THE POWER GAME

ชีวิตมนุษย์มีหลายมิติ ‘โรคภัยต้องไม่มี’ ในขณะที่ ‘ปากก็ต้องกิน’ ขาดอันหนึ่งอันใดผลลัพธ์สุดท้าย ‘ตาย’ เหมือนกัน ประเทศไทยยังต้องรับมือกับไวรัสโควิด-19 ต่อไปเช่นเดียวกับอีกหลายประเทศทั่วโลก แต่ด้วยมาตรการของสาธารณสุขไทยทำให้สามารถรับมือกับไวรัสนี้ได้ดีพอสมควร แต่สิ่งที่ยังถูกวิจารณ์อย่างมากเรื่องการจัดการกับเศรษฐกิจ โดยเฉพาะคนยากจนหาเช้ากินค่ำ การกำหนดมาตรการหลายเรื่องที่อิงอยู่กับวิธีคิดแบบราชการ เอาทุกอย่างมารวมศูนย์แล้วค่อยกระจายออกเพื่อให้ง่ายต่อการจัดระเบียบ ซึ่งบ่อยครั้งลืมมองสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในสังคม กรณีการแจกอาหารของผู้มีน้ำใจ ถูกรัฐสั่งจัดระเบียบใหม่ให้ไปรวมไว้ตามจุดที่กำหนด ทั้งที่ ‘ความหิว’ กระจายเป็นหย่อมๆ ลืมคิดไปว่าถ้าเขามีเงินเพื่อใช้เดินทางไปรับของ ก็คงไม่มายืนรอต่อคิวกลางแดดร้อนเพื่อข้าวไม่กี่กล่อง เสียงคนจนที่แผ่วเบาส่งเสียงผสานกับเสียงนักธุรกิจเรียกร้องให้คลายล็อกเปิดเมือง จะขอความร่วมมืออย่างไร เชื่อว่าคนไทยเข้าใจพร้อมทำตาม และพิสูจน์ให้เห็นแล้วจากการทำตามมาตรการต่างๆ ที่ผ่านมา ถ้าการปิดเมืองเปรียบเหมือนการสั่งให้ทุกคน ‘กลั้นหายใจ’ ต้องอย่าลืมว่าทุกคนกลั้นหายใจได้ไม่เท่ากัน จึงไม่ยุติธรรมที่จะให้คนจนต้นทุนน้อยกลั้นหายใจต่อไปพร้อมกับคนที่ต้นทุนชีวิตสูงกว่า ในขณะที่พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ภูมิใจกับ ‘ตัวเลข’ คนติดไวรัสโควิด-19 น้อยลงเรื่อยๆ แต่ ‘ตัวเลข’ ที่พล.อ.ประยุทธ์ อย่างลืมเหลียวมองคือ จำนวนคนที่ฆ่าตัวตายจากปัญหาเศรษฐกิจ ที่นับวันจะมากกว่าคนตายเพราะโควิด-19 แล้ว เมืองไทยไม่มีวันชนะ ถ้าคนจนยังหายใจรวยริน

แม้การแพร่ระบาดของโควิด-19 ในประเทศไทย โดยภาพรวมถือว่าควบคุมได้ดี ตัวเลขผู้ติดเชื้อรายใหม่เพิ่มขึ้นเพียงหลักสิบต่อวัน ขณะที่จำนวนผู้ป่วยที่รักษาหายกลับบ้านได้ก็เพิ่มสูงขึ้นต่อเนื่อง แต่บรรยากาศโดยรวมของประชาชนในเวลานี้ไม่ได้กังวลเรื่องสุขภาพ เพราะปากท้องของพวกเขาน่าห่วงกว่าหลายเท่า ความเดือดร้อนอย่างแสนสาหัสของผู้หาเช้ากินค่ำมีให้เห็นทั่วไปผ่านสื่อกระแสหลัก และโซเชียลมีเดีย มาตรการเยียวยา 5,000 บาท ของรัฐเป็นความหวังเดียวของพวกเขา ในยามที่รัฐสั่งหยุดกิจกรรมทำมาหากิน เสียงผู้เดือดร้อนที่กระทรวงการคลังสะเทือนใจคนไทยร่วมชาติ พวกเขาไม่ใช่ขอทาน ทำมาหากินได้ แต่เมื่อรัฐสั่งปิด ทำไมเขาไม่ได้รับการเยียวยา ในห้วงเวลาเดียวกันเสียงจากทำเนียบรัฐบาลของนายกรัฐมนตรี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ยิ่งบั่นทอนความหวังของพวกเขา สื่อสารผิดพลาดจนคนเข้าใจว่าจะได้เงินเยียวยาแค่เดือนเดียว พล.อ.ประยุทธ์ มีปัญหาเรื่องการสื่อสารมาตลอด ทุกครั้งที่แถลงข่าวท่านคิดแต่เพียงว่าคือการพูดกับนักข่าวไม่กี่คน แต่ไม่ได้มองไปไกลว่าทุกถ้อยคำและท่วงท่าประชาชนล้วนจับจ้องและรับฟัง ความล้มเหลวในการสื่อสารจึงเกิดขึ้นซ้ำๆ เสียงประชาชนแม้จะแหบแห้ง สะอึกสะอื้นไปพร้อมน้ำตา แต่ก็ดังระงมไปทั่วทุกหย่อมหญ้า ทุกคนสงสัยเหมือนกันว่าเมื่อไหร่รัฐบาลจะได้ยิน ยิ่งวิกฤติไวรัสโควิด-19 ยาวนานเท่าไร ยิ่งตอกย้ำให้เห็นชัดถึงความเหลื่อมล้ำในสังคมไทยมากขึ้นเท่านั้น

4 เดือนแล้ว ที่โลกต้องเผชิญกับไวรัสที่ชื่อ ‘โคโรนา 2019’ นอกจากพรากชีวิตของผู้คนแล้ว ยังทำลายเศรษฐกิจแบบทรุดหนักมหาศาล ไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่ต้องเผชิญชะตากรรมไม่ต่างจากหลายประเทศในโลกนี้ มาตรการการรับมือถูกเข็นออกมาสู้กับโควิด-19 สารพัด จากล่างสู่บน จากบนสู่ล่าง ตั้งแต่ปิดประตูบ้าน จนถึงปิดประตูเมือง และกระทั่งปิดสนามบิน รัฐบาลตัดสินใจเดินหน้า ‘กู้เงิน’ เพื่อนำมาแก้ปัญหาวิกฤตครั้งนี้ งบประมาณมหาศาลถูกนำมาใช้เพื่อบริหารจัดการ ท่ามกลางคำถามถึงประสิทธิภาพที่เกิดขึ้น ประชาชนในประเทศยังคงส่งเสียงของความทุกข์ร้อน รอคอยเงินช่วยเหลือจากภาครัฐ ขณะที่คนไทยในต่างแดนก็หวังจะกลับสู่แผ่นดินแม่ แต่มาตรการชะลอการเข้าประเทศคืออุปสรรค ไวรัสโควิด-19 ทำให้ภาพของความแตกต่างทางชนชั้นชัดเจนขึ้น ทั้ง ‘ชนชั้น’ ที่มีอยู่แล้ว และ ‘ชนชั้น’ รูปแบบใหม่ที่บังคับให้เราต้องเลือก โรคระบาดกำลังวิ่งไล่เรา ขณะที่เราก็กำลังวิ่งหาวิธีจัดการกับไวรัสร้ายตัวนี้ สถานการณ์เช่นนี้จะยาวนานแค่ไหน ไม่มีใครรู้ เหมือนการวิ่งมาราธอนที่ยังไม่เห็นว่า ‘เส้นชัย’ อยู่ที่ไหน

โควิด-19 มอบภาวะที่ยากลำบากให้กับทุกคนทั่วหน้า ไม่แบ่งแยกรวย-จน นายทุน-ลูกจ้าง ภาวะแบบนี้ทุกฝ่ายร่วมมือกันเต็มที่เพื่อประคองให้ผ่านพ้นไปได้อย่างบอบช้ำกันน้อยที่สุด แต่หากมองโควิด-19 ในมิติทางการเมือง เราได้เห็นการกลับมาของ ‘การรวบอำนาจ’ ยึดอำนาจสั่งการจากรัฐมนตรีพรรคร่วมรัฐบาลทั้งจากพรรคประชาธิปัตย์ ที่คุมกระทรวงพาณิชย์ และจากพรรคภูมิใจไทย ที่คุมกระทรวงสาธารณสุข พล.อ. ประยุทธ์ ตัดสินใจประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน ยึดอำนาจจากรัฐมนตรีพรรคร่วมรัฐบาล เอาอำนาจสั่งการขึ้นตรงต่อตนเอง และแบ่งแจกจ่ายให้คนคุ้นเคยสมัยเป็นรัฐบาล คสช. รวมถึงปลัดกระทรวงต่างๆ กลับมาใช้ระบบราชการที่คุ้นเคยต่อสู้กับสงครามไวรัสครั้งนี้ การรวบอำนาจครั้งนี้ เหมือนการหมุนเข็มนาฬิกาเอารัฐบาล คสช. มาบริหารประเทศในยามวิกฤตอีกครั้ง สิ่งที่ได้กลับมาคือการตัดสินใจที่ฉับไวขึ้น มาตรการต่างๆ ออกมาได้ว่องไวขึ้น ถ้าเปรียบโควิด-19 คือสงครามไวรัส พ.ร.ก. ฉุกเฉินฯ ก็เหมือนกระสุนนัดสุดท้าย หากยิงแม่น แก้ปัญหาได้ฉับไว อำนาจต่อรองทางการเมืองของ พล.อ. ประยุทธ์ จะเพิ่มขึ้นทวีคูณ แต่หากยิงพลาดเป้าขึ้นมา พล.อ. ประยุทธ์ อาจบาดเจ็บสาหัส

‘ประเทศไทยต้องชนะ’ คือถ้อยแถลงล่าสุดจาก พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและรมว.กลาโหม ที่ส่งสารไปถึงประชาชนทั่วประเทศ ในภาวะที่โรคโควิด-19 กำลังระบาดหนัก ด้วยใบหน้าที่อ่อนระโหยโรยแรงอย่างยิ่ง คำถามที่ตามมาต่อสถานการณ์นี้จากประชาชนคือ ชนะแบบไหน? เพราะตลอดสัปดาห์นี้ผู้ป่วยยืนยันยอดสะสมพุ่งสูงขึ้นแบบก้าวกระโดด โดยมาจากการสัมผัสจากกลุ่มเสี่ยงด้วยกัน และผู้ป่วยรายใหม่ที่ไม่เกี่ยวข้องกับกลุ่มก่อนหน้า ภาวะวิกฤตนี้ อาจเรียกว่า ‘สงครามของมวลมนุษยชาติ’ ที่ทั้งโลกกำลังต่อสู้กับศัตรูเดียวกันที่ชื่อว่า ‘โควิด-19’ และประเทศไทยก็หนีไม่พ้นสงครามนี้เช่นกัน พล.อ.ประยุทธ์ เปลี่ยนสถานะจากกัปตันเรือแป๊ะ มาสู่แม่ทัพในสงคราม ที่มีนักรบเสื้อกาวน์เป็นทัพหน้า และมีประชาชนเป็นกองหนุน จากวันแรกจนถึงวันนี้. พล.อ.ประยุทธ์ เริ่มรู้ว่าไม่มีใครรู้ดีทุกเรื่อง และการบริหารประเทศ ไม่ใช่เรื่องง่าย ว่ากันว่าข้อดีเรื่องหนึ่งของ ‘ไวรัสโควิด-19’ คือ ‘ลุงตู่’ รับฟังมากขึ้น ไม่มีใครรู้ว่าสงครามครั้งนี้จะจบลงเมื่อไร ไทยจะปิดประเทศหรือไม่ แต่ที่รู้แน่ๆ ก็คือ สถานะของ พล.อ.ประยุทธ์วันนี้ไม่เหมือนกับในอดีตที่ผ่านมา

