
Skądinąd
271 episodes — Page 5 of 6
Ep 72#71 O potrzebie metafizyki i jeszcze w sprawie Boga – Tomasz Stawiszyński
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” mówię o potrzebie metafizyki, którą – jak sądzę – „uruchamia” w nas przede wszystkim perspektywa śmierci cudzej i własnej. Mówię także o tym – odpowiadając na Państwa pytania i komentarze – że przyjęcie religijnych założeń co do natury Boga prowadzi do nieuchronnych sprzeczności. O obrazie Boga w religiach i u mistyków. O ateizmie i agnostycyzmie. O tym, że o pewnych sprawach nie da się mówić inaczej niż językiem prywatnym. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 71#70 Czy dobry Bóg może pozwalać na cierpienie oraz inne paradoksy wiary. Tomasz Stawiszyński o ateizmie, religii, nauce i tajemniczości istnienia
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” mówię o sporach wokół istnienia Boga, o różnych argumentach na rzecz ateizmu – od moralnych po naukowe. Oraz o tym, dlaczego obraz świata wyłaniający się ze współczesnej nauki to dalece nie wszystko, bo rzeczywistość jest fundamentalnie tajemnicza i niesamowita. A także o kilku jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 70#69 Pandemia – kultura – dzieci. Rozmowa z dr. Cezarym Żechowskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Cezary Żechowski, psychiatra i psychoterapeuta, kierownik oddziału dziennego rehabilitacji psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży Szpitala Wolskiego w Warszawie. A rozmawiamy tym, jaki efekt wywiera współczesna kultura na dzieci i młodzież. Rozmawiamy także o pandemii, statystykach samobójstw i zaburzeń psychicznych wśród najmłodszych oraz o wpływie technologii i przemian kulturowych na psychikę dzieci. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 69#68 Gomora, czyli polski Kościół. Rozmowa z Arturem Nowakiem i Stanisławem Obirkiem
W najnowszej odsłonie "Skądinąd" goszczą Artur Nowak i Stanisław Obirek, autorzy książki "Gomora. Władza, strach i pieniądze w polskim Kościele". A rozmawiamy o patologiach katolicyzmu. Rozmawiamy także o strukturalnych problemach Kościoła. O bezkarności oraz ekscesach biskupów i szeregowych księży. O demoralizującym wpływie feudalnych porządków w tej instytucji. O aferach i tuszowaniu afer. O przyszłości Kościoła w Polsce i na świecie. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 68#67 O życiu w rodzinie z problemem alkoholowym. Rozmowa z Agnieszką Jucewicz i Magdaleną Kicińską
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą Agnieszka Jucewicz i Magdalena Kicińska, autorki książki „Dom w butelce. Rozmowy z dorosłymi dziećmi alkoholików”, która ukaże się 15 września nakładem wydawnictwa Agora. A rozmawiamy o uzależnieniu z perspektywy dziecka. Rozmawiamy także o tym, dlaczego alkoholizm jest wciąż w polskim społeczeństwie tabu. O kulturowych wzorcach picia. O alkoholizmie „kobiecym” i „męskim”. O kontrowersjach wokół terminu DDA oraz o tym, co to znaczy, że uzależnienie jest chorobą – i jakie są w związku z tym jego moralne konsekwencje. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 67#66 O wychodzeniu z uzależnienia. Rozmowa z Arturem Nowakiem i Markiem Sekielskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gościmy Artura Nowaka i Marka Sekielskiego, autorów książki „Ogarnij się czyli jak wychodziliśmy z szamba”, która właśnie ukazała się nakładem Domu Wydawniczego Rebis. A rozmawiamy o uzależnieniu i wychodzeniu z uzależnienia. Rozmawiamy także o tym, gdzie leżą źródła choroby alkoholowej. O braku akceptacji siebie. O autonegacji. O zagłuszaniu lęku i bezradności przy pomocy używek. I o tym do czego może to doprowadzić. O procesie terapii i o tym jakie są pierwsze znaki ostrzegawcze, na które warto zwrócić uwagę. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 66#65 Jak uczynić internet lepszym miejscem? Rozmowa z Karolem Paciorkiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” – ostatniej wakacyjnej w tym roku – gości Karol Paciorek, jeden z najbardziej znanych polskich twórców internetowych, autor m.in. kanału „Imponderabilia”. A rozmawiamy o internecie. O tym jak sprawić, żeby stał się on przestrzenią bezpieczniejszą i bardziej przyjazną. Rozmawiamy także o jakości debaty publicznej w Polsce. O wojnach politycznych i kulturowych. O podcastach jako specyficznej formie społecznej autoterapii. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 65#64 Latający Potwór Spaghetti, dyskordianizm i Kościół Szatana, czyli zmyślone religie. Rozmowa z Dariuszem Misiuną
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” przedstawiam rozmowę z Dariuszem Misiuną, socjologiem, tłumaczem, eseistą, znawcą tradycji ezoterycznych, twórcą wydawnictwa Okultura. Przeprowadziliśmy ją wspólnie z dr. Pawłem Boguszewskim, w kwietniu bieżącego roku, w ramach prowadzonego przez nas cyklu „Filozofia w ogrodzie (domowym)", poświęconego religii i religijności. Organizatorem cyklu jest fundacja Strefa Wolnosłowa. A rozmawiamy o zmyślonych religiach. O ich demaskatorskiej funkcji. Rozmawiamy także o Kościele Latającego Potwora Spaghetti, dyskordianizmie, Kościele SubGeniuszu. O krytycznej i prześmiewczej postawie wobec tradycyjnych religii, jaką żywią założyciele tych wyżej wspomnianych. O blefach założycielskich różnych tradycji religijnych. O kontrkulturze, anarchizmie i subwersji. O nauce i micie – czy się wykluczają, czy dopełniają? A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 64#63 Religia w perspektywie teorii ewolucji i kognitywistyki. Rozmowa z prof. Konradem Talmontem-Kamińskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” przedstawiam rozmowę z prof. Konradem Talmontem-Kamińskim, filozofem i kognitywistą, kierownikiem Zakładu Socjologii Poznawczej w Instytucie Socjologii Uniwersytetu w Białymstoku. Przeprowadziliśmy ją wspólnie z dr. Pawłem Boguszewskim, w maju bieżącego roku, w ramach prowadzonego przez nas cyklu „Filozofia w ogrodzie (domowym)", poświęconego religii i religijności. Organizatorem cyklu jest fundacja Strefa Wolnosłowa. A rozmawiamy o poznawczych podstawach zjawiska religii. Rozmawiamy także o ewolucyjnych korzeniach religii oraz o jej społecznych i kulturowych funkcjach. O tym, czy różne religie biorą się z tego samego źródła. O religii jako przedmiocie naukowych badań, który da się w pełni wyjaśnić w ramach naukowego paradygmatu. