menselijk gedrag, ontwikkelen en vormen en dus ‘iets’ met onderwijs 3.30 Eerder boek over gezond verstand 4.00 Kritische reflectie: willen studenten nog wel studeren? Of willen ze tentamens halen? Hoe is dat zo gekomen? 5.00 Calculerend leren versus het hebben van een doel 8.00 De onderbouw 9.40 Leeropbrengsten en leerdoelen, wat is het verschil? 13.00 Gedragsontwikkeling, de weg naar het leerdoel toe (maar kan dat wel?) 17.00 Zelfvertrouwen en jezelf leren beheersen, hoe ontwikkel je dat? Dit is ook onderdeel van ‘lid worden van onze taalgemeenschap’ 20.00 Vragen die ons denken stimuleren, ook al is er geen pasklaar antwoord 23.00 De hoog – laag metafoor van onderwijs 23.40 Leren zien als de spiegel van instructie, waar is dan de wil en motivatie? 29.00 Toets na toets 31.30 Agora onderwijs en andere varianten zoals het Vathorst college 37.00 Biologie van het leren 42.00 Naïef idee om te denken dat je kinderen MOET bezighouden 44.00 Leren van de ervaring, dat is veel meer dan alleen de expliciete instructie 45.00 Moet het onderwijs nog wel summatief toetsen (examen wel of niet slagen)? 51.00 Het belang van vragen stellen, onderzoek doen en ‘doorleren’ 55.00 De inrichting van de school en het belang van ‘de wil tot leren’ 58.00 Circus om school heen, verbeteren van overgangen tussen niveaus 59.00 De universiteit als fabriek 1.01 Onderzoek doen: vragen in een ruimte je weg proberen te vinden, het belang van houding en attitude (in plaats van het bouwen aan een evidence based model van de werkelijkheid) 1.03 Context neutrale kennis? 1.04 Je verstand durven gebruiken! Het bericht Ons onderwijs vormt niet, maar vervormt. Tijd om anders te durven kijken naar ons onderwijssysteem. Tjipcast 011 met Jan Bransen verscheen eerst op Tjipcast.
Tip van Tjip 005: Meesters en Gezellen, anders durven kijken naar leren en professionaliseren in organisaties
In deze vijfde Tip van Tjip verken ik hoe organisaties op een innovatieve manier kunnen werken aan leren en professionaliseren. Hoe? Door de klassieke meester – gezel relatie te herwaarderen. Dat betekent aandacht voor expertiseverschil, tijd om te oefenen en met directe begeleiding volgend uit een ambitieus doel. Ik verken dit perspectief aan de hand van een onderzoek dat ik uitvoerde met Geert Berghs en Joseph Kessels naar Meesters & Gezellen. Een concertreeks waarin getalenteerde jonge musici optrekken met zeer ervaren musici. Zeker niet te missen als je geïnteresseerd bent in de relatie tussen informeel leren, netwerken, de filosofie van community of practice en prestatieverbetering in organisaties. Het bericht Tip van Tjip 005: Meesters en Gezellen, anders durven kijken naar leren en professionaliseren in organisaties verscheen eerst op Tjipcast.
Verwaarlozing in organisaties. Wat is het? En hoe kom je er vanaf? Tjipcast 010 met Joost Kampen
Continue verandertrajecten die in praktijk weinig verschil maken, gebrekkige aandacht door de leiding in een organisatie, te hoge werkdruk of cynisme bij collega’s. Of wat te denken van overdadige aandacht voor hippe managementconcepten die uiteindelijk weinig verschil maken in de praktijk? De kenmerken van een verwaarloosde organisatie zijn niet mals. Maar hoe komen we achter de oorzaak van verwaarlozing? En belangrijker: wat kunnen we eraan doen? Kijk of luister nu naar een spannend gesprek over taaie patronen in organisaties met Joost Kampen! bekijk op YouTube Deze cartoon is gemaakt door Lodewijk van Loko Cartoons Speakersnotes Tijdcodes 1.05 De rol van toeval, eerste kennismaking met het concept verwaarlozing, n.a.v. casus en onderzoek bij GVB Amsterdam. Leidend tot eerste artikel M&O verwaarlozing: (her) opvoeden, een vergeten taak van de manager. Link naar het artikel is hier te vinden. 2.00 Orthopedagogiek, verwaarloosde kinderen, gedrag en verdere verdieping vanuit een ander kennisdomein 2.50 Spraakgebruik in organisaties: opknapbeurt, sleetse dynamiek, laconiek in taal en woordkeuze 4.10 Participatieve en repressieve benadering van veranderen werkt niet altijd, maar wat dan? 5.00 Onderzoek naar verwaarlozing, vinden van een promotor: Leon de Caluwé 7.10 Kenmerken: het ligt aan de organisatie, afspraken niet nakomen, vaste thuiswerkdagen. Hoe geef je betekenis aan dit soort probleemgedrag? 8.00 Gebrek aan managementaandacht 8.40 Eigen belang boven gemeenschappelijk belang 09.00 Wederkerigheid in de relatie is weg, dit is in feite de kern van het denken. Normen bestaan wel in subgroepen, maar niet in de hele organisatie 10.30 Ondanks het management draait de organisatie nog.. 11.10 Wie moet de leiding nemen? Aandacht en structuur dient gegeven te worden door de leiding 12.30 HR, communicatie en andere ‘staven’ nemen de verantwoordelijkheid van de lijnorganisatie over 13.10 Veranderen kost tijd 13.45 Taal van veranderen is vaak misleidend (versnellers) 14.00 Zelfsturende teams 16.10 Waar staat de organisatie NU? Pleidooi voor de analyse fase 19.00 Aandacht kan je niet veinzen 19.20 Span of attention i.p.v. span of control 21.30 Weet waar je aan begint: wil je verwaarlozing echt aanpakken? 23.10 Begeleiden doe je in het hier en nu. Link naar het boek ‘Kinderen die haten‘. 23.50 Plek der moeite of ook wel ‘het wak’ 24.10 Werkelijkheidsanalyse: wat vinden we normaal en wat niet? 27.00 Werkboek Verwaarlozing in organisaties, hier de link naar het boek 28.30 Destructief gedrag, bedoeld of onbedoeld. 31.00 KPIs 32.10 Integriteit 34.00 De veranderopgave formuleren, goede volgorde, verkeerde volgorde 35.00 Performing teams en de ontwikkelgang van groepen, theorie van Tuckman; de link is hier te vinden 36.10 Spanning tussen autonomie en verantwoordelijkheid 38.00 Autonomie is ontwikkelbaar, in relatie tot sociale regels. Niet alle verworvenheden zijn ‘normaal’ 39.45 De rol van aandacht 41.30 Leuke dingen MOETEN doen met collega’s, zoals een teamuitje 44.00 Waar moet je beginnen als je verwaarlozing op het spoor komt in je eigen organisatie? 48.20 Tussenlagen in een organisatie 49.00 Welke rollen zijn te delegeren in een team? 50.30 Liefdevolle verwaarlozing 53.00 Het echte gesprek voeren 49.55 Discipline en de kleuren van verandering 55.00 Nieuw boek! Advieswerk voor verwaarloosde organisaties 59.05 Informeel leiderschap Het bericht Verwaarlozing in organisaties. Wat is het? En hoe kom je er vanaf? Tjipcast 010 met Joost Kampen verscheen eerst op Tjipcast.
