Skądinąd

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” rekomenduję książkę Sama Harrisa „Nadając sens”, która ukazała się właśnie na polskim rynku nakładem wydawnictwa Filia, w przekładzie Aleksandry Paszkowskiej. Opowiadam nie tylko o książce, ale także o tym dlaczego jej autor – w swojej pisarskiej i podcastowej działalności – wnosi do sfery publicznej jakości od dawna już deficytowe: wolność myślenia, nieuleganie takim czy innym poprawnościowym ortodoksjom, poleganie na sile argumentacji, a nie na autorytecie czy środowiskowych dogmatyzmach. A także o kilku jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania (i czytania)!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Aleksander Kaczorowski, eseista, pisarz, autor wielu książek, m.in.: „Praski elementarz”, „Havel. Zemsta bezsilnych”, „Ota Pavel: pod powierzchnią” oraz wydanej właśnie biografii Izaaka Babla „Babel. Człowiek bez losu”. A rozmawiamy o relacji pomiędzy dziełem a życiem. Rozmawiamy także o tym, jak się pisze biografie. O Europie Środkowej jako niezwykłym tyglu idei, sztuki i polityki. O polskiej i europejskiej polityce. O literaturze i o tym, jak powstaje dzieło literackie – ile w nim osobowości twórcy, a ile czynników od niego zupełnie niezależnych. O Izaaku Bablu i jego życiu w sowieckich realiach. O tragicznym losie europejskich Żydów i o literaturze, która o nim opowiada. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Martyna Wielewska-Baka, adiunktka na Uniwersytecie Gdańskim, wykładowczyni na judaistyce stosowanej na Uniwersytecie SWPS, autorka wydanej właśnie książki „Anatomia nieobecności. Konflikt izraelsko-palestyński w mediach i w polityce” (słowo/obraz terytoria 2023). A rozmawiamy o przyczynach i naturze konfliktu izraelsko-palestyńskiego. Rozmawiamy także o historii Izraela. O tym w jaki sposób konflikt izraelsko-palestyński przedstawiany jest w mediach i w jaki sposób bywa używany w dyskursie politycznym. O terroryzmie i okrucieństwie. O ataku na Izrael w październiku tego roku i o tym, co z tego może wyniknąć. O tym, jakie są możliwe scenariusze rozwoju sytuacji. O tym, jakie są stanowiska w sprawie tego konfliktu i jakie towarzyszą im uzasadnienia. O tym, czy istnieje jakiekolwiek pokojowe rozwiązanie tej sytuacji. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Jan Chwedeńczuk, fizyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego. A rozmawiamy o fizyce, metafizyce i świecie. Rozmawiamy także o tym, gdzie są granice pomiędzy nauką a religią. O tym, co można, a czego nie można poznać przy pomocy metody naukowej. O tym, czy z pewnych cech rzeczywistości można wnioskować „skąd się to wszystko wzięło”. O etyce i moralności, o dobru i złu – także w perspektywie naukowej. O społecznych i cywilizacyjnych konsekwencjach ocieplenia klimatu. O nie-ludzkich zwierzętach i o tym, jak je traktujemy. O nagrodzie Nobla z fizyki w 2023 roku. O mikro i makrorzeczywistości. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości płk. rez. dr Piotr Łukasiewicz, były ambasador Polski w Afganistanie, publicysta, analityk „Polityki Insight”. A rozmawiamy o nieprzewidywalności wojny. Rozmawiamy także o najnowszej historii Polski i Zachodu. O polityce i wojnie. O tym, co to znaczy – w kontekście wojny i nie tylko – działanie „racjonalne” i „irracjonalne”. O kulisach zachodniej pomocy dla Ukrainy. O wątkach magicznych i okultystycznych w rosyjskich narracjach o wojnie. A także o wielu innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Marcin Kędzierski, ekspert Klubu Jagiellońskiego, stały współpracownik „Więzi”, felietonista „Gościa Niedzielnego”, wykładowca Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. A rozmawiamy o upojeniu, wierze, niewierze i polityce. Rozmawiamy także o „kulturze piwa” i „kulturze wina”. O szkodach jakie powoduje alkohol i promowaniu tej substancji przez koncerny spirytusowe. O narkotykach i potrzebie upojenia. O chrześcijańskiej idei Boga – i o różnych krytykach, jakie można pod jej adresem sformułować. O końcu chrześcijańskiego imaginarium i końcu chrześcijańskiego świata. O kryzysie Kościoła i przyszłości tej instytucji. O polskiej polaryzacji i konflikcie politycznym. O możliwych drogach wyjścia z tej sytuacji. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” dr Paweł Boguszewski, neuronaukowiec z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN (wraz z niewielkim udziałem Tomasza Stawiszyńskiego) opowiada o tym, czym jest metoda naukowa; czym nauka różni się od nie-nauki oraz pseudonauki; jakie są możliwości i ograniczenia nauki; co jest dziś największą przeszkodą dla naukowców; dlaczego nauka to najdoskonalszy system pozyskiwania wiedzy o świecie. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Nagranie zostało zrealizowane w sierpniu 2023 roku we Włoszech, w Perugii, w Casa Monteripido, podczas konwersatorium organizowanego od kilku lat przez Annę i Lecha Jeziornych. Tym razem organizatorzy zaprosili Tomasza Stawiszyńskiego i Pawła Boguszewskiego do poprowadzenia pięciodniowego konwersatorium. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” zachęcam, żeby – zwłaszcza u schyłku lata, ale nie tylko – wracać do lektur z dzieciństwa i wczesnej młodości. Proponuję tyleż czytelniczy, ile egzystencjalny eksperyment: sięgnijcie teraz po te książki, które fascynowały Was, kiedy mieliście po kilka-kilkanaście lat. i sprawdźcie, po pierwsze, jak na Was dzisiaj działają, a po drugie – jak bardzo Was ukształtowały (z czego nie do końca mogliście sobie dotąd zdawać sprawę). Opowiadam zatem o roli wczesnych doświadczeń czytelniczych, a jednocześnie dzielę się własną wielką lekturową fascynacją z dawnych lat – książkami Edmunda Niziurskiego, do których, a jakże, całkiem niedawno wróciłem. Owocnego słuchania i czytania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” rekomenduję książki Chantal Delsol, jednej z najciekawszych współczesnych konserwatywnych francuskich filozofek. Przedstawiam także plany zmian w podcaście. Zachęcam do wychodzenia poza bezpieczne, rozpoznane schematy poznawcze. Opowiadam o twórczości Delsol, która – niezależnie od tego, czy się z nią zgadzamy, czy nie – inspiruje i prowokuje do myślenia. Rekomenduję książki francuskiej myślicielki i rekonstruuję jej zasadniczą tezę: świat chrześcijański się skończył, nadchodzi nowa (acz wcale nie taka znowu nowa) rzeczywistość. Owocnego słuchania i czytania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” opowiadam o twórczości Lawrence’a Wrighta, jednego z najwybitniejszych współczesnych autorów literatury non-fiction. Polecam w szczególności trzy jego wydane w Polsce przez wydawnictwo Czarne książki: „Droga do wyzwolenia. Scjentologia, Hollywood i pułapki wiary”, „Szatan w naszym domu. Kulisy śledztwa w sprawie przemocy rytualnej” oraz „Wyniosłe wieże. Al-Kaida i atak na Amerykę”. Pokazuję, że choć te książki opowiadają o zupełnie różnych zjawiskach, coś istotnego je wszystkie łączy (zarówno książki, jak i zjawiska). A jest to – najkrócej mówiąc – skłonność ludzkiego umysłu do popadania w różnorakie fikcje i przeżywania tych fikcji, jakby były bardziej rzeczywiste niż rzeczywistość. Owocnego czytania!