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 63#62 Psychoterapia i religia – co je łączy, a co dzieli? Rozmowa z ks. Jackiem Prusakiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” przedstawiam rozmowę z ks. dr. Jackiem Prusakiem, jezuitą, psychologiem i praktykującym psychoterapeutą. Przeprowadziliśmy ją wspólnie z dr. Pawłem Boguszewskim, w kwietniu bieżącego roku, w ramach prowadzonego przez nas cyklu „Filozofia w ogrodzie (domowym)", poświęconego religii i religijności. Organizatorem cyklu jest fundacja Strefa Wolnosłowa. A rozmawiamy o relacjach pomiędzy psychoterapią a religią. Rozmawiamy także o tym, czy religia jest formą psychoterapii, a psychoterapia formą religii. O tym, co obie te dziedziny łączy, a co je dzieli. O roli kapłana i roli terapeuty, a także o łączeniu tych ról. O tym dlaczego terapeuta ukrywający przed swoimi pacjentami, że jest księdzem, postępuje nieetycznie. O psychoanalitycznej krytyce religii. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 62#61 Czego nas uczy Jezus (Niechrystus)? Rozmowa z prof. Piotrem Augustyniakiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” przedstawiam rozmowę z prof. Piotrem Augustyniakiem, filozofem z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, autorem m.in. znakomitej książki „Jezus Niechrystus” (słowo/obraz terytoria). Przeprowadziliśmy ją wspólnie z dr. Pawłem Boguszewskim, w kwietniu bieżącego roku, w ramach prowadzonego przez nas cyklu „Filozofia w ogrodzie (domowym)", poświęconego religii i religijności. Organizatorem cyklu jest fundacja Strefa Wolnosłowa. A rozmawiamy o Jezusie uwolnionym od religii, kościołów i boskości. O tym, dlaczego Kościół katolicki jest od nauczania Jezusa daleki. O zmartwychwstaniu, transcendencji i boskości jako mitologiach zasłaniających autentyczne przesłanie Jezusa. O tym, czego współczesny człowiek może się od Jezusa nauczyć. O doświadczeniu pełni życia, całkowitego zanurzenia się w nurcie istnienia. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 61#60 Jak dzisiaj rozmawiać o miłości? Rozmowa z Olgą Drendą i Małgorzatą Halber
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą Olga Drenda i Małgorzata Halber, autorki „Książki o miłości”, która ukazała się pod koniec minionego roku nakładem wydawnictwa Znak Literanova. A rozmawiamy, oczywiście, o miłości. O tym, jak o niej rozmawiać i pisać. O tym, czym jest miłość we współczesnym świecie. O mitach i stereotypach z miłością związanych. Oraz o tym, jak naprawdę wyglądają bliskie relacje i związki – i dlaczego ten obraz znacznie się różni od tego, co prezentujemy w mediach społecznościowych. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 60#59 Czy religia jest źródłem przemocy? Rozmowa z prof. Arkadiuszem Stempinem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” przedstawiam rozmowę z prof. Arkadiuszem Stempinem, historykiem i politologiem z Uniwersytetu we Fryburgu i Wyższej Szkoły Europejskiej w Krakowie. Przeprowadziliśmy ją wspólnie z dr. Pawłem Boguszewskim, w marcu bieżącego roku, w ramach prowadzonego przez nas cyklu „Filozofia w ogrodzie (domowym), poświęconego religii i religijności. Organizatorem cyklu jest fundacja Strefa Wolnosłowa. A rozmawiamy o tym, czy religia jest źródłem przemocy. Rozmawiamy także o historii konfliktów i wojen na tle religijnym i nie tylko. O różnicach pomiędzy religiami. O tym, czy to radykalne przekonania religijne skłaniają terrorystów islamskich do dokonywania samobójczych zamachów – czy może ich motywacja jest zupełnie innego rodzaju. O dziejach i praktykach Kościoła w kontekście przesłania Ewangelii. O nowym ateizmie i nowym fundamentalizmie. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 59#58 Jak się żyje na Antarktydzie? Rozmowa z dr. Mikołajem Golachowskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Mikołaj Golachowski, biolog, podróżnik, przewodnik po Antarktydzie i Arktyce, autor książki „Czochrałem antarktycznego słonia”. A rozmawiamy o lodzie, śniegu i zimnie. O miłości do takiego millieu. Rozmawiamy także o historii wypraw na Antarktydę. O zwierzętach, które zamieszkują ten kontynent oraz o roślinach, które go porastają. O niebezpieczeństwach, jakie czyhają tam na człowieka. O historii wypraw na Antarktydę i jej polityczno-geograficznym statusie. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 58#57 Księga I-Cing, magia i teorie spiskowe. Pytania i odpowiedzi, część druga
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” – druga część odpowiedzi na Wasze pytania. Czym jest księga I-Cing? Czy magia pozwala wywrzeć wpływ na rzeczywistość? Jak rozmawiać ze zwolennikami teorii spiskowych – i czy w ogóle warto z nimi rozmawiać? Czy filozofia komplikuje życie? To tylko niektóre spośród poruszanych w najnowszym odcinku zagadnień. Owocnego słuchania!