ยิ่งกว่าไวรัสโคโรนา 2019 ก็คือไวรัสที่มาพร้อมกับไวรัลทางโซเชียลมีเดียที่ชื่อว่า ‘ไวรัสวิกฤตศรัทธา’ ในสภาวะวิกฤตของโรคระบาดที่ทั่วโลกต่างต้องหามาตรการในการรับมือ แน่นอนว่าหัวใจสำคัญหลักก็คือ ‘ผู้นำ’ ที่จะพาผู้ตามอย่างประชาชนฝ่ารอดวิกฤตนี้ไปให้ได้ สิ่งที่ตามมาหลังจากนั้นย่อมหนีไม่พ้นภาวะการเปรียบเทียบและตั้งคำถามต่อฝีมือของ ‘ผู้นำ’ และ ‘รัฐบาล’ ที่จะให้ความเชื่อมั่นต่อประชาชนในสภาวะวิกฤตที่เกิดขึ้น รัฐบาล พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา เข้ามาบริหารประเทศ หากนับเนื่องรอยต่อตั้งแต่ยุค คสช. จนมาถึงยุคเลือกตั้ง เป็นเวลาเกือบ 6 ปีเต็มแล้ว ความหมายของความยาวนานในการครองเก้าอี้นี้อาจหมายถึง ภาวะสืบทอดอำนาจ หรือการบริหารงานที่ไร้รอยต่อ แต่ทว่า ‘ประสิทธิภาพ’ และรูปธรรมการทำงานย่อมประจักษ์ในสายตาประชาชนในช่วงวิกฤต เสียงความไม่พอใจเริ่มดังขึ้นเรื่อยๆ จากคำถามตั้งต้นกรณีหน้ากากอนามัยที่เวลานี้หายไปไหน เสียงเริ่มดังขึ้นอีก เมื่อมองเห็นการบริหารจัดการผู้ป่วยติดเชื้อที่ไม่อาจสร้างความมั่นใจให้ประชาชน เสียงยังดังขึ้นอีกว่า เกิดอะไรขึ้นกับภาครัฐ เมื่อหน่วยงานราชการออกมาแจ้งจับกันเอง เสียงประชาชนเริ่มดัง และตั้งคำถามกับ ‘ผู้นำ’ คำถามถึงอนาคตของพวกเขาและประเทศว่า จะเดินไปที่จุดไหนอย่างไร และ ‘ผู้นำ’ แบบไหนที่เราอยากจะเดินตาม

การอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาลประยุทธ์ครั้งแรกในรอบ 6 ปี จบลงแบบไม่ได้สร้างแรงสะเทือนให้รัฐบาลมากนัก ในทางกลับกันกลับสร้างรอยแผลให้พรรคเพื่อไทย และพรรคร่วมฝ่ายค้านให้ต้องไปปรับความเข้าใจ และถอดบทเรียนในการทำงานแทน แต่รัฐบาลประยุทธ์แม้จะรักษาเนื้อตัวผ่านสภาฯ มาได้ แต่สุดท้ายต้องเผชิญกับปัญหานอกสภาฯ ทั้งไวรัสและม็อบนักศึกษา การแก้ปัญหาโควิด-19 ของรัฐบาลครั้งนี้สะท้อนถึงฝีมือการบริหารวิกฤต และความเป็นเอกภาพของรัฐบาล มีหรือไม่มีฝีมือ มีหรือไม่มีเอกภาพ โควิด-19 แพร่กระจายได้ผ่านน้ำลายและสารคัดหลั่ง อาศัยการเดินทางข้ามพรมแดนของมนุษย์จนลุกลามไปทั่วโลก ส่วนม็อบนักเรียน-นักศึกษาแพร่กระจายผ่านลมหายใจแห่งเสรีภาพ อาศัยโลกออนไลน์เป็นช่องทางจนลุกลามแทบทุกมหาวิทยาลัยไปจนถึงนักเรียนมัธยมศึกษา และปัญหาเรื่องการแก้ไข ‘รัฐธรรมนูญ’ กำลังจะกลายเป็น ‘ระเบิดเวลา’ รัฐบาลจะปลดชนวนนี้อย่างไร

ศึกอภิปรายไม่ไว้วางใจเข้าสู่โค้งสุดท้าย ฝ่ายค้านเปิดแนวรบโฟกัสล็อกเป้าไปที่นายกรัฐมนตรีและ 5 รัฐมนตรีในรัฐบาล พล.อ. ประยุทธ์ นั่นคือศึกในที่อุณหภูมิการเมืองร้อนแรงส่งตรงจากสัปปายะสภาสถาน อาคารรัฐสภาแห่งใหม่ ขณะที่ศึกนอก อุณหภูมิการเมืองก็ร้อนแรงไม่แพ้กัน ส่งตรงจากสถาบันการศึกษาทั่วทุกภูมิภาค ‘พลังนักเรียน นิสิต นักศึกษา’ เริ่มก่อตัวจากพลังออนไลน์สู่พลังออนกราวด์ ป้ายกระดาษที่มีข้อความแสดงความคิดเห็น แฮชแท็กในโซเชียลมีเดียที่สะท้อนความรู้สึกปลิวว่อนอยู่ในปริมณฑลทางการเมืองเวลานี้ ยังไม่รู้ว่าผลลัพธ์จะไปถึงจุดไหน ยังไม่รู้ว่าจะก่อรูปเป็นสิ่งใดต่อเนื่อง แต่แน่นอนแล้วว่าโลกการเมืองวันนี้จะแบ่งเป็นสอง โลกใบเก่า-โลกใบใหม่ และอนาคตประเทศไทยจะไม่เหมือนที่คนรุ่นเก่าคิดอย่างแน่นอน

พรรคอนาคตใหม่จะถูกยุบหรือไม่? การอภิปรายไม่ไว้วางใจจะส่งผลอะไรทางการเมืองบ้าง? และทำไม พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา - พล.อ. อนุพงษ์ เผ่าจินดา เกษียณอายุแล้ว แต่ยังอาศัยอยู่ในบ้านพักทหาร? บางครั้งคำชี้แจงของผู้มีอำนาจก็เหมือนก้อนกรวดในรองเท้าที่ทิ่มแทงประชาชน และเป็นอีกหนึ่งในเชื้อไฟที่จะทำให้การอภิปรายไม่ไว้วางใจเป็นที่น่าติดตามของประชาชน แรงสะเทือนจากการซักฟอกนี้จะมีรัฐมนตรีบางคนต้องหลุดจากเก้าอี้ จนนำไปสู่การปรับคณะรัฐมนตรีหรือไม่ เพราะแรงเสียดทานจากกลุ่มต่างๆ ในพรรคพลังประชารัฐที่รอ ‘ส้มหล่น’ หากมีการปรับคณะรัฐมนตรี แต่ที่ทุกคนจับตามองมากที่สุดคือ วันศุกร์ที่ 21 กุมภาพันธ์นี้ พรรคอนาคตใหม่จะได้อยู่ร่วมการอภิปรายไม่ไว้วางใจนี้หรือไม่ ซึ่งต้องรอฟังศาลรัฐธรรมนูญตัดสินในคดีกู้เงิน ทุกคำถามล้วนเกี่ยวพันกัน ทั้งเรื่อง ‘ความเชื่อ’ กับ ‘ความจริง’ และ ‘มาตรฐาน’ ของสังคมไทย

เหตุการณ์จ่าทหารกราดยิงประชาชนที่ห้างดัง ในจังหวัดนครราชสีมา ยังคงสะเทือนความรู้สึกของคนไทย และยัง “สะเทือน” ไปถึงปมปัญหาต้นเหตุ ที่เร่งให้ผู้เกี่ยวข้องต้องเร่งหา “ต้นตอ” ให้เจอเพื่อซ่อม สร้าง ไม่ให้เกิดเหตุซ้ำรอย ความสูญเสียต่อ “ชีวิต” ที่เกิดขึ้นไม่อาจประเมินค่าได้ ความสูญเสียต่อ “ทรัพย์สิน” สามารถบรรเทาได้ด้วยการเริ่มต้นใหม่ แต่ความสูญเสีย “ศรัทธา” และ “ความเชื่อมั่น” ต่อปฏิกิริยาจากผู้นำ ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้จะใหญ่ยิ่งกว่า พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และพล.อ.อภิรัชต์ คงสมพงศ์ ผู้นำกองทัพ คือ 2 ผู้นำที่กำลังเผชิญวิกฤตศรัทธา คนหนึ่ง กำลังเดินสู่สมรภูมิการอภิปรายไม่ไว้วางใจ คนหนึ่ง ถูกตั้งคำถามกับปัญหาความไม่ชอบมาพากลในกองทัพ เป็นปัญหาในระบบโครงสร้าง ที่กดทับมานาน เป็นปัญหาเหมือนในหนัง Parasite #ณ วินาทีนั้น อะไรก็เกิดขึ้นได้