Tip van Tjip 004: Discipline en eigenaarschap als nieuwe strategie voor leiderschap en verandering in organisaties
In deze vierde Tip van Tjip ga ik dieper in op een heel praktisch perspectief op leiderschap en persoonlijke ontwikkeling . Discipline als veranderstrategie. Ik doe dit door een samenvatting te geven van één van mijn lievelingsboeken: Discipline equals Freedom, geschreven door Jocko Willinck en Leiv Babin, allebei voormalig NAVY SEALS teamleider. Met hun boek in het achterhoofd geef ik je praktische tips hoe je beter kunt worden als leidinggevende waarmee je direct je team en organisatie naar een hoger plan tilt. Hoe? Door structuur, eenvoud en regelmaat te handhaven. Een transparante en effectieve veranderstrategie: Je hoeft je niet meer af te laten leiden door het niet presteren van anderen. Veel plezier met luisteren! Het bericht Tip van Tjip 004: Discipline en eigenaarschap als nieuwe strategie voor leiderschap en verandering in organisaties verscheen eerst op Tjipcast.
Is creativiteit te leren? Tjipcast 009 met kunstenaar Barthel Brussee
In praktisch elke organisatie of school staat creativiteit hoog in het vaandel. Creativiteit wordt dan vaak in verband gebracht met innovatie, duurzaamheid of klantgerichtheid. Maar wat is creativiteit eigenlijk? Kan je het ontwikkelen of blijft het een soort mystieke eigenschap van bijzondere mensen? Over deze vraag ging ik in gesprek met kunstenaar Barthel Brussee. Volgens Barthel gaat creativiteit vooral over passie, aandacht voor je ambacht, vakmanschap en pure discipline. bekijk op YouTube deze cartoon is gemaakt door Lodewijk van LOKO cartoons! Speakersnotes Tijdcodes 1.30 Wanneer ben je als mens een kunstenaar? 2.00 Als kunstenaar consequenties kunnen incasseren 2.33 Werken om te kunnen werken 04.00 Kinderen en creativiteit 08.00 Schilderen naar waarneming en de menselijke staat van zijn (komisch en treurig) 09.07 Feest! 09.45 Druk om te presteren en over het werk van Barthel 10.00 Facebook 14.10 Technische vaardigheden en talent 16.20 Je gereedschapskist vergroten als kunstenaar 16.45 Aandacht voor techniek 19.00 Vincent van Gogh en de kwaliteit van verf 20.30 Oefenen en voorstudies maken 21.10 Jezelf een opdracht geven 21.35 Vraaggericht creëren als kunstenaar 25.00 David Hockney, zie ook de link met Van Gogh 28.40 Over Dada en het dadaïsme 29.00 Theo van Doesburg en de dadaïstische veldtocht 34.40 Ruimte op school voor creativiteit 35.10 Ontplooiing van kinderen 35.30 Kunst is zeer relevant in de maatschappij van vandaag 36.00 Is het ook kunst om een auto te kunnen ontwerpen? 36.20 Anders durven kijken en waarde toekennen aan kunst 36.40 Handvaardigheid op school 41.00 Je verliezen in de kunst, het proces en het plezier om iets te kunnen maken met je handen 44.00 Leren werken met klassieke technieken, zoals binnen het textielmuseum 45.10 Kunstenaars in de klas! 51.00 Zin krijgen om te beginnen met kunst, hoe doe je dat? 54.00 Nieuwe projecten van Barthel Feest! Barthel Brussee (2018), kijk ook op: www.barthelbrussee.nl Het bericht Is creativiteit te leren? Tjipcast 009 met kunstenaar Barthel Brussee verscheen eerst op Tjipcast.
Tip van Tjip 003: Hoe word je beter in je werk? Acht principes om nooit meer te vergeten
In deze derde Tip van Tjip beantwoord ik de vraag hoe je als professional beter kunt worden in je vak. Om zo persoonlijk te groeien, betere resultaten te behalen of en om professionele ambities concreet en haalbaar te maken. Ik krijg hier veel vragen over. En meestal denken de mensen die ik hierover spreek dat het volgen van een opleiding noodzakelijk is om te leren. Soms is dat het geval, maar in de regel worden formele opleidingen overschat. Mijn ervaring is dat je als professional veel meer kunt halen uit het praktische, dagelijks werk in termen van leerpotentieel en concrete feedback om beter te presteren. Op die manier koppel je individuele doelstellingen en (organisatie) doelen aan je eigen leerproces: een win – win! In deze Tip van Tjip krijg je acht praktische principes hoe hier werk van te maken. En dat allemaal in strak 12 minuten! Het bericht Tip van Tjip 003: Hoe word je beter in je werk? Acht principes om nooit meer te vergeten verscheen eerst op Tjipcast.