Ep 57#56 O ulubionych lekturach, odpowiedzialności za świat, wolności słowa i nie tylko. Pytania i odpowiedzi
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” odpowiadam na pytania Słuchaczek i Słuchaczy. Mówię między innymi o najważniejszych dla mnie lekturach; o tym, czy możemy być szczęśliwi w świecie pełnym cierpienia; o zagrożeniach dla wolności słowa i cancel culture; o tym, czy w cieniu nadchodzącej zagłady klimatycznej moralnie dopuszczalne jest posiadanie dzieci oraz o tym, jakie rady dałbym 20-letniemu sobie. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 56#55 Czy odwiedzają nas przedstawiciele obcych cywilizacji? Rozmowa z prof. Agnieszką Pollo
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Agnieszka Pollo, astronomka i astrofizyczka z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Narodowego Centrum Badań Jądrowych. A rozmawiamy o życiu pozaziemskim i UFO. Rozmawiamy także o przygotowywanym raporcie Pentagonu dotyczącym Niezidentyfikowanych Obiektów Latających. O tym, jakie są możliwe wyjaśnienia fenomenów w tym raporcie opisywanych. O tym, dlaczego właściwie „kosmici” mieliby odwiedzać Ziemię incognito. O tajemniczym obiekcie Oumuamua, który przelatywał niedawno przez Układ Słoneczny, i o którym Avi Loeb, wybitny astronom z Uniwersytetu Harvarda, sądzi, że jest artefaktem wytworzonym przez obcą cywilizację. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 55#54 Czy istnieje lewicowy katolicyzm? Rozmowa z Ignacym Dudkiewiczem
W najnowszym odcinku „Skądinąd” gościmy Ignacego Dudkiewicza, filozofa, publicystę, redaktora naczelnego magazynu lewicy katolickiej „Kontakt”. A rozmawiamy o katolickiej lewicy. O tym czy coś takiego w ogóle jest możliwe. Rozmawiamy także o tym, na kogo głosowałby Jezus, gdyby żył w dzisiejszych czasach. O radykalnym przekazie Ewangelii i o praktyce kościelnej, która się od tego przekazu oddala. O antykapitalizmie papieża Franciszka. O (kościelnych) małżeństwach jednopłciowych. O tym do jakiego stopnia nauczanie Kościoła dotyczące seksualności może ulec zmianie. O teologii, polityce i transcendencji. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 54#53 Dlaczego boimy się dentysty? Rozmowa z dr n. med. Agnieszką Pacyk
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr n. med. Agnieszka Pacyk, stomatolożka, adiunkt w Zakładzie Stomatologii Ogólnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, zaangażowana od lat w szkolenia dentystów, w szczególności zainteresowana kwestią redukcji bólu. A rozmawiamy o lęku przed wizytą u dentysty. O tym czy ten lęk jest zasadny. Rozmawiamy także o historii stomatologii. O dawnych i współczesnych metodach leczenia zębów. O bólu i metodach jego niwelowania. O istotności profilaktyki oraz o tym w jaki sposób należy prawidłowo dbać o zęby. Wreszcie – o wykorzystywaniu sztucznej inteligencji w stomatologii. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 53#52 Czym jest myślenie? Rozmowa z dr. Mateuszem Falkowskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gościmy dr. Mateusza Falkowskiego, filozofa związanego z Instytutem Kultury UJ i warszawską School of Form, prezesa Fundacji na Rzecz Myślenia im. Barbary Skargi. A rozmawiamy o myśleniu. O tym, czym jest i do czego prowadzi. Rozmawiamy także o różnych naukowych i filozoficznych koncepcjach myślenia. O jego definicjach neuronaukowych i potocznych. O tym, że myśli tyleż stwarzamy, ile napotykamy, już gotowe, we własnych umysłach. O relacji pomiędzy myślą a rzeczywistością. O niepewności i chaosie, charakteryzujących współczesny świat. A także o deficycie i kryzysie myślenia. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 52#51 Czy Kościół może się zmienić? Rozmowa z dr. Sebastianem Dudą
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Sebastian Duda, teolog i filozof, członek redakcji „Więzi” i zespołu „Laboratorium Więzi”, publicysta, autor książek „Reformacja. Rewolucja Lutra” oraz „Przesilona wątpliwość”. A rozmawiamy o tym, jakie są granice reform w Kościele. Rozmawiamy także o tym, czy – i w jaki sposób – może się zmienić stosunek Kościoła do osób homoseksualnych. Na ile wmontowane w doktrynę katolicką „bezpieczniki” – na przykład pogląd, że poprzez sobory działa Duch Święty, a zatem, że to nie ludzie lecz Bóg kształtuje katolickie nauczanie – dają się teoretycznie obejść, kiedy zachodzi taka polityczna czy społeczna konieczność. Rozmawiamy także o historycznej zmienności nauczania, które samo siebie stara się przedstawiać jako wieczne i niezmienne. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 50#50 Życie jest (bardzo) dziwne. Rozmowa z dr. Pawłem Boguszewskim