ในสถานการณ์ที่ไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019 กำลังระบาดไปทั่วทุกมุมโลก ประเทศไทยได้รับผลกระทบเต็มๆ ทั้งด้านสังคมที่มีผู้ติดเชื้อชาวไทย และด้านเศรษฐกิจที่บั่นทอนกำลังซื้อจากทั้งนักท่องเที่ยวและคนในประเทศ แต่ในทางการเมืองที่ทำเนียบรัฐบาล ไวรัสความหวาดระแวงและไม่ไว้วางใจก็เริ่มแพร่ไปในหมู่รัฐบาล ในห้วงเวลาที่คะแนนนิยมของรัฐบาลและนายกรัฐมนตรีตกต่ำลงอย่างต่อเนื่องจากปัญหาเศรษฐกิจ ตามด้วยฝุ่นพิษ และซ้ำด้วยไวรัส การอภิปรายไม่ไว้วางใจก็ใกล้จะเริ่มต้นขึ้นในวันที่ 24 กุมภาพันธ์นี้ ไทม์ไลน์ทางการเมืองที่ไม่รู้บังเอิญหรือไม่ คดียุบพรรคอนาคตใหม่ปมกู้เงินหัวหน้าพรรค ศาลรัฐธรรมนูญนัดชี้ขาดวันที่ 21 กุมภาพันธ์ ก่อนหน้าวันเปิดศึกซักฟอกเพียง 3 วัน หากผลออกมาในทางร้ายต่อพรรคอนาคตใหม่ นั่นหมายความว่า ส.ส. ดาวดังของพรรคจะไม่ได้อยู่ที่สภาฯ ในวันซักฟอกรัฐบาล แต่ถึงอย่างไร แม้การซักฟอกจะล้มรัฐบาลไม่ได้ แต่นี่คือเครื่องมือสำคัญในการสั่นคลอนอำนาจ หากเลือกยุทธศาสตร์ให้ดี โจมตีให้ถูกจุด และดีที่สุดคือ เปิดบาดแผลใหม่ รัฐบาลก็สะเทือนจนอาจต้องจัดทัพปรับ ครม. กันใหม่ หากมีการปรับ ครม. เกิดขึ้น ย่อมมีผู้เสียประโยชน์และผู้ได้ประโยชน์ คนเสียย่อมไม่พอใจและเกิดรอยร้าวใหม่ขึ้นในรัฐบาล การอภิปรายไม่ไว้วางใจ ถ้าอยู่แค่ที่ฝ่ายค้านคงแทบไม่มีราคาอะไร แต่ถ้าความไม่วางใจเกิดขึ้นในฝ่ายรัฐบาลด้วยกันเมื่อไร ความเปลี่ยนแปลงทางการเมืองครั้งใหญ่อาจเกิดขึ้น

สถานการณ์การเมืองในฟากรัฐบาล ช่วงนี้ดูจะวูบวาบสั่นไหวหนักพอสมควร มีอาฟเตอร์ช็อกทางการเมืองตามมาหลายระลอกโดยมิได้นัดหมาย หลังปัญหาฝุ่นพิษ PM2.5 เพิ่งจะจางหายลง ไวรัสโคโรนาสายพันธ์ุใหม่ก็คืบคลานเข้าแทนที่ แต่ทว่าไม่ใช่เฉพาะปัญหาใหญ่ของไทย แต่ยังใหญ่ระดับโลก ซึ่งมีจุดเริ่มต้นจากจีน กลายเป็นบทพิสูจน์ฝีมือ ‘รัฐบาล’ กลายเป็นบทพิสูจน์ฝีมือ ‘พล.อ. ประยุทธ์’ ที่ไม่ใช่แค่ฝ่ายค้าน แต่หมายถึงสายตาของประชาชน และประชาคมโลกที่จับตาดูอยู่ นั่นอาจเป็นปัจจัยแรกที่เป็นอาฟเตอร์ช็อกจาก ‘ภายนอก’ แต่ปัจจัย ‘ภายใน’ ที่เขย่าขาเก้าอี้รัฐบาลอยู่เวลานี้ คงหนีไม่พ้นไวรัสในสภาฯ ‘ไวรัสเสียบบัตรแทนกัน’ กำลังระบาดหนัก หนักจนอาจมีผลต่อร่าง พ.ร.บ. งบประมาณฯ หนักจนอาจมีผลต่อเสถียรภาพรัฐบาล เพราะนี่คือศึกใน ‘อนุทิน’ และภูมิใจไทย อยู่ในสภาพ ‘หมู่บ้านกระสุนตก’ จะเกิดสงครามระหว่างประชาธิปัตย์กับภูมิใจไทยหรือไม่ และอารมณ์ของสังคมที่มีต่อรัฐบาลเป็นอย่างไร นี่คือ ‘เชื้อไฟ’ ที่ดียิ่งของการอภิปรายไม่ไว้วางใจของพรรคฝ่ายค้าน

พรรคอนาคตใหม่รอดคดียุบพรรคไปด้วยมติเอกฉันท์ของศาลรัฐธรรมนูญในคดีอิลลูมินาติ แต่หากมองเฉพาะแง่มุมทางการเมืองหลายคนเชื่อว่าธงยุบพรรคอนาคตใหม่ยังมีอยู่ แน่นอนว่าทั้งแกนนำและกองเชียร์ของพรรคอนาคตใหม่ก็ยังหายใจไม่ทั่วท้อง เพราะยังเหลือคดีกู้เงินพรรคจากธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ การเมืองเรื่องต่อไปที่น่าจับตาคือ ‘ศึกอภิปรายไม่ไว้วางใจ’ ท่ามกลางกระแสข่าวพรรคเพื่อไทยล้มมวยเพราะเตรียมจับมือร่วมรัฐบาลกับพรรคพลังประชารัฐ คอการเมืองต้องจับตาดูต่อว่าศึกซักฟอกครั้งนี้จะสะเทือนรัฐบาลได้แค่ไหน แต่ที่แน่ๆ ไม่ต้องรอฝ่ายค้าน เพราะอดีต ส.ส.พรรคประชาธิปัตย์ร่วมรัฐบาล ออกมาเปิดประเด็น ‘เสียบบัตรแทนกัน’ ของ ส.ส.พรรภูมิใจไทยในการลงมติร่างพ.ร.บ.งบประมาณ 2563 เรื่องนี้เป็นเรื่องใหญ่ ส่งผลกระทบอย่างมากต่อเศรษฐกิจ งบประมาณแผ่นดินซึ่งล่าช้าอยู่แล้ว ก็ยิ่งช้าเข้าไปอีกและมีความเสี่ยงจะล่มเสียด้วย เพราะปมเสียบบัตรแทนกันไม่ใช่เรื่องใหม่ เสียบบัตรแทนกัน เคยเกิดขึ้นแล้วและส่งผลให้ร่างพ.ร.บ.กู้เงิน 2 ล้านล้านบาทถูกคว่ำไปโดยศาลรัฐธรรมนูญ ถ้าเสียบบัตรแทนกันครั้งนี้เป็นเหมือนกับครั้งนั้น พ.ร.บ.งบประมาณฯ จะตกไปและอาจต้องเริ่มนับหนึ่งใหม่หรือส่งผลกดดันให้รัฐบาลต้องรับผิดชอบ แต่การเมืองไทยไม่มีอะไรแน่นอน ไม่แน่ว่าอาจมี ‘ปรมาจารย์’ บางคนสามารถพลิกคัมภีร์เทวดาหาวิธีตีความให้การเสียบบัตรแทนวันนี้แตกต่างจากในอดีต เพราะโลกแห่งกฎหมายย่อมมี ‘ข้อยกเว้น’ เสมอ

การเมืองสัปดาห์นี้ สปอตไลต์ยังส่องไปที่ผลสะเทือนจาก ‘วิ่งไล่ลุง’ กรณ์ จาติกวณิช ลาออกจากพรรคประชาธิปัตย์และจัดตั้งพรรคใหม่ และกรณียุบพรรคอนาคตใหม่ เพราะแกนนำพรรคต้องเดินขึ้นศาลรัฐธรรมนูญเพื่อฟังคำวินิจฉัยคดีล้มล้างการปกครอง หรือที่เรียกกันติดตลกว่า ‘คดีอิลลูมินาติ’ ก่อนหน้านี้หลายฝ่ายคาดเดาว่าคดีอิลลูมินาติอ่านผ่านไปอย่างไม่น่าตื่นเต้น เพราะคดีที่ดูมีน้ำหนักมากกว่าน่าจะเป็นคดีที่พรรคอนาคตใหม่กู้เงินจาก ธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ หัวหน้าพรรค แต่นี่คือการเมือง ที่ว่าจริงอาจลวง ที่ว่าใช่อาจไม่เป็นเช่นนั้น เพราะปัจจุบันคดีกู้ยืมเงินของพรรคอนาคตใหม่ถูกเปิดแผลโดยอดีต กกต. สมชัย ศรีสุทธิยากร ซึ่งค้นข้อมูลเอกสารงบการเงิน ลงวันที่ 31 ธันวาคม 2561 ที่พรรคการเมืองทุกพรรคนำส่ง กกต. พบว่ามีพรรคการเมืองถึง 18 พรรค (รวม พรรคอนาคตใหม่) ที่ปรากฏรายการเงินกู้ในเอกสารงบการเงินดังกล่าว ที่สำคัญในจำนวนนี้มีพรรคการเมืองร่วมรัฐบาลอย่างน้อย 3 พรรค เช่น พรรครวมพลังประชาชาติไทย, พรรคพลังท้องถิ่นไท และพรรคชาติพัฒนา คำถามที่ตามมาคือหากพรรคอนาคตใหม่ถูกยุบพรรคด้วยเรื่องนี้ พรรคการเมืองอื่นๆ จะถูกดำเนินการด้วยมาตรฐานเดียวกันหรือไม่ ไฮไลต์จึงไปอยู่ที่ ‘คดีล้มล้างการปกครอง’ ที่ศาลไม่เปิดให้ไต่สวน และนัดตัดสินคดี 21 มกราคมนี้ ‘คดีอิลลูมินาติ’ ที่เคยสบประมาทกันเป็นเรื่องขบขัน แต่หากเปิดดูคำร้องทั้งฉบับจะพบว่ามีข้อมูลที่น่าสนใจและดูมีน้ำหนักมากกว่าที่เคยนำมาล้อเลียนกัน เพราะการเมืองไทย อะไรก็เกิดขึ้นได้

และแล้วความเคลื่อนไหวก็ปรากฏ เปิดเดือนแรกศักราชใหม่ 2563 กิจกรรมที่แฝงนัยทางการเมือง 2 งาน ก็ร้อนแรงรับมวลชนแต่ละกลุ่มอย่างเต็มอัตรา มี #วิ่งไล่ลุง ก็มี #เดินเชียร์ลุง ที่มีนัดหมายในวันเดียวกัน แต่คนละมุมสนาม นั่นคือปรากฏการณ์นอกสภาฯ ที่กำลังก่อตัวในเร็ววันนี้ ปริมาณคนที่เข้าร่วม ‘วิ่งไล่ลุง’ จะเป็นตัวชี้ชะตาว่าการเมืองบนถนนจะได้ไปต่อ หรือว่าต้องเริ่มต้นก้าวแรกใหม่ ส่วนที่กำลังดุเดือดและเป็นประเด็นอยู่ยามนี้ คือเรื่องราวในรั้วสภาฯ ที่สื่อมวลชนให้ฉายาว่า ‘ดงงูเห่า’ เพราะหลังปีใหม่ไม่กี่วัน มีอดีต ส.ส. อนาคตใหม่ พลิกขั้วสลับข้างเข้าร่วมพรรคขั้วรัฐบาล ครบ 4 คน แบบจบบริบูรณ์แล้ว ตามมาด้วยการลับคมดาบจากฝ่ายค้าน ที่เตรียมยื่นอภิปรายไม่ไว้วางใจ ล็อกเป้าถล่มรัฐมนตรีที่เป็น ‘จุดอ่อน’ ของรัฐบาล หมายเผด็จขุนพล สร้างแรงกระเพื่อมภายในให้มีรอยช้ำ ปรากฏการณ์จุดตัดทางแยกของการเมืองไทย จะลงเอยที่เส้นชัยแบบไหน จะเป็นแบบที่หลายคนคาดเดา หรืออาจจะออกมาแบบคาดไม่ถึง ล้วนขึ้นอยู่กับปัจจัยว่า แต่ละฝ่ายจะเลือกเดินทางไหน? นั่นเอง

พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นนายกรัฐมนตรีมาเข้าปีที่ 6 แล้ว แต่เพิ่งถูกสื่อมวลชนประจำทำเนียบรัฐบาลตั้งฉายาให้ ที่เป็นเช่นนี้เพราะโดยธรรมเนียมสื่อฯ เขาไม่ตั้งฉายาให้รัฐบาลจากการรัฐประหาร พอได้ชื่อว่าเป็นนายกฯ จากการเลือกตั้ง จึงมีฉายามอบให้เป็นของขวัญส่งท้ายปี ‘อิเหนาเมาหมัด’ คือฉายาของ พล.อ. ประยุทธ์ ยกสุภาษิตไทย ‘ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง’ คือเคยตำหนิเรื่องต่างๆ ของกลุ่มการเมืองในอดีต แต่สุดท้ายก็มาทำเองเสียทุกเรื่อง คำอธิบายค่อนข้างแรง กระแทกนายกฯ เต็มๆ จนออกอาการน็อตหลุดคุมสติไม่ได้ไป 1 วันเต็ม ขณะที่คำว่า ‘อิเหนา’ อาจกลายเป็นคำพาดหัวของสื่อฯ แทนตัวของ พล.อ. ประยุทธ์ ไปตลอด หากเมื่อใดที่ท่านมีพฤติกรรม ‘อิเหนาเป็นเอง’ ขึ้นมา ฉายาไม่ใช่สิ่งเดียวที่ พล.อ. ประยุทธ์ ได้จากการอยู่ในระบอบประชาธิปไตย แต่ยังมีอย่างอื่นอีกมากมายสรุปได้ 5 สิ่ง ซึ่งติดตามฟังได้ใน THE POWER GAME ตอนส่งท้ายปีนี้ ส่วนปีหน้าขอสัญญาว่าจะกลับมาพบกันใหม่

การเปิดหน้าชก ทางการเมืองของธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ ชัดเจนขึ้นอีกครั้ง เมื่อเขาประกาศเชิญชวนให้ประชาชน ผู้สนับสุน ออกมาแสดงพลัง ที่สกายวอล์ก เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา แม้ธนาธรจะบอกว่าครั้งนี้เป็นเพียงการ “ชิมลาง” แต่ทว่าปฏิกิริยาต่อจังหวะขยับของธนาธร ได้ลุกลามไปในทุกสมรภูมิการเมืองแล้ว คำถาม ข้อสงสัยต่อท่าที รวมถึงคำติ คำชม ก้อนหิน ดอกไม้ เกิดขึ้นสารพัด ตามมาด้วยการประกาศว่า “เดือนหน้าของจริง” ให้ซ้อมวิ่ง ขอพล.อ.ประยุทธ์ อย่ากลัว ท่วงทำนองเหล่านี้ วิธีการทางการเมืองแบบนี้ หาใช่เพิ่งเคยเกิดขึ้นหนแรก เพราะหากย้อนไปดูอดีต ล้วนมีให้เห็นทั้งจากนปช.-กปปส. ชนวนเหตุอาจเริ่มจากจุดเล็กๆจนเป็นจุดใหญ่ อาจเริ่มต้นจากคนบางกลุ่มกลายเป็นแนวร่วมมหาศาล ขณะที่ พล.อ.ประยุทธ์ ยืนยัน รัฐนาวาลำนี้ ไม่มีวันล่ม ตราบที่ตนยังยืนอยู่ แต่ดูเหมือนว่าคลื่นใต้น้ำ หรือ เชื้อไฟบางอย่างกำลัง “ปะทุ” ไม่มีใครตอบได้ว่าจะไปถึงจุดไหน มีเพียงคำพยากรณ์คาดการณ์เท่านั้น จังหวะขยับนี้ จะเป็นอย่างไร ปีหน้าได้เห็นพร้อมกัน

ข่าวใหญ่การเมืองไทยสัปดาห์นี้และคงจะเป็นกระแสต่อเนื่องไปคือกรณี กกต. ยื่นศาลรัฐธรรมนูญให้ ‘ยุบพรรคอนาคตใหม่’ ส่วนอีกข่าวหนึ่งที่มีกระแสต่อเนื่องยาวนานกว่าที่คาดคือ ‘ปารีณารุกป่า’ ‘ปารีณารุกป่า’ กับ ‘ยุบพรรคอนาคตใหม่’ เป็นสองข่าวใหญ่ที่มีจุดร่วมให้ตั้งข้อสังเกตกันอยู่บ้างบางประการในแง่การประยุกต์ใช้ข้อกฎหมาย ‘ปารีณารุกป่า’ สังคมตั้งคำถามว่าเหตุใดจึงมีมาตรฐานต่างจากชาวบ้านทั่วไป สุดท้ายเรื่องปารีณารุกป่าถูกดึงเข้าไปพิจารณาใน ‘คณะกรรมการกฤษฎีกา’ ให้ชี้ขาดว่าเข้าข่ายกับกฎหมายใด เรื่องนี้จึงถูกประวิงเวลาให้ยืดยาวต่อไป หากถูกทวงถามเมื่อใด เราคงได้ยินคำว่า “เรื่องอยู่ในกรรมการกฤษฎีกา” ‘ยุบพรรคอนาคตใหม่’ สังคมเชื่ออยู่ว่าวันนี้ต้องมาถึง แม้หากตีความกฎหมายอย่างเคร่งครัดตามสไตล์ อ.ปิยบุตร แสงกนกกุล จะยืนยันว่าไม่เห็นช่องทางใดๆ ให้ยุบพรรคได้ แต่ที่สุดช่องทางนั้นก็ปรากฏ อาจเป็นได้ว่า อ.ปิยบุตร ลืมไปว่าการเมืองไทยรู้กฎหมายอย่างเดียวไม่ได้ แต่ต้องประยุกต์ใช้ให้เป็นด้วย ส่วนกฎหมายไทยนั้น ถ้อยคำตามมาตราอาจไม่สำคัญเท่าจินตนาการแห่งการตีความ ‘ยุบพรรคอนาคตใหม่’ กับ ‘ปารีณารุกป่า’ มีข้อควรระวังคือสองเรื่องที่ดูไม่เชื่อมโยงกัน แต่หาก ‘ผู้คน’ เกิดความรู้สึกแล้วนำมาเปรียบเทียบกันเมื่อใด ตอนต่อไปของเรื่องก็ยากจะควบคุมคาดเดา

และแล้วสภาวะ เสียงปริ่มน้ำของรัฐบาลก็แผลงฤทธิ์ ทำสภาล่ม 2 หน ติดต่อกัน อันเนื่องมาจากญัตติตั้ง กมธ.ศึกษาประกาศ-คำสั่งตามมาตรา 44 สะท้อนภาพชัดเจนว่า ‘เรือแป๊ะ’ กำลังโคลงเคลงไม่มั่นคง หลังฝ่ายค้านหอบมรสุมลูกใหญ่มาเยือนถึงท่า รัฐบาลจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องรักษาเรือแป๊ะลำนี้ ให้แล่นไปตลอดลอดฝั่ง เมื่อเสียงไม่พอ จึงต้องหาเสียง มาสู้รบเพื่อต้านเกมการเมืองอีกฝ่าย ถึงเวลา ‘ลูกงู’ ที่อยู่ในโรงฟักต้องสำแดงพลัง ให้กัปตันได้เห็นผลงาน ทั้งหมดแผ่แม่เบี้ยเป็น ‘งูเห่า’ เต็มสภาฯ เมื่อวันก่อนเพื่อเติมพิษให้กัปตัน ต่อกรกับฝ่ายค้าน แต่ทว่า การเมืองไทยยังกลายเป็นความคลุมเครือ บางคนพยายามจะปฏิรูป แต่ได้แค่วนลูปไปมา ‘งูเห่า’ กับ ‘หูฉลาม’ เหมือนกันอย่างไร? ปรากฏการณ์ ‘งูเห่า 2019’ กำลังบอกอะไรเรา? เราจะปล่อยให้เป็น ‘ความเคยชิน’ ที่ควรเฉยชาต่อไปหรือ? ‘ยุทธ์ซี่ส์’ & The Snake: งูเห่า 2019 เข้าฉายในสภาไปแล้ว และอาจมีภาค 2 เร็วๆ นี้

รัฐบาลเสียงปริ่มน้ำที่พูดกันมานานเริ่มฉายภาพให้เห็นเป็นรูปธรรม เมื่อรัฐบาลแพ้โหวตในญัตติตั้งกรรมาธิการ (กมธ.) วิสามัญเพื่อศึกษาผลกระทบจากการกระทำประกาศและคำสั่งของ คสช. และการใช้อำนาจของหัวหน้า คสช. ตามม.44 แต่การเพลี่ยงพล้ำแพ้โหวตก็ยังไม่เท่ากับการนับคะแนนใหม่ไม่ได้ถึง 2 รอบ เพราะไม่สามารถรวม ส.ส.ฝ่ายรัฐบาลมาเสียบบัตรแสดงตัวในที่ประชุมได้ รัฐบาลผสมที่เริ่มต้นจากการต่อรองและความขัดแย้งนำมาสู่รอยร้าวหลายเรื่องนับตั้งแต่รัฐนาวาประยุทธ์ 2 เริ่มออกเดินทาง และความขัดแย้งต่างๆ มาปะทุให้เห็นในรัฐสภา สะท้อนว่าช่วงเวลาฮันนีมูนของรัฐบาลผสมชุดนี้ได้หมดลงแล้วอย่างรวดเร็ว ในเวลาเดียวกัน ส.ส.คนดังของพรรคพลังประชารัฐ ‘ปารีณา ไกรคุปต์’ ถูกกล่าวหาว่ารุกที่ป่าจากกรณีครอบครองที่ดิน 1,706 ไร่ ท่ามกลางข้อกังขาและการจับตาของสังคมว่าเรื่องนี้จะจบอย่างไร 2 เรื่องที่เหมือนไม่เกี่ยวข้องกัน เรื่องหนึ่งคือ ‘เสถียรภาพรัฐบาล’ จากการบริหารจัดการเสียงในสภาฯ อีกเรื่องหนึ่งคือ ‘ความรู้สึกของคนที่มีต่อรัฐบาล’ จากคดีความของพรรคพวกตัวเอง แต่หากสองเรื่องมาบรรจบกันเมื่อไหร่ อะไรที่ไม่เคยคิดว่าจะเกิด ก็อาจจะเกิดขึ้นได้