Patronen doorbreken en beweging krijgen in organisaties: Tjipcast 008 met Arend Ardon
Hoe doorbreek je patronen in organisaties die veranderingen tegenhouden en zelfs stagneren? Op welke wijze bouw je voort op de energie en expertise van je collega’s? Hoe krijg je een effectieve en aantrekkelijke veranderbeweging op gang in jouw organisatie? Over deze vraag ga ik in gesprek met Arend Ardon. Arend is managementconsultant, oprichter van The Change Studio en schrijver van de boeken Doorbreek de cirkel en Ontketen vernieuwing. bekijk op YouTube Speakersnotes Tijdcodes 02.20 Vernieuwing kan alleen langs een vernieuwende weg ontstaan 02.50 Vergaderen over meer creativiteit en innovatie: waarom werkt dat niet? 03.30 Bewust kiezen in plaats van op basis van routines aan het werk te gaan 04.05 Veranderen zoals we het al lang kennen, kleine groep experts gaat een plan bedenken 04.30 Volgzaamheid in organisaties 06.00 Collectief leren 07.30 Overcoming organizational defenses van Chris Argyris 09.10 De vraag achter de verander vraag durven stellen. Kennelijk doen wij dingen die ervoor zorgen dat professionals niet vanuit zichzelf met verbeter initiatieven komen. Hoe komt dat? 12.00 Ongemak mag niet op tafel komen. De rol van defensieve patronen 12.30 Humor strategie als defensief patroon. Ongemak weglachen 13.00 Relativeer strategie als defensief patroon 15.30 Verander moeheid in organisaties 17.00 Taaie situaties begrijpen: dat begint bij jezelf, niet de ander. Durf jezelf op de foto te zetten 18.00 Bewustwording van stagnerende patronen in organisaties op gang krijgen. Hoe doe je dat nou? 22.00 Ontketen vernieuwing, de rol van de minderheid in organisaties 24.00 Afwijkende dingen durven doen om te kunnen veranderen in een organisatie 26.00 Snel veranderen, past in onze tijd en is zelfs een reflectie op onze tijd 26.40 Mag iets mislukken in een organisatie? We zeggen ja, maar de vraag deugd niet. 28.00 Radicaal veranderen, we horen het vaak, maar waar gaat het over? 34.00 Dierbare herinnering maken in een zorginstelling. 35.00 Hoe maak je verandering in een organisatie concreet, helder en niet ingewikkeld? 38.00 Hoe hou je jezelf scherp als professional? 42.00 Causale diagrammen, systemische patronen 44.00 Kleine veranderingen in gedrag kunnen groot verschil maken in de praktijk 45.00 Veranderen in de praktijk van alledag Het bericht Patronen doorbreken en beweging krijgen in organisaties: Tjipcast 008 met Arend Ardon verscheen eerst op Tjipcast.
Tip van Tjip 002: Acht principes om succesvol te veranderen in jouw organisatie
In deze tweede Tip van Tjip presenteer ik acht praktische principes om succesvol te veranderen in jouw werkpraktijk. Elk principe heeft wat mij betreft zijn waarde aangetoond in de dagelijkse praktijk. Zo weet je straks hoe je complexe strategische plannen kunt vertalen naar haalbare experimenten. Maar ook is het duidelijk waarom het noodzakelijk is bestaande routines ter discussie te stellen en waar nodig te vervangen. Veranderen is een vorm van leren en dat vraagt ruimte, uitproberen en discipline. Afsluitend hoor je nog de drie meest voorkomende bananenschillen waar veel organisatie over uitglijden. Je bent in 12 minuten weer helemaal bij! Het bericht Tip van Tjip 002: Acht principes om succesvol te veranderen in jouw organisatie verscheen eerst op Tjipcast.
Hoe het rijnlandsdenken werkt in organisaties: Tjipcast 007 met Jaap Peters
Hoe komt het dat nog zoveel mensen in organisaties vastlopen in regels, procedures en controlemechanismen? Waardoor kijken we bij vragen die gaan over visie, strategie en beleid altijd ‘omhoog’? En worden we slimmer van al die regels of staan ze vooruitgang juist in de weg? In deze Tjipcast ga ik in gesprek met adviseur, schrijver, ondernemer en ‘organisatieactivist’ Jaap Peters. Jaap is auteur van diverse boeken, waaronder De intensieve menshouderij en Bij welke reorganisatie werk jij? Als geen ander weet hij treffend uit te leggen welke effecten het eenzijdig economisch denken heeft op mensen, organisaties en onze samenleving. Maar Jaap gaat verder, hij biedt een praktisch alternatief: het Rijnlands denken. Vakmanschap, autonomie en het werk zelf mogen en kunnen organiseren staat centraal. De achterkant van organisatie volgt de voorkant en niet andersom. Een Tjipcast die je niet mag missen! bekijk op YouTube Deze cartoon is gemaakt door Lodewijk van Loko Cartoons Speakersnotes Tijdcodes 01.25 Het Rijnlands denken, introductie samen met o.a. Matthieu Weggeman 01.40 Slow Management, aandacht voor kwaliteit en ‘slow food’ 02.25 Hoe produceert een organisatie zichzelf en wat voor invloed heeft een organisatie op mensen? 2.50 Werkt een organisatie niet juist ‘in mensen’? 3.30 Het mentale model van een organisatie 4.05 Verschil tussen Rijnlands denken en Angelsaksisch denken 5.00 Mensen als een Human Resource 06.30 Het denken van Taylor: hoe pak je het initiatief van mensen af? Hier de link naar het hele boek 08.00 Als mensen geen overzicht hebben over hun werk, dan nemen ze geen initiatief 08.35 Regels zijn regels, ook dan stoppen mensen in de regel met denken, maar gaan ze alleen ‘uitvoeren’ 09.00 Economische noodzaak en relatie met het Angelsaksisch denken 10.05 Dominante heersende klasse, rijk wordt rijker, arm wordt armer 10.40 Marktwerking 11.40 Intensieve Menshouderij: ‘wij sturen handjes op afstand’ 12.15 Failissement van TSN thuiszorg, voor meer achtergrond over deze casus, ga naar deze link. 17.30 De achterkant van de organisatie volgt de voorkant van de organisatie en niet andersom 18.20 Belang om professionals in organisaties te helpen, niet lastig te vallen met procedures 18.40 Voorbeeld Max Verstappen die zijn banden verwisseld 21.50 Het zit in mensen om te willen afbakenen en te versimpelen: noodzaak tot overzicht 22.50 Belang van autonomie en zelf organiseren: pakken van eigenaarschap 28.00 Rooster en planningsproblemen in organisaties, welke oorzaak zit hieronder? 