W najnowszej – pięćdziesiątej, a więc trochę jubileuszowej – odsłonie „Skądinąd” gości dr Paweł Boguszewski, kierownik Pracowni Metod Behawioralnych w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego Polskiej Akademii Nauk. A rozmawiamy o… dziwności życia i świata. O tym, jak z tą dziwnością próbuje sobie poradzić nauka. Rozmawiamy także o potrzebie sensu i celu tkwiącej w ludzkich umysłach. O tym czy pomiędzy religią i nauką istnieje spór oraz na czym ten spór polega. O literaturze, sztuce i filozofii jako o dziedzinach nieredukowalnych do perspektywy naukowej. O prawdzie empirycznej i prawdzie egzystencjalnej. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 51#49 Prawda w epoce postprawdy. Wykład Tomasza Stawiszyńskiego
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” przedstawiam Państwu wykład poświęcony popularnemu dzisiaj pojęciu postprawdy. Cóż to takiego postprawda? Czy faktycznie w epoce postprawdy żyjemy? Skąd się wzięło to pojęcie i co na dobrą sprawę oznacza? Czy w dzisiejszym świecie opłaca się kłamać? Skąd taka kariera fake newsów i teorii spiskowych? Co z postprawdą ma wspólnego postmodernizm? A wreszcie – czy potrzebne nam jest dzisiaj pospolite ruszenie w obronie prawdy? Oto kilka pytań, na które – między innymi – staram się w tym wystąpieniu odpowiedzieć. Owocnego słuchania!
Ep 49#48 Okultura: transgresja, magia, psychodelia. Rozmowa z Dariuszem Misiuną
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Dariusz Misiuna, socjolog, tłumacz, założyciel wydawnictwa Okultura, autor wielu tekstów i esejów o historii zachodniej tradycji ezoterycznej i kontrkulturze. A rozmawiamy o alternatywnych światopoglądach i duchowościach. O magii jako specyficznej formie pracy psychologicznej pozwalającej przekroczyć własne ograniczenia. O tradycji ezoterycznej jako formie kontrkultury. O środkach psychodelicznych i współczesnym psychodelicznym „renesansie”: badaniach naukowych nad LSD czy psylocybiną i nadzieją, że staną się one powodem rewolucji w psychiatrii i psychoterapii. Rozmawiamy także o specyfice polskiego światopoglądowego krajobrazu w latach 90. i współcześnie. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 48#47 Kino w pandemii. Rozmowa z Jakubem Majmurkiem
W najnowszym odcinku „Skądinąd” gości Jakub Majmurek, krytyk filmowy, eseista, publicysta związany z Krytyką Polityczną. A rozmawiamy o filmie w pandemii. O tym, jak lockdown wpłynął na przemysł filmowy, małe kina i wielkie sieci multipleksów. O ciekawych rozwiązaniach formalnych, na przykład filmach w całości realizowanych za pośrednictwem platformy zoom. O produkcjach powstałych w pandemii oraz o tych, które zostały zawieszone. Oraz o tym dlaczego w ostatniej dekadzie tak intensywnie rozwija się horror – gatunek, zdawałoby się, zdecydowanie niszowy. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 47#46 Czy zwierzęta mają prawa? Rozmowa z Dariuszem Gzyrą
W najnowszym odcinku "Skądinąd" gości Dariusz Gzyra, filozof, publicysta, aktywista prozwierzęcy, autor znakomitej książki „Dziękuję za świńskie oczy”. A rozmawiamy o prawach zwierząt. O znaczeniu i historii tego pojęcia. Rozmawiamy także o tym, że systemy prawne są odwzorowaniem naszych głębokich światopoglądowych przekonań. O tym w jaki sposób zwierzęta traktowane są w polskim i nie tylko polskim prawie. O kontrowersjach wokół kwestii praw zwierząt – na przykładzie niedawnej wypowiedzi wiceministra edukacji Tomasza Rzymkowskiego, który stwierdził jakiś czas temu w wywiadzie dla Naszego Dziennika, że „według nauki, prawa są przypisane Bogu i ludziom”, a „zwierzę nigdy nie może być podmiotem praw”. A także o tym, co to znaczy być „podmiotem praw” oczywiście. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 46#45 Tajne stowarzyszenia, teorie spiskowe, alternatywna historia. Rozmowa z płk. rez. Piotrem Łukasiewiczem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” ponownie gości płk. rez. Piotr Łukasiewicz, dyplomata, politolog, były ambasador Polski w Afganistanie. A rozmawiamy o rosnącej popularności teorii spiskowych. O tym, jakie są tego źródła i potencjalne konsekwencje; skąd się teorie spiskowe wzięły; jakie są ich historyczne początki. A także o tym, że spiski się czasami zdarzają, ale niekoniecznie oznacza to, że historia, której uczymy się z podręczników, tylko fasada i kamuflaż. Od Rewolucji Francuskiej do Smoleńska, od Iluminatów do „deep state”, od Polski do Stanów Zjednoczonych i z powrotem. Owocnego słuchania!