W najnowszej – wakacyjnej – odsłonie „Skądinąd” przedstawiam pierwszą wakacyjną lekturową rekomendację, powieść „Magiczne lata” autorstwa Roberta McCammona (wydawnictwo Vesper). Owocnego słuchania i czytania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” – którą współprowadzi Cveta Dimitrova, psychoterapeutuka, założycielka ośrodka Znaczenia.Psychoterapia – gości Justyna Dąbrowska, psychoterapeutka z Laboratorium Psychoedukacji, wywiadowczyni, autorka m.in. wydanej właśnie książki „Przeprowadzę cię na drugi brzeg. Rozmowy o porodzie, traumie i ukojeniu” (Wydawnictwo Agora). A rozmawiamy o doświadczeniu porodu. Rozmawiamy także o traumie porodowej. O przemocy położniczej. O traumatycznych przeżyciach kobiet rodzących w polskich szpitalach. O tym, że poród może być pięknym i dobrym doświadczeniem. O stosunku do kobiet w Polsce. O specyfice polskiej kultury i jej związkach tematem tego podcastu. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Bogdan Balicki, badacz komunikacji z Uniwersystetu Szczecińskiego. A rozmawiamy o odmowie komunikowania. Rozmawiamy także o różnicach pomiędzy komunikacją a komunikowaniem. O różnych teoriach komunikacji. O tym, czym jest odmowa komunikowania. O tym na ile odmowa jest – i może być – intencjonalna. O mediach społecznościowych i cancel culture. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” opowiadam o „Końcu wiary” – pierwszej książce Sama Harrisa, jednego z najciekawszych współczesnych publicznych intelektualistów – opublikowanej po raz pierwszy w 2004 roku. To właśnie „Koniec wiary” zapoczątkował ruch „nowego ateizmu”. Richard Dawkins czy Christopher Hitchens zajęli się tym tematem właśnie pod wpływem lektury książki Harrisa. Mówię także o relacjach pomiędzy przekonaniami a zachowaniami. O „lepszych” i „gorszych” przekonaniach. O specyfice religii. O różnicach pomiędzy religią i nauką. O współczesnych fundamentalizmach, które nominalnie religiami nie są, ale de facto mają ściśle religijną naturę. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Paweł Boguszewski, neurofizjolog z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego Polskiej Akademii Nauk. A rozmawiamy o pamięci. Rozmawiamy także o tym, że pamięć jest budulcem naszej tożsamości. O tym, czy w mózgu znajduje się jakiś „magazyn wspomnień”. O tym, że pamięć to proces twórczy, który nie polega na dokładnym rejestrowaniu tego, co się wydarzyło. O ewolucjonistycznym rozumieniu pamięci. O traumie i mechanizmach jej powstawania, a także o rozmaitych metodach radzenia sobie z tym doświadczeniem. O nowych teoriach dotyczących procesu zapamiętywania. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Jakub Majmurek, krytyk filmowy, eseista i publicysta. A rozmawiamy o fenomenie serialu „Sukcesja”. Rozmawiamy także o zawartej w serialu krytyce współczesnego kapitalizmu – niejednoznacznej i nieoczywistej. O psychoanalitycznych i psychologicznych wymiarach „Sukcesji”. O tragedii greckiej i Szekspirze jako punktach odniesienia. O tym dlaczego dzieło Jesse’go Armstronga cieszy się taką popularnością. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Marek Krajewski, pisarz, jeden z najpoczytniejszych w Polsce autorów literatury kryminalnej, twórca m.in. cyklu o Eberhardzie Mocku oraz wydanej właśnie powieści „Pasożyt” (Znak). A rozmawiamy o literaturze i złu. Rozmawiamy także o filozoficznych poglądach na naturę świata. O tym, czy pisanie o ciemnej stronie człowieka pozwala lepiej ją rozumieć. O relacjach pomiędzy literaturą wysoką a literaturą popularną. O mitologii greckiej i kulturze klasycznej. O warsztacie pisarskim. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Aleksandra Przegalińska, filozofka związana m.in. z Akademią Leona Koźmińskiego w Warszawie i Harvard University. A rozmawiamy o tym, kto (i dlaczego) boi się sztucznej inteligencji. Rozmawiamy także o różnych apokaliptycznych scenariuszach związanych z AI. O mniejszych i większych interesach stojących za takimi narracjami. O realnych i nierealnych zagrożeniach związanych z rozwojem tej technologii. O zacierającej się granicy pomiędzy rzeczywistością a nierzeczywistością. O konstruktywnych zastosowaniach sztucznej inteligencji. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Tomasz Terlikowski, filozof, publicysta, autor m.in. książki „Wygasanie. Zmierzch mojego Kościoła”. A rozmawiamy o czasie przemian i kryzysu Kościoła. Rozmawiamy także o współczesnej nauce, która rzuca wyzwanie tradycyjnemu nauczaniu Kościoła. O adaptacji Kościoła do świata. O granicach tej adaptacji. O zewnętrznych i wewnętrznych przyczynach kościelnych patologii. O istocie chrześcijaństwa. O tym, co w chrześcijaństwie zmienne i o tym, co niezmienne. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Konstanty Pilawa, członek zarządu Klubu Jagiellońskiego, redaktor naczelny pisma „Pressje”. A rozmawiamy o tym, kim jest dzisiaj konserwatysta? Rozmawiamy także o różnych znaczeniach tego terminu. O konserwatyzmie politycznym oraz filozoficznym. O specyfice współczesnego świata. O chrześcijaństwie i jego historii. O dawnej „Frondzie” i katolicyzmie jako kontrkulturze. O kryzysie Kościoła katolickiego i różnych sposobach wyjścia z tego kryzysu. O kulturze terapeutycznej. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Paulina Wilk, pisarka i reporterka, współtwórczyni Big Book Cafe i Big Book Festival. A rozmawiamy o tym, co i jak czytać. Rozmawiamy także o czytaniu na czytniku i w papierze. O funkcjach i zastosowaniach literatury. O literaturze rozrywkowej i artystycznej (i o płynności granic pomiędzy nimi). O korzyściach z czytania. O różnych odmianach literatury i o tym, co się dzieje z naszym mózgiem i umysłem, kiedy czytamy. Owocnego słuchania i czytania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Wojciech Jóźwiak, praktyk neoszamanizmu, badacz symboli, autor m.in. książki „Nasze zwierzęta mocy”. A rozmawiamy o zwierzętach mocy i ich symbolice. Rozmawiamy także o alternatywnych sposobach myślenia o świecie. O szamanizmie, totemizmie i animizmie. O roli symboli i znaczeń w naszym życiu. O kretach, niedźwiedziach i innych mieszkańcach anekumeny. O tym, czym jest anekumena – czyli świat dzikiej przyrody nie-ludzkiej – i jakie nią rządzą prawa. O „świecie zaczarowanym” i „świecie odczarowanym”. O tym, co zostało z New Age. O pracy z umysłem i pracy z doświadczeniem. O szóstym wielkim wymieraniu i końcu świata. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Piotr Kępiński, poeta, eseista, autor m.in. książki „W cieniu Gran Sasso. Historie z Abruzji”. A rozmawiamy o historii i kulturze Abruzji. Rozmawiamy także o tym, co wyróżnia Abruzję spośród innych regionów Włoch. O zagrożeniu trzęsieniem ziemi i o najbardziej dramatycznych trzęsieniach z przeszłości. O abruzyjskiej mentalności i zwyczajach. O tym, jak się poznaje inną kulturę za pośrednictwem pisania. O abruzyjskiej kuchni i jej specjałach. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie "Skądinąd” ponownie gości dr Zbigniew Łagosz, religioznawca, badacz polskiej tradycji ezoterycznej. A rozmawiamy o okultystycznych wątkach w sprawie porwania Bohdana Piaseckiego (1957 r.). Rozmawiamy także o kulisach tej głośnej, do dzisiaj niewyjaśnionej sprawy. O rozmaitych mniej lub bardziej uzasadnionych hipotezach dotyczących tego, kto mógł stać za uprowadzeniem i morderstwem syna Bolesława Piaseckiego, radykalnie prawicowego polityka, przed wojną przywódcy Ruchu Narodowo-Radykalnego „Falanga”. O różnych teoriach spiskowych na ten temat. A także o rzekomych tropach prowadzących do teatru mieszczącego się przy ulicy Tarczyńskiej w Warszawie, który tworzyli m.in. Miron Białoszewski oraz Lech Emfazy Stefański. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” ponownie gości dr Zbigniew Łagosz, religioznawca, badacz polskiej tradycji ezoterycznej. A rozmawiamy o tym, jak aparat represji w PRL infiltrował środowiska okultystów i ezoteryków. Rozmawiamy także o życiu Jerzego Prokopiuka, zmarłego w 2021 roku tłumacza, gnostyka i antropozofa. O działaniach tajnych służb wobec ezoteryków i okultystów. O alternatywnych światopoglądach w PRL. O metodach działania policji politycznej. O łamaniu i wikłaniu potencjalnych agentów. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” opowiadam o fenomenie zespołu Depeche Mode. Zastanawiam się nad źródłami jego popularności. Przedstawiam pięć niezawodnych argumentów pozwalających każdego nieprzekonanego przekonać o wielkości tej grupy. Rekonstruuję światopogląd, jaki wyłania się z muzyki DM i tekstów Martina Gore’a. Wspominam czasy przynależności do subkultury „depeszy” w latach 90. A także opowiadam o najnowszej płycie „Memento Mori”, która miała premierę 24.III.2023 roku. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” opowiadam o mojej nowej książce dla dzieci pod tytułem „Spotkanie z Filozofią”. W drugiej części podcastu przyglądam się natomiast zjawisku przyspieszenia charakterystycznego dla współczesnej architektury mediów wirtualnych. Zastanawiam się jakie to ma skutki nie tylko dla naszej percepcji, ale także dla rozumienia siebie, innych i świata, w którym żyjemy. Kontekstem dla tych rozważań jest między innymi dyskusja o Janie Pawle II, która wciąż jest głównym tematem polskiej debaty publicznej. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Arkadiusz Stempin, historyk i politolog z Wyższej Szkoły Europejskiej w Krakowie i Uniwersytetu we Fryburgu. A rozmawiamy o Janie Pawle II. Rozmawiamy także o wartości nowych dowodów w sprawie tuszowania pedofilii przez papieża. O tym, co z tych dowodów wynika, a co nie wynika. O realiach historycznych i instytucjonalnych, w jakich działał Karol Wojtyła. O tym, co dalej z figurą Jana Pawła II w polskiej zbiorowej wyobraźni. O polaryzacji i podwójnych standardach, które skutecznie uniemożliwiają nam rzetelną, merytoryczną dyskusję o większości kontrowersyjnych kwestii, w tym także o JPII. A także o wielu jeszcze sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Jerzy Sosnowski, pisarz, publicysta, nauczyciel, współtwórca Radia Nowy Świat. A rozmawiamy o wyobrażeniu Boga w zachodniej kulturze. Rozmawiamy także o „Odpowiedzi Hiobowi” Carla Gustava Junga. O wojującym ateizmie i… spirytyzmie. O ortodoksji i herezji. O gnostycyzmie i różnych innych alternatywnych duchowościach. O tym, dlaczego Bóg dopuszcza zło. O duchowości poza instytucjami. O przyszłości chrześcijaństwa. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości płk. rez. dr Piotr Łukasiewicz, politolog, analityk „Polityki Insight”, dyplomata, były ambasador Polski w Afganistanie. A rozmawiamy o tym, co się wydarzyło od 24 lutego 2022 roku. Rozmawiamy także o możliwych scenariuszach przyszłości. O wojnie i warunkach możliwości pokoju. O polityce rosyjskiej i zachodniej. O tym, co wojna zmieniła, a co jeszcze może zmienić. I czy będzie to zmiana na lepsze, czy gorsze. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Ewa Pawlik, celebrantka świeckich ceremonii pogrzebowych, założycielka firmy „Pełnia”. A rozmawiamy o śmierci w nie-religijnym kontekście. Rozmawiamy także o tym, czym są ceremonie humanistyczne. O różnorodności form, jakie mogą przybierać. O tym, że religia przestaje mieć w dzisiejszym świecie monopol na narrację o sytuacjach granicznych. O potrzebie nowego języka do rozmowy o tych sytuacjach. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Adam Błażowski, ekspert efektywności energetycznej i branży Clean Tech, publicysta, współzałożyciel fundacji FOTA4Climate promującej pragmatyczną ekologię. A rozmawiamy o różnych błędach i ślepych uliczkach ekonarracji. Rozmawiamy także o tym w jaki sposób rozmawiać o kryzysie klimatycznym tak, żeby było to zarazem adekwatne i skuteczne. O lęku przed technologią i idealizowaniu natury. O energii atomowej i GMO. O możliwości globalnego sojuszu wobec zagrożeń klimatycznych. O pesymizmie i optymizmie w myśleniu o przyszłości. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Piotr Stankiewicz, filozof, pisarz, autor m.in. „Sztuki życia według stoików” oraz „Dziennika reformowanego stoika”. A rozmawiamy o aktualności stoicyzmu. Rozmawiamy także o starożytnym i nowoczesnym stoicyzmie. O filozofii, która stanowi przeciwwagę dla naiwnych narracji rozwojowych. O egzystencjalnych i metafizycznych potrzebach, które nie znikają wraz z zanikiem religii. O źródłach najnowszej popularności stoicyzmu. O tym, że nie wszystko od nas zależy. O pandemii i wojnie jako czasie weryfikacji neoliberalnej opowieści o tym, że „człowiek jest kowalem swojego losu”. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Magdalena M. Baran, filozofka i publicystka, autorka m.in. książek „Oblicza wojny” i „Znaczenie wojny. Pytając o wojnę sprawiedliwą”. A rozmawiamy o filozofii i praktyce wojny. Rozmawiamy także o historii myślenia o wojnie. O relacji pomiędzy teorią a praktyką wojny. O dawnych i nowych koncepcjach wojny. O warunkach możliwości pokoju w odniesieniu do wojny Rosji z Ukrainą. O tym jak będzie wyglądał powojenny świat. O możliwych scenariuszach rozwoju sytuacji. O tym czy Putin działa racjonalnie. O moralnych i pragmatycznych aspektach postawy Zachodu. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Andrzej Gąsiorowski, prezes i współtwórca inicjatywy FOTA4Climate, adwokat, autor bloga „Dlaczego ludzie wycinają drzewa?”. A rozmawiamy o końcu świata. Rozmawiamy także o tym, czy z nauki wynika, że nadchodzi koniec świata. O tym, czy traktowanie „końca świata” jako mitu jest formą „miękkiego negacjonizmu” albo wyrazem nadmiernego optymizmu. O tym, jakie są najbardziej prawdopodobne naukowe scenariusze rozwoju wypadków. O narracjach naukowych i narracjach aktywistycznych. O plusach i minusach alarmizmu i katastrofizmu. O Grecie Thunberg i Extinction Rebellion. O tym, jak rozmawiać o kryzysie klimatycznym. O dziwności świata. O rozsądnych politykach klimatycznych. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Maciej Jakubowiak, literaturoznawca, wicenaczelny „Dwutygodnika”, autor m.in. książki „Ostatni ludzie. Wymyślanie końca świata”. A rozmawiamy o końcach świata i nowych początkach. Rozmawiamy także o różnych wizjach końca świata. O zachodniej i wschodniej koncepcji czasu. O religijnych źródłach dawnej i współczesnej apokaliptyki. O popkulturze, nauce i filozofii. O literalizmie i metaforach. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Jan Chwedeńczuk, fizyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego. A rozmawiamy o tym, czy współczesna fizyka „jest coraz bliżej uznania istnienia Boga”. Rozmawiamy także o tym, czy z nauki w ogóle wynikają albo nie wynikają jakiekolwiek tezy metafizyczne. O tekście prof. Marka Abramowicza zamieszczonym 23.XII.2022 w „Gazecie Wyborczej”, którego autor twierdzi, że odkrycia współczesnej fizyki prowadzą nas logicznie do uznania istnienia Boga. O tym, co to znaczy „Bóg” i czy fizyka w ogóle interesuje się takim obiektem. O tym, czy budowa świata sugeruje, że stoi za nią jakiś Architekt. O tym skąd się to wszystko wzięło i czy aby na pewno jest to prawidłowo postawione pytanie. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą prof. Jan Chwedeńczuk z Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego i dr Paweł Boguszewski, neurobiolog z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN. A rozmawiamy o minionym i nadchodzącym roku. Rozmawiamy także o wadach i zaletach podsumowań. O ścieraniu się rozumu i antyrozumu we współczesnym świecie. O niebezpieczeństwach, zagrożeniach oraz szansach związanych z postępem technologicznym. O zeszłorocznym ostrożnym optymizmie i tegorocznym pesymizmie. O wojnie i jej wpływie na rzeczywistość. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” – ostatniej w 2023 roku – dzielę się kilkoma refleksjami dotyczącymi świąt i świętowania. Dobrych i spokojnych Świąt Wam życzę, niezależnie od tego jak je obchodzicie. No i do usłyszenia w 2023!

