Studio Erasmus

Van Erasmus en Spinoza tot meer onbekende denkers als Hadewijch en Thomas a Kempis: Nederland heeft een rijke traditie aan filosofen die werden vereerd en verguisd, maar allemaal hun stempel drukten op het denken in ons land. Welke ideeën kregen de ruimte, en welke niet? En wat zegt dat over wie wij wilden zijn? Ronald van Raak over zijn net verschenen boek 'Geen land van grote woorden'.

In dit minicollege vertelt Paraskevas Petrou over 'leisure crafting': hoe het bewust vormgeven van je hobby's - door middel van doelen stellen, leren en sociale verbinding - niet alleen bijdraagt aan meer betekenis in de vrije tijd, maar ook in je dagelijks werk. Alleen, hoe voorkom je dat je niet 24/7 met effectiviteit en productiviteit bezig bent? Moeten we niet juist meer lummelen en luieren?

We bewaren de hele dag ons evenwicht, vaak zonder er bewust iets voor te doen. Toch weten we er vrij weinig over. Neurowetenschapper Patrick Forbes over zijn body swap-robot waarmee hij een stap dichter bij de essentie van dit proces kwam. Biedt deze ontdekking nieuwe mogelijkheden voor valpreventie bij ouderen?

Demonstranten én politiemedewerkers interviewen in een extreem gepolariseerd veld. Hoogleraar Organisatiegedrag en -cultuur Gabriele Jacobs en promovendus Majsa Storbeck deden dit tijdens de klimaatdemonstraties op de A12 voor hun onderzoek naar surveillance technologie. Door beide kanten te spreken kregen zij een bredere blik op wat er speelde. Moeten wetenschappers in deze tijden niet veel vaker de frontlinie opzoeken?

De Verenigde Staten trokken zich onlangs terug uit meer dan 60 internationale organisaties. Internationale samenwerking en recht lijken daarom dan ook steeds minder van belang, getuige o.a. de annexatieplannen omtrent Groenland. Hoogleraar geschiedenis en VN-expert Alanna O’Malley over de America-first strategie van Trump en de verschuivende internationale wereldorde. Hoe moet Europa hier mee om gaan?Deze podcast is in het Engels.

Een minicollege door filosoof James Booth-Jones over zijn onderzoek naar de rol van het lichaam binnen de Stoïcijnse filosofie. Stoïcisme is op dit moment dé levensfilosofie van menig influencer, CEO, of atleet. Waarom leggen deze moderne stoïcijnen zoveel nadruk op het lichaam en beweging? Wat vonden de stoïcijnen hier echt van? Zijn lichaam en ziel twee aparte dingen of juist één geheel?

Een megaketen als SHEIN heeft sinds kort een eigen winkel in Parijs terwijl pakketjes uit China juist duurder worden. Historicus Ben Wubs over twee eeuwen modegeschiedenis en hoe keihard kapitalisme en verborgen handelsstromen onze kledingkast vandaag de dag bepalen. Kunnen we nog terug?

Steeds meer mensen en partijen maken gebruik van vrij beschikbare online informatie om (oorlogs)misdaden op te lossen. Denk daarbij aan social media posts of satellietbeelden. Criminoloog Isabella Regan doet onderzoek naar deze zogeheten Open Source Intelligence (OSINT). Hoe wordt dit online bewijsmateriaal verzameld? En is het wel geschikt om in de rechtszaal te gebruiken?

Terwijl hij levens redt op de ic bouwt intensivist Michel van Genderen in zijn 'vrije' uren in het AI-ethieklab aan baanbrekende innovaties om de zorg klaar voor de toekomst te maken. Hoe kunnen nieuwe AI-systemen, van slimme besluitvorming tot digitale co-piloten aan het bed, helpen om de zorg menselijker, veiliger en efficiënter te maken?

Minicollege door hoogleraar migratie- en diversiteitsbeleid Peter Scholten, auteur van het pas verschenen ‘De migratie-obsessie’ (Boom, 2025). Waarom raakt Nederland keer op keer in de ban van migratie? Hoe kan het dat feiten geen vat lijken te krijgen op het debat? En wat staat premier Rob Jetten te doen als hij dit vraagstuk echt goed aan wil pakken?