Ep 45#44 Czy jesteśmy się jeszcze w stanie w Polsce porozumieć? Rozmowa z Elizą Michalik
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Eliza Michalik, dziennikarka i publicystka, jedna z najbardziej wyrazistych postaci polskiej debaty publicznej. A rozmawiamy o stanie debaty publicznej. O tym, czy w Polsce możliwy jest jeszcze jakikolwiek społeczny konsensus. A także o tym dlaczego w środowisku lewicowo-liberalnym jest tyle wewnętrznych sporów, nie mniej radykalnych niż spory pomiędzy lewicą a prawicą. Oraz o wielu jeszcze różnych sprawach. Owocnego słuchania – i Wesołych Świąt! ;)
Ep 44#43 Praski fenomen: literatura, idee i LSD. Rozmowa z Aleksandrem Kaczorowskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Aleksander Kaczorowski, pisarz, eseista, redaktor naczelny Aspen Review Central Europe, autor m.in. biografii Vaclava Havla i Bohumila Hrabala. Oraz „Praskiego elementarza” – kultowej książki, od której pierwszego wydania dwadzieścia lat temu zaczął się w Polsce boom na czeską kulturę i literaturę. A rozmawiamy o fenomenie Pragi. O wielkiej czeskiej literaturze i filozofii. I o eksperymentach z LSD, które w czeskich szpitalach psychiatrycznych prowadzono w latach 50. XX wieku – w czym miał swój udział Stanislav Grof, pionier „psychodelicznego renesansu”. Oraz o współczesności, czyli o tym, jak Czechy radzą sobie z pandemią koronawirusa. A także o wielu innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 43#42 Sekta w polskim Kościele. Rozmowa z mec. Arturem Nowakiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości mecenas Artur Nowak, prawnik od lat reprezentujący ofiary przestępstw seksualnych popełnianych przez księży katolickich, autor tekstów i książek dokumentujących tego rodzaju zjawiska, bliski współpracownik braci Sekielskich. A rozmawiamy o głośnej sprawie sekty działającej na przełomie lat 90. i 2000 we wrocławskim duszpasterstwie akademickim prowadzonym przez zakon dominikanów. Ówczesny opiekun tego duszpasterstwa, o. Paweł, stworzył nieformalną grupę złożoną ze studentów i studentek i dopuszczał się wobec nich regularnych nadużyć seksualnych, stosował przemoc fizyczną i psychiczną, manipulował i narażał na straty finansowe. Grupa – spełniająca definicyjne cechy sekty – funkcjonowała przez dłuższy czas przy aprobacie ówczesnego prowincjała dominikanów o. Macieja Zięby. Dopiero po wielu interwencjach, Zięba odwołał o. Pawła i przeniósł go do innej placówki – ale odmówił jakiegokolwiek zadośćuczynienia ofiarom. O. Paweł do dzisiaj jest czynnym zakonnikiem. Jak wyglądała działalność tej sekty? Jak to możliwe, że człowiek, który zachowywał się w ten sposób, nadal działa w Kościele? Jaka w tym wszystkim była rola o. Macieja Zięby, którego pośmiertnie odznaczono Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski? Na te – i na wiele innych pytań – odpowiada w tej odsłonie „Skądinąd” mecenas Artur Nowak.
Ep 42#41 Dziwność wszechświata. Rozmowa z prof. Agnieszką Pollo
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Agnieszka Pollo, astronomka i kosmolożka z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie oraz Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Warszawie. A rozmawiamy o wszechświecie. O tym, jaki wszechświat jest dziwny. Rozmawiamy także o planetach, gwiazdach i galaktykach. O tym, jak się je odkrywa i bada. O ciemnej materii, nieskończoności, kolonizacji kosmosu i Marsie. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 41#40 Oblicza psychoterapii. Rozmowa z Zofią Milską-Wrzosińską
Tym razem w „Skądinąd” gości Zofia Milska-Wrzosińska, jedna z najbardziej znanych polskich psychoterapeutek, współzałożycielka Laboratorium Psychoedukacji. Rozmawiamy – oczywiście – o psychoterapii. O historii psychoterapii w Polsce, o tym dlaczego ta działalność wciąż jest u nas nieuregulowana, o rozmaitych mniej lub bardziej rzetelnych terapeutycznych szkołach i podejściach, o specyfice terapeutycznej relacji, o aspektach i celach terapii, o mniej lub bardziej zasadnych zarzutach jakie wobec psychoterapii współcześnie się stawia. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 40#39 Istotność smutku. Wykład Tomasza Stawiszyńskiego
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” – nietypowo – przedstawiam Państwu wykład wygłoszony niemal równo rok temu, w nocy z 1 na 2 lutego 2020 roku, podczas cyklicznej imprezy „A Night of Philosophy and Ideas” odbywającej się w Brooklyn Public Library w Nowym Jorku. Wykład próbuje odpowiedzieć na pytanie dlaczego mamy dziś do czynienia ze zjawiskiem wypierania smutku i żałoby z głównego nurtu kultury (taką tezę stawiają mniej więcej od połowy XX wieku rozmaici antropolodzy i historycy), a także jakie mogą być tego konsekwencje. Staram się pokazać, że smutek, melancholia czy depresja to emocje i stany w kapitalizmie niemile widziane – podobnie jak niemile widziana była (i jest) w chrześcijaństwie acedia, specyficzna mieszanina zobojętnienia, nudy i smutku właśnie. Zwracam także uwagę, że kultura, w której nie ma przestrzeni na doświadczenie żałoby i straty, jest kulturą pod wieloma względami okrutną. Owocnego słuchania!