30.10 Balans tussen effectiviteit en efficiency, voordelen van schaalvergroting versus autonomie en gezamenlijkheid 33.00 Krimpscholen, onderwijsfilosofie en gesprekken over ‘het nu’ 37.00 Besturingsfilosofie, wie heeft het stuur in handen van de organisatie? 37.50 Prachtige woorden op papier, maar de praktijk is anders, hoe komt dat? 38.11 Vergaderen: vergaderen is dagbesteding voor volwassen mensen 40.10 Met schuld kun je schuiven, met schaamte niet 42.00 De voorkant gaat in gesprek met de achterkant van een organisatie: dat helpt om een collectieve ambitie te verwezenlijken 43.00 De klant centraal, maar die zit in mensen en niet in een organisatie 47.00 Leiderschap klinkt mooi, maar is het niet gewoon initiatief nemen? 47.45 Gespreid leiderschap in een team, hoe afstemming en coördinatie een rol speelt 49.20 Zelf organiserende team, of zelf organiserende individuen? 50.10 Voorbeeld van Lego cadeaus aan kinderen: waar is de gebruiksaanwijzing? 51.30 hiërarchie en zelfsturing, hoe gaat dat samen? 52.10 Wil je beginnen met veranderen, dan moet je overal beginnen 54.00 Maatwerk, gereedschap en samenwerken 55.30 De school voor vakmanschap: Waar liggen jou talenten? Hoe kunnen we die talenten verder ontwikkelen? Het bericht Hoe het rijnlandsdenken werkt in organisaties: Tjipcast 007 met Jaap Peters verscheen eerst op Tjipcast.
Tip van Tjip 001: Belangrijkste valkuilen in verandermanagement en wat eraan te doen
In deze eerste Tip van Tjip podcast krijg je in 12 minuten een praktisch overzicht van de belangrijkste valkuilen in de verandermanagement. Wat moet je vooral niet doen? Welke fouten worden veel gemaakt? Hoe voorkom je problemen en ontwikkel je een aanpak die werkt en effect heeft? Luister nu naar 6 praktische tips om je op weg te helpen! Het bericht Tip van Tjip 001: Belangrijkste valkuilen in verandermanagement en wat eraan te doen verscheen eerst op Tjipcast.
Wie is de moderne mens? Tjipcast 006 met Ger Groot
Wie zijn wij als modern denkende mensen? Wat is onze identiteit en hoe worden wij vandaag de dag beïnvloedt door onze historie? In deze Tjipcast ga ik in gesprek met filosoof en schrijver Ger Groot. We identificeren belangrijke kenteringen en veranderingen die ons als moderne denkers in de 21ste eeuw hebben beïnvloedt. Zo is de gedachte dat wij individuen zijn (met bepaalde rechten) gek genoeg nog een zeer recente opvatting. Daarnaast verkennen we de rol die religie heeft onze identiteitsvorming. Ook verkennen we hoe vandaag de dag het ‘contractsdenken’ een steeds prominentere rol speelt in ons leven. Deze economische realiteit neemt zelfs de politieke functie over: alles draait om groei, kosten, baten en opbrengsten. Maar hoe erg is dit eigenlijk? Een tegengestelde beweging is de steeds bredere aandacht voor intuïtie, gevoel en emotie als thermometer om levenskeuzes op te baseren. Waarom is dit ‘gevoel’ vandaag de dag zo belangrijk? Een Romein of Ridder uit de Middeleeuwen zou zich hier niet snel door laten leiden! Kijk of luister naar een uitermate boeiend en mooi gesprek met de schitterende verteller Ger Groot! bekijk op YouTube Cartoon door Lodewijk van Loko Cartoons Speakersnotes Boeken die op tafel liggen De geest uit de fles, hoe de moderne mens werd wie hij is Tijdcodes 01.40 Oratie Ger Groot 01.50 Columns van Ger Groot in de Trouw 02.20 Filosofische antropologie 02.40 One damn thing after the other 03.00 De mens denkt dat hij is opgenomen in de geschiedenis 03.50 Een Middeleeuwer dacht heel anders: de rol van de eeuwigheid (verticaal) 04.30 Historie van verleden naar de toekomst, pas toen ging de mens historisch denken 05.30 De mens bezit natuurlijke rechten, maar hoe normaal is deze gedachte? 06.10 De antwoorden zijn gebleven, maar de tijden zijn veranderd 07.00 Dezelfde antwoorden, in een andere context. De relatie met god, bezien vanuit Kierkegaard. Ieder mens doet het op ‘zijn eigen’ manier 08.30 Existentiële kwesties, dat kan niemand voor jou beantwoorden, link naar Jean Paul Sartre met praktijkvoorbeeld 09.30 Persoonlijke afwegingen versus de ratio, waar vind je het antwoord op de vraag wat je roeping is? 10.00 Authenticiteit 12.00 Bezitsdrang, de rol van welvaart op onze identiteit 13.00 De wetenschap kan niet zo heel goed uit de voeten met het specifieke, waarom is dat zo? 14.00 De romantiek en het bestaansrecht van het individuele 15.00 De opkomt van het nationalisme in de 18e eeuw, de link met het rationele, universele denken en de Franse taal 15.30 De filosoof Herder en zijn denken, kijk hier voor meer informatie 17.00 De mop van Kierkegaard: over een gek die uit het gekkenhuis ontsnapt 18.40 René Descartes en zijn invloed op de wetenschap en ons wereldbeeld 21.20 Verliefdheid, een tijdelijke vorm van waanzin. Wat maakt dat we hier ons hele leven aan koppelen? 25.00 Het idee van het contract tussen mensen 26.00 de tien geboden als contract 31.00 Economisering van ons bestaan? 36.00 De mens is helemaal niet zelfstandig en individueel, we zijn sociaal en handelen ook tegengesteld aan eigenbelang 39.50 De industrialisatiefase. Wat heeft dit voor invloed op ons denken? 42.40 De natuur is geen antropologisch wezen 42.50 We moeten ons weer leren verhouden tot de natuur, daar zijn we wel volop mee bezig! 44.00 Het leven verloopt niet in een ideale lijn, risico’s horen bij het bestaan, dat moeten we wellicht opnieuw leren aanvaarden 46.40 Hoe ziet Ger de rol van het kwaad? 49.30 Het kwaad is ook aantrekkelijk, het trekt aan! 53.00 Stierenvechten als ritueel en blik op kwaad en goed 55.00 De eliten in de samenleving 58.00 Start van de democratie en wat kan een democratie wel en niet voor ons betekenen? Het bericht Wie is de moderne mens? Tjipcast 006 met Ger Groot verscheen eerst op Tjipcast.