W najnowszej odsłonie “Skądinąd” polecam pięć książek, które moim zdaniem będą wspaniałym prezentem pod choinkę. Oto one: Lawrence Durrell „Kwartet Aleksandryjski” („Justyna”, „Balthazar”, „Mountolive”, „Clea”), przeł. Maria Skibniewska, Zysk i S-ka Anna Arno “Paul Celan. Tam, za kasztanami, jest świat”, Wydawnictwo Literackie Curzio Malaparte „Kaputt”, przeł. Barbara Sieroszewska i Joanna Ugniewska, WAB Paulina Wilk „Lalki w ogniu”, Marginesy Peter Straub „Upiorna opowieść”, przeł. Irena Ciechanowska-Sudymont i Jan Stanisław Zaus, Vesper Owocnego słuchania (i czytania)!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Marcin Meller, dziennikarz, publicysta i pisarz, wieloletni gospodarz „Drugiego śniadania mistrzów” (obecnie rozpoczynający projekt internetowy „Drugie śniadanie Mellera”), autor m.in. wydanej ostatnio powieści „Czerwona ziemia”. A rozmawiamy o nowych i tradycyjnych mediach. Rozmawiamy także o plusach i minusach mediów internetowych. O relacjach pomiędzy mediami a demokracją. O kontrolnej wobec biznesu i polityki roli tradycyjnych mediów. O polaryzacji, teoriach spiskowych i politycznych antagonizmach. O wojnie – realnej i informacyjnej. A także o wielu jeszcze innych sprawach.

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą socjolożka prof. Karolina Wigura oraz filozof i publicysta dr Tomasz Terlikowski, autorzy wydanej właśnie nakładem Fundacji Kultura Liberalna książki „Polka ateistka kontra Polak katolik". A rozmawiamy o warunkach możliwości rozmowy. Rozmawiamy także o podzielonej polskiej sferze publicznej. O tym, co uniemożliwia porozumienie pomiędzy ludźmi o różnych hierarchiach wartości i światopoglądach. O tym, że w rozmowie nie chodzi o to, żeby kogoś za wszelką cenę zmienić, ale o to, żeby go zrozumieć. O specyfice polskich i nie tylko polskich konfliktów i sporów. O tematach tabu. O tym, jak wojna zmienia sposób widzenia niektórych spraw. A także o wielu innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Jan Chwedeńczuk, fizyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego. A rozmawiamy o tegorocznej Nagrodzie Nobla z fizyki. Rozmawiamy zatem o splątaniu kwantowym. O krótkiej historii mechaniki kwantowej. O tym, co miał na myśli Einstein mówiąc, że Bóg nie gra w kości. O tym, że w tej sprawie Einstein się mylił, co wykazali tegoroczni nobliści. O dziwności świata. O informatyce kwantowej i komputerach kwantowych. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Remigiusz Mróz, najpopularniejszy polski pisarz, autor wielu bestsellerowych książek, które osiągają rekordowe nakłady. A rozmawiamy o pisaniu. Rozmawiamy także o tajemniczości procesu twórczego. O tym, jak Remigiusz Mróz wymyśla fabuły i postaci. O lekturach, które ukształtowały go jako czytelnika i pisarza (ze Stephenem Kingiem na czele). O sztuce i rzemieślnictwie. O realiach rynku książki. O środowiskowej zawiści i wsparciu. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Aleksandra Przegalińska, filozofka, specjalistka od sztucznej inteligencji związana m.in. z Akademią Leona Koźmińskiego oraz Alexander von Humboldt Institute for Internet and Society. A rozmawiamy o przyszłości cyfrowych mediów. Rozmawiamy także o tym, co robi i co zrobi z Twitterem Elon Musk. O mediach społecznościowych i polityce. O perspektywach rozwoju rzeczywistości wirtualnej spod znaku Metaverse. O specyfice facebooka, twittera i instagrama. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości płk. rez. dr Piotr Łukasiewicz, politolog i dyplomata, analityk „Polityki Insight”, były ambasador Polski w Afganistanie. A rozmawiamy o ryzyku globalnego konfliktu nuklearnego. Rozmawiamy także o specyfice dzisiejszej globalnej sytuacji. O tym, czy groźba użycia broni jądrowej stała się obecnie poważniejsza niż kiedyś. O tym jakie są dzisiaj warunki możliwości zawarcia jakiegoś porozumienia pomiędzy Rosją, Ukrainą a Zachodem. O logice wojny i psychologii jednostek podejmujących wojenne decyzje. O tym, czy jest szansa na negocjacje. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” przenosimy się do warszawskiego klubu Pardon To Tu, gdzie 25.X.2022 odbył się wieczór promocyjny mojej najnowszej książki „Reguły na czas chaosu”. Rozmowę poprowadziła filozofka i publicystka dr Katarzyna Kasia. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Agnieszka Pollo, astrofizyczka i kosmolożka związana z Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Narodowym Centrum Badań Jądrowych. A rozmawiamy o początkach wszechświata. Rozmawiamy także o słynnych zdjęciach wykonanych przez teleskop Jamesa Webba. O ciemnej materii i ciemnej energii. O powstawaniu galaktyk. O Wielkim Wybuchu i innych koncepcjach początków wszechświata. O potencjale gwiazdotwórczym. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą prof. Stanisław Obirek, historyk i teolog, oraz Artur Nowak, adwokat i pisarz, autorzy książki „Babilon”, która ukazała się niedawno nakładem wydawnictwa Agora. A rozmawiamy o patologiach w Kościele. Rozmawiamy także o tym, jaki mógłby być Kościół gdyby dochowywał wierności Ewangelii. O tym, czy istnieje „autentyczne chrześcijaństwo”. O mrocznych kartach z dawnej i najnowszej historii Kościoła. O ciemnych stronach Matki Teresy i Jana Pawła II. O specyfice polskiego katolicyzmu. O przyszłości Kościoła i chrześcijaństwa. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” opowiadam o mojej najnowszej książce „Reguły na czas chaosu”, która ukaże się 12 października nakładem wydawnictwa „Znak literanova”. Odnoszę się także jeszcze pokrótce do poprzedniego odcinka poświęconego Putinowi i wyjaśniam niektóre nieporozumienia. Z opisu wydawcy: KRÓTKI PRZEWODNIK DLA TYCH, KTÓRZY CZUJĄ LĘK I NIEPEWNOŚĆ Jak odnaleźć równowagę w czasach, gdy stabilność stała się towarem deficytowym? Gdzie szukać sensu, gdy zewsząd zalewają nas złe wiadomości? Jak myśleć racjonalnie w rozemocjonowanym świecie? Komu i czemu ufać, gdy w najlepsze trwa ogólnoświatowa wojna informacyjna, nadciąga kryzys ekonomiczny, a nasza planeta płonie? Tomasz Stawiszyński, filozof i eseista, autor m.in. bestsellerowej Ucieczki od bezradności, w swojej nowej książce przypomina, że warunkiem sensownego, pożytecznego działania, jest rozumienie. Czerpiąc z literatury filozoficznej i tekstów kultury pokazuje, jak poddawać refleksji odruchy serca, nie dać się uwieść manipulacjom oraz kultywować konflikt w sobie, zamiast przenosić go na zewnątrz. Ponieważ najlepsze, co możemy teraz zrobić dla świata i siebie samych, to wziąć głęboki oddech i spojrzeć na rzeczywistość świeżym okiem – z dystansem, ale też dużą dozą wrażliwości. Owocnego słuchania!