Bij veel maatschappelijke uitdagingen, zoals klimaatverandering of de dreiging van een overspoeld zorgsysteem, wordt reikhalzend uitgekeken naar technologische oplossingen. Toch pakt dit niet altijd goed uit. Hoe kijkt een filosoof naar deze, elkaar snel opvolgende, technologische ontwikkelingen? Vincent Blok over het nieuw opgerichte Erasmus Institute for Philosophy and Technology. Wat kunnen we leren van de raakvlakken tussen filosofie en technologie?

Janine Stubbe, bijzonder hoogleraar Arts & Wellbeing, doet onderzoek naar de helende werking van kunst. Uit elke studie blijkt: kunst en cultuur zijn cruciaal voor een goede gezondheid. Maar hoe werkt dat precies? Heeft 'lage' cultuur net zo’n effect als ‘hoge’ cultuur? En wat betekent dit voor de financiering van de kunsten, die al jaren onder druk staat?

Op 24 november 2025 is het Equal Pay Day, de dag vanaf wanneer vrouwen symbolisch gezien voor niets werken. Wetenschapper Khadija van der Straaten over haar onderzoek naar de loonkloof tussen mannen en vrouwen. Waarom bestaat deze nog? Wat zijn de cijfers? En wat kunnen we doen om de kloof te dichten?

Klimaatfilosoof Sophie van Balen (Erasmus School of Philosophy) onderzoekt, geïnspireerd door denkers als Peter Sloterdijk en Luce Irigaray, wat het betekent om als ademend wezen te leven in tijden van klimaatverandering en luchtvervuiling. Hoe maken we een radicaal andere toekomst mogelijk? En welke denkbeelden zijn daarvoor nodig?

De wereld lijkt in vuur en vlam te staan. Het is daarom misschien wel belangrijker dan ooit om hoopvol te blijven en actie te ondernemen. Dr. Emma Pleeging (Erasmus School of Economics) over haar onderzoek naar geluk en hoop. Hoe werkt hoop? Kan je leren hoopvol te zijn? En wat te doen tegen hopeloosheid?

Al jaren lijken jongeren minder te lezen door toenemend smartphonegebruik, gebrek aan zitvlees en taalachterstanden. Welke rol spelen onderwijs en gezin in het bevorderen van leesvaardigheid? Hoe kunnen docenten bijdragen om kinderen weer meer plezier te laten ervaren bij lezen? En waarom is het eigenlijk zo belangrijk dat we verhalen lezen? Een minicollege door onderwijswetenschapper prof.dr. Roel van Steensel.

Grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer staat, na een aantal geruchtmakende zaken, volop in de aandacht. Dr. Kimberley Breevaart (Erasmus School of Social and Behavioral Sciences) doet onderzoek naar psychologische veiligheid, leiderschap en mentaal welzijn en schreef een boek over destructief leiderschap: Bang voor de baas. Hoe herken je een toxische leider? Wat maakt nou eigenlijk een onveilige werkomgeving? En kun je een verziekte sfeer weer omdraaien?

Prof.dr. Dirk Schoenmaker (Rotterdam School of Management) en Wander Marijnissen (ftrprf) over de positieve maatschappelijke impact die het spoorwegbedrijf heeft op onder meer productiviteit van reizigers, huizenprijzen in de buurt van stations en sociale inclusie. Weegt dit op tegen de eeuwige vertragingen en steeds duurder wordende kaartjes?

Dr. Pieter Kruizinga (BrainEcho Lab - Erasmus MC) ontwikkelde met zijn team een mobiel echoapparaat waarmee het mogelijk is een kijkje in de hersenen te nemen zonder een patiënt op de operatietafel te hebben. Welke mogelijkheden biedt dit voor neurowetenschappelijk onderzoek en de medische praktijk?

1Prof.dr. Evert Stamhuis (Erasmus School of Law) over misbruik van dit soort AI-gegenereerde nepvideo’s en hoe deze juridisch kunnen worden aangepakt. Biedt het uitbreiden van het auteursrecht tot gezicht en stem wellicht een uitkomst?

De term awkward (ongemakkelijk) heeft, met dank aan populaire cultuur, ook in het Nederlands betekenis gekregen. Waarom voelen we ons awkward en waarom komt er zowel schaamte als komedie bij kijken? Cultuursocioloog Yosha Wijngaarden gaat er dieper op in.