Goed leren rekenen op de basisschool: Tjipcast 005 met Marcel Schmeier
Hoe komt het dat kinderen in Nederland de afgelopen jaren steeds slechter zijn gaan rekenen? En belangrijker, hoe kunnen we dit verbeteren? Hier praat ik over met leerkracht, onderwijsadviseur en rekenexpert Marcel Schmeier. We analyseren de stand van zaken wat betreft rekenonderwijs in Nederland en reflecteren op de onderwijsvernieuwingen van de afgelopen 20 jaar. Marcel geeft met praktische voorbeelden en duidelijke onderbouwing aan waar het veelal mis gaat op de basisschool. Rekenen is een oerwoud geworden van plaatjes, tekst, verschillende aanpakken en vage vraagstellingen. Maar rekenen vraagt om iets anders. Bijvoorbeeld duidelijke instructie, herhaling, regelmatig oefenen en toewerken naar abstractievermogen. Het is hoog tijd dat de leerkracht aan zet komt en zich niet laat leiden door verleidelijke nieuwe rekenboeken, politieke vergezichten en hypes over leren. Dat leidt de aandacht juist af van de essentie. Kijk of luister nu naar buitengewoon boeiend gesprek waarin duidelijk wordt wat de effecten zijn van ongefundeerd vertrouwen in onderwijsmethodes zoals realistisch rekenen, 21st century skills en gepersonaliseerd leren. We bespreken ook wat er nodig is om het beter te doen: door terug te gaan naar de basis van rekenen. Een basis die nog steeds ontzettend waardevol is en kinderen bovendien veel vertrouwen geeft! bekijk op YouTube Lodewijk van Loko cartoons maakte deze cartoon bij Tjipcast 005 over leren rekenen op school! Speakersnotes Boeken die op tafel liggen Effectief rekenonderwijs op de basisschool Link naar website Link naar boek Expliciete directe instructie Link naar website Link naar boek Tijdcodes 0.41 Artikel NRC 1+1=11 1.44 Waarom kunnen kinderen steeds minder goed rekenen? Additionele link met onderbouwing 2.05 Onderzoek onderwijsinspectie naar de oorzaak naar de dalende resultaten in het rekenen. Additionele link met onderbouwing 2.50 Speciaal basisonderwijs heeft geen specifieke rekenmethode, leerkracht doet het zelf, in het team 3.35 De introductie van realistisch rekenen en ontdekkend rekenen. Lees er hier meer over. 3.50 Wat is realistisch rekenen? Lees er meer over in deze blog van Marcel Schmeier 4.45 Voorbeeld: over het tiental leren rekenen. Met extra uitleg hier 5.00 Cognitieve overbelasting van het brein. Zie ook deze link 6.05 Kinderen mogen op verschillende manieren tot een oplossing komen. Dat leidt tot verwarring. Liever kiezen voor één manier 7.05 Belang van gezamenlijkheid in de rekenles. Dezelfde taal, woorden, aanpak en begrippen delen 7.40 Belang van samen leren rekenen, gemeenschappelijkheid in de klas bevorderen 8.10 Individuele leerroutes zetten druk op de gezamenlijkheid in een klas 8.35 Op maat en gepersonaliseerd leren klinkt mooi, uitwerking is vaak: kinderen komen lager uit. Zie ook hierover deze link over de effecten van maatwerk in het onderwijs en meer over de staartdeling hier. 8.50 13.000 kinderen verlaten per jaar de basisschool als slechte rekenaar 9.00 Individualisme hoort niet thuis in een schoolklas, het leidt tot grotere verschillen. Resultaten worden ook slechter. Met name bij kinderen uit lagere sociaal economische klasseZie hier een link naar het onderzoek van Andersen en Andersen. 9.45 Wat is het doel van onderwijs? Leuke leestip. 10.40 Het belang van het leerstofjaarklassensysteem 11.20 Durf ambitie te hebben als school, stel zelf je ambities vast en laat het niet afhangen van toetsen 12.08 Geen breuken meer in het onderwijs? Moet je niets van aantrekken als school, durf zelf doelen te bepalen! Neem ook die verantwoordelijkheid. Zie ook het initiatief lerarencollectief. 13.39 Wat is expliciete directe instructie? Voor een uitgebreide uitwerking met antwoorden op de meest gestelde vragen, kijk hier. 14.30 Het belang van voorbeelden uitwerken op het bord en vragen stellen. Bijvoorbeeld: hoe ben ik tot dit antwoord gekomen? 15.20 De kracht van vragen stellen is cruciaal op school. Maar wel de juiste vragen! 16.30 Voorkennis van kinderen verschilt enorm. De kunst is die voorkennis te activeren. Zie hierover dit artikel. 