ในที่สุดสถานะความเป็น ส.ส. ของธนาธร ก็ชัดเจนแล้วว่า ‘ไม่ได้ไปต่อ’ หลังศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยชี้ขาด ให้ต้องพ้นจากตำแหน่ง เพราะเหตุถือหุ้นสื่อ ธนาธรก่อรูปตั้งพรรคอนาคตใหม่ อันเป็นการเปลี่ยนเส้นทางชีวิตจากนักธุรกิจมาสู่นักการเมืองเต็มตัว เขาตั้งพรรคด้วย ‘ความเชื่อ’ ว่าสังคมไทยต้องเปลี่ยนแปลง และปักธงความคิด ‘อยู่ไม่เป็น’ แต่ทว่าเกมการเมือง ก็คือเกมการต่อสู้หนึ่ง ที่มีเดิมพันสูง เหมือนตัวอย่างที่มีให้เห็นแล้วในหลายกรณีของการเมืองไทย ขวากหนาม หรืออุปสรรคอาจเกิดขึ้นทั้งจากภายในและภายนอก แต่นั่นคือสิ่งที่ธนาธรย่อมรู้มาก่อน ถ้าอนาคตใหม่คือ ‘ผู้คนและการเดินทาง’ คำถามก็คือ จะไปได้ไกลแค่ไหน? จะไปถึงจุดหมายที่วางไว้หรือเปล่า? จะมีผู้คนถอดใจหรือไม่? ไม่มีใครรู้คำตอบนี้อย่างชัดเจน

หากดูข่าวสารบ้านเมืองในช่วงนี้ เราจะเห็นรอยปริในรัฐบาลผสมเสียงปริ่มน้ำของ พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา บ้างตามสมควร ทั้งจากเกมช่วงชิงบทบาทในคณะกรรมาธิการแก้ไขรัฐธรรมนูญระหว่าง ‘ประชาธิปัตย์’ และ ‘พลังประชารัฐ’ รวมทั้งปฏิกิริยาจาก ชัช เตาปูน แห่งพรรคพลังท้องถิ่นไท ในการรวมกลุ่มพรรคเล็กเพื่อเพิ่มพลังอำนาจการต่อรอง แต่รอยปริที่ใหญ่และน่าสนใจที่สุดคือความขัดแย้งระหว่างพรรคภูมิใจไทยกับสื่อใหญ่เครือเนชั่นกระทบชิ่งไปถึงพรรคพลังประชารัฐ ศุภชัย ใจสมุทร ส.ส. ภูมิใจไทย อภิปรายกลางสภาฯ เอ่ยชื่อ ‘เนชั่น’ ชัดเจน พร้อมพาดพิงไปถึงมาดามเดียร์ ที่แม้จะไม่เอ่ยชื่อก็รู้ว่าพูดถึงใคร และวันเดียวกัน ป.ป.ช. ก็แถลงข่าวชี้มูลการทุจริตในโครงการโรงไฟฟ้าขนอม โดยมีชื่อผู้บริหาร ‘ซิโน-ไทย’ พัวพันด้วย ปรากฏการณ์นี้มีเบื้องหน้าหลังอย่างไร ไฟจะลามทุ่งลุกลามบานปลายหรือไม่ ติดตามได้ใน THE POWER GAME ตอน ภูมิใจไทย-เนชั่น-พลังประชารัฐ รบติดไซเรน

รัฐนาวาที่นำโดยกัปตันชื่อ ‘ประยุทธ์ จันทร์โอชา’ ต้องเผชิญกับพายุการเมืองหลายลูกอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะ ‘การแก้ไขรัฐธรรมนูญ’ ที่กำลังเป็นลมก่อตัวจากฝ่ายค้าน ผสมผสานกับขั้วรัฐบาลเอง ยิ่งทำให้พลานุภาพความเข้นข้นของแรงลมมากขึ้นไปอีก ธงนำในการเดินหน้าประเด็นนี้ มีชื่อของ ‘อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ’ อดีตนายกรัฐมนตรีและหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ที่ได้รับการการันตีจาก ‘ชวน หลีกภัย’ ประธานสภาฯ โดยที่ฝ่ายค้านไม่ได้แสดงท่าทีขัดข้องแต่อย่างใด การนำเอาชื่อ ‘อภิสิทธิ์’ กลับมาอีกครั้งในบทบาทนี้ จึงมีความน่าสนใจที่ซ่อนนัยทางการเมืองไว้อยู่ไม่น้อย เพราะระดับนายหัวชวนออกหน้าเอง แต่ทว่า ‘พลังประชารัฐ’ ในฐานะแกนนำรัฐบาล ดูเหมือนจะออกอาการร้อนรนกว่าใคร ทั้งๆ ที่ชื่อ ‘อภิสิทธิ์’ ถูกเสนอจากพรรคร่วมรัฐบาลด้วยกัน ‘การแก้ไขรัฐธรรมนูญ’ มีด่านหินทางการเมืองที่ต้องฝ่าฟัน ด่านสำคัญที่สุดคือ ‘ส.ว.’ เพราะแทบจะไม่เคยเดินแตกแถวให้เห็น ด้วยกัปตันรัฐนาวาที่ชื่อ ‘ประยุทธ์’ ปลุกปั้นมาเองกับมือ การโยนชื่อ ‘อภิสิทธิ์’ เข้ามากลางวงกรรมาธิการแก้รัฐธรรมนูญ จึงท้าทายจังหวะขยับของแต่ละขั้วยิ่งนัก ใครจะได้ใครจะเสีย จะเดินหน้าแบบไหน ทำไมต้องอภิสิทธิ์ พายุจะสร้างสนิมให้เรือมากน้อยอย่างไร เป็นคำถามที่ชวนให้หาคำตอบอย่างยิ่ง

ช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมาข่าวปัญหาเศรษฐกิจปะทุขึ้นมาเป็นประเด็นใหญ่สะเทือนรัฐบาล เมื่อรัฐบาลสหรัฐฯ ตัดสิทธิพิเศษภาษีศุลกากร หรือ GSP ปมนี้เหมือนหมัดตรงซ้ำแผลการส่งออกของไทยที่บอบช้ำอยู่แล้วจากพิษค่าเงินบาทแข็ง เศรษฐกิจไทยที่ซบเซาและชะลอตัวในเชิงตัวเลขเริ่มออกอาการให้เห็นเป็นรูปธรรม ธุรกิจในแวดวงรถยนต์และอสังหาริมทรัพย์เริ่มแผ่ว บ้านและคอนโดทยอยขายของเก่าไม่สร้างใหม่ กระทบไปสู่เศรษฐกิจฐานรากระดับพนักงานลูกจ้างรายวัน ขณะที่การเมืองแม้จะดูไม่หวือหวา แต่ฝ่ายค้านยังมีอาวุธลับชั้นดีอยู่ในมือนั่นคือ ‘กรรมาธิการ’ ซึ่งมีอำนาจเรียกข้าราชการและฝ่ายการเมืองเข้ามาสอบถามและเรียกข้อมูล ล่าสุดแผลงฤทธิ์ให้เห็นแล้วจากการเรียก พล.อ. อภิรัชต์ คงสมพงษ์ ผู้บัญชาการทหารบก และกำลังจะเรียก 2 ป. พล.อ. ประยุทธ์ และ พล.อ. ประวิตร เข้ามาชี้แจงทั้งปมถวายสัตย์ฯ และนาฬิกาเพื่อน การเมืองและเศรษฐกิจอันที่จริงคือเรื่องเดียวกัน เพราะเศรษฐกิจคือเชื้อไฟ ความไม่พอใจคือประกายเพลิง ส่วนการเมืองคือพิธีกรรมที่ทำให้เชื้อไฟอาจกลายเป็นประกายเพลิงที่ลุกลาม

เลือกตั้งซ่อมนครปฐม เขต 5 กูรูการเมืองประเมินอนาคตใหม่น่าจะคว้าชัยเหนือบ้านใหญ่ ‘สะสมทรัพย์’ เพราะหากมองย้อนกลับไปที่ ‘กระแส’ ซึ่งทำให้อนาคตใหม่ได้ที่นั่งในการเลือกตั้งใหญ่ชนิดล้มช้าง บวกกับครั้งนี้ขั้วรัฐบาลส่งคนสู้ 2 พรรค ทำให้ประเมินว่า อาจมีการตัดคะแนนกันเอง แต่ผลเลือกตั้งที่ออกมา ‘บ้านใหญ่’ สะสมทรัพย์ ทวงบัลลังก์ที่นั่งกลับคืนมาได้ ชนิดทิ้งห่างอนาคตใหม่แบบไม่เห็นฝุ่น ความพ่ายแพ้ของอนาคตใหม่ในเกมเลือกตั้งครั้งนี้ จึงกลายเป็นโจทย์ใหญ่ที่ต้องทบทวน ทบทวนหาเหตุปัจจัย เงื่อนไข หรือแม้แต่ ‘กระแส’ ที่คิดว่าตัวเองเป็นเจ้าของ สนามออนไลน์ สนามออฟไลน์ ของอนาคตใหม่ สองสมรภูมินี้มีอะไรเป็นกำแพงคั่นกลางอยู่หรือเปล่า? บทเรียนครั้งนี้ การหา ‘คำตอบ’ ว่าทำไมพ่ายแพ้ ไม่สำคัญเท่ากับการตั้ง ‘คำถาม’ ต่อปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น ถ้าตั้ง ‘คำถาม’ ผิด ‘อนาคตใหม่’ จะเรียวลง แต่ถ้าตั้ง ‘คำถาม’ ถูกต้อง ‘อนาคตใหม่’ จะเติบโต

THE POWER GAME กลับมาอีกครั้งในสัปดาห์วันแดงเดือด ในโลกฟุตบอล วันแดงเดือดคือเกมนัดแมนเชสเตอร์ ยูไนเต็มเปิดบ้านรับการมาเยือนของลิเวอร์พูล ในวันอาทิตย์ที่ 20 ตุลาคมนี้ แต่การเมืองไทย วันแดงเดือดเกิดขึ้นไปแล้วเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา หลัง ‘บิ๊กแดง’ พล.อ. อภิรัชต์ คงสมพงษ์ ผู้บัญชาการทหารบก บรรยายพิเศษหัวข้อ ‘แผ่นดินของเรา ในมุมมองด้านความมั่นคง’ จับเนื้อหาได้ว่า คือการโจมตีพรรคฝ่ายค้าน โดยเป้าหลักคือ ‘พรรคอนาคตใหม่’ ตลอดจนความห่วงใยต่อคนรุ่นใหม่ที่ท่านเชื่อว่า ถูกปั่นหัว และผีคอมมิวนิสต์ที่ถูกปลุกขึ้นมาอีกครั้ง ในสัปดาห์เดียวกันนี้ บรรยากาศในรัฐสภาอาจจะคึกคัก เพราะมีการพิจารณาร่าง พ.ร.บ. งบประมาณปี 2563 แต่เชื่อว่า นั่นไม่ใช่ไฮไลต์ที่น่าจับตาของการเมืองไทย หากแต่วันแดงเดือดที่ผ่านมาคือ สัญญาณที่น่ามองและน่ากลัวกว่า นี่คือการออกมาเล่นใหญ่โจมตีฝ่ายการเมืองของผู้บัญชาการทหารบก ซึ่งที่ผ่านมาหลายครั้งไม่ค่อยปรากฏ ปรากฏการณ์นี้จึงน่าจับตา