Ep 39#38 Jak można dzisiaj być księdzem i nie odchodzić z Kościoła? Rozmowa z o. Romanem Bieleckim OP
W najnowszym odcinku „Skądinąd” gości o. Roman Bielecki, dominikanin, prawnik, redaktor naczelny miesięcznika „W Drodze”. A rozmawiamy o kryzysie w Kościele katolickim. I o tym, jak po wszystkim, czego się w ostatnich latach o Kościele dowiedzieliśmy – i wciąż się dowiadujemy – można jeszcze w tej instytucji pozostawać i dlaczego. Rozmawiamy także o tuszowaniu przestępstw seksualnych przez kościelnych hierarchów oraz o tym w jaki sposób należałoby reformę Kościoła przeprowadzić. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 38#37 Pornografia po polsku. Rozmowa z dr Ewą Stusińską
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Ewa Stusińska, literaturoznawczyni, autorka bloga porno-grafia.pl oraz arcyciekawej książki „Miła robótka. Polskie świerszczyki, harlekiny i porno z satelity” opublikowanej właśnie nakładem Wydawnictwa Czarne. Rozmawiamy o historii polskiej pornografii i historii polskiej transformacji. O karnawałowych i pstrokatych latach 90., kiedy to nagle, po zmianie systemu, Polskę zalała fala erotycznych czasopism i erotycznych gadżetów. W kioskach pojawiły się nagle takie tytuły, jak „Playtboy”, a potem „Playboy”, „Cats”, „Wamp”, „Men” i „Nowy Men” czy „Seksrety”, do księgarń trafiły pikantne Harlekiny oraz kolejne książki z erotycznej „czarnej serii” wydawnictwa Phantom Press. Rozmawiamy także o tym, co pornografia w latach 90. symbolizowała i z czym się w powszechnej wyobraźni kojarzyła oraz o tym, jakie istotne problemy odzwierciedlały się w ówczesnych dyskusjach o granice obyczajności. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 37#36 Polska polityka jako wielka (dysfunkcyjna) rodzina. Rozmowa z dr. hab. Jackiem Dobrowolskim
Kto jest w polskiej polityce Wielkim Wujem, a może raczej Wielkim Dziadem (konotacje mickiewiczowskie jak najbardziej na miejscu)? Kto jest Wymarzonym, Uniwersalnym Zięciem, a kto Szwagrem Nas Wszystkich (szwagier, jak wiadomo, jest podstawowym warunkiem możliwości istnienia polskiego społeczeństwa)? W jaki sposób dzielić demokracje ze względu na liczbę aktywnych polityków budzących lub niebudzących grozę? To tylko kilka fundamentalnych pytań, na które w najnowszej odsłonie „Skądinąd” brawurowo odpowiada dr hab. Jacek Dobrowolski, filozof z Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, autor m.in. książek „Filozofia głupoty” oraz „Wzlot i upadek człowieka nowoczesnego”. Jeśli wydaje się Wam czasami, że żyjemy w jednym wielkim polskim weselu – koniecznie posłuchajcie tej rozmowy!
Ep 36#35 Eutanazja i polityka. Rozmowy z dr. Pawłem Boguszewskim i Jakubem Majmurkiem
W najnowszym odcinku „Skądinąd” mamy – nietypowo – dwie rozmowy. Pierwsza z dr. Pawłem Boguszewskim, neurofizjologiem z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN, druga z publicystą i eseistą Jakubem Majmurkiem. Obie traktują o sprawie pana R.S., znanego w mediach jako „Polak w śpiączce” albo „Polaka z Plymouth”. Paweł Boguszewski zajmuje się medyczno-biologiczno-neurologicznym aspektem sprawy, czyli pojęciem „śmierci mózgowej” i tego, co się dzieje z człowiekiem, kiedy znaczna część jego mózgu przestaje pracować. Jak tego rodzaju sytuację opisuje współczesna nauka? Skąd wiemy, że ktoś, kto jest w takim stanie, na pewno nie ma świadomości? Czy ten proces jest nieodwracalny? Oto niektóre pytania, na które Boguszewski w tej rozmowie odpowiada. Z Jakubem Majmurkiem (początek: 44:24) natomiast przyglądamy się polityczno-medialnej awanturze jaką wokół tej dramatycznej sprawy wywołano. Jej instrumentalizacji czy raczej militaryzacji w celu uzyskania doraźnych politycznych korzyści. Rozmawiamy także o języku fundamentalizmu religijnego, który przeniknął do polskiej polityki i dyskursu prawniczego – o tym ostatnim wspominamy także w kontekście opublikowania uzasadnienia do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 22 października ubiegłego roku. Owocnego słuchania!