17.35 We zijn kennis een trucje gaan noemen, dat is eigenlijk heel vreemd. Uitleg met voorbeelden 18.20 Kennis leidt tot vaardigheden, daardoor wordt de wereld van kinderen groter 18.50 Creativiteit heeft kennis nodig, anders is het niets. Link taxonomie van Bloom. Misvatting: te snel naar hogere niveaus. Terwijl de basis is ‘dingen kunnen onthouden’ 20.05 De leerkracht als expert, de leerling als beginner. Waar zit het verschil? Experts denken anders dan kinderen, kinderen zijn geen volwassenen 22.05 Hoe geef je goede instructie op een Montessorischool waar verschillende niveaus bij elkaar in de klas zitten? 23.44 Teveel differentiëren leidt tot teveel versnippering en dus leertijd. Zie hierover ook dit artikel 24.00 Spanning tussen de individuele ontwikkeling van een kind en de groepsontwikkeling. 24.50 Denkoefening: Is het ethisch juist elk kind een eigen leraar te geven? Stel dat het kon? 25.20 Wetensc
Gamification en leren: Tjipcast 004 met Michael Hebben
Hoe is gamification onze wereld aan het veranderen? Per dag spelen honderden miljoenen volwassen en kinderen spelletjes. Online, offline, samen of alleen. Op een spelcomputer, op de tablet of aan tafel. Er worden zelfs complete toernooien georganiseerd. Het ontwikkelen en maken van spellen is één van de grootste groeimarkten van dit moment. Maar wat maakt een spel nou goed? Welke principes zitten erachter en hoe kan je dit toepassen in organisaties om professionals te ondersteunen in leren, innovatie en verandering? Daarover ging ik in gesprek met ondernemer en game expert Michael Hebben! bekijk op YouTube Lodewijk van Loko cartoons maakte deze cartoon bij Tjipcast 004 over gamification! Speakersnotes Tijdcodes 0.47 Pong, het eerste spelletje op de Commadore 64 02.30 Hoe kan je met spel principes verplichte opleidingen aantrekkelijker maken? 04.20 De spaghetti challenge, eigenlijk is dit de marshmallow challenge 04.40 Johan Huizinga, grondlegger van het concept: de spelende mens 05.25 Gamification principes: gedrag, motivatie (beloning) en ervaring 06.30 Voorbeeld van gamification in de zorg rondom verplichte trainingen, halvering van de trainingstijd 07.50 Games verbeteren de wereld, dat is al aan het gebeuren 08.00 Cultuur is ook een spel, gebaseerd op regels 08.40 Beginnen met een spel? Op papier, niet direct met technologie aan de slag, dat hoeft niet 09.00 Leren door fouten is een vorm van spelen, zonder fouten wordt er niet geleerd, fouten zijn belangrijk 09.50 Pleasently frustrating 10.20 Kunnen verliezen is aantrekkelijk, daardoor wil je iets nog een keer proberen 10.45 Game mechanics: oplossingen in een ‘niet’ spelletjes wereld 11.10 De bonuskaart van AH is ook een spelvorm 11.55 Sociale interactie en spelen, je wilt spelen op een plek waar anderen dat ook doen, anders begin je niet 12.20 Fortnight 12.40 Veel games zijn zeer sociaal opgezet, wij (ouders, andere generatie) zien het alleen niet zo. Ouders maken zich zorgen, maar kinderen zijn juist sociaal bezig. De plek is alleen anders. 15.00 Punten verzamelen, het werkt wel 🙂 net zoals zeldzaamheid dat ook doet 16.00 Spellen en economische verdienmodellen 16.30 Jane McGonigal’s boek reality is broken, check ook deze presentatie 19.40 Wanneer beginnen mensen met spelen? Op zoek naar de trigger 20.10 Spel wat begint met een challenge: HALO. 21.30 Persoonlijke speltheorie 27.10 Zorg handelingen met een speltheorie aantrekkelijker maken om te oefenen 31.00 Welk effect heeft een verplichte training? Het is meestal vooral makkelijk te organiseren en controleerbaar. 36.30 Rollenspel spelen, woorden wedstrijd en vissenkom leren: onverwachte uitkomsten 40.30 De ervaring centraal stellen klinkt mooi, maar is in de praktijk ingewikkeld. 41.10 Social meaning en epic meaning: bijdragen aan iets groters 42.40 Afstemming tussen spelers en regels zijn cruciaal voor een spel. Je mag regels natuurlijk wel buigen 43.10 Minecraft en fortnite: zelf het spel maken, oneindig spelen 43.35 Cruciale ontwerpcriteria voor een spel: doel, gedrag, resultaat, beweging, motivatie 44.20 Motivatie is niet altijd de sleutel tot succes. 45.00 Verschillende vormen van beloningen 45.30 Leefomgeving vergroten door te spelen 46.00 Verder kijken dan punten geven als je wint. Ruimte maken om te falen en dat ideeën dus ook mogen falen. 46.30 Gaming is geen project met een kop en staart, maar een proces, een filosofie. Het bericht Gamification en leren: Tjipcast 004 met Michael Hebben verscheen eerst op Tjipcast.