หากติดตามการแถลงนโยบายของรัฐบาล พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว เราคงจะได้เห็นพายุแห่งความโกรธเกรี้ยวที่ก่อตัว หรือสารพัดวาทะยั่วเย้าเขย่าอารมณ์จากสองฝ่าย นั่นอาจเป็นสีสันที่ตั้งใจแสดง แต่ขณะเดียวกันก็หมายถึงแง่มุมอีกด้านที่ถูกเปิดเปลือย พล.อ. ประยุทธ์ คือเป้าหมายของฝ่ายค้าน ส่วนฝ่ายค้านคือบททดสอบที่เข้มข้นในรอบ 5 ปีของรัฐบาลใหม่ที่มีคนหน้าเดิม แถมมีรัฐสภาใหม่ที่ผู้แทนมาจากการเลือกตั้ง เมื่อผสมกับการแต่งตั้ง อาจทำให้ใครหลายคนในห้วงมีอำนาจเต็มมือ ไม่คุ้นเคย และเพราะว่าไม่คุ้นเคย แต่อาจคุ้นชินกับสิ่งที่เคยทำมาแล้วแบบเดิมๆ จึงกลายเป็นคำถามใหญ่ว่า ‘บิ๊กตู่’ หรือ พล.อ.ประยุทธ์ จะฝ่าด่านหินนี้ไปรอดได้ยาวแค่ไหน?

ศึกแถลงนโยบายของรัฐบาลต่อที่ประชุมร่วมรัฐสภากำลังจะเปิดฉาก เกมนี้ต่อสู้กัน 2 ฝ่ายหลัก ระหว่างรัฐบาลที่มีแม่ทัพคือ พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา กับ 7 พรรคร่วมฝ่ายค้านที่มีแกนนำจากเพื่อไทย ถ้าเปรียบรัฐสภาเป็นสนามประลองศึก พลเอก ประยุทธ์ กำลังจะได้โชว์วิทยายุทธครั้งแรก โดยมีฝ่ายค้านเป็นคู่ประลองหลักคนสำคัญ ผลการต่อสู้จากฝ่ายเสนอนโยบายกับฝ่ายที่ต้องชำแหละตรวจสอบจะได้เห็นในไม่ช้า กลยุทธ์สู้ศึกในสภากำลังถูกจับตาจากผู้ชมในฐานะประชาชนอย่างจดจ่อ ศึกนี้อาจมีผลต่อศึกถัดไป อยู่ที่ฝ่ายไหนจะเป็นผู้คว้าชัยในการประชันครั้งนี้

รัฐบาลใหม่เริ่มต้นขึ้น แต่อำนาจพิเศษ ม.44 ได้สิ้นสุดลง พร้อม ส.ส. ในสภาฯ รอจับผิด ตรวจสอบอำนาจรัฐ หลังถูกใช้อย่างผูกขาดกว่า 5 ปี เลือกตั้งสนามใหญ่จบลงไป สิ่งที่น่าสนใจต่อมาคือ สนามเล็ก หรือการเลือกตั้งท้องถิ่น ซึ่งพรรคอนาคตใหม่ขยับนำร่องก่อนใคร ส่งผลให้พรรคการเมืองใหญ่ที่เหลือเริ่มขยับตัวตาม สนามเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. ดูจะคึกคักที่สุด และที่เปิดตัวอย่างไม่เป็นทางการแล้วก่อนใครคือ ‘ชัชชาติ สิทธิพันธุ์’ อดีตรัฐมนตรีคมนาคม และอดีตแคนดิเดตนายกฯ พรรคเพื่อไทย การขยับของ ‘ชัชชาติ’ ตามมาด้วยกระแสข่าวมากมายว่าใครจะเป็นตัวแทนพรรคใหญ่ ๆ ทั้งหลายลงชิงชัยศาลาเสาชิงช้า ใครจะสู้ ‘ชัชชาติ’ จึงเป็นได้ทั้งคำพูดสะท้อนความมั่นใจจากกองเชียร์และคำถามสำคัญของคู่แข่ง

ครม. ประยุทธ์ 2 ได้ตัวจริงครบแล้ว หลังยืดเยื้อมาเกือบ 4 เดือน นับแต่มีการเลือกตั้งทั่วไป พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ในฐานะหัวหน้า ครม. ต้องออกแรงโชว์ฝีมือว่าสยบศึกในได้เรียบร้อย หน้าตาของรัฐมนตรีทุกคน เป็นไปตามที่สื่อคาดการณ์ ตกหล่นแค่โยกสลับเก้าอี้กันเท่านั้น เป็น ครม. ใหม่ที่เกิดขึ้นมาจากกติกาใหม่ ภายใต้กติกาใหญ่ที่เรียกว่า ‘ประชาธิปไตย’ เมื่อตรวจดูโฉมหน้า และการจัดวางเก้าอี้แล้ว เห็นเค้าลางบางอย่างที่รอวันปะทุ เป็นสัญญาณที่บอกให้รู้ว่าคลื่นลมมรสุมนับจากนี้จะรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ไม่ง่าย และไม่ราบรื่นเหมือนสมัย คสช.

3 เดือนกว่าหลังการเลือกตั้งเราก็ได้รัฐนาวาใหม่ที่มีพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชาเป็น ‘กัปตัน’ เหมือนเดิม แต่ประเด็นคำถามในวันนี้ ก็คือ รัฐบาลชุดนี้จะอยู่นานเท่าไร เพราะความขัดแย้งในช่วงที่ผ่านมาเรื่องการจัดตั้งรัฐบาลหรือเป็นรอยร้าวใหญ่มากกว่าครั้งอื่นๆ รัฐบาลหลังการเลือกตั้ง วิษณุ มอบนิยามให้ใหม่ เปรียบเหมือนเรือแป๊ะมาถึงฝั่งแล้ว แต่เปลี่ยนเรือลำใหม่เป็น ‘เรือเหล็กลำใหญ่’ เรือเหล็กลำใหญ่ ใช่ว่าจะไร้จุดบอด แม้เหล็กจะแข็งแกร่งแค่ไหนแต่มักแพ้ภัย ‘สนิม’ ซึ่งเกิดจากเนื้อในของเหล็กเอง ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าสาเหตุแห่งความล่าช้ามาจากการแบ่งแย่งตำแหน่ง ‘คณะรัฐมนตรี’ ที่ไม่ลงตัวของทั้งพรรคร่วมรัฐบาลและพรรคแกนนำอย่าง ‘พลังประชารัฐ’ นำมาสู่รอยร้าวใหญ่ที่เกิดขึ้นหลังกลุ่มสามมิตร ประกาศทวงเก้าอี้รัฐมตรีตามคำสัญญา พร้อมคีย์เวิร์ดอันเป็นคำขู่ว่าจะเปิดโปงเรื่องราวเบื้องหลังซึ่งต้องโด่งดังเป็นข่าวใหญ่ระดับชาติ แม้ศึกนี้สงบลงอย่างรวดเร็วจนหลายคนงงสงสัย แต่ร้อยร้าวได้เกิดขึ้นแล้วไม่ว่าจะปฏิเสธอย่างไรก็ไม่มีใครเชื่อ

เมื่อไรจะได้เห็นหน้าตา ครม. ใหม่สักที? น่าจะเป็นคำถามซึ่งหลายฝ่ายอยากรู้คำตอบมากที่สุด นักธุรกิจใหญ่เริ่มออกมาบ่น แบงก์ชาติเริ่มออกมาเตือนว่า ยิ่งตั้งรัฐบาลช้า เศรษฐกิจจะยิ่งดิ่งเหว 3 เดือนมาแล้วนับแต่วันเลือกตั้ง มีเพียงคำตอบเดียวที่ชัดเจนที่สุดใน ครม. ใหม่คือ การได้ พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา กลับมาเป็นหัวหน้า ครม. เหมือนเดิม หรือเพราะมี เงื่อนไข ปัจจัยทางการเมืองใด ที่ทำให้ยังเดินไม่สะดวก? หรือเพราะกองกำลังไม่ทราบฝ่ายที่ฟักตัวอยู่ยังไม่ชัดเจน? คนไทยและประเทศไทยคงต้องช่วยกันจับตาดู

ถ้าถามว่ารัฐบาล ‘ลุงตู่’ พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา จะดำเนินไปแบบไหน มีหลายคนบอกว่านี่คือการผสมผสานระหว่าง ‘ป๋าเปรม’ และ ‘บิ๊กสุ’ โมเดล ป๋าเปรม-พล.อ. เปรม ติณสูลานนท์ เป็นอดีตนายกรัฐมนตรีที่อยู่ในเก้าอี้ยาวนานถึง 8 ปี 5 เดือน ป๋า เป็นนายกฯ ที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง เส้นทางการเมืองป๋า มิได้ราบเรียบและราบรื่นนัก แต่ทว่าป๋า ผ่านเหตุการณ์เหล่านั้นมาได้เสมอ ขณะที่ บิ๊กสุ-พล.อ. สุจินดา คราประยูร อดีตนายกฯ ผู้เป็นตำนาน ‘เสียสัตย์เพื่อชาติ’ แต่เพราะเงื่อนไขทางการเมืองเวลานั้น ทำให้บิ๊กสุไม่อาจปฏิเสธ และต้องเผชิญชะตาทางการเมือง กลายเป็นตำนานหน้าหนึ่งในประวัติศาสตร์ของไทย ลุงตู่-พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา ผ่านงานในเก้าอี้นายกฯ มา 5 ปีแล้ว และได้ครองเก้าอี้ต่อ การเดินเกมการเมืองแบบ ‘ป๋าโมเดล’ และมีบางเสี้ยวคล้าย ‘บิ๊กสุ’ ครั้งนี้ ถ้าสรุปบทเรียนในอดีตจะพบว่ามี ‘กับดัก’ ต่างๆ มากมายที่ต้องระวัง แต่ประวัติศาสตร์จะซ้ำรอยหรือแตกต่าง ทางลงจะราบรื่นเหมือนกันหรือเปล่า? เราจะได้เห็นกัน!