80 procent van de mannen - en 40 procent van de vrouwen - krijgt op enig moment in het leven te maken met haaruitval. Dermatoloog Rick Waalboer-Spuij (Erasmus MC) over verschillende vormen van kaalheid, de behandelingsmogelijkheden én de toenemende behoefte aan een volle bos haar.

Op 24 en 25 juni legt de NAVO-top in Den Haag het halve land plat. Defensie wordt in steeds meer Europese landen een topprioriteit. Wat gaan we hiervan merken? Welke afwegingen worden gemaakt? En is dit wenselijk? Prof. Michal Onderco over de rol van de NAVO en defensie in de huidige veranderende wereldorde.

We worden on- en offline overladen met misinformatie. Maar hoe herken je een leugen? Onderzoeker Sophie van der Zee (Erasmus School of Economics) ontwikkelde er een app voor. De BestLiar app is een interactief spelletje waarin liegen centraal staat. Wat weten we over leugens? Hoe herken je ze? En hoe kan de app hierbij helpen?Bekijk de video van het minicollege: https://www.youtube.com/watch?v=iwW7WunDFj8

Vooralsnog is de vogelgriep – die massaal rondgaat onder dieren – niet erg besmettelijk voor mensen. Maar de onrust onder wetenschappers neemt toe. Wat als het virus ineens wél die ene essentiële mutatie doormaakt? Hoogleraar virologie Ron Fouchier (Erasmus MC) analyseert de kansen van het virus, en onze poging om het te stoppen.

Hoewel de samenleving - en de economie - snakt naar meer praktisch geschoolden, blijven waardering en salaris achter. Volgens Karim Amghar (auteur van ‘Maar dat begrijp jij toch niet’) is dat omdat we neerkijken op de opleidingen en hun studenten. Waarom is dat? Waar leidt deze stigmatisering toe? En hoe komen we tot een herwaardering van het mbo? Amghar gaat in gesprek met hoogleraar stratificatiesociologie (en zelf mavo-dropout) Jeroen van der Waal.

Terwijl de wet om de soepele huurmarkt te beteugelen nog geen jaar geleden is ingegaan, kwam minister Mona Keijzer alweer met plannen om de regels aan te passen. De kamer keerde zich tegen deze plannen. Econoom Matthijs Korevaar over de reden waarom. Wat houdt de wet betaalbare huur in? Maakt het huren goedkoper? En waarom wil de minister toch aan deze wet sleutelen?

Mexico, Canada en China zijn al aan de beurt en ook Europa moet er volgens de Amerikaanse president binnenkort aan geloven: invoertarieven. Dr. Martijn Schippers over hoe deze tarieven werken en wat de effecten zullen zijn op Europa. Is dit beleid typisch Trump of groeit het wereldwijd protectionisme al langer? En is minder handel eigenlijk erg?

Recent onderzoek van de Universiteit van New Mexico, gepubliceerd in Nature, ontdekte grote hoeveelheden micro- en nanoplastics in menselijke organen. Hoe komen die daar terecht? Welke schade veroorzaken ze? En kunnen we ons lijf helpen om deze indringers weer af te voeren? Hoogleraar Regeneratieve Geneeskunde dr. Luc van der Laan (Erasmus MC) en milieukundige dr. Thijs Bosker (Universiteit Leiden) over dit nog relatief onbekende gevaar voor de volksgezondheid.

Ruim 1,5 jaar werden - bij wijze van experiment - op bijna twintig Rotterdamse scholen 4500 ontbijtjes per week uitgedeeld. Wat levert dat op? Worden kinderen slimmer? Gezonder? Daalt de ongelijkheid tussen wijken? En is een gezamenlijke lunch op school eigenlijk ook een goed idee? Minicollege door Dorien Beeres, onderzoeker aan de afdeling maatschappelijke gezondheid van het Erasmus MC.

De medische wetenschap heeft zich de afgelopen eeuwen vooral gefocust op het mannelijk lichaam waardoor er veel minder onderzoek is gedaan naar aandoeningen die typisch vrouwelijk zijn zoals hormonale depressies en hevige buikpijnen rondom de menstruatie. Hierdoor duurt het vaak lang voordat er een (juiste) diagnose wordt gesteld. Prof.dr. Hanneke Takkenberg over het belang van het Netherlands Women’s Health Research & Innovation Center dat zij nu mede opricht in het Erasmus MC en hoe zij kijkt naar hoe in de Verenigde Staten de inclusieve zorg juist wordt afgebroken.