Gespreid leiderschap: Tjipcast 003 met Frank Hulsbos
Is het mogelijk om als team te functioneren zonder een formele leider? Of is dit vooral een mooi sprookje wat in de praktijk lastig werkt? In deze Tjipcast spreek ik uitgebreid met Frank Hulsbos over gespreid leiderschap in organisaties. Frank doet een promotieonderzoek naar de rol van leiderschap in schoolorganisaties. Misschien nog wel interessanter is onze verkenning achter deze vraag: hoe komt het dat we het heel normaal zijn gaan vinden dat er in een organisatie hiërarchie is? Luister of kijk nu naar een heel boeiende Tjipcast over de spanning tussen leiden en volgen. Tussen werk coördineren en het werk doen. En over hoe macht verslavend kan zijn. Bovendien verkennen we welke bekwaamheden teams kunnen ontwikkelen om zonder klassieke aansturing effectief en efficiënt samen te werken aan verbetering en innovatie. bekijk op YouTube Lodewijk van Loko cartoons maakte deze cartoon bij Tjipcast 003 over gespreid leiderschap! Speakersnotes Boeken die op tafel liggen Distributed leadership Het Dictatorvirus De Machtsparadox Gespreid leiderschap in het onderwijs Tijdcodes 02.50 Visie, charisma, daadkracht en actiegerichtheid zijn kenmerken van een leider zoals we daar bekend mee zijn. Link met thema dwangmatige routines en gebrek aan vernieuwing vanwege hardnekkige patronen in organisaties: Verslaafd aan organiseren 05.00 Minder zien we als leiderschapskwaliteiten: vragen stellen, vertragen, reflecteren, inhoudelijk ergens heel goed in zijn 05.40 definitie van gespreid leiderschap 08.20 Voorbeeld uit de praktijk: Comenius College Hilversum 09.30 Spanning tussen hierarchisch ingerichte organisatie en gespreid leiderschap 10.00 kan gespreid leiderschap samengaan met een klassieke hiërarchie? Ja dat kan. 12.00 Managers zijn juist erg enthousiast over gespreid leiderschap, hier hoor je waarom 17.00 Dictatorvirus, slecht voorbeeld doet slecht volgen. Macht is verslavend, dus daar moet je iets mee 18.00 Macht als paradox. Als je meer focust op anderen dan krijg je meer invloed van een groep. Maar diezelfde mensen die over langere tijd invloed zijn gaan ander gedrag vertonen. 20.30 Waar kan je beginnen met gespreid leiderschap? Toetsing, stage of andere onderwerpen? 22.40 Coördineren in een organisatie krijgt een hogere beloning dan inhoudelijk expert zijn 23.00 VO raad competenties voor schoolleider, wat moet je dan kunnen? 24.15 Over schoonmaakbedrijf Schoongewoon 27.00 Gespreid leiderschap kost meer tijd, waar gaat die tijd in zitten? 29.40 Welke voorwaarden heb je nodig om tot gespreid leiderschap te komen? 32.00 Boven geschikt en ondergeschikt, wat doet dat met mensen? 35.40 Betekenisvol werk doen, relatie met Bullshit Jobs 37.00 Invloed uitoefenen op je werk is belangrijk, sterker nog het niet kunnen is slecht voor je gezondheid 38.10 vakmanschap vraagt leiderschap over jezelf. Hoe is de relatie met gespreid leiderschap? 42.00 Wat is de rol van HR (M) in het verder brengen van gespreid leiderschap? 46.50 Emancipatie van werk en de rol van leiderschap 47.40 Wat te doen als je school er slecht voor staat? Meer weten over gespreid leiderschap? Check zeker ook: www.gespreidleiderschap.nl Artikel: Samen verantwoordelijk: publicatie VO raad 2019 Frank is mede oprichter van de Academie voor Gespreid Leiderschap. Het bericht Gespreid leiderschap: Tjipcast 003 met Frank Hulsbos verscheen eerst op Tjipcast.
Het belang van autonomie en zelfsturing: Tjipcast 002 met Maarten van Buuren
Wat kunnen we vandaag de dag leren van Spinoza? Over deze vraag ga ik in gesprek met Maarten van Buuren, emeritus hoogleraar Franse Literatuur en Spinozakenner. Maarten van Buuren schreef meerdere boeken over het werk van Spinoza en vertaalde de Ethica, dat wordt beschouwd als één van de belangrijkste filosofieboeken ooit geschreven. Maarten introduceert in deze Tjipcast op heel heldere wijze het denkwerk van Spinoza en maakt zijn filosofie bovendien toegankelijk en relevant voor de 21ste eeuw. Wat betekent rationeel denken eigenlijk? Hoe is dit gerelateerd aan onze sociale omgeving? Hoe ontwikkel je een zelfstandig en autonoom denkkader van waaruit je ‘het goede leven’ kunt leiden? En hoe kom je als individu vandaag de dag aan het stuur van je eigen leven en word je niet slachtoffer van al die prikkels van buitenaf? Daarover gaat deze uitermate boeiende Tjipcast! bekijk op YouTube Deze tekening is gemaakt door Lodewijk van LOKO Cartoons Speakersnotes Boeken die op tafel liggen: De essentie van Spinoza Spinoza, vijf wegen naar de vrijheid De Ethica, vertaald door Maarten van Buuren Spinoza, zijn filosofie in 50 sleutelwoorden Kikker gaat fietsen, over het leed dat leven heet Tijdcodes 2.40 Het woord God, het woord rede, wat betekent het?4.40 Toelichting woordveld en betekenisveld.4.50 Samenvatting van Spinoza zijn filosofie door Maarten, de Ethica ‘richtlijnen voor het goede leven’.5.30 De rede en redelijkheid, maar de rede heeft ook een sociale betekenis of wel gemeenschapszin.6.45 De term rede heeft meerdere betekenissen: verhouding, oorzaak, ratio, boekhouden. Centraal staat wel logisch denken, dat komt voor uit gemeenschapszin.8.58 Hoe komt het dat zoveel mensen geluk en rust halen uit het werk van Spinoza?9.42 Eigengerechtigheid. Het van eigen recht zijn; het verwerven van zelfstandigheid, ontworstelen van bevoogding door allerlei instanties. 10.40 Leren zelfstandig denken, ontworstelen aan je ouders, opvoeders, opnieuw leren denken volgens je eigen logische denken. Niet zaken vanzelfsprekend overnemen.11.35 Alles opnieuw ordenen en toetsen aan je eigen kritische denken. Je maakt het jezelf eigen. Dan heb je ook geen opvoeder meer nodig. 