คณะรัฐมนตรี ‘ประยุทธ์’ เฟส 2 แม้จะกระท่อนกระแท่นอยู่บ้าง แต่ก็ไม่น่าจะมีอะไรพลิกผัน พรรคการเมืองใดเคยตกลงว่าจะได้รับผิดชอบกระทรวงไหนไว้ก็ยังคงได้ตามนั้น ที่น่าสนใจก็คือรอยร้าวระหว่างพรรคร่วมรัฐบาลและความปริแยกภายในของพรรคพลังประชารัฐ แต่ที่น่าเป็นห่วงยิ่งกว่าก็คือ ‘พรรคอนาคตใหม่’ ซึ่งล่าสุดโฆษกพรรคคนดัง ช่อ-พรรณิการ์ วานิช ถูกกระหน่ำด้วยข้อหาร้ายแรง หลังรูปเก่าเมื่อ 9 ปีที่แล้วถูกขุดขึ้นมาเผยแพร่ ‘อนาคตใหม่’ ถือเป็นพรรคการเมืองที่เข้ามาเขย่าการเมืองไทยในรอบเกือบ 2 ทศวรรษต่อจากพรรคไทยรักไทย ซึ่งนำโดย ทักษิณ ชินวัตร ทั้งสองพรรคมีจุดร่วมที่เหมือนกันในด้านความโดดเด่น แตกต่าง แต่ก็มีจุดต่างคือวิถีทางในการเล่นการเมือง อนาคตของอนาคตใหม่จึงเป็นสถานการณ์ที่ต้องจับตาว่าจะจบลงแบบพรรคไทยรักไทยในอดีตหรือไม่

การประชุมรัฐสภาเพื่อลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 5 มิ.ย แม้เราได้นายกรัฐมนตรีคนใหม่หน้าเดิม ‘พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา’ แต่ในสภาฯ เราได้เห็นดาวสภาดวงใหม่ มติเลือกพลเอกประยุทธ์ 500 : 244 งดออกเสียง 3 หากแยกองค์ประกอบจะพบความเป็นปึกแผ่นของ ส.ว.แต่งตั้ง 250 คน หลังผ่านการนำคณะรัฐมนตรีชุดใหม่เข้าถวายสัตย์ปฏิญาณ พลเอกประยุทธ์ แม้จะเป็นนายกฯ คนเดิม แต่ทุกอย่างจะไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป อำนาจเต็มตาม ม.44 ก็สูญสิ้น อะไรที่เคยควบคุมสั่งการได้โดยตรงต้องเปลี่ยนเป็นการเจรจาต่อรองเพื่อรักษาเสถียรภาพในพรรคร่วมรัฐบาล สภาฯ สนช.ที่เคยสงบเรียบร้อยลงมติไปทางเดียวกันถูกแทนที่ด้วยสภาฯ เลือกตั้งพร้อม ส.ส.ฝ่ายค้านสัดส่วนเกือบครึ่ง รัฐบาลเสียงปริ่มน้ำต้องประคับประคองพากันไปหวังให้ไกลที่สุด แต่ ‘สนิมเกิดแต่เนื้อในตน’ เป็นข้อเท็จจริงในประวัติศาสตร์การเมืองไทยยุคพรรคร่วมรัฐบาลที่วนมาซ้ำรอยเสมอ

ศึกชิงเก้าอี้ประธานสภาฯ ถือเป็นแค่เกมการเมืองยกแรก หลังมีการเลือกตั้ง ขั้วพลังประชารัฐ ผนึกกำลังพรรคพันธมิตรโหวตให้ประชาธิปัตย์ คว้าเก้าอี้ ไปครอบครอง คะแนนเสียง 258 : 235 ส่งให้ ชวน หลีกภัย ได้ขึ้นนั่งบัลลังก์ประมุขฝ่ายนิติบัญญัติ บวกลบเสียงแล้ว คณิตศาสตร์ทางการเมือง กำลังบอกเราว่า ขั้วเพื่อไทยมีตัวเลขเลื้อยค่ายข้ามไปอีกฝั่ง หมายความว่า งูเห่าได้เริ่มฟักตัวให้ปรากฏ ตั้งแต่วันแรกของการประชุมสภา เหตุการณ์นี้กำลังบอกอะไรคนไทย การเมืองในสภา 5 ปีที่หวนคืน ยังวนเวียนอยู่ในลูปเดิม? แต่นี่แค่เกมแรก แล้วเกมต่อไปจะรุนแรงแค่ไหน ห้ามพลาดโดยเด็ดขาด!

เกมชิงอำนาจการเมืองมาถึงช่วงโค้งสุดท้ายแล้ว การเลือกตั้ง 24 มีนาคม 2562 พรรคภูมิใจไทย เข้าป้ายเป็นพรรคอันดับ 5 คว้าเก้าอี้ ส.ส. รวม 51 ที่นั่ง แม้กระแสข่าวในช่วงแรกจะตีกินไปให้ภูมิใจไทยไปร่วมกับพรรคพลังประชารัฐ แต่เมื่อเวลาผ่านไปและยังไม่มีสัญญาณใดส่งมาชัดเจน ‘อนุทิน’ ก็เริ่มเคลื่อนไหว ท่ามกลางการจับตาว่าจะขยับจากพรรคร่วม เป็นพรรคแกนชิงธงนายกฯ หรือไม่ สปอตไลต์เริ่มเปลี่ยนโฟกัสไปที่ ‘หนู’ อนุทิน ชาญวีรกูล เพราะเหมือนว่าวันนี้ ‘หนู’ เริ่มไม่กลัวน้ำร้อนแล้ว การเลือกประธานสภาฯ วันที่ 25 พฤษภาคมนี้ ต้องจับตา เพราะเป็นเหมือนการหงายไพ่ที่แต่ละฝ่ายซ่อนไว้ พรรคใดจะอยู่ขั้วไหน จะมีงูเห่าหรือไม่ เราจะได้เห็นกัน

เกมการเลือกตั้ง 2562 สิ้นสุดลงแล้ว แต่ ‘มลพิษ’ จากรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ยังถูกปล่อยออกมาเต็มอัตรา สูตรคำนวณ ส.ส. ที่ยังค้างคาใจ โฉมหน้า ส.ว. ใหม่ที่ได้เห็นหน้าตา แต่สัญญาณความเป็นอิสระยังถูกตั้งข้อสงสัย ดูเหมือนว่าฝุ่นควันการเมืองไทยไม่มีทีท่าจะจางลง ระเบิดลูกใหม่กรณีธนาธรถูกยื่นวินิจฉัยคุณสมบัติ ส.ส. ก็ปะทุขึ้นอีก จุดสิ้นสุดของเกมยังไม่มีบทสรุป แต่สงครามชิงอำนาจกลับดูเหมือนจะหนักหนาขึ้นกว่าเดิม

การเลือกตั้ง 2562 สิ้นสุดลงแล้ว แต่ ‘มลพิษ’ จากรัฐธรรมนูญฉบับใหม่เพิ่งเริ่มต้น การเติบโตชั่วข้ามคืนของอนาคตใหม่-ความพ่ายแพ้ของประชาธิปัตย์-ชัยชนะที่ไม่ขาดลอยของเพื่อไทย ฯลฯ ปรากฏการณ์นี้ส่งสัญญานอะไรกับสังคมไทย พรรคไหนจะได้เป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา, คุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ หรือนายอนุทิน ชาญวีรกุล จะได้เป็นนายกรัฐมนตรี ‘งูเห่า’ จะเกิดขึ้นหรือไม่ และ ส.ว. 250 คน จะเป็นชนวนของความขัดแย้งครั้งใหม่ในสังคมไทยหรือไม่ The Power Game บทใหม่กำลังเริ่มต้น

ผลการเลือกตั้ง 24 มีนาคม 2562 จะเป็นอย่างไร พรรคไหนจะชนะการเลือกตั้ง ฝั่งไหนจะได้เป็นรัฐบาล บทเรียนจากการเลือกตั้งครั้งนี้มีอะไรบ้าง การเมืองไม่ใช่ภาพนิ่ง แต่เป็น ‘ความเคลื่อนไหว’ ที่เปลี่ยนแปลงไปตามสภาวการณ์ ทันทีที่การเลือกตั้งเสร็จสิ้น สิ่งที่ตามมาคือความรู้สึก เป็น ‘เจ้าของ’ เสียงของเขา ของประชาชน หาก ‘ความรู้สึก’ นั้นแตกต่าง 250 ส.ว. ที่กติกาเปิดทางให้ร่วมเลือกนายกรัฐมนตรีแรงสะเทือนอาจจะยิ่งใหญ่เกินกว่าใครจะคาดคิด และสังคมไทยหลัง 24 มีนาคม 2562 จะเป็นอย่างไร

ความรัก อาจเป็นแรงผลักดันให้คนอดทนทำอะไรบางอย่างได้ แต่ความไม่พอใจและความอัดอั้นนั้นทรงพลังกว่า เลือกตั้งล่วงหน้า 17 มีนาคมที่ผ่านมา เกิดปรากฎการณ์คนออกมาใช้สิทธิ์ถล่มทลาย ในแง่ตัวเลขคิดเป็นเกือบ 87% ของผู้ลงทะเบียนใช้สิทธิ์เลือกตั้งล่วงหน้ากว่า 2.6 ล้านคน ส่วนในแง่ปรากฎการณ์เราเห็นภาพประชาชนอดทนรอการลงคะแนนท่ามกลางอากาศที่ร้อนไม่แพ้อุณหภูมิทางการเมือง ปรากฎการณ์นี้ทำให้ ‘ผู้มีอำนาจและนักการเมืองบางคน’ เริ่มหนาว

ในสนามเลือกตั้งครั้งนี้ เพื่อไทย คือเป้าหลักที่ถูกฝ่ายตรงข้ามงัดสารพัดวิธี เพื่อสกัด ไม่ให้กลับมาผงาดแบบเดิมได้อีก ทั้งกติกาที่ออกแบบไว้ทำให้ถูกลงดาบได้ทุกเมื่อ หรือเจอกับพลังดูดที่เสนอเงื่อนไขย้ายขั้ว ชนิดที่ปฏิเสธไม่ได้ เลือกตั้งครั้งนี้ เพื่อไทยจึงมีเดิมพันสูง สูงพอๆ กับพลังประชารัฐ ชนิดที่ฝ่ายไหนก็ห้ามแพ้ แล้ว ‘ชัชชาติ-สุดารัตน์’ จะวางหมาก เดินเกมสู้อย่างไรในโค้งสุดท้ายนี้

อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ในฐานะหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ประกาศจุดยืนไม่สนับสนุน พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี ทันทีที่จุดยืนดังกล่าวถูกประกาศ คนที่ออกมาแสดงความคิดเห็นตอบโต้อย่างร้อนแรงที่สุดไม่ใช่พรรคพลังประชารัฐ แต่เป็น ‘สุเทพ เทือกสุบรรณ’ ทำไม? และทำไม ‘ธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ’ ต้องขอบคุณอภิสิทธิ์ การเมืองไทยกำลังเดินมาถึงทางตันหรือไม่