Het westen plukte de afgelopen decennia massaal de vruchten van globalisering, internationalisering, nationale vrije handel en democratie. Maar dat tijdperk lijkt in rap tempo ten einde te komen. Wat is er aan de hand? Hebben we eerder zoiets meegemaakt in de geschiedenis? Is er nog hoop voor Nederland of Europa en de liberale democratie? Arthur van Riel, hoogleraar Historische Politieke Economie, gaat hier dieper op in.

Het gebruik van Instagram en TikTok werd afgelopen jaar verboden voor jongeren onder de 16 jaar in Australië. Waarom? Wat is het effect op het welzijn van deze jonge groep gebruikers? En bewegen we in Nederland ook naar een dergelijk verbod toe? Een minicollege door prof.dr. Esther Rozendaal over het gebruik van social media onder jongeren.

In het nieuws gaat het vaak over de slechte arbeidsomstandigheden van ZZP-ers die voor koeriersdiensten werken. Maar hoe ziet een dag van een maaltijdbezorger er eigenlijk uit? Dr. Roy Huijsmans sprong op de fiets en ging voor zijn onderzoek undercover. Wat verdient een koerier op een dag en hoeveel maaltijden moet die ervoor bezorgen?

Van cocaïne tot xtc. En van GHB tot alcohol. Bij de spoedeisende hulp van het Erasmus MC worden ze dagelijks overspoeld met mensen die daar te veel van genomen hebben. Maar wat gebeurt er nu eigenlijk in je lichaam als je te veel drugs, alcohol of medicijnen neemt? Ziekenhuisapotheker en toxicoloog Corine Bethlehem en spoedeisende hulp verpleegkundige Ruben Veenema over hoe vaak zo’n overdosis voorkomt en hoe dit in zijn werk gaat.

Een minicollege door onderzoeker Clément Bellet (gedragseconomie) over wat grote maatschappelijke bewegingen, zoals Black Lives Matters en #MeToo, doen met consumentengedrag. Hoe vormen deze sociale bewegingen wat we kopen?

Het vertrouwen in de overheid is nog nooit zo laag geweest. Hoe kan dat? En hoe gevaarlijk is het als een grote groep mensen de staat begint te ontkennen of die met geweld wil bestrijden? In zijn boek 'Onbegrepen Overheid' gaat filosoof Gijs van Oenen hier dieper op in. "Want hoe meer de overheid ons van dienst probeert te zijn, hoe bozer en meer verontwaardigt wij lijken te worden", aldus de filosoof.

Van wooncrisis tot asielcrisis en van stikstofcrisis tot mestcrisis. Het is geen toeval maar het resultaat van decennialang neoliberaal beleid. Dat kan en moet anders, vindt econoom Irene van Staveren. Ze pleit daarom voor een economie van verbinding.

Gezondheidswetenschapper Milanne Galekop en diëtist Kirsten Berk (Erasmus MC) gaan hier op in. Galekop schreef een proefschrift over gepersonaliseerde voeding. Mensen met overgewicht bleken af te vallen. Berk start volgend jaar met een project met maaltijdboxen en kookworkshops op Rotterdam-Zuid.

Cybersecurityexpert Bernold Nieuwesteeg over de groeiende kwetsbaarheid van onze systemen. Wat kunnen we doen tegen de overweldigende hoeveelheid hacks, aanvallen en storingen? En waar gaat het mis als er een cyberoorlog uitbreekt?

Professor Godfried Engbersen en Bibliotheek Rotterdam-directeur Alice Vlaanderen over het belang van een goede sociale infrastructuur voor kwetsbare groepen.

Een minicollege door Ofra Klein over de rol die humor speelt in de verkiezingsstrijd tussen Harris en Trump.

Activiteiten van multinationals veroorzaken geregeld elders in de wereld schade aan mens en milieu. Gelukkig kunnen grote bedrijven tegenwoordig verantwoordelijk worden gehouden door de nieuwe Europese anti-wegkijkwet. Wetenschapper Liesbeth Enneking doet al 20 jaar onderzoek naar alle juridische aspecten van verantwoord en duurzaam ondernemen. En? Als consument blijk jij hier ook een grote rol in te spelen.