Ep 35#34 Czy morsowanie jest zdrowe? Rozmowa z prof. Łukaszem Małkiem
Tym razem w "Skądinąd" gości prof. Łukasz Małek, kardiolog sportowy z Narodowego Instytutu Kardiologii, popularyzator wiedzy medycznej, autor profilu "Kardiolog sportowy – Łukasz Małek" dostępnego na Facebooku i Instagramie. A rozmawiamy o morsowaniu. O tym, czy morsowanie jest zdrowe. Rozmawiamy także: – o tym, co dzieje się z ciałem zanurzonym w lodowatej wodzie – o zdrowotnych konsekwencjach takiego zanurzenia – o morsowaniu na sucho – o naukowym spojrzeniu na metodę Wima Hofa – o modzie na doświadczenia ekstremalne – o tym, co jest naprawdę zdrowe A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 34#33 Ciemna strona Watykanu – przypadek Maciela Degollado. Rozmowa z prof. Stanisławem Obirkiem
W najnowszym „Skądinąd” gościmy prof. Stanisława Obirka, historyka, antropologa, teologa i byłego jezuitę, autora m.in. książek „Umysł wyzwolony” i „Polak-katolik?”. A rozmawiamy o Macielu Degollado. O tym jak ten przestępca seksualny i manipulator zrobił wielką karierę w Kościele. Rozmawiamy także: – o Legionistach Chrystusa – o teologii wyzwolenia – o tym czy Jan Paweł II wiedział o przestępstwach seksualnych w Kościele – o tym, jak to się stało, że Degollado był do końca ulubieńcem polskiego papieża – o zaangażowaniu Kościoła w politykę w latach 70. i 80. – o tuszowaniu pedofilii – o strukturalnych patologiach w instytucji Kościoła A także o wielu innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 33#32 Ameryka – od wojny z terroryzmem do wojny domowej? Rozmowa z płk. rez. dr. Piotrem Łukasiewiczem
W najnowszym odcinku „Skądinąd” gości płk rez. dr Piotr Łukasiewicz, politolog, dyplomata, były ambasador Polski w Afganistanie. A rozmawiamy o Ameryce. O tym, czy mamy do czynienia z końcem amerykańskiej demokracji. Rozmawiamy także: – o tym, czy Ameryka się rozpadnie – o tym, co ataki na World Trade Center mają wspólnego z rogatym szamanem na Kapitolu – o tym, czy Q-Anon to nowa amerykańska religia – o tym, czy Texas i California ogłoszą niepodległość – o różnych rodzajach terroryzmu – o wojnie z terroryzmem – o Samie Harrisie, islamofobii i ideach jako motorze działania Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 32#31 Szczepienia, spiski, pandemia – jaka jest prawda? Rozmowa z dr. Pawłem Boguszewskim
W najnowszym, noworocznym odcinku „Skądinąd” gościmy dr. Pawła Boguszewskiego, neurofizjologa z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego Polskiej Akademii Nauk, znakomitego naukowca, ale także jednego z najlepszych w Polsce popularyzatorów nauki. A rozmawiamy o szczepieniach. O tym dlaczego szczepienie to najlepszy wybór. Rozmawiamy także: – o tym dlaczego w pandemii spadło zaufanie do ekspertów i nauki – o mitach wokół nauki i poznania naukowego – o różnych modelach walki z pandemią – o popularnych teoriach spiskowych – o „grzechach” naukowców i lekarzy – o tym, jak działa szczepionka mRNA A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 31#30 Rok 2020 – czy może być jeszcze gorzej? Rozmowa (wesoła!) z Maciejem Łubieńskim
W najnowszej, świąteczno-noworocznej odsłonie „Skądinąd” gościmy Macieja Łubieńskiego, pisarza, historyka, współtwórcę legendarnego „Pożaru w burdelu”, autora książki „Łubieńscy. Portret rodziny z czasów wielkości”. A rozmawiamy o mijającym roku. O tym, czy da się z niego – mimo wszystko – trochę pośmiać. Rozmawiamy także: – o tym, jak pandemia i lockdown zmieniły nasz sposób doświadczania czasu – o różnicy pomiędzy pierwszą a drugą połową roku/fazą pandemii – o tym, czy jak w ogóle można się śmiać z koronawirusa skoro bilans jego ofiar jest tragiczny – o orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego w sprawie aborcji i wielkich protestach w całym kraju – o odrealniającym działaniu mediów cyfrowych – o tym, że przyszłość rysuje się w nieciekawych barwach – o granicach poczucia humoru A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania (i dobrego Nowego Roku)!
Ep 30#29 Pandemia okiem psychiatry. Rozmowa z prof. Dominiką Dudek
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gościmy prof. Dominikę Dudek, psychiatrę, kierowniczkę Katedry Psychiatrii i Kliniki Psychiatrii Dorosłych Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. A rozmawiamy o zdrowiu psychicznym w pandemii. Rozmawiamy także: – o wpływie izolacji na psychikę – o tym, jak rozwijają się zaburzenia psychiczne – o tym, co to są zaburzenia psychiczne – o statystykach wskazujących, że pandemia niszczy także nasze zdrowie psychiczne – o tym, czym jest psychiatria – o kulturze jako źródle cierpień – o depresji, smutku i żałobie – o tym jak się zmieniają psychiatryczne diagnozy i klasyfikacje A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania! I Wesołych Świąt, oczywiście ;)
Ep 29#28 Żyjąc w internecie. Rozmowa z Karolem Paciorkiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gościmy Karola Paciorka, autora kanału „Imponderabilia” na YouTube, jednego z najpopularniejszych i najlepszych polskich youtuberów i podcasterów. A rozmawiamy o mijającym roku. Z perspektywy internetu i mediów społecznościowych. Rozmawiamy także: – o pandemii w internecie – o tym, jak wpływa na nas postępująca wirtualizacja – o tym, że media społecznościowe to naturalne siedlisko dziwnych przekonań – o tym, czy i jak powinno się regulować przepływ informacji w sieci – o tym, że debata publiczna de facto przeniosła się do mediów społecznościowych – o tym, że wobec tego debatę publiczną kontrolują wielkie korporacje – o tym, jak jakie są tego wady i zalety – oraz jak się przed tym chronić A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 28#27 Jakie będą społeczne koszty pandemii? Rozmowa z Agnieszką Jucewicz i Tomaszem Kwaśniewskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gościmy Agnieszkę Jucewicz i Tomasza Kwaśniewskiego, dziennikarzy „Gazety Wyborczej”, autorów wielu znakomitych wywiadów, tekstów i książek, w tym napisanej wspólnie „Niepewności” – zbioru rozmów z psychoterapeutami i intelektualistami, który ukazał się kilka miesięcy temu nakładem Wydawnictwa Agora. A rozmawiamy o doświadczeniu pandemii. O tym, co pandemia z nami robi psychologicznie i egzystencjalnie. Rozmawiamy także: – o pandemicznym zmęczeniu i pandemicznej depresji – o polskiej i nie tylko polskiej polityce epidemiologicznej – o tym, jakie środki zaradcze są albo byłyby właściwe – o zasadności zamykania szkół – o modelu szwedzkim i jego krytyce – o tym, czy powinno się chronić tylko seniorów – o tym, jak nas to doświadczenie zmieni A także o wielu innych sprawach (bywa, że robi się nader gorąco;)). Owocnego słuchania!