การเลือกตั้งวันที่ 24 มีนาคม ถูกวิเคราะห์แยกเป็นเกมสามก๊กตั้งแต่เริ่มต้น คือ ก๊กเพื่อไทย ก๊กประชาธิปัตย์ และก๊กพลังประชารัฐ คอนเซ็ปต์ของการเมืองสามก๊ก คือก๊กใหญ่ที่สุดอย่างเพื่อไทย จะถูกอีกสองก๊กคือประชาธิปัตย์และพลังประชารัฐ ผนึกรวมกันตี คำถามที่วิเคราะห์กันเรื่อยมาคือ เมื่อสองก๊กรวมกัน แล้วผู้นำของก๊กไหน จะขึ้นเป็นใหญ่สุด ซึ่งเมื่อดูคะแนนจากผลโพลภายในพรรคต่าง ๆ ที่เริ่มเผยออกมาทั้งทางลับและทางแจ้ง ก็เห็นว่า ก๊กประชาธิปัตย์ มีแต้มต่อเหนือก๊กพลังประชารัฐ ดังนั้นโอกาสที่หัวหน้าก๊กสีฟ้า จะขึ้นเป็นใหญ่ จากเดิมที่เหมือนเป็นไปไม่ได้ ก็เริ่มเป็นไปได้มากขึ้น ๆ และนี่คือฝันแบบไม่เกรงใจใครของผู้ชายชื่อ ‘อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ’

7 มีนาคมนี้คือวันชี้ชะตาของ ‘พรรคไทยรักษาชาติ’ โดยศาลรัฐธรรมนูญนัดฟังคำวินิจฉัยยุบพรรคตามที่ กกต. ยื่นคำร้องกรณีเสนอชื่อ ‘ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนฯ’ เป็นแคนดิเดตนายกรัฐมนตรี หาก ‘พรรคไทยรักษาชาติ’ ถูกยุบ ย่อมส่งผลกระทบไปถึงเกมการเลือกตั้งของ ‘พรรคเพื่อไทย’ การ ‘แก้เกม’ จึงเกิดขึ้น เพราะไม่มีใครยอมให้คะแนนปาร์ตี้ลิสต์ทิ้งน้ำ และคงไม่ปล่อยให้เสียกำลังพลอย่าง ‘จาตุรนต์ ฉายแสง-ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ’ ไปอย่างเปล่าประโยชน์ ส่วนพรรคการเมืองที่กระแสแรงอย่าง ‘พรรคอนาคตใหม่’ ย่อมถูกวางเกมสกัดเตะตัดขาอย่างต่อเนื่องไปจนกว่าจะถึงวันลงคะแนนเลือกตั้ง 24 มีนาคม เขาจะแก้เกมอย่างไร

พลังประชารัฐเป็นพรรคการเมืองน้องใหม่ที่ถูกจับตาตั้งแต่เริ่มก่อตั้ง เพราะมี 4 อดีตรัฐมนตรีในรัฐบาลปัจจุบันเป็นแกนนำคนสำคัญ พร้อมกับถูกตั้งคำถามถึงภารกิจหลักที่มีเป้าหมายคือการสืบทอดอำนาจ ให้ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา หรือไม่ แต่สิ่งที่ปรากฏชัดในเวลานี้คือชื่อของ พล.อ.ประยุทธ์ ที่ตอบรับเป็นแคนดิเดตนายกฯของพรรคพลังประชารัฐ ทั้งหมดเป็นเรื่องบังเอิญ หรือเป็นการวางแผนมายาวนาน บางทีคำตอบของปริศนานี้อยู่ที่ ‘จุดเริ่มต้น’ ใครเป็นคนแจ้งเกิดพรรคพลังประชารัฐ

โลกของเราอาจหมายถึงโลกอีกหลายใบที่ซ้อนทับกันอยู่ หลายคนสร้างโลกใบใหม่ผ่านความคิดและจินตนาการของตัวเอง และพยายามอธิบายว่าโลกแต่ละใบแยกขาดออกจากกัน ในโลกของการเมือง มีบรรยากาศแบบที่เราเห็น ตัวละครในการเมืองก็สร้างโลกของตัวเองขึ้นมา เหมือนอย่างที่ พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา ได้สร้างโลกสองใบของเขา โลกใบที่หนึ่งคือ การเป็นแคนดิเดตนายกฯ ของพรรคพลังประชารัฐ ขณะที่โลกใบที่สองคือ การเป็นหัวหน้า คสช. ที่มีอำนาจในการแต่งตั้ง ส.ว. 250 คน และแน่นอนโลกทั้งสองใบของ พล.อ. ประยุทธ์ ก็ถูกอธิบายว่าเป็นโลกคนละใบ ไม่ใช่โลกเดียวกัน แต่ในมุมของประชาชน เขามองโลกสองใบนี้อย่างไร

ในโลกของเทคโนโลยี อนาคตอาจจะกำลังไล่ล่าคุณ ตามคำอธิบายในหนังสือ As The Future Catches You ของ Juan Enriquez แต่หากเราโดดลงมาสู่โลกของการเมือง ‘อดีตจะไล่ล่าคุณ’ เพราะคุณจะเจออดีตที่ไม่อยากจำ หรือแม้แต่อดีตที่มันไม่เคยเกิดจริงในชีวิตเลยก็ตาม ในสนามการเมืองไทยสัปดาห์นี้ มีประเด็นใหญ่ 2 ประเด็น คือ #หนักแผ่นดิน และปรากฎการณ์ ‘ธนาธร’ ฟีเว่อร์ในกลุ่มคนรุ่นใหม่ ทั้ง 2 ประเด็นเกิดขึ้นในปัจจุบัน แต่กลับมีคนขุดเรื่องในอดีตมาต่อยอดโจมตีอย่างจงใจ เพลงหนักแผ่นดิน คือการตอบโต้พรรคการเมืองที่เสนอปรับลดงบกองทัพของพลเอกอภิรัชต์ คงสมพงษ์ ผบ.ทบ. แต่การโจมตีครั้งนี้สะท้อนกลับมาเป็นอดีตอันขมขื่นของกองทัพ ตั้งแต่เหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519 และเหตุการณ์พฤษภาคม 2535 รวมไปถึงเรื่องส่วนตัวเกี่ยวกับทรัพย์สินเงินทองมหาศาลอันน่ากังขา และศึกชิงมรดกของพลเอกสุนทร คงสมพงษ์ อดีตผบ.สส. และหัวหน้าคณะรสช. ผู้เป็นบิดาของพลเอกอภิรัชต์ ส่วนอีกฝากหนึ่งกระแส ‘ธนาธร’ พ่อของฟ้า ยังแรงต่อเนื่องจนกลายเป็นปรากฎการณ์ทางการเมืองที่วัยรุ่นแห่รุมกรี๊ดนักการเมืองราวกับดาราดัง เมื่อความโดดเด่นโพยพุ่ง ย่อมมีการสกัดดาวรุ่ง ด้วยการขุดอดีตของ ‘ธนาธร’ มาโจมตี แต่สิ่งที่เกิดขึ้นคือ นอกจากจะตีไม่ถูกจุดแล้ว วัยรุ่นกลุ่มที่รุมล้อมกรี๊ด ‘ธนาธร’ กลายเป็นโล่กำบังการโจมตีชั้นดี ซึ่งได้มาฟรี ๆ อย่างไม่ได้ตั้งใจ

ใครจะไปนึกว่าเกมการต่อสู้ในสนามเลือกตั้งครั้งนี้พลิกผันไปเพียงแค่ข้ามคืนวันที่ 8 กุมภาพันธ์ พรรคการเมืองที่เคยใช้ ‘การตลาด’ สู้ด้วย ‘นโยบาย’ ใครชื่นชอบนโยบายพรรคไหนก็เลือกพรรคนั้น วันนี้ต้องเปลี่ยนเกมใหม่ ขีดเส้นในใจคนด้วยความรู้สึกแบ่งให้เป็น 2 ฝ่าย สร้างเกมใหม่ให้ ‘ตำแหน่ง’ ของพรรคตนเองได้เปรียบที่สุด เป็นการตลาดความเกลียดชังแบบ ‘ไม่เลือกเรา เขามาแน่’ ไม่ได้เลือกด้วยความรักแต่เลือกด้วยความเกลียด ตุ้ม สรกล จะเล่าให้เราฟังว่า จากการตลาดแบบนโยบายที่เคยทำสำเร็จในยุคไทยรักไทย ได้กลายมาเป็นการตลาดที่ใช้ ‘ความเกลียด’ ที่ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือสำคัญในการต่อสู้ของแต่ละฝ่ายนั้น มีที่มาที่ไปอย่างไร และมันจะพาเราทุกคนไปเผชิญหน้ากับสถานการณ์แบบไหนในวันข้างหน้า ปรากฏการณ์หลังวันที่ 8 กุมภาพันธ์ เราเห็นอะไรชัดขึ้นบ้างจากเหตุการณ์นี้

ทุกคนล้วนมีอดีต THE POWER GAME ตอนแรก เริ่มต้นด้วยเรื่องราวของตัวละครสำคัญทางการเมืองไทยวันนี้ นั่นคือ ‘ทักษิณ ชินวัตร’ และ ‘สมคิด จาตุศรีพิทักษ์’ จาก ‘มิตร’ สู่ความเป็น ‘คู่แข่ง’ ทางการเมือง หลังการก่อตั้งพรรคไทยรักไทย เมื่อปี 2541 สรกล อดุลยานนท์ นัดสัมภาษณ์ ‘ทักษิณ ชินวัตร’ หัวหน้าพรรคไทยรักไทย แต่ต้องแปลกใจที่การนัดสัมภาษณ์เดี่ยวครั้งนั้นมีชายอีกคนชื่อว่า ‘สมคิด จาตุศรีพิทักษ์’ นั่งประกบอยู่เคียงข้าง นั่งเฉยๆ ไม่พูดอะไรตลอดเวลา 1 ชั่วโมงและเมื่อพรรคไทยรักไทย ได้เป็นรัฐบาล ‘สมคิด’ คือขุนพลเศรษฐกิจคนสำคัญของรัฐบาลทักษิณ ‘สมคิด’ คนเดียวกันกับวันนั้น ปัจจุบันเป็นรองนายกฯ ฝ่ายเศรษฐกิจของรัฐบาลคสช. และอยู่เบื้องหลังการก่อตั้ง ‘พรรคพลังประชารัฐ’ ที่เสนอชื่อ พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นนายกรัฐมนตรีต่อไป ในขณะที่ทักษิณก็ยังคงมีบทบาททางการเมืองผ่านพรรคเพื่อไทย และไทยรักษาชาติ จาก ‘มิตร’ สู่ความเป็น ‘คู่แค้น’ ทางการเมืองเกิดขึ้นได้อย่างไร ‘สมคิด’ ซึมซับบทเรียนอะไรจากความล้มเหลวของการก่อตั้งพรรครวมใจไทยชาติพัฒนา จนพัฒนาเป็นพรรคพลังประชารัฐในวันนี้ ทำไม ‘ทักษิณ’ จึงเป็นแบรนด์ที่ทรงอิทธิพลทางการเมืองทั้งที่ไม่อยู่เมืองไทยมานานกว่า 10 ปี ฯลฯ สรกล อดุลยานนท์ จะเล่าให้เราเข้าใจถึงความสัมพันธ์ของตัวละครในการเมืองไทยที่นำมาสู่การสัประยุทธ์การเมืองระดับ ‘แพ้ไม่ได้’ในวันนี้