12.12 Tweedehands kennis. Hier een link naar een artikel van Joseph Kessels over dit denken. 13.35. Verschil of je oud bent geworden en je dit maar moeilijk kunt accepteren, Spinoza gaat verder: je moet het je eigen maken. Het opnemen, dat gaat veel verder dan accepteren. Je leert ermee samen te vallen. 15.15 Actief versus reactief15.50 De mens als bewust wezen16.20 Passies = leiden aan.. Spinoza ziet passies als dat je lijdzaam aan de omstandigheden bent overgeleverd. Dat is het kwaad volgens Spinoza. Het goede begint als je de passies volgens het logisch denken transformeert tot acties.17.20 Aan het stuur van je eigen leven: Van eigen regie zijn.17.49 Eigen meester niemands knecht.18.50 Durf te denken, link naar de Duitse filosoof Immanuel Kant. 20.20 Kritische grondhouding naar prikkels van buiten af, zelfs richting mensen die stellen het beste met je voor hebben. 21.12 De rede als rechter in je hoofd. 23.05 Innerlijke eigenmaking, wat voor richtlijnen geeft Spinoza? De brug tussen kritisch denken en een levenslange training in de aanvaarding van de dingen die goed voor je te zijn.23.50 Hoe train je jezelf dan? Verkenning van meditatie als voertuig. Rust, besef, aansluiting met kritisch aanschouwen van prikkels.Zen meditatieVippasana mediatie 31.20 Leef je in de passies en reageer je alleen op impulsen of slaag je erin vertraging in te bouwen?33.02 Hoe weten we nou objectief gezien wat de weg naar het goede leven is? Over zelf evidentie en weldenkend zijn, weloverwogen keuzes maken.33.50 Autonomie is juist een oproep tot een verhouding tot het geheel. Tot de gemeenschap, de organisatie, het netwerk, etc.39.45 Verschillende vormen van kennis die Spinoza onderscheidt en of deze hoogste vorm van kennis (intuïtieve vorm van kennis) over te dragen is?44.10 Coaching en Spinoza.46.40 Emancipatie en het denken van Spinoza in het onderwijs.47.20 De paradox van opvoeden en leren (van eigen leg laten zijn vs. vorm van gezag).48.10 Zelfstandigheid en de rol van gezag. Het bericht Het belang van autonomie en zelfsturing: Tjipcast 002 met Maarten van Buuren verscheen eerst op Tjipcast.
Leren en opleiden aantrekkelijk maken: Tjipcast 001 met Joseph Kessels
Hoe maak je van je van leren en opleiden in een organisatie een aantrekkelijke activiteit? Ik ga over deze vraag in gesprek met Joseph Kessels, emeritus hoogleraar onderwijskunde en oprichter van het adviesbureau Kessels & Smit, The Learning Company. We zijn lange tijd collega’s geweest en werken nog steeds nauw samen. Zo heb ik met Joseph het filosofieboek geschreven Denken in organisaties, pleidooi voor een nieuwe Verlichting en werken we samen aan een onderzoek over hoe jonge musici van elkaar leren in het Meesters en Gezellen programma. Wat is er nodig om in organisaties het feitelijke werk als uitgangspunt van leren te zien? En wat voor organisatiekenmerken bevorderen professionele ontwikkeling of zetten er juist de rem op? Is het mogelijk professionals te verplichten om te leren? Daarover gaat dit gesprek. bekijk op YouTube Lodewijk van www.lokocartoons.nl maakte deze fraaie tekening na het gesprek met Joseph! Speakersnotes 0.30 Ik bedoel natuurlijk de Vrije Universiteit Amsterdam en niet de Universiteit van Amsterdam 🙂0.55 Boek Human Resource Development in a Knowledge Economy, a organizational view, link naar proefhoofdstuk: https://www.macmillanihe.com/resources/sample-chapters/9780333990155_sample.pdf01.30 Masterscriptie Learning by Connecting, o.a. hoe leren postbodes in het werk, samen in een team? Link naar wetenschappelijke publicatie: https://www.tjipdejong.com/hop-step-jump-building-social-capital-by-learning-through-bridging-bonding-and-linking/01.40 Proefschrift Tjip: samenvatting en interview in Financieel Dagblad, https://www.tjipdejong.com/directiekamers-moeten-leeg/01.55 Artikel over onderzoek en organisatieverandering in supermarkten: https://www.tjipdejong.com/shop-assistants-as-instigators-of-innovation-analysis-of-26-innovation-initiatives-in-17-dutch-supermarkets/02.02 Boek Denken in organisaties, pleidooi voor een nieuwe Verlichting. Zie www.denkeninorganisaties.nl02.40 De kweekschool, https://nl.wikipedia.org/wiki/Kweekschool02.57 ITO school, https://nl.wikipedia.org/wiki/Lagere_technische_school06.00 Leren in iets waar je goed in bent is een belangrijke drijfveer. Het is moeilijk na te denken over waar je goed in bent06.45 Het maakt niet eens uit waar iemand goed in is, belangrijker is dat dit het vertrekpunt is van leren08.40 ADL, https://nl.wikipedia.org/wiki/Algemene_dagelijkse_levensverrichtingen18.22 Schoonmaakploegen organiseren zich op basis van zelfsturing en ondernemerschap: https://www.schoongewoon.nl/organisatie 19.30 Zelfsturing leidt tot chaos en anarchie. Diepgeworteld gevoel: mensen zijn eropuit de boel te vernachelen21.00 Het economisch denken is een aantal belangrijke zaken ook vergeten27.55 Vraag Joke van Alten over de ouderenzorg en tijdsdruk om te leren29.40 Medewerkers verzetten zich tegen efficiency dat van buiten wordt opgelegd 31.30 Voorbeelden van leeractiviteiten in het dagelijks werk33.35 Vraag Jan Bransen over duaal leren vanaf de middelbare school38.00 Bouwen aan een klauterbos, wat leren kinderen en ouders daarvan?41.00 Kan je studenten op een Universiteit ook zien als collega’s?41.45 Vraag Anja Doornbos over hoe kinderen en mensen lang geleden leerden, meester – gezel systeem en de teloorgang ervan45.40 Meesters en Gezellen onderzoek naar informeel leren: https://www.tjipdejong.com/het-geheim-van-meesters-gezellen-samen-ademen/46.00 Kenmerken van sociaal leren en kennisontwikkeling49.00 Hoe leert Joseph eigenlijk zelf? Het bericht Leren en opleiden aantrekkelijk maken: Tjipcast 001 met Joseph Kessels verscheen eerst op Tjipcast.