Ep 27#26 Czy wkrótce wybuchnie wojna? Rozmowa z płk rez. dr. Piotrem Łukasiewiczem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gościmy dr. Piotra Łukasiewicza, politologa, dyplomatę, byłego ambasadora Polski w Afganistanie, pułkownika rezerwy Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej, uczestnika m.in. misji stabilizacyjnych w Iraku. A rozmawiamy o wojnie. O tym, czym jest wojna i do czego prowadzi. Rozmawiamy także: – o służbie wojskowej – o doświadczeniu wojny – o tym, jak się czuje ktoś, kto w każdej chwili może zginąć – o przesądach i religijności w okopach – o tym, że wojna może być fascynująca – o lęku – o miłości do wojny według Jamesa Hillmana i nie tylko – o nowych technologiach wojennych i ich wpływie na człowieka – o tym, czy wojna w XXI wieku jest już tylko wspomnieniem i abstrakcją – o tym, czy wybuchnie III wojna światowa A także o wielu innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 26#25 Czy zdołamy się w Polsce jakoś porozumieć? Rozmowa z prof. Pawłem Łukowem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Paweł Łuków, filozof i etyk z Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. A rozmawiamy o polskiej wojnie światopoglądowej. O tym, czy da się ją jakoś zażegnać. Rozmawiamy także: - o dialogu w społeczeństwie demokratycznym - o kryteriach cywilizowanej debaty - o tym, czy przekonania religijne mogą być podstawą prawa w świeckim państwie - o tym, czy ludzie o radykalnie odmiennych światopoglądach są w stanie się dogadać - a jeśli są – to na jakich warunkach? - o kruchości demokracji i demokratycznych instytucji - o niebezpieczeństwach dla wolności słowa i myśli - o plusach i minusach „cancel culture” - o braku edukacji obywatelskiej w Polsce - o tym, komu przeszkadza brak filozofii w szkołach A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 25#24 Czy nadchodzi apokalipsa? Rozmowa z prof. Piotrem Augustyniakiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Piotr Augustyniak, filozof z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, autor m.in. książek „Homo polacus. Eseje o polskiej duszy” i „Wyspiański. Burzenie polskiego kościoła”. A rozmawiamy o apokalipsie. O tym, czy nadchodzi koniec świata. Rozmawiamy także: – o tym, czy ludzkość zmierza do samozagłady – o tym, czy protesty na ulicach polskich miast przyniosą jakąś trwałą zmianę – o niebezpieczeństwach radykalnej polaryzacji we wszelkich konfliktach – o fantazmatach, które zniewalają polską zbiorową wyobraźnię – o tym, czy kończy się dominacja Kościoła katolickiego w Polsce – o społecznych, politycznych i egzystencjalnych konsekwencjach pandemii – o tym, kto w polskiej polityce jest kozłem ofiarnym A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 24#23 Dlaczego sport to zdrowie? Rozmowa z prof. Łukaszem Małkiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Łukasz Małek, kardiolog z Narodowego Instytutu Kardiologii, specjalista w zakresie kardiologii sportowej, aktywny także na facebooku i instagramie jako „Kardiolog sportowy – Łukasz Małek”. A rozmawiamy o tym, jak aktywność fizyczna wpływa na zdrowie. I jak ją uprawiać, żeby sobie pomóc, a nie zaszkodzić. Rozmawiamy także: – o tym, co się dzieje z organizmem pod wpływem wysiłku – o tym, że ewolucja „zaprojektowała” nas do aktywnego trybu życia – o dobroczynnym działaniu sportu na psychikę – o tym, co trzeba wiedzieć zanim się zacznie ćwiczyć – o tym jak zacząć – o tym, ile ćwiczyć, żeby uzyskać efekty, ale nie przesadzić – o tym, czy każdy może przebiec (ultra) maraton – o suplementach, alkoholu i jedzeniu w kontekście aktywności fizycznej – o dobrodziejstwach wysiłku w czasie pandemii A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
Ep 23#22 O co chodzi w sporze o aborcję? Rozmowa z dr Emilią Kaczmarek
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gościmy dr Emilię Kaczmarek, filozofkę i etyczkę z Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, autorkę książek „Co to właściwie jest ten dżender?” oraz „Gorzka pigułka. Etyka i biopolityka w branży farmaceutycznej”, członkinię redakcji „Kultury Liberalnej”. A rozmawiamy o aborcji. O tym o co chodzi w sporze o aborcję. Rozmawiamy także: – o tym, co to jest eugenika – o tym, czy aborcja to morderstwo – o statusie moralnym płodu – o tym, czy mamy moralny obowiązek utrzymywać przy życiu podłączonego do naszego ciała wybitnego skrzypka – o zbiorowych protestach w czasie pandemii – o granicach wpływu Kościoła katolickiego na sferę publiczną – o tym, jak powinno wyglądać prawo regulujące dostęp do